A07 - Ingekomen stuk ODRU - Vastgestelde begroting 2022 en eerste begrotingswijziging 2021.pdf

Lugt, Arjen van der Van: Verzonden: Aan: CC: Onderwerp: Bijlagen:

Bestuurssecretariaat ODRU <bestuurssecretariaat@odru.nl> woensdag 14 juli 2021 22:58 OW-Bestuurssecretariaat; !Griffie-oudewater Babette Behrens - Benne; Gemeenten; Financiën; Burger, Ineke Aanbieding vastgestelde begroting 2022 en eerste begrotingswijziging 2021 ODRU vastgestelde Begroting 2022 - AB 1 juli 2021-def.pdf; vastgestelde eerste begrotingswijziging 2021 - AB 1 juli 2021-def.pdf; Aanbiedingsbrief vastgestelde begrotingen ODRU OUD-INT20.1011-3972.pdf

Categorieën:

Ingekomen stuk

Aan de gemeenteraad, ter attentie van het College van B&W Hierbij doen wij u de digitale brief toekomen met de reactie van de ODRU, namens het algemeen bestuur, op de ingediende zienswijzen van de deelnemende vijftien gemeenten en uw gemeente in het bijzonder op de (ontwerp)begroting 2022 en eerst (ontwerp)begrotingswijziging 2021. Bijgevoegd als bijlage: vastgestelde Begroting 2022 en de vastgestelde eerste Begrotingswijziging 2021. Wij hebben ervoor gekozen om de stukken digitaal aan u te versturen, u ontvangt geen exemplaar per post. Beide begrotingen zijn op 1 juli 2021 door het algemeen bestuur van de ODRU vastgesteld.

Met vriendelijke groet, Hanneke van Haandel Bestuurssecretaresse

Archimedeslaan 6 | 3584 BA Utrecht Postbus 13101 | 3507 LC Utrecht 088 – 0225027/088 – 0225000 | bestuurssecretariaat@odru.nl Bereikbaar op maandag t/m vrijdag tot half 1 Volg ons voor meer nabijheid

Privacy vinden wij belangrijk. Lees er hier meer over.

1

Bezoekadres: Archimedeslaan 6 3584 BA Utrecht

Gemeente Oudewater Aan de gemeenteraad, ter attentie van het College van B&W Postbus 100 3420 DC OUDEWATER

Postadres: Postbus 13101 3507 LC Utrecht 088 – 0225000 info@odru.nl www.odru.nl kvk 55523544 btw NL85 1750 126 B01 iban NL35 BNGH 0285 1555 71

Utrecht, 14 juli 2021

DIGITAAL VERZONDEN 14 juli 2021

Uw kenmerk: Ons kenmerk: Behandeld door:

Z/21/012815 INT20.1011/3972 J.J. Feenstra

Onderwerp:

Reactie op zienswijze (ontwerp)begroting 2021 en tweede (ontwerp)begrotingswijziging 2020

Geachte raad, In de vergadering van 8 april 2021 heeft het algemeen bestuur ingestemd met het toezenden van de (ontwerp)begroting 2022 en de eerste (ontwerp)begrotingswijziging 2021 aan de gemeenteraden met het verzoek om zienswijzen in te dienen. Van dertien gemeenten hebben wij zienswijzen ontvangen waaronder uw gemeente. Wij danken u voor de aandachtspunten welk uw gemeente aan de ODRU heeft meegegeven. Ik kan u melden dat op 1 juli 2021 het algemeen bestuur van de Omgevingsdienst Utrecht de (ontwerp)begroting 2022 en de eerste (ontwerp)begrotingswijziging 2021 unaniem en ongewijzigd heeft vastgesteld. Bij zijn besluitvorming heeft het algemeen bestuur de ingediende zienswijzen van de eigenaar gemeenten betrokken. In bijlage vindt u de vastgestelde begroting 2022 en eerste begrotingswijziging 2021. Een aantal gemeenten heeft in haar reactie enkele aandachtspunten genoemd. Het algemeen bestuur heeft in haar vergadering van 1 juli j.l. besloten om de belangrijkste aandachtspunten, welke wij van de eigenaar gemeenten van de ODRU hebben ontvangen, in deze brief op een rij te zetten en te beantwoorden.

Aandachtspunten (ontwerp)begroting 2022 en reactie van de ODRU Algemeen In algemene zin geldt dat de gemeenten (voorlopig) instemmen met de Begroting, maar dat er aandachtspunten zijn waar zij nader over willen worden geïnformeerd. In de onderstaande paragrafen worden de aandachtspunten verder aangeduid. 1 van 9

De gemeente Utrechtse Heuvelrug waardeert de inzet van alle medewerkers van de ODRU om, ondanks de bijzondere situatie waarin wij verkeren met de voortdurende coronacrisis, te blijven werken aan een goede uitvoering van de taken en aan verdere professionalisering en efficiëntie van die taken. De gemeente ziet dat de ODRU voortdurend de externe omgeving scant en daarmee goed zicht heeft op beleidsontwikkelingen en komende veranderingen in het VTH-werkveld. De gemeente Zeist is over het werk en de samenwerking met de ODRU meer dan tevreden. De gemeente merkt aan het jaarverslag 2020 dat er inzet wordt gepleegd op het meer impact gericht en effect gericht verantwoorden. De gemeente ziet dat graag in de komende jaarrekeningen en tussentijdse rapportages nog wat meer terugkomen. De gemeente realiseert zich dat dit al onderdeel uitmaakt van het project Sturing, Monitoring en Verantwoording en verzoekt de ODRU dit door middel van een routekaart dan wel op andere wijze voor de besturen van de deelnemers wat meer inzichtelijk te maken. De gemeenten Woerden en Oudewater constateren dat het voorlopige resultaat van 126K ruim 117K beter is dan eerder geraamd. Hiermee consolideert de ODRU de solide financiële situatie van de afgelopen jaren. De gemeenten vinden dit een nette prestatie gezien de invloed die de coronacrisis heeft gehad op het werk van de ODRU.

De ODRU organisatie waardeert het zeer om kennis te mogen nemen van de positieve waarderingen in de zienswijzen, waarvoor dank. Het anders en meer impact- en effectgericht verantwoorden is een belangrijke, maar ingewikkelde ambitie waar veel toezichthoudende en vergunningverlenende organisaties aan werken. De eerste stap voor de ODRU is de verantwoording op output (producten) te realiseren i.p.v. alleen op uren en geld. Van daaruit is het beter mogelijk om richting maatschappelijke impact en effect uitspraken te doen. Wij zullen het algemeen bestuur zo goed mogelijk op de hoogte houden en in staat stellen hierop te sturen.

