A08. bijlage - startnotitie IVP 2023-2026 Oudewater (072811).pdf

Startnotitie Integraal veiligheidsplan 2023-2026

Datum: september 2022 Auteur: Team OOV Versie: 1.00

1. Waarom een integraal veiligheidsplan 1.1 Aanleiding Als gemeente Oudewater streven wij naar een zo veilig mogelijke leefomgeving voor onze inwoners en bezoekers. Hiervoor is een integrale aanpak met onze (veiligheids)partners van groot belang. Het vergt goede communicatie en samenwerking waarbij duidelijke kaders van belang zijn voor het gemeentelijk handelen en de verwachte inspanningen van de betrokken partners. De regie hierop is de verantwoordelijkheid van de gemeente. Dit uit zich onder andere in de afspraak dat we elke vier jaar een Integraal Veiligheidsplan (IVP) opleveren, waarin we met de verschillende partners op het gebied van veiligheid afspreken hoe we gaan samenwerken aan een veilig en leefbaar Oudewater en wat de prioriteiten zijn voor de komende vier jaar. Huidig integraal veiligheidsplan loopt af Het huidige IVP 2019-2022 is in 2019 (18R.00840) vastgesteld. De officiële looptijd van het IVP loopt dus eind dit jaar af. Het nieuwe IVP willen we graag Q2 2023 in laten gaan. Dit biedt een betere aansluiting op regionale ontwikkelingen, zoals de regionale veiligheidsstrategie 2023-2026. NB. Tussen de afloop van het huidige integraal veiligheidsplan (eind 2022) en inwerkingtreden nieuw IVP (Q2 2023) zit dus een periode van een paar maanden.

Om dit te overbruggen vragen wij de raad middels een raadsbesluit om het huidige IVP met een paar maanden te verlengen tot moment van vaststelling van het nieuwe IVP. Wettelijke grondslag Volgens artikel 38b van de Politiewet stelt de gemeenteraad minimaal eens per vier jaar de prioriteiten/doelen vast die de gemeente nastreeft op het gebied van de openbare orde en veiligheid. Middels het IVP wordt hier invulling aan gegeven. 1.2 Resultaat van het project Met deze startnotitie geeft het college formeel akkoord op het traject om in Q2 2023 een nieuw IVP op te leveren. Het nieuwe IVP richt zich op de periode 2023 tot 2026. Het resultaat van het project ‘Integraal Veiligheidsplan 2023-2026’ is dat er goed leesbaar, en met onze (veiligheid)partners afgestemd, Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 en uitvoeringsplan 20232024 zal worden opgeleverd. Het IVP is een strategisch document. Het IVP omschrijft de missie, visie, strategische uitgangspunten, prioriteiten en doelstellingen op het gebied van leefbaarheid en veiligheid voor de komende vier jaar. Op hoofdlijnen komt de aanpak aan bod en welke (budgettaire) kaders we hiervoor nodig hebben. Voor de concrete uitvoering van het IVP wordt tweejaarlijks een uitvoeringsplan opgesteld.

Dit uitvoeringsplan omvat schematisch welke instrumenten en projecten bijdragen aan de geformuleerde doelstellingen, welke concrete resultaten dit oplevert, wie de actoren zijn, wat de planning is hoe het budget wordt ingezet. Het UVP kent dus een korte doorlooptijd dan het IVP. Het tussentijds actualiseren van het UVP is hiermee ook een belangrijk evaluatiemoment om te kijken of de gestelde doelen en ambities in het IVP nog haalbaar en actueel zijn, of tussentijds bijgesteld dienen te worden.

1.3 methode Bij de totstandkoming van het integraal veiligheidsplan zal worden aangesloten bij het kernbeleid Veiligheid zoals deze is ontwikkeld door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Het kernbeleid Veiligheid is een methode voor het ontwikkelen van lokaal integraal veiligheidsbeleid (het Integraal Veiligheidsplan/IVP) en het bijbehorende uitvoeringsplan integrale veiligheid.

