A09 - Ingekomen stuk Reem Bakker - Amendement bij afwegingskader Regionale Energie Transitie U16.pdf

Kanttekeningen, risico's en alternatieven 1. De opgave voor gemeente Woerden tot 2030 vast te stellen conform het basisscenario, te weten 95-120 GWh, opgebouwd uit 42 GWh kleinschalige opwek en 70 GWh grootschalige opwek; 1.1. Een lagere bijdrage van 80-95 GWh betekent inzetten op het duurzaam opwekken van 38-45% van het verwachte elektriciteitsverbruik in 2030. Het minimum scenario ligt onder de bandbreedte van wat de meerderheid van de inwoners als acceptabele bijdrage aan de regionale energiestrategie hebben benoemd tijdens fase 3 van het participatieproces. 1.2 Een keuze voor het maximum scenario betekent inzetten op het duurzaam opwekken van 57-76% van het verwachte elektriciteitsgebruik in 2030. Het maximum scenario valt binnen de bandbreedte van wat inwoners als acceptabele bijdrage aan de regionale energiestrategie hebben benoemd tijdens fase 3 van het participatieproces. Het vergt wel een groter aantal windturbines en/of hectare zonnevelden. Een aanzienlijke minderheid van inwoners is in meer of mindere mate tegen een te grote inzet op deze technieken, al was er tijdens het participatieproces ook een aanzienlijke minderheid voor windturbines en zonnevelden. 2.

Te besluiten dat de gemeente Woerden samen met de Lopikerwaard-gemeenten (te weten Oudewater, IJsselstein, Lopik en Montfoort) een bijdrage levert van 260 GWh aan het bod van de regionale energiestrategie U16 en bij realisatie van deze bijdrage samenwerkt 2.1. Samenwerking kan betekenen dat binnen de in besluitpunt 1 voorgestelde bandbreedte een groter of kleiner deel van de bijdrage van Lopikerwaard binnen gemeente Woerden terecht komt. De gemeenten in de Lopikerwaard hebben veelal weinig capaciteit op het netwerk of zijn ver gelegen van 'stopcontacten' voor grootschalig wind en zon. Uit de voorlopige netwerkanalyse van Stedin komen knelpunten naar voren. De colleges van Lopikerwaard gaan er van uit dat deze knelpunten oplosbaar zijn en dat ieder zijn eigen deel in de gezamenlijke bijdrage kan realiseren. Het is echter mogelijk dat een van de vijf gemeenten zijn opgave niet geheel haalt door bijvoorbeeld knelpunten in het netwerk of planuitval. Door de gezamenlijke bijdrage van Lopikerwaard spreken de gemeenten richting de regio uit dat ze deze planuitval in eerste instantie onderling zullen opvangen. De verwachting is dat dit bij elk van de drie voorgestelde scnenario's binnen de bandbreedte kan worden opgevangen. 3.

Te besluiten dat de gemeente Woerden een verhouding tussen grootschalige opwek nastreeft van 50% windenergie en 50% zonne-energie, wat in het basisscenario neerkomt op 40 ha zonnevelden en 2 grote windturbines van 240 meter tiphoogte of 4 middelgrote windturbines van 150 meter tiphoogte 3.1 Enkel inzetten op grootschalig zon vergt een grotere inzet van schaarse grond. De opgave voor grootschalige opwek kan in 2030 gerealiseerd worden met enkel grootschalige zonnevelden. Dit vergt dat 40 hectare agrarische grond extra omgezet wordt in zonneveld. De verwachting is dat er voldoende belangstelling van agrariërs is in de gemeente Woerden om 80 hectare zonneveld te realiseren, tegelijkertijd is dubbel landgebruik voor zonnevelden lastiger te realiseren en gaat dit ten koste van waardevolle landbouwgrond voor de agrarische sector. 3.2. Enkel inzetten op grootschalig zon levert hogere netwerkkosten op. Een zonnepark benut op jaarbasis slechts tien procent van de netwerkcapaciteit. Het gevolg is dat de energie infrastructuur niet volledig wordt gebruikt, wat de kosten van het netwerk per kilowattuur hoger maakt. 3.3. Enkel inzetten op grootschalig zon zorgt voor meer onevenwichtigheid in het stroomaanbod door het jaar heen. Zonne-energie kent een grote piek in elektriciteitsproductie in de zomer en midden op de dag.