Omgevingswet De gemeente Renswoude vraagt aandacht voor de invoering van de Omgevingswet en dringt erop aan op voorhand kritisch te kijken naar kostenbeheersing, zodat de risico’s acceptabel zijn mocht blijken dat de rijksmiddelen niet toereikend zijn. De gemeenten Oudewater, Woerden, Renswoude, Utrechtse Heuvelrug en Wijk bij Duurstede gaan ervan uit dat voor de overdracht van de bodemtaken de daarvoor beschikbaar gestelde rijksmiddelen toereikend zullen zijn voor de uitvoering van de taken. Er zijn geen extra financiële middelen vanuit de gemeente beschikbaar. De gemeenten Oudewater en Woerden kiezen er daarom voor af te wachten hoe groot de effecten volgend jaar daadwerkelijk zullen zijn. Dit is ook afhankelijk van de keuzes die de gemeenten zelf nog moeten maken. Zo nodig worden er nadere keuzes gemaakt in de uitvoering van de taken door de ODRU. De gemeenten Vijfheerenlanden en Stichtse Vecht kunnen nog geen financiële garanties geven zolang niet duidelijk is welke rijksmiddelen beschikbaar komen. De gemeente Stichtse Vecht benadrukt dat overdracht van taken alleen plaatsvindt als hier ook voldoende middelen vanuit het Rijk en de Provincie tegenover staan. De gemeenten IJsselstein en Montfoort zien het thans geldende budget als kaderstellend voor de situatie voor de Omgevingswet.

Indien er toch een verhoogd budget nodig is, verzoekt de gemeente dit via het Algemeen Bestuur onderbouwd kenbaar te maken. De gemeente Vijfheerenlanden onderschrijft dat de Omgevingswet gevolgen zal hebben voor de werkwijze van de ODRU. Aangezien de doelstelling van de wet is om de werkzaamheden sneller en beter uit te voeren gaat de gemeente ervanuit dat er eerder sprake zal zijn van een afname van het aantal benodigde advies uren dan een toename.

2 van 9

De gemeente Utrechtse Heuvelrug geeft aan dat zolang er geen zekerheid is over de financiële middelen de ODRU voor deze taken geen personeel moet werven. Het risico bestaat dat daardoor de ODRU dan niet beschikt over voldoende capaciteit voor het afhandelen van aanvragen. Ook de gemeente Veenendaal vraagt aandacht voor de mogelijke effecten van de Omgevingswet, de Wkb en andere beleidsontwikkelingen op de begroting 2022 en daarna. De gemeente moedigt de ODRU aan om regelmatig in updates te blijven voorzien en heldere frequente communicatie vol te houden over dit onderwerp. De gemeente De Ronde Venen ziet veel onzekerheden en vraagt aandacht voor dit onderwerp en om daarbij kritisch te kijken naar de mogelijkheden om op (hoger) ambtelijk niveau met de provincie, de RUD, ODRU en deelnemende gemeenten afspraken te maken waarbij de financiële risico’s acceptabel worden gemaakt. De gemeenten Oudewater en Woerden stellen vast dat door het uitblijven van de budgetverdeling door het Rijk de voorbereiding en uitvoering nieuwe bodemtaken in het gedrang komt. Men vindt het bijzonder vervelend dat er bij het opstellen van deze begroting 2022 er nog steeds geen duidelijkheid is hoe dit budget verdeeld gaat worden. De gemeenten, en daarmee de ODRU, zitten hierdoor in een lastig parket. Enerzijds willen de gemeenten gezien de financiële positie van de gemeente geen financiële risico’s nemen.

Anderzijds willen ze dat de ODRU door kan gaan met zich voor te bereiden op het uitvoeren van de nieuwe bodemtaken en dat per 1 januari 2021 de bodemtaken uitgevoerd kunnen worden. Zo kunnen verzoeken voor sanering van de bodem niet beoordeeld worden en hebben de gemeenten geen zicht of de sanering goed uitgevoerd wordt, mogelijk vertraging bij de behandeling van initiatieven doordat de gevraagde bodeminformatie niet geleverd kan worden en de kennis en kunde nu aanwezig voor de uitvoering van de provinciale taken zal verdwijnen. De gemeenten ondersteunen het initiatief om vanuit het Algemeen Bestuur hierover in gesprek te gaan met de Provincie Utrecht. De gemeenten ondersteunen ook het initiatief om namens de ODRU-gemeenten een brief aan de VNG te sturen, met daarin de zorgen benoemd rondom de verdeling van de Rijksgelden voor nieuwe bodemtaken en het vragen om aandacht voor de posities van kleine gemeenten. De Gemeenten Zeist, Stichtse Vecht, Woerden, Oudewater en Vijfheerenlanden ondersteunen van harte de bestuurlijke en ambtelijke inzet vanuit de ODRU om in overleg met provincie en RUD Utrecht te komen tot afspraken c.q. overeenkomsten waarin wordt geborgd dat bodemkundig personeel van de provincie c.q. de RUD Utrecht voor de bodemtaken van de ODRU (tijdelijk) beschikbaar is.

Deze gemeenten vinden het van groot belang dat gegarandeerd is dat de ODRU klaar is voor de overkomende taakuitvoering per datum van inwerkingtreding. De gemeente Zeist wil niet dat bij inwerkingtreding bedrijven en bewoners de dupe worden. De gemeente is voorstander van het nemen van een vooraf gecalculeerd risico op het vlak van de overkomende bodemtaakuitvoering en verzoekt de ODRU om een vooraf gecalculeerd risico in kaart te brengen voor de gemeente. Tevens verzoekt de gemeente om ook bij andere gemeenten te informeren of zij bereid zijn een vooraf ingecalculeerd risico te nemen. De ODRU onderschrijft de aandacht om kritisch te kijken naar kostenbeheersing bij de uitvoering van nieuwe taken en daarbij samen te werken met andere organisaties en de deelnemende gemeenten. Het streven is om de taakuitvoering voor bodem uit te voeren tegen de beschikbaar gestelde rijksmiddelen. De voorbereidingen voor de nieuwe taken gaan ondanks het uitstel van de inwerkingtreding gewoon door. De ODRU wil zich zo goed mogelijk voorbereiden. De ODRU verwacht met de provincie en RUD goede afspraken te kunnen maken en geeft aan dat het traject lopende is. Wanneer er meer bekend is

3 van 9

over de precieze veranderingen zal de ODRU in het bestuur een voorstel doen in hoeverre kan worden geanticipeerd op de nieuwe wetgeving. De ODRU blijft de invloed van de Omgevingswet op het geheel van de structurele uitvoeringskosten goed monitoren. Tot op heden is het beeld bij de ODRU en landelijk dat de uitvoeringskosten toenemen, ondanks de bedoeling van de wet.

Tariefdifferentiatie/tariefstijgingen De gemeente Renswoude vraagt de ODRU om tariefdifferentiatie te blijven monitoren conform de afspraak in het AB. Hoewel dit niet zozeer met de nu voorliggende stukken te maken heeft, wil de gemeente onder de aandacht blijven brengen dat tariefdifferentiatie op het eerste oog weliswaar weinig effect sorteert, maar dat dit wel beter inzicht geeft in de prijs van producten en diensten. De gemeente Utrechtse Heuvelrug vraagt zich af of de streefwaarde van 100% vaste formatie realistisch is, vanwege de specialistische taken van de Omgevingsdienst en de krapte op de arbeidsmarkt. De gemeente adviseert samenwerking met de RUD in het delen van milieuspecialisten, wat mogelijk kan helpen om over de juiste expertise te beschikken. Daarnaast is ook opleiding en scholing van belang om structureel te kunnen door ontwikkelen en zelf expertise op te bouwen. De gemeente Wijk bij Duurstede is blij te lezen dat de ODRU een kostenbesparing van €100.000, - denkt te realiseren op inhuur van derden. Gemeente De Ronde Venen is van mening dat het goed is wanneer 80% van de werkzaamheden wordt uitgevoerd door eigen vaste medewerkers. Dit bevordert de kwaliteit van het werk en is kostenefficiënt. Uit de jaarstukken over 2020 blijkt echter sprake van een forse omvang van inhuur. En in de begroting worden de kosten voor inhuur derden op nul geraamd.