2. Afbakening en uitgangspunten integraal veiligheidsplan 2.1 Definitie integraal veiligheidsterrein De scope van het integraal veiligheidsplan is het beleidsterrein van integrale veiligheid. Het kernbeleid Veiligheid van de VNG onderscheidt vijf ‘veiligheidsvelden’ die gezamenlijk het integrale veiligheidsterrein omvatten. De vijf velden zijn: 1. Veilige woon- en leefomgeving Veiligheid en leefbaarheid in de alledaagse woon- en leefomgeving, in de wijk, de buurt en op straat. Hoofdthema’s zijn sociale kwaliteit (denk hierbij aan woonoverlast, burengerucht, overlast ‘verwarde personen’, drank- en drugsoverlast), fysieke kwaliteit (afval/verloedering), objectieve veiligheid (criminaliteitscijfers) en subjectieve veiligheid (het veiligheidsgevoel). 2. Bedrijvigheid en veiligheid Gaat over overlast, geweld, vermogenscriminaliteit, ondermijning rond verschillende vormen/locaties van bedrijvigheid. Denk hierbij aan het winkelgebied, bedrijventerreinen, uitgaansgebied, evenementen , coffeeshopbeleid 3. Jeugd en veiligheid Kijkt specifiek naar de jeugdoverlast en -criminaliteit, problematische individuele jongeren, veiligheid in en om de school en alcohol en drugsgebruik door jongeren. 4. Fysieke veiligheid Gaat over verkeersveiligheid, brandveiligheid, externe veiligheid/omgevingsveiligheid en voorbereiding op crisisbeheersing. 5.

Integriteit en veiligheid Verschijnselen die meer fundamenteel onze rechtsorde en veiligheid bedreigen: radicalisering en polarisatie, georganiseerde (ondermijnende) criminaliteit, mensenhandel , Veilige Publieke Taak, informatieveiligheid en ambtelijke en bestuurlijke integriteit. Bovengenoemde vijf veiligheidsvelden vormen een belangrijk kader voor het opstellen van het nieuwe integraal veiligheidsplan. Zo spelen de vijf velden een belangrijke rol in de analysefase (zie onder hoofdstuk 3), waarin we per veiligheidsveld kijken naar de belangrijkste trends en ontwikkelingen. Hetgeen of zijn beurt weer een belangrijke basis vormt in de keuze voor de prioriteiten voor de komende vier jaar. Ten aanzien van de vijf veiligheidsvelden is het tot slot goed om te beseffen dat er diverse

veiligheidsthema's denkbaar zijn die zich overkoepelend in elk van de genoemde veiligheidsvelden manifesteren. Hierbij valt te denken aan een thema als ondermijning en de verbinding tussen zorg & veiligheid. Ook zien we dat het thema cybercriminaliteit en digitale veiligheid zich in toenemende mate binnen het gehele beleidsterrein van integrale veiligheid manifesteert. Bij het kiezen van prioriteiten voor de komende jaren zal ook hier aandacht voor zijn. 2.2 Belangrijke beleidskaders De volgende beleidskaders en rapporten zijn belangrijk voor de totstandkoming van het IVP. Bestuursakkoord 2022-2026 Vanzelfsprekend vormt het bestuursakkoord 2022-2026 een belangrijk kader voor het nieuwe IVP. Met de totstandkoming van het IVP zetten we de koers uit voor de verschillende veiligheidsaspecten binnen onze gemeente. Vanuit hier verwachten we ook een belangrijke bijdrage te leveren aan de gestelde opgaven binnen het bestuursakkoord voor de komende jaren. Regionale veiligheidsstrategie 2023-2026 In 2022 wordt er gewerkt aan de nieuwe regionale Veiligheidsstrategie 2023-2026. In deze Veiligheidsstrategie maken de gemeenten, het Openbaar Ministerie en de politie van MiddenNederland afspraken op welke prioriteiten ze de komende jaren samenwerken voor een veiliger Midden-Nederland.

Zoals gezegd stemmen we het proces van het lokale IVP op de komst van de nieuwe regionale veiligheidsstrategie af. Eind 2022 wordt de nieuwe regionale veiligheidsstrategie bekend gemaakt. Ook deze zal voor consultatie aan de raad worden voorgelegd (zie hoofdstuk 3). 2.3 Uitgangspunten project Bij het opstellen van het IVP hanteren we de volgende uitgangspunten: Aansluiting met de regio Door met het IVP aansluiting te zoeken bij de regio vergroten we onze slagkracht. We doen dit door het IVP proces af te stemmen op de regionale veiligheidsstrategie 2023-2026. Ook stellen we als driehoek de Copen (OM, politie en gemeenten Woerden, Oudewater, Montfoort, IJsselstein en Lopik) regio-prioriteiten vast waar de komende jaren gezamenlijk op in willen inzetten. Op de gekozen regionale veiligheidsthema’s worden samenwerkingsverbanden opgezet, aanpakken ontwikkeld en komen er best practices beschikbaar. Op die manier worden we effectiever in de aanpak. Afstemming met de in- en externe (veiligheids)partners Vanzelfsprekend maken het IVP niet alleen. Bij de totstandkoming zal er regelmatig afstemming plaatsvinden met belangrijke partners als politie, openbaar ministerie en de veiligheidsregio. Ook intern wordt afstemming gezocht met diverse afdelingen.