Door in te zetten op enkel zonnevelden ontstaan hogere netwerkkosten om deze pieken aan te kunnen en een grotere behoefte aan andere technieken om in de wintermaanden voldoende elektriciteit te hebben. 4. Te besluiten tot indeling van de zoekgebieden in de gemeente Woerden in de volgende vier categorieën: 1. Uitgesloten gebieden. 2. Zones die meer onderzoek vergen voor de opgave na 2030; 3. Direct open te stellen zoekgebieden voor initiatieven; 4. Zoekgebieden die meer onderzoek vergen voor opgave 2030; 4.1 Enkel opengestelde en uitgesloten gebieden leidt tot aantasting van landschappelijke kwaliteit De gemeente heeft de afgelopen jaren vele verzoeken gehad om mee te werken aan initiatieven voor grootschalige duurzame energie. Zowel voor windenergie als voor zonne-energie. Wanneer een groter deel van de gemeente voor initiatieven wordt opengesteld is de kans groter dat initiatieven op locaties binnen zoekgebieden komen waar dit minder wenselijk is. Het bemoeilijkt naar mening van het college de systematiek van maatschappelijke tenders, waarbij schaarste

wordt gecreëerd binnen een zoekgebied om op die wijze de beste initiatieven te kunnen selecteren. 5. De fasering van zoekgebieden vast te stellen zoals vastgelegd in hoofdstuk 2.4 van het Afwegingskader, als volgt vast te stellen: 1. Uitgesloten gebieden: 1. Zon: kernranden en weidevogelkerngebieden; 2. Wind: kernranden, weidevogelkerngebieden en overig open landschap. 2. Gebieden voor opgave die mogelijk volgt in de periode na 2030: 1. Zon: A12 Barwoutswaarder, N212 Ir. Enschedeweg, overig open landschap. 2. Wind: A12 Barwoutswaarder, N212 Ir. Enschedeweg 3. Direct starten: 1. Zon: zon op dak in gebouwd gebied (zone G) en lintbebouwing (J), kleinschalige zonnevelden en kleine windmolens in lintbebouwing (zone J), grootschalig zon langs snelweg (zone H23) en spoorweg (zone F). 2. Wind: kleine windmolens bij boerenerven en bedrijventerreinen. 4. Starten van gebiedsproces voor grootschalig zon en grootschalig wind in A12 Reijerscop (gebied J). 5.1 Veranderen volgorde van zoekgebieden voor grootschalig wind en zon tast het Groene Hart meer aan dan het advies van het college De westelijke kant van de A12 is onderdeel van het Venster Bodegraven-Woerden. Dit is een hooggewaardeerd onderdeel van het Groene Hart.

Het gaat hier om een van de laatste open doorzichten van een redelijk formaat tussen het noordelijk en zuidelijk deel van het Groene Hart en heeft zowel ruimtelijk als ecologische een belangrijke corridor functie. Daarnaast is de Oude Rijnzone een belangrijke identiteitsdrager van het Groene Hart. Het plaatsen van windturbines is strijdig met deze kwaliteit en doet afbreuk aan de kernkwaliteiten van het landschap: openheid en rust & stilte. Het open houden van deze zone is jarenlang beleid geweest vanuit het project "Venster Bodegraven-Woerden" (voormalig icoonproject van het Groene Hart). Het gebied ligt vanwege de A12 en het spoor erg in het zicht. De N212 Ir. Enschedeweg ligt midden in het open landschap ten noordoosten van de kern Kamerik. Dit gebied heeft een hoge cultuurhistorische waarde. 5.2 Volgorde voor zones waar zon mogelijk is na 2030 is voornamelijk gebaseerd op participatieproces De volgorde voor zones waar grootschalige zon na 2030 kan is momenteel vooral gebaseerd op de inbreng uit het participatieproces. De inbreng van landschappelijke experts is hier niet in meegewogen. 6. Te besluiten dat gemeente Woerden de minimale afstand tussen grootschalige windturbines en woningen afleidt van de WHO-richtlijnen voor geluid van windturbines.

6.1 De WHO-richtlijnen beperken de mogelijkheden voor grootschalige windenergie in gemeente Woerden Door de striktere WHO-richtlijnen voor geluid van windturbines te hanteren om de minimale afstand tussen windturbines en woningen te bepalen wordt de ruimte voor windturbines in gemeente Woerden stevig ingeperkt. Mogelijke locaties voor rijopstelling van windturbines tussen Woerden en Harmelen, en Harmelen en Veldhuizen vervallen hierdoor. Ook de mogelijkheden voor wind langs de A12 ten zuiden van de kern van Woerden worden sterk beperkt. 7. De uitgangspunten vast te stellen voor participatie, waaronder het vroegtijdig betrekken van omwonenden en het streven naar ten minste 50% lokaal eigendom, zoals vastgelegd in hoofdstuk 3 van het Afwegingskader 7.1 Het vastleggen van uitgangspunten voor participatie beperkt de commerciële mogelijkheden voor grondeigenaren. Voor grondeigenaren, veelal agrariërs of projectontwikkelaars, is het wennen dat de opbrengsten van het land gedeeld moeten worden met inwoners en omwonenden. De voorgestelde aanpak in het Afwegingskader wijkt af van de gebruikelijke werkwijze bij het ontplooien van bedrijfsmatige activiteiten op eigen grond. Het is mogelijk dat dit de bereidheid van grondeigenaren om mee te werken aan initiatieven voor grootschalige opwek negatief beïnvloed. 8.