De gemeente verzoekt de ODRU daarom meer duiding te geven en concreet te maken welke stappen de ODRU hierin gaat zetten. De ODRU houdt, in lijn met het AB-besluit van 8 april 2021, vast aan één uurtarief en er wordt dus geen tariefdifferentiatie doorgevoerd. De ODRU monitort tweejaarlijks of er door een veranderde situatie aanleiding is om tariefdifferentiatie te heroverwegen. Los daarvan zal de ODRU door o.a. betere proces oriëntatie en outputsturing en -verantwoording steeds beter inzicht kunnen geven in de prijs van producten en diensten. Daarnaast streeft de ODRU naar 100% vaste bezetting voor de vaste taken. Er wordt al enige tijd een extra inzet op de werving gepleegd en het resultaat daarvan is nog beperkt. De ODRU heeft te maken met schaarste op de arbeidsmarkt en een toenemende uitstroom vanwege leeftijd. Er wordt ook gekeken naar het zelf opbouwen van expertise door (om)scholing en het aannemen van Young Professionals. Om daarnaast de werving nog extra kracht bij te zetten is een apart project opgezet. Daarin worden planmatig acties op korte en langere termijn uitgezet. Denk hierbij aan nadere afspraken met een extern wervingsbureau, afspraken met diverse onderwijsinstellingen over bijnaafgestudeerden en met andere maatschappelijke organisaties voor eventuele zij-instromers (bijvoorbeeld het UWV).

Ook vergelijkt de ODRU op dit moment haar arbeidsvoorwaarden met die in de markt. Ongeveer 35% van de declarabele uren in 2020 werd geleverd door de flexibele schil. Naast het streven naar volledige invulling van de formatie wil de ODRU sturen naar een verhouding van minimaal 80/20 tussen DVO en UVP. Wanneer structurele uren zijn geborgd in DVO’s, kan de ODRU hierop formatie aannemen en beweegt ook het aandeel van de flexibele schil meer naar de beoogde 20%. De ODRU onderschrijft dat dit kostenefficiënter is.

Efficiency/bezuinigingen De gemeente Utrechtse Heuvelrug vindt verdergaande efficiëntie een belangrijk thema in de Koers 2019-2022 van de ODRU. Tegelijkertijd is het verhogen van de kwaliteit van de dienstverlening een 4 van 9

thema. De gemeente ziet dat het de komende jaren een grote uitdaging voor de ODRU en haar deelnemers is om efficiëntie en kostenbesparingen te realiseren. De gemeente dringt erop aan programma's vanuit Koersplannen met effecten op efficiëntie en kostenbesparing te intensiveren. En dat samenwerking met RUD Utrecht wordt ondersteund en gestimuleerd. De gemeente Vijfheerenlanden ziet dat de ODRU de ambitie heeft om kosten te besparen en de efficiency verder te verhogen, zoals in de aanbiedingsbrief is benadrukt. De gemeente heeft begrip voor het beleid om voorzichtig te begroten en kostenbesparingen pas te verwerken als ze zeker zijn. Gezien haar financiële positie benadrukt de gemeente wel dat stevig ingezet mag worden op deze ambitie, op elk van de drie in de begroting genoemde sporen: het realiseren van kostenbesparingen in de sfeer van de interne bedrijfsvoering, kostenbesparingen door minder besteding van uren en kostenbesparingen in de keten. De gemeente Stichtse Vecht ziet het beperken van tariefstijging en efficiënt inrichten van processen als een belangrijk aandachtspunt, gezien de financiële positie van de gemeente. Het wenst dan ook actief op de hoogte te worden gehouden van het kostenbesparingsprogramma.

Daarnaast benadrukt de gemeente Stichtse Vecht dat voor zover de hoogte van eventuele kostenstijgingen afhankelijk zijn van keuzes die de gemeente kan maken, de gemeente hierover tijdig wenst te worden geïnformeerd. Met het oog op een mogelijke verhuizing in 2022, merkt de gemeente op dat het niet wenselijk is dat dit tot structurele kostenverhogingen leidt. Het college van de gemeente De Ronde Venen heeft de directie van de ODRU bij brief van 23 maart jl. geïnformeerd dat er een ombuiging moet plaatsvinden van €100.000,-. De bezuiniging betekent een efficiencyslag op het gebied van milieu- en bouwtaken. De concrete realisatie van deze ombuiging en de daarbij te maken afspraken vraagt om nader overleg en onderzoek. De bezuiniging moet plaatsvinden op de structurele DVO-uren. De gemeente constateert dat in de (ontwerp)begroting daar nog geen rekening mee is gehouden en verwacht dat de ODRU dit in de definitieve versie alsnog opneemt. De gemeente De Bilt kan zich vinden in het voorstel om het positieve resultaat te bestemmen voor de uitvoering van interne projecten die gericht zijn op realisatie van voorgenomen structurele kostenbesparingen.

De gemeente IJsselstein stelt vast dat het Algemeen Bestuur heeft besloten om het behaalde resultaat in 2020 van € 125.764 te bestemmen voor de uitvoering van interne projecten die gericht zijn op realisatie van voorgenomen structurele kostenbesparingen. Om in te kunnen stemmen met deze bestemming van het resultaat, is meer informatie nodig over de projecten die hiermee worden gefinancierd. De gemeente vraagt de ODRU om op korte termijn meer informatie te geven over deze projecten. De ODRU werkt in toenemende mate samen met de RUD en als kader hiervoor is ook een bestuurlijke intentieovereenkomst tussen beide besturen in voorbereiding. De ODRU is bezig om structurele kostenbesparingen te realiseren en stevig in te zetten op de drie afgesproken sporen. Binnen het bestuur komt dit onderwerp op de agenda door middel van voortgangsrapportages. Daarin wordt ook zicht gegeven over de besteding van het positief resultaat van 2020. Uiteraard wordt de gemeente ook tijdig op de hoogte gesteld van kostenstijgingen anderzijds, die mede door keuzes van de gemeenten kunnen worden verkleind. De ODRU deelt de mening dat de mogelijke interne verhuizing niet tot een structurele kostentoename mag leiden. Dit is dan ook de positie die we hanteren richting de verhuurder.

De ODRU zal in nader overleg treden met de gemeente De Ronde Venen om de gewenste ombuiging te bespreken en hoe deze gerealiseerd kan worden. De ODRU verwacht hierin samen met de gemeente resultaten te kunnen behalen wanneer we de processen waarin we samenwerken kunnen 5 van 9

vereenvoudigen. Als deze aanpassingen inderdaad het gewenste efficiency-effect hebben, kan het DVO vóór 1 januari 2022 hierop worden aangepast en kan de ODRU de aanpassing opnemen in de bijgestelde begroting voor 2022.