De betrokkenheid van andere afdelingen is van groot belang om nieuwe en lopende zaken en ontwikkelingen op elkaar af te stemmen en zo meer effect te kunnen bereiken. Denk hierbij aan de planvorming binnen de domeinen Toezicht en Handhaving en het Sociaal domein. Het gezamenlijk tot stand brengen van het IVP moet ervoor zorgen dat partners (in en extern) zich betrokken voelen en ook zich ook daadwerkelijk de komende vier jaar willen inzetten om de doelstellingen die in het IVP worden genoemd te bereiken. Aansluiting met inwoners en ondernemers

Vanzelfsprekend worden ook inwoners en ondernemers betrokken bij de totstandkoming van het nieuwe IVP. Binnen het IVP kijken we expliciet naar kansen en mogelijkheden om inwoners bij de totstandkoming van veiligheidsbeleid (en de uitvoering hiervan) te betrekken. Zo zetten we als onderdeel van de veiligheidsanalyse een vragenlijst uit onder inwoners en ondernemers. Ook worden de voorgestelde prioriteiten, en de invulling hiervan, afgestemd met de lokale ondernemersvereniging(en). Vooruitkijken Het IVP kent een looptijd van vier jaar. Naast keuzes maken op basis van de huidige veiligheidssituatie (hoe is het nu met de veiligheid in Oudewater gesteld?), is het ook belangrijk om naar de toekomst te kijken (wat komt er mogelijk aan nieuwe uitdagingen op ons af?).

3. Proces en betrokkenen 3.1 Het proces op hoofdlijnen De volgende stappen worden doorlopen voor de totstandkoming van het nieuwe Integraal veiligheidsplan en aangekoppeld uitvoeringsplan:

1. Startnotitie

2.Bepalen missie, visie en strategische uitgangspunten

3.Veiligheidsanalyse

4.Vaststellen prioriteiten

5.Opstellen nieuw IVP

6.IVP ter vaststelling naar de raad

7.UVP ter vaststelling naar college

Stap 1: Startnotitie Doel van de startnotitie is om een gedeeld beeld te krijgen van het resultaat, de taakverdeling en de planning. De startnotitie is bedoeld om een formeel akkoord te krijgen vanuit het college om met een nieuw integraal veiligheidsprogramma te starten. Stap 2: Missie, visie en strategische uitgangspunten Het nieuwe IVP begint bij het vaststellen van de missie en visie. Waar staan we voor en wat willen we de komende jaren bereiken als het gaat om de veiligheid en leefbaarheid in de gemeente? Belangrijke in- en externe partners worden gevraagd hierover mee te denken, waarbij we ook kijken naar de vraag hoe we de komende jaren willen samenwerken, en wat we belangrijk vinden in onze aanpak (de strategische uitgangspunten). Stap 3: Veiligheidsanalyse Doel van de veiligheidsanalyse is om de objectieve en subjectieve veiligheid in kaart te brengen. Ook kijken we naar de toekomst: wat komt er op het gebied van veiligheid de komende jaren op ons af? Vervolgens volgt hier een analyse uit van de veiligheidsopgave. Dat biedt de basis om tot een

voorstel te komen voor prioritering voor de komende vier jaar. Belangrijke bronnen die onderdeel van de veiligheidsanalyse uitmaken zijn: - Registratie van de veiligheidscijfers van de afgelopen jaren; - Regionale en landelijke trendinventarisatie veiligheid; - Resultaten veiligheid enquête; - Lokaal en regionaal ondermijningsbeeld; - Gesprekken met professionals: wat speelt er op dit moment en terugblik vorig IVP; - Regionaal Risicoprofiel van de Veiligheidsregio Utrecht. Stap 4: Voorstel Prioritering Op basis van de lokale veiligheidsanalyse, de gekozen 'regio-prioriteiten' door de driehoek de Copen en de Regionale Veiligheidsstrategie Midden-Nederland 2023-2026 worden de prioriteiten voor het nieuwe IVP gekozen. Tijdens een informatieavond zal de raad worden gevraagd om reactie te geven op een voorstel dat gedaan wordt voor de nieuwe prioriteiten. Ook de resultaten uit stap 2 (missie, visie en strategische uitgangspunten) zullen tijdens deze avond aan de raad worden voorgelegd. Tijdens deze avond is er ook ruimte om input te leveren op de prioritering en de uitwerking hiervan. Stap 5: Opstellen van een nieuw IVP Aan de hand van de prioriteiten uit de stap hiervoor zal het IVP worden opgesteld. In het IVP zal op de verschillende prioriteiten naast de doelstelling ook de aanpak op hoofdlijnen worden geformuleerd.