Het Afwegingskader grootschalige duurzame energie, inclusief bijlagen, vast te stellen. 8.1 Het Afwegingskader staat grootschalig zon en wind in Woerden toe, terwijl veel uitwerking van de voorwaarden nog in het gebiedsproces moet plaatsvinden. Het Afwegingskader bevat kaders voor ruimtelijke kwaliteit, samenhang met andere thema's die kunnen spelen en participatie. De precieze invulling daarvan vind plaats in het gebiedsproces. 9. Te besluiten dat de gemeente Woerden de zoekgebieden tot 2030 (categorie 3 en 4 van besluitpunt 5) inbrengt bij de Regionale Energie Strategie U16 ten behoeve van RES 1.0. 9.1 De klimaatopgave eindigt niet in 2030 en er is gevraagd om een doorkijk in RES 1.0 op te nemen voor de periode na 2030. Het Klimaatakkoord loopt tot 2030 en zet in op 49% CO2 reductie. In de klimaatwet is een doel van 95% CO2-reductie

opgenomen voor 2050. De opgave eindigt daardoor niet in 2030. Door ook de mogelijke zoekgebieden na 2030 op te nemen wordt zichtbaar gemaakt aan de regio en het rijk welke zoekgebieden in beeld zijn voor de periode na 2030.

Financiële gevolgen van het voorgestelde besluit De kosten die voortkomen uit het voorgestelde besluit vormen onderdeel van de kosten voor energietransitie.

Communicatie Het college informeert inwoners via de Woerdense Courant, via de gemeentelijke website en via de nieuwsbrief Energie Update over het raadsvoorstel concept-Afwegingskader. Een publieksvriendelijke versie van het Afwegingskader wordt via de gemeentelijke website ontsloten.

Vervolgproces Het Afwegingskader wordt na vaststelling door de raad ingebracht als bouwsteen voor de Omgevingsvisie en het Omgevingsplan. Na vaststelling wordt een gebiedsproces opgestart in zoekgebieden die de raad heeft aangewezen voor de opgave van 2030 en waar aanvullend onderzoek nodig is. Onderdeel hiervan is ontwerpend onderzoek samen met inwoners naar de mogelijke inpassing van duurzame energie in dit zoekgebied. In het advies van het college betreft dit polder Reijerscop. Voor zoekgebieden die onmiddellijk worden opengesteld voor grootschalige opwek zal het college na vaststelling besluiten op welke wijze hier een maatschappelijke tender voor wordt opgezet. Voor de A12 (zone H23) zal het college hiertoe samen met de buurgemeenten langs de A12 uit de RES-U16 een verzoek bij het Rijk doen om een gezamenlijke voorverkenning uit te voeren naar de mogelijkheden van grootschalig zon in deze zone. Na vaststelling van het Afwegingskader door de raad worden de bijdrage van gemeente Woerden aan het bod van de RES-U16 en de zoekgebieden tot 2030 ingebracht bij de RES-U16 ten behoeve van RES 1.0. Na vaststelling van het Afwegingskader stelt het college het raadsvoorstel RES 1.0 op, zodat uw raad na het zomerreces over dit raadsvoorstel kan besluiten.

Bevoegdheid raad Artikel 147, tweede lid en Artikel 108 van de Gemeentewet.

Bijlagen 1. Afwegingskader grootschalige duurzame energie (D/21/021324) 2. Bijlagenrapport afwegingskader grootschalige duurzame energie (D/21/021587) 3. Bijlage stappenplan afwegingskader grootschalige duurzame energie (D/21/021588) 4. Nota van antwoord schriftelijke reacties ((D/21/021586) 5. Advies GGD regio Utrecht (D/21/021318) 6. Advies Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU) (D/21/021319) 7. Advies Veiligheidsregio Utrecht (D/21/021322) 8. Advies commissie Ruimtelijke kwaliteit en erfgoed (D/21/021590) met aanvullende punten (D/21/021323) 9. Rapport Energielandschappen RES-U16 (D/21/21333) 10. Advies Groene Hart en energietransitie, Provinciale Adviseurs Ruimtelijke Kwaliteit (D/21/21335) 11. Tijdlijn en toelichting energietransitie (D/21/021770) 12. Monitor concept-RES, PBL (D/21/021735) 13. Raadsbesluit Afwegingskader grootschalige duurzame energie (D/21/022924)