Uitbreiding van (wettelijke) taken De gemeente Utrechtse Heuvelrug geeft aan dat er de komende jaren veel ontwikkelingen zijn die mogelijk leiden tot nieuwe wettelijke taken zoals het verplichte energielabel C voor kantoorgebouwen, ontwikkelingen rond PFAS en stikstofemissie. Gelet op de financiële positie van de gemeenten is het beperken van de tariefstijging en het efficiënt inrichten van nieuwe processen een belangrijk aandachtspunt. De gemeente Stichtse Vecht geeft aan het uitgangspunt te hanteren dat de beschikbare bijdrage vanuit het Rijk taakstellend is voor het uitvoeren van taken voor externe veiligheid. De ODRU constateert dat er inderdaad veel nieuwe ontwikkelingen aankomen. Daarbij wordt nadrukkelijk gekeken om bestaande taken efficiënter uit te voeren en nieuwe taken goed in te passen. Door efficiencywinst kunnen contracturen vrijkomen die benut kunnen worden voor nieuwe taken. Waar mogelijk wordt in overeenstemming met de gemeente altijd gezocht naar het afstemmen van uitvoeringsambities op de beschikbare middelen.

Kengetallen De gemeente IJsselstein heeft zich de afgelopen jaren ingezet om samen met de gemeente Montfoort te komen tot een optimalisatie van de opdracht voor bouwtaken. Efficiency is een van de belangrijkste motivaties geweest om dit traject gezamenlijk op te pakken. Het is dan ook goed om te merken dat efficiencyverbetering nog steeds de aandacht krijgt die het verdient. De ODRU gaat door met de ontwikkeling van kengetallen. De ontwikkeling van kengetallen is belangrijk voor een goede verantwoording en taakuitoefening. Kengetallen zijn bovendien belangrijk voor het analyseren en efficiënter maken van onze bedrijfsvoering.

Bouwtaken Gemeente Montfoort geeft aan voornemens te zijn een deel van de taken terug te willen nemen, met name de bouwtaken. Het College verwacht dat de gemeenteraad hierover voor het zomerreces een besluit neemt. De gemeente kan vanwege de impact van het verminderen van het aantal uren niet akkoord gaan met de begroting 2022. De ODRU betreurt het voorgenomen besluit van de gemeente om de bouwtaken niet meer door de ODRU te laten uitvoeren. De ODRU zal constructief meewerken aan de overdracht van de bouwtaken, mocht de gemeenteraad hiertoe besluiten. Om de gedeeltelijke uittreding te doen plaatsvinden zullen de regels worden gehanteerd die de deelnemende gemeenten in de gemeenschappelijke regeling gezamenlijk hebben afgesproken. Dat betekent onder meer dat er eerst overeenstemming moet zijn over de consequenties van de gedeeltelijke uittreding, voordat de ODRU deze kan verwerken in de begroting.

6 van 9

Advies Commissie Van Aartsen De gemeente Vijfheerenlanden mist in de ontwerpbegroting de uitwerking bij de ODRU van de tien aanbevelingen van de commissie Van Aartsen. Een van de aanbevelingen gaat over de verhoging van de ondergrens voor de omvang van de omgevingsdiensten. Gemeente Vijfheerenlanden wil graag weten in hoeverre dit gevolgen heeft voor de ODRU en verwacht de komende maanden een analyse van de aanbevelingen voor de ODRU. Voor de ODRU viel het beschikbaar komen van het rapport van Van Aartsen samen met de afronding van de ontwerpbegroting. De ODRU zal een nadere analyse maken over gevolgen voor de ODRU van de aanbevelingen van de commissie Van Aartsen. De analyse zal aan het bestuur worden voorgelegd.

Wet kwaliteitsborging bouw Gemeente De Ronde Venen stelt vast dat de Wet kwaliteitsborging bouw (Wkb) onderbelicht is in de ontwerpbegroting 2022. Dit terwijl de impact groot is. De gemeenten verzoekt om in de begroting 2022 de noodzakelijke aandacht aan dit onderwerp te besteden. Daarnaast vraagt de gemeente om de (financiële) effecten in kaart te brengen. Op dit moment onderzoekt de ODRU de gevolgen van de komst van de Wkb, conform afspraak met de gemeenten die bouwtaken bij de ODRU hebben belegd. Hiervoor is een apart project opgezet. Zodra meer duidelijkheid over de consequenties ontstaat treedt de ODRU in overleg met de gemeenten om de gevolgen in beeld te brengen. Eventuele financiële consequenties zullen dan worden verwerkt in de begrotingswijziging 2022.

Aandachtspunten eerste (ontwerp)begrotingswijziging 2021 en reactie van ODRU Uren opgenomen in DVO Gemeente Zeist vindt de naleving van de afgesproken 80/20 regel een punt van aandacht. De gemeente vindt het gezamenlijke eigenaarschap en de naleving van de gemaakte afspraken belangrijk. Zoals uit bijlage 6 blijkt voldoen niet alle deelnemers hieraan en staat die bij een tweetal deelnemers enigszins en fors uit het lood. Dat past niet bij gezamenlijk verantwoordelijkheid nemen en goed werkgeverschap vanuit de deelnemers. Graag ziet gemeente Zeist hier in de komende jaren meer balans in komen. De gemeente Wijk bij Duurstede neemt de oproep ter harte om meer uren op te nemen in het DVO. De gemeente wil graag met de ODRU in gesprek om het aantal gegarandeerde uren in het DVO te verhogen. De ODRU bevestigt dat het voor de efficiency belangrijk is dat de contracten zoveel mogelijk aansluiten aan de vraag naar producten. Dit is ook voor de planning en efficiënte uitvoering van groot belang. De ODRU is gesteund door iedere gemeente die expliciet aandacht vraagt voor het naleven van deze afspraak tussen de eigenaar gemeenten en zal dit ook in het bestuur blijven agenderen zolang het nodig is. Gelukkig wordt de afspraak door het merendeel van de gemeenten goed aangehouden.

7 van 9

DVO verlagingen De gemeente Veenendaal vraagt aandacht voor de negatieve invloed (op de al neutrale begroting 2021) door DVO verlagingen van de gemeenten IJsselstein en Montfoort. De gemeente vraagt om nu al na te denken om mogelijke negatieve effecten op te vangen. De gemeente IJsselstein vraagt aandacht voor een correcte verwerking van de taakoverdracht in zowel het DVO als in de begroting van de ODRU. In de eerste begrotingswijziging 2021 wordt aangegeven dat een tweede wijziging wordt verwacht waarin de veranderingen in de DVO’s voor gemeenten IJsselstein en Montfoort worden verwerkt. Deze veranderingen zijn het gevolg van de overdracht van ruimtelijke ordeningstaken en taken voortkomend uit de drank- en horecawetgeving naar deze gemeenten per 1 oktober 2020. De gemeente Montfoort had graag gezien dat de contractaanpassingen van de gemeente IJsselstein en Montfoort in de begrotingswijziging 2021 waren verwerkt. Doordat de contractaanpassingen ook niet in de begroting 2022 zijn verwerkt gaat de gemeente Montfoort niet akkoord met de begroting 2022. De ODRU zal de contractaanpassingen als gevolg van de takoverdracht die in 2020 gerealiseerd is, verwerken in zowel het DVO als in de begroting.

Bij de opstelling van de begrotingswijziging 2021 was de formele afhandeling van de taakoverdracht nog niet geheel afgerond (aanpassing van de betreffende DVO’s) en om die reden zijn de aanpassingen niet in de begrotingswijziging verwerkt.