Bij het opstellen van het IVP worden interne en externe partners betrokken om mee te denken en te zorgen dat er aansluiting is op ander beleid en de lokale situatie. Stap 6: Vaststellen van nieuw IVP door de raad Het IVP zal in juni 2023 ter vaststelling aan de gemeenteraad worden aangeboden. Stap 7 : Vaststellen UVP door het college Gekoppeld aan het IVP zal ook het uitvoeringsplan (UVP) worden opgesteld. Het uitvoeringsplan is een doorvertaling van het IVP van de gemeente. Het geeft handen en voeten aan de hoofdlijnen die zijn vastgelegd in het IVP en benoemt de voorgenomen concrete inzet, actie en maatregelen rond de veiligheidsthema’s van het IVP.

3.2 Wie betrokken bij het Integraal veiligheidsplan Naast de gemeente zijn er tal van andere organisaties actief om de veiligheid in Oudewater te stimuleren. Om een beeld te geven worden hieronder verschillende partners en partijen genoemd die een belangrijke functie vervullen op het gebied van veiligheid en leefbaarheid. Inwoners Inwoners vervullen een belangrijke rol in het optreden tegen veiligheidsproblematiek. Zo zijn zij vaak degene die als eerste te maken krijgen met de daadwerkelijke gevolgen van de

veiligheidsproblematiek zoals woninginbraken, vernielingen en jeugdoverlast. En daarnaast kunnen zij een wezenlijke bijdrage leveren aan het veiligheidsgevoel in de desbetreffende omgeving. In het kader van gebiedsgericht werken gaat er in de toekomst steeds vaker een beroep worden gedaan op de input en de kracht van onze inwoners. Politie Het hoofdbureau van basisteam ‘De Copen’ is gevestigd in Woerden. Het basisteam werkt voor vijf verschillende gemeenten (IJsselstein, Montfoort, Oudewater, Lopik en Woerden). De politie heeft tot taak te zorgen voor handhaving van de rechtsorde en het verlenen van hulp aan de personen die dit behoeven. De politie staat tijdens het handhaven van de openbare orde en bij uitvoering van de hulpverleningstaak onder het gezag van de burgemeester. Openbaar Ministerie De strafrechtelijke handhaving is belegd bij het Openbaar Ministerie (OM). Zij hebben het gezag over de opsporingstaken van de politie, wat één van de hoofdtaken is van de politie. Binnen het integraal veiligheidsbeleid speelt deze partner een belangrijke rol. Zo trekken de gemeente en het OM gezamenlijk op in de aanpak van jongerenoverlast en veelplegers en vindt er regelmatig een zogenaamd ‘driehoeksoverleg’ de Copen plaats tussen gemeenten, politie en het OM. Veiligheidsregio Utrecht De Veiligheidsregio Utrecht (VRU) is een samenwerkingsverband van en voor de 26 Utrechtse gemeenten.

De kerntaken zijn brandweerzorg, rampen- en crisisbestrijding, risicobeheersing en de geneeskundige hulpverlening in de regio. Veiligheidshuis Het Veiligheidshuis Regio Utrecht draagt zorg voor het aansluiten van preventie, repressie en nazorg op een aantal gebieden. Veelplegers, jongeren en ex-gedetineerden zijn hier voorbeelden van. Op één fysieke plek werken de deelnemende partners aan het voorkomen van recidive, verbeteren van leefomstandigheden en structureel aanpakken van achterliggende problemen bij verdachten. Bureau Regionale Veiligheidsstrategie en RIEC Naast lokaal werkzame partners zijn er ook regionaal gezien strategische samenwerkingsverbanden. Het bureau Regionale Veiligheidsstrategie en het RIEC zijn voorbeelden van dergelijke organisaties die als netwerkpartner een rol kunnen spelen in de aanpak van veiligheid. Woningcorporaties Ook woningcorporaties hebben een belangrijke rol op het gebied van leefbaarheid en veiligheid. Enerzijds zijn deze organisaties verantwoordelijk voor het in goede staat verhuren van woningen en anderzijds voor de leefbaarheid van de directe omgeving. Wanneer andere huurders dit leefbaarheids- of veiligheidsgevoel verstoren, kunnen woningcorporaties zelf maatregelen treffen maar ook belangrijke partners zijn voor de gemeente.