Risicomodule VTH Gemeente De Ronde Venen komt terug op de zienswijze van 4 juni 2020 waarin zij aangaf uit te gaan van een kostenverlaging in 2021 als gevolg van de vernieuwde risicomodule VTH beleid. De gemeente had dit graag terug gezien in de begrotingswijziging 2021 en vraagt alsnog om een aanpassing. Het meer risicogericht werken is er in de eerste plaats op gericht de effectiviteit van de uitvoering het VTH beleid te verhogen. Mogelijk zal het ook kunnen leiden tot minder inzet bij tenminste gelijkblijvende effectiviteit. Dat wordt bezien in het overleg dat hierover plaatsvindt met gemeenten. Indien deze ontwikkelingen leiden tot efficiencyverbeteringen, zal de ODRU deze uiteraard verwerken in de begroting.

Opleidingskosten Gemeente De Ronde Venen constateert dat de opleidingskosten in de begrotingswijziging worden verhoogd. De gemeente vindt de toelichting summier en ziet graag dat nut, noodzaak en onvermijdelijkheid van deze budgetverhoging expliciet onderbouwd wordt aangegeven. Daarnaast vraagt de gemeente hoe de extra kosten worden opgevangen in het reguliere budget. De opleidingskosten zijn voor 2021 met € 15.000,- verhoogd. Deze verhoging is niet structureel. In de begroting zijn de kosten van opleiding afgestemd op de formatie. De reden voor de verhoging is de actie om meer vast personeel aan te nemen. Deze nieuwe medewerkers zijn in veel gevallen nog niet volledig geschoold om de specialistische taken bij de ODRU uit te voeren. Daarnaast zijn er in 2020 veel opleidingen niet doorgegaan wegens de coronacrisis. De dekking zal deels plaatsvinden door lagere vergoedingen als gevolg van corona en deels door extra taken die uitgevoerd worden in 2021.

8 van 9

Aanvullend aandachtspunt en reactie van de ODRU Contact met gemeenten In het najaar wil de raad van gemeente Zeist in gesprek met de directie/vertegenwoordiging van de ODRU over de lopende exploitatie, de voorbereiding op en impact van Omgevingswet, financieringssystematiek (invoering randvoorwaardelijke taken) en andere ontwikkelingen zoals programmatisch toezicht en samenwerking met de RUD Utrecht. De gemeente vindt het nuttig dat als de gelegenheid er weer is, een gezamenlijke radenbijeenkomst wordt georganiseerd. De gemeente werkt daar graag aan mee. In lijn hiermee doet de gemeente Utrechtse Heuvelrug in haar zienswijze de oproep om, ook met de andere gemeenten, te blijven samenwerken om onze plannen en ambities te realiseren. Tijdens de coronacrisis is het werk zo veel mogelijk door gegaan maar nu de crisis op zijn retour is, wil de ODRU ook de contacten weer aanhalen waar nodig, onderhouden en verder uitbouwen. De ODRU staat positief tegenover de organisatie van een gezamenlijke radenbijeenkomst en wil ook graag desgewenst een gesprek in de raad van Zeist over de genoemde onderwerpen voeren.

Tot slot Voor meer informatie kunt u contact opnemen met de heer A.E. van Vuuren, directeur ODRU en secretaris van het algemeen bestuur, via telefoonnummer 088–02205000 of via het e-mailadres van het bestuurssecretariaat (bestuurssecretariaat@odru.nl). Met vriendelijke groet, namens het algemeen bestuur van de Omgevingsdienst regio Utrecht,

G.F. Naafs voorzitter

A.E. van Vuuren secretaris

bijlage:

Begroting 2022 Eerste begrotingswijziging 2021

c.c.

Regievoerder(s)

9 van 9

Begroting 2022 OMGEVINGSDIENST REGIO UTRECHT

Omgevingsdienst regio Utrecht april 2021

Begroting 2022

Colofon Titel

Begroting 2022

Revisie

2

Datum

12 april 2021

Aantal Pagina’s

41

Auteurs

Omgevingsdienst regio Utrecht

Contactpersoon

P&C

ODRU

Archimedeslaan 6, 3584 BA Utrecht

Copyright

© Omgevingsdienst regio Utrecht

Omgevingsdienst regio Utrecht Akkoord voorzitter:

opgesteld door

Planning & Control

beoordeeld door

managementteam 2 maart 2021

besproken door

dagelijks bestuur 18 maart 2021

besproken

algemeen bestuur 8 april 2021

vastgesteld door

algemeen bestuur 1 juli 2021

Kenmerk

INT 20.1011/3949

1 Akkoord secretaris:

Begroting 2022

Inhoudsopgave Samenvatting ..........................................................................................................................................4 1.

Inleiding .............................................................................................................................6

1.1

Algemeen ............................................................................................................................6

1.2

Leeswijzer ...........................................................................................................................6

2.

De omgeving: Wat willen we bereiken en wat gaan we doen ......................................7

2.1

Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU) ............................................................................7

2.2

Ontwikkelingen....................................................................................................................8

2.2.1

Algemeen ............................................................................................................................8

2.2.2

Beleidsontwikkelingen 2021 en verder ...............................................................................9

2.3

Samenwerking met de RUD ............................................................................................ 10

3.

Wat mag het kosten ....................................................................................................... 11

3.1

Financiering ..................................................................................................................... 11

3.2

Financiële uitgangspunten begroting 2022 ...................................................................... 12

3.3

Financiële ontwikkeling .................................................................................................... 13

3.4

Efficiency .......................................................................................................................... 15

3.5

Effecten van de Uitvoering Koers op de begroting 2022 ................................................. 16

4.

Paragrafen ...................................................................................................................... 17

4.1

Treasury paragraaf / financiering ..................................................................................... 17

4.2

Weerstandsvermogen en risicobeheersing ..................................................................... 17

4.2.1

Weerstandsvermogen ...................................................................................................... 17

4.2.2

Risicobeheersing ............................................................................................................. 17

4.2.3

Financiële Kengetallen .................................................................................................... 18

4.3

Bedrijfsvoering & personeel ............................................................................................. 19

4.3.1

ICT en processen............................................................................................................. 20

4.3.2

Inkoop, huisvesting en facilitair ........................................................................................ 20

4.3.3

Personeel ......................................................................................................................... 20

4.3.4

Duurzaamheid.................................................................................................................. 23

4.4

Overige Paragrafen.......................................................................................................... 23

5.

begroting 2022, meerjarenbegroting 2023 – 2025 ...................................................... 24

5.1

Overzicht van de baten en lasten 2021 ........................................................................... 24

5.2

Toelichting op overzicht van baten en lasten .................................................................. 24

5.2.1

Lasten .............................................................................................................................. 25

5.2.2

Baten ................................................................................................................................ 26

5.3

Toelichting op de financiële positie .................................................................................. 27

5.4

Meerjarenbegroting 2023-2025 ....................................................................................... 28

6.

Omgevingswet ............................................................................................................... 30

6.1

Uitvoering geven aan de Omgevingswet ......................................................................... 30

6.2

Onderbouwing van de kosten .......................................................................................... 30

6.3

Structurele impact ............................................................................................................ 31

6.4

Bodemtaken ..................................................................................................................... 31

Omgevingsdienst regio Utrecht Akkoord voorzitter:

2 Akkoord secretaris:

Begroting 2022

7.

Geprognosticeerde balans 2023 – 2025 ...................................................................... 32

7.1

Toelichting op de geprognosticeerde balans ................................................................... 34

7.1.1

Activa ............................................................................................................................... 34

7.1.2

Passiva ............................................................................................................................ 34

7.2

Waarderingsgrondslagen ................................................................................................. 35

7.2.1

Europese Economische en Monetaire Unie (EMU) saldo ............................................... 35

BIJLAGE 1.

Formatieoverzicht 2022 ................................................................................................ 37

BIJLAGE 2.

Staat van activa ............................................................................................................ 38

BIJLAGE 3.

Urenoverzicht eigenaar gemeenten ............................................................................. 39

BIJLAGE 4.

Toelichting financiële kengetallen ................................................................................ 40

BIJLAGE 5.

Informatie verbonden partijen ...................................................................................... 41

Omgevingsdienst regio Utrecht Akkoord voorzitter:

3 Akkoord secretaris:

Begroting 2022

Samenvatting Hierbij bieden wij u de begroting 2022 van de Omgevingsdienst Regio Utrecht (ODRU) aan. De begroting 2022 is opgesteld vanuit de meerjarenkaders uit de begroting 2021 en de in de Kadernota 2022 beschreven uitgangspunten. Deze Kadernota is op 17 december 2020 vastgesteld door het algemeen bestuur (AB). De begroting 2022 wordt door het AB van de ODRU vastgesteld. ODRU is een gemeenschappelijke regeling (GR) van vijftien gemeenten in de provincie Utrecht. Bundeling van taken op het gebied van het omgevingsrecht levert voor de gemeenten samen en voor elk van de gemeenten afzonderlijk betere garanties op voor de kwaliteit van de uitvoering, financiële schaalvoordelen en vermindering van kwetsbaarheid. In 2017 heeft de Rijksoverheid bepaald welke (milieu)taken gemeenten verplicht aan hun Omgevingsdienst moeten overdragen. Het AB, management en de organisatie van de ODRU zijn er van doordrongen dat naast een goede dienstverlening, efficiency en kostenbesparing van groot belang zijn. De gemeenten zijn de afgelopen jaren enerzijds geconfronteerd met bezuinigingen op en de herijking van het gemeentefonds en anderzijds met nieuwe taken voortvloeiende uit decentralisaties (onder andere jeugdzorg, participatiewet en de WMO). Ook de komende jaren krijgen gemeenten te maken met veel extra taken en budgettaire beperkingen.

De ODRU blijft ernaar streven de lastenontwikkeling in samenspraak met de gemeenten zo laag mogelijk te houden. De begroting 2022 gaat uit van een loonkostenstijging van 2,0%. De overige kosten zijn waar nodig aangepast aan de recente ontwikkelingen. Voor 2022 is uitgegaan van een gegarandeerde omzet vanuit de eigenaar gemeenten van 155.576 gegarandeerde uren en 319 tijdelijke en projecturen. Het verkooptarief voor 2022 is vastgesteld op € 96,75 per uur. Het jaar 2022, waar deze begroting betrekking op heeft, staat in het teken van de Omgevingswet. Na meerdere keren uitgesteld te zijn, is het waarschijnlijk dat dit jaar de wet in werking treedt. Voor de deelnemende gemeenten en de ODRU heeft dit grote impact. Op de grote onzekerheden en risico’s die Omgevingswet met zich meebrengt zullen de gemeenten en de ODRU bedacht moeten zijn. In deze begroting 2022 is nog geen rekening gehouden met de structurele effecten van de Omgevingswet vanaf 2022. Parallel aan het proces van de begroting 2022 wordt vanuit het programma een nieuwe berekening opgesteld van de structurele kosten, waarna de effecten samen met de gemeenten worden verwerkt in de Uitvoeringsprogramma’s 2022. De financiële gevolgen op de begroting van de ODRU worden verwerkt in de begrotingswijziging 2022.

Dit wordt gedaan op basis van de best mogelijke inschattingen, maar door de gepaard gaande onzekerheid kan de werkelijkheid mee- of tegenvallen. Naast de Omgevingswet treedt ook de Wet Kwaliteitsborging bouwen in werking per 2022. Dit betekent een verschuiving naar private kwaliteitsborging van aangewezen bouwprojecten. Wanneer de effecten hiervan verder in kaart zijn gebracht, worden deze, evenals de effecten van de Omgevingswet, opgenomen in een begrotingswijziging. De effecten van de nieuwe wet maken derhalve geen onderdeel uit van de begroting 2022. In de begroting is een taakstelling opgenomen van € 100.000, te besparen op de kosten van inhuur derden. In deze begroting is inhuur derden nog niet begroot. Inhuur wordt conform de begrotingssystematiek pas opgenomen in de bijgestelde begroting na vaststelling van de Uitvoeringsprogramma’s (UVP’s) voor 2022. De taakstelling is daarom opgenomen als stelpost, welke in mindering wordt gebracht op inhuur derden bij de begrotingswijziging die zal worden opgesteld naar aanleiding van de vastgestelde UVP’s. De beoogde besparing zal bij realisatie leiden tot een korting voor gemeenten, die zal worden verwerkt in de eindafrekeningen 2022, conform een verdeling op basis van de hoogte van de DVO’s. Er volgt geen aanpassing van het reeds vastgestelde uurtarief.

Omgevingsdienst regio Utrecht Akkoord voorzitter:

4 Akkoord secretaris:

Begroting 2022

Het totale saldo van de structurele geraamde baten en lasten komt uit op € 5.000. Geraamd Resultaat 2022

Begroting 2022

Totale structurele lasten

15.194.000

Totale structurele baten

15.199.000

Structureel saldo van baten en lasten

5.000

Geraamd resultaat

5.000

TABEL 1: GERAAMD RESULTAAT

Omgevingsdienst regio Utrecht Akkoord voorzitter:

5 Akkoord secretaris:

Begroting 2022

1.

Inleiding

Voor u ligt de begroting 2022 en de meerjarenbegroting tot en met 2025. In deze begroting zijn de uitgangspunten uit de vastgestelde Kadernota 2022 verder financieel vertaald. Tevens is als basis uitgegaan van de meerjarencijfers uit de begroting 2021, inclusief de structurele doorwerking van de bijgestelde begroting. 1.1

Algemeen

De begroting 2022 dient door de leden van het algemeen bestuur (AB) van de Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU) te worden vastgesteld. Uiterlijk acht weken voor de voorgenomen datum van vaststelling wordt de begroting toegezonden aan de raden van de deelnemende gemeenten. Deze raden kunnen binnen acht weken hun zienswijzen naar voren brengen bij het dagelijks bestuur (DB). Het DB zal de zienswijzen bij de begroting 2022 voegen ten behoeve van de definitieve vaststelling door het AB. De planning voor de vaststelling van de begroting 2022 is als volgt: • • •

Ontwerp vaststellen door AB Zienswijze termijn gemeenteraden (8 weken) Vaststelling door AB

8 april 2021 7 juni 2021 (uiterlijk retour) 1 juli 2021

Het AB stelt de begroting uiterlijk 1 juli voor het eerstkomende begrotingsjaar vast. De begroting moet uiterlijk 14 dagen na vaststelling door het AB worden toegezonden aan Gedeputeerde Staten (GS) van de provincie Utrecht. 1.2