Welzijnsinstellingen Welzijnswerk richt zich op voorzieningen, die het welzijn van de inwoners bevorderen op lokaal niveau. Zij richten zich op functies op het gebied van maatschappelijke dienstverlening, maatschappelijke opvang en sociaal- cultureel werk. Kwintes, Kwadraat, Save en Veilig Thuis zijn welzijnsinstellingen waarmee Oudewater nauw samenwerkt.

Onderwijsinstellingen Jongeren en veiligheid worden vaak in één zin genoemd wanneer men spreekt over veiligheid. Onderwijsinstellingen zijn vrijwel dagelijks met deze doelgroep bezig en kunnen hierdoor sociale problematiek vaak als eerste waarnemen. Zij kunnen bijvoorbeeld een belangrijke rol spelen in het vroeg signaleren van mogelijke polarisatie- en radicaliseringsprocessen. Ook worden er op dergelijke instellingen voorlichting gegeven over risicovol gedrag onder jongeren, zoals alcohol- en drugsproblematiek. Jongeren- en buurtwerk Individuen kunnen soms zodanig in de problemen komen dat zij de verbinding met de samenleving kwijt raken of dreigen te verliezen. Wanneer dit het geval is, zijn er instanties in Oudewater actief die zowel jong als oud begeleiden om terug te komen op het rechte pad. Zo is Impact Nederland actief in Oudewater om jongeren, die vanwege individuele problemen of sociale problematiek de draad in de samenleving zijn kwijtgeraakt, te helpen en te ondersteunen. Ook jeugd-punt is actief als instantie die zich bezighoudt met integrale dienstverlening voor de jeugd en volwassenen. Deze instantie richt zich echter meer op het algemene welzijn en de sociale kwaliteit van een specifieke buurt. Zij werken aan het veerkrachtig maken van buurten waarin bewoners samenwerken, samenleven en gezamenlijk een vorm geven aan de mogelijkheden van de omgeving.

Overige instellingen Andere organisaties/instellingen waarmee de gemeente Oudewater samenwerkt zijn bijvoorbeeld: winkeliers (winkeliersverenigingen), horecabedrijven (Koninklijke Horeca Nederland), sportverenigingen, bedrijven en religieuze organisaties (moskee, kerken), artikel 1 en het centrum voor criminaliteitspreventie en veiligheid.

4. Planning, mijlpalen en middelen project 4.1 bestuurlijke rollen in het proces Gemeenteraad De gemeenteraad bepaalt de prioriteiten voor het Integraal Veiligheidsplan (IVP) en stelt het nieuwe IVP vast. College van B&W Het college stelt de startnotitie vast, bereidt de prioritering en het IVP voor op besluitvorming door de gemeenteraad en is uiteindelijk belast met de uitvoering van de gestelde kaders. Voor de uitvoering stelt het college elke twee jaar een aan het IVP gekoppeld uitvoeringsplan (UVP) vast. Burgemeester In zijn rol als portefeuillehouder Openbare Orde en Veiligheid is de burgemeester inhoudelijk betrokken bij en opdrachtgever voor het integraal veiligheidsplan. 4.2 Planning en mijlpalen Voor de uitvoering van dit project wordt de volgende planning aangehouden:

Stap in het proces

Wanneer gereed

Wie betrokken/Mijlpalen

1. Startnotitie IVP

Sept 2022

College instemmen met notitie en ter informatie naar de raad

2. Missie, visie en strategische uitgangspunten

Sept. 2022

Kernteam + afstemming intern + extern.

3. Veiligheidsbeeld en veiligheidsanalyse

Sept/okt 2022

Bewoners, ondernemers, in- en externe (veiligheids)professionals

4. Voorstel prioritering

Jan. 2023

Voorstel prioritering tijdens informatieavond besproken raad

5. Opstellen nieuw IVP

Eerste kwartaal 2023

Kernteam + afstemmen met in- en externe veiligheidspartners

6. Vaststellen nieuw IVP

Tweede kwartaal 2023

College- en raadsvoorstel

7. Vaststellen UVP

Tweede kwartaal 2023

College

4.3 kernteam project Aan de totstandkoming van het IVP zal gewerkt worden met een compact kernteam. Binnen de gemeente is het team openbare orde en veiligheid (OOV) van de afdeling Vergunningen Toezicht en Handhaving & Openbare Orde en Veiligheid de trekker van het IVP. 4.4 middelen Voor het tot stand komen van het nieuwe IVP zal gebruik worden gemaakt van het bestaande veiligheidsbudget. Vanuit dat budget kunnen o.a. de kosten voor bijeenkomsten worden gedekt en het ontwerp van het IVP. De inzet van medewerkers komt uit de bestaande formatie en een per september 2022 aangetrokken tijdelijke inhuurkracht bij team OOV.