Leeswijzer

De begroting 2022 bestaat uit een algemeen kader; wat is de missie van de ODRU en welke taken voert ze uit voor haar gemeenten. Daarnaast gaat de begroting in op de ontwikkelingen in het fysieke domein die we voorzien, waar we op moeten inspelen en wat ze betekenen voor de uitvoering van de taken voor de ODRU, alsmede voor de gemeenten. Dit kunt u vinden in hoofdstuk 2. Hoofdstuk 3 beschrijft de gehanteerde kaders voor de uitwerking van de begroting 2022 en kostenontwikkeling. De verplichte paragrafen met verantwoordingsinformatie worden in hoofdstuk 4 beschreven. Een belangrijk onderdeel hiervan zijn de beschreven risico’s. In hoofdstuk 5 is de financiële vertaling van de begroting weergegeven. Dit betreft onder andere het begrote overzicht van de baten en lasten voor 2022 en de meerjarenbegroting 2023-2025, met de bijbehorende toelichting. In hoofdstuk 6 wordt ingegaan op de voorbereidingen van de Omgevingswet. Tot slot staat in hoofdstuk 7 de geprognosticeerde balans voor de jaren 2022 tot en met 2025.

Omgevingsdienst regio Utrecht Akkoord voorzitter:

6 Akkoord secretaris:

Begroting 2022

2.

De omgeving: Wat willen we bereiken en wat gaan we doen

2.1

Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU)

ODRU is een gemeenschappelijke regeling (GR) van 15 middelgrote en kleine gemeenten in de provincie Utrecht. Los van landelijke ontwikkelingen hebben zij al eerder hun krachten gebundeld op het gebied van het omgevingsrecht. Dit levert voor zowel de gemeenten samen, als voor elk van de gemeenten afzonderlijk, betere garanties voor kwaliteit van de uitvoering, financiële schaalvoordelen en vermindering van kwetsbaarheid. De Rijksoverheid heeft met het Besluit omgevingsrecht 2017 bepaald welke taken gemeenten minimaal moeten overdragen aan hun Omgevingsdienst. De ODRU is uitvoerder van gemeentelijke VTH (Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving) en het kennis- en expertisecentrum voor milieu en duurzaamheid. De ODRU werkt in opdracht van 15 gemeenten in de provincie Utrecht. De participerende gemeenten zijn: Bunnik, De Bilt, De Ronde Venen, IJsselstein, Montfoort, Oudewater, Renswoude, Rhenen, Stichtse Vecht, Utrechtse Heuvelrug, Veenendaal, Vijfheerenlanden, Wijk bij Duurstede, Woerden en Zeist. Ruim 200 vakspecialisten, variërend in leeftijd en achtergrond, ondersteunen gemeenten en andere samenwerkingorganisaties zoals de veiligheidsregio, het waterschap en de GGD bij de uitvoering van hun milieu- en omgevingstaken.

Dat doen we met een breed aanbod van producten en diensten op het gebied van bodem, milieu-, bouw- en woningtoezicht, vergunningen en meldingen, geluid en lucht, natuur- en milieueducatie, ruimtelijke ordening, klimaat, energie en duurzaamheid. Onze visie luidt:  onze gemeenten te ontzorgen;  onze brede kennis en onafhankelijke positie centraal te stellen;  vanuit een dienstverlenende houding te werken;  alert te zijn op politiek gevoelige dossiers en lokale verhoudingen;  vanuit mogelijkheden te denken. Voorop staat het denken in mogelijkheden, met behoud van de waarden in de fysieke leefomgeving. Onze Kernwaarden: Bij het werken aan de organisatie laten wij ons leiden door kernwaarden, die ons handelen naar klanten, partners en collega’s onderling bepalen:  Dichtbij  Samen  Deskundig  Objectief  Anticiperend  Maatschappelijk bewust

Omgevingsdienst regio Utrecht Akkoord voorzitter:

7 Akkoord secretaris:

Begroting 2022

2.2

Ontwikkelingen

Sinds de begroting van 2019 is de paragraaf beleidsontwikkelingen een vast onderdeel van de begroting. Deze paragraaf heeft als doel te informeren over actuele ontwikkelingen die zich nu en in de toekomst voordoen en mogelijk financiële gevolgen met zich meebrengen. In deze paragraaf gaan we in op algemene ontwikkelingen op de bedrijfsvoering van de ODRU, gevolgd door beleidsontwikkelingen, die samen met de eigenaargemeenten zijn verzameld in het Document nieuwe ontwikkelingen (DNO). 2.2.1

Algemeen

Een aantal ontwikkelingen in Nederland heeft duidelijk een financieel effect op de ODRU, denk aan de gevolgen van de economische crisis voor de arbeidsmarkt en inhuurtarieven. Hier gaan we kort in op een aantal ontwikkelingen, waarop de ODRU zich moet voorbereiden, die innovatie en investeringen vragen en/of die een effect kunnen hebben op onze begroting. De financiële druk waar gemeenten mee te maken hebben betekent voor de ODRU en andere uitvoeringsorganisaties: we moeten ‘het’ anders doen, meer met minder. En scherp zijn op kostenverhogende effecten van ontwikkelingen. Koers 2019-2022 De Koers die het bestuur voor de ODRU heeft vastgesteld kent een aantal thema’s waarmee afgelopen jaren al mooie resultaten zijn behaald. Begin 2020 heeft een extern onderzoek (de ‘foto’) en een beoordeling van de beleefde werkdruk bij de medewerkers plaats gevonden. Wij herkenden ons in het beeld en hebben de aanpak van de Koers herijkt met een nieuwe opzet van ons werkplan. Hetgeen heeft geresulteerd in de volgende acht thema’s (zes bestaande en twee nieuwe): 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

Omgevingswet; Duurzaamheid; Eenduidige afspraken; ICT en digitalisering; Sturing monitoring en verantwoording; Stroomlijnen; Kwaliteit van dienstverlening; Vinden, boeien, binden.

De Koers kent een interne veranderopgave: van activiteiten- naar procesgericht, meer integrale advisering en resultaatsturing en -verantwoording. Daarin staan een strakkere resultaatsturing en transparantie naar de eigenaargemeenten voorop: contractering en verantwoording op cijfers en normen (op aantallen, duur en doorlooptijden). Wij verwachten hiermee organisatiekosten beheersbaar te houden of op onderdelen zelfs te verminderen. De grootste winst is te behalen in verdergaande uniformiteit in producten en diensten voor gemeenten en het realiseren van schaalvoordelen. In de afspraken tussen de ODRU en de gemeenten kan nog veel bereikt worden. Dit heeft een aantoonbaar gunstig effect op de organisatiekosten en mogelijk op het toekomstig uurtarief. In het kader van de Koers zijn voor de professionalisering van de ODRU in de afgelopen jaren extra structurele en incidentele ICT-kosten gebudgetteerd. Extra structurele kosten zijn gemaakt om de ICT up-to-date te maken, voor de digitalisering van onze documentenstromen en het GIS/GEO-loket. Ook zijn er ten behoeve van passende kantoorfaciliteiten, extra structurele kosten gebudgetteerd voor de huisvestingskosten op de tweede verdieping. Deze structurele kosten zijn gedekt uit het ontstane structurele resultaat dat door de DVO-uitbreidingen van de afgelopen jaren is ontstaan als gevolg van schaalvergroting.

Deze structurele en noodzakelijke uitbreidingen in de kosten hebben door een adequaat financieel beleid niet geleid tot een hoger uurtarief. Ook voor 2022 (en gedeeltelijk al in 2021)

Omgevingsdienst regio Utrecht Akkoord voorzitter:

8 Akkoord secretaris:

Begroting 2022

worden als gevolg van nieuwe ontwikkelingen extra structurele en noodzakelijke kosten verwacht om verder te professionaliseren. Daarnaast zijn er twee bestuurlijke ontwikkelingen die effect kunnen hebben op onze begroting voor 2022: 

De commissie van Aartsen onderzocht het stelsel van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) in het milieudomein. De hoofdvraag voor de commissie was hoe milieuhandhaving, -toezicht en vergunningverlening effectiever en slagvaardiger kan worden gemaakt. Begin maart publiceerde de commissie het rapport. De commissie-Van Aartsen noemt tien maatregelen om het VTH-stelsel te verbeteren. Zo moet onder meer de ondergrens voor de omvang van de omgevingsdiensten worden verhoogd. Er moet meer prioriteit, capaciteit en inzet komen voor strafrechtelijke handhaving en vervolging. Takenpakket en financiering van omgevingsdiensten moeten landelijk worden afgestemd. Verder stelt de commissie dat omgevingsdiensten moeten worden verplicht tot informatie-uitwisseling en tot investeren in kennisontwikkeling. Ook moet er Rijkstoezicht komen op het functioneren van de omgevingsdiensten.



De Raad van State heeft afgelopen juli haar advies gepubliceerd over de wetswijziging om de politieke verantwoording over gemeentelijke samenwerkingen te versterken. De wijziging heeft betrekking op maatregelen die de betrokkenheid van raadsleden statenleden en inspraak van inwoners en maatschappelijke organisaties verbeteren. Dit kan gevolgen hebben voor de werkwijze de producten en de diensten van de ODRU.

2.2.2

Beleidsontwikkelingen 2021 en verder

De ontwikkelingen voor 2022 die afkomstig zijn uit het DNO, verdelen wij in deze paragraaf onder naar vier onderdelen: duurzaamheid; het klimaat; vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) en overige wettelijke ontwikkelingen. De ontwikkelingen in het kader van de Omgevingswet zijn separaat beschreven in hoofdstuk 6. Duurzaamheid en klimaat In de energie- duurzaamheidsopgave zijn er wettelijke taken met financiële consequenties die mogelijk een effect op het uurtarief van de ODRU hebben. 









In 2021 stellen de RES-regio’s de definitieve Regionale Energiestrategie (RES 1.0) vast en borgen ze de besluiten en doelstellingen in de gemeentelijke omgevingsplannen en omgevingsvergunningen. De besluitvorming is twee jaar van kracht. Als trekker van het transitieproces stellen de gemeenten in 2021 een Transitievisie Warmte op. De gemeenten concretiseren de Transitievisies in wijkuitvoeringsplannen warmtetransitie. De Transitievisie Warmte en de wijkuitvoeringsplannen zijn een programma binnen het Omgevingsplan van de gemeente. Gemeenten hebben in 2020 een Duurzaam mobiliteitsplan voor de vervoersregio’s opgesteld en werken dat vanaf 2021 uit in projecten. Dat vergt investeringen in duurzame mobiliteit bij bedrijven. Omgevingsdiensten krijgen een rol in het toezicht op duurzaam vervoersmanagement bij bedrijven. De klimaatadaptatie gaat over de thema’s waterveiligheid/overstromingen, wateroverlast, droogte en hittestress. Vanaf 2021 voeren de gemeenten de uitvoeringsagenda’s uit van adaptatiestrategie. De agenda kan voor iedere gemeente anders zijn, afhankelijk van de lokale situatie. De ODRU kan, vanwege gebiedskennis en beschikbare data, de gemeenten en provincie hierbij ondersteunen. De bodemdaling in een groot gedeelte van deze regio verergert de kwetsbaarheid van dit gebied. De ODRU neemt momenteel actief deel aan het Nationaal Kennisprogramma Bodemdaling.

Er lopen diverse pilots in de regio Midden-Holland om bodemdaling te beperken. De Omgevingswet biedt kansen voor de toepassing van specifieke innovaties voor specifieke problemen.

Omgevingsdienst regio Utrecht Akkoord voorzitter:

9 Akkoord secretaris:

Begroting 2022

Vergunningverlening, toezicht en handhaving Ook in het kader van vergunningverlening, toezicht en handhaving zijn er ontwikkelingen met betrekking tot wettelijke taken met mogelijk financiële consequenties. 



Vanaf 1 januari 2023 moet een kantoorgebouw, vanaf een bepaalde minimale grootte, minimaal een geregistreerd energielabel C hebben. Het bevoegd gezag voor het Bouwbesluit – meestal de gemeente waar het kantoorgebouw staat – is verantwoordelijk voor de handhaving van de label Cverplichting. Op moment van opstellen van deze begroting zijn de ontwikkelingen rondom PAS en stikstofemissie nog volop in beweging. De impact hiervan is veelomvattend en zal ook in 2021 nog zijn weerslag hebben. Veel hangt af van de landelijke regelgeving en de besluitvorming in beide Kamers. Uiteraard zal de ODRU hierbij aanhaken en de consequenties verwerken in onze aanpak en uitwerking.

Overige wettelijke ontwikkelingen  De beoogde ingangsdatum van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen is op dit moment 1 januari 2022. De hoofddoelen van de Wkb zijn de positie van de bouwconsument ten opzichte van de bouwende partijen te versterken en een nieuw systeem van kwaliteitsborging bij bouwactiviteiten. Dit houdt onder andere in dat de bouwbesluittoets bij gevolgklasse 1 bouwwerken niet meer door de gemeente (of de ODRU) wordt uitgevoerd, maar door een gecertificeerde partij.  Naar alle waarschijnlijkheid treedt de Wet open overheid per 1 januari 2022 in werking. De Woo zal de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) vervangen. Het uitgangspunt is dat informatie in principe openbaar wordt gemaakt en kan worden hergebruikt. Informatie moet digitaal en duurzaam toegankelijk zijn. De ODRU zal vergunningen, andere beschikkingen en documenten openbaar moeten maken (geanonimiseerd) en contactfunctionarissen aanstellen die burgers wegwijs maken in de overheidsinformatie.  Door een wijziging van de Wet Bibob kan de aanpak van ondermijnende criminaliteit worden versterkt. De ODRU kan voor de gemeenten een grotere rol spelen met betrekking tot dit onderwerp, vanwege inhoudelijke expertise en de regionale kennis. De genoemde ontwikkelingen kunnen leiden tot verschuiving van accenten en een verandering in uren van het DVO.

Wanneer de DVO’s in 2021 gewijzigd worden zal dit via een begrotingswijziging meegenomen worden in de bijgestelde begroting van 2022. Dit geldt ook voor tijdelijke en projecturen die opgenomen worden in de uitvoeringsprogramma’s van 2022. In voorbereiding op 2022 worden de beschreven ontwikkelingen met de regievoerders van de gemeenten gedeeld. We blijven samen in gesprek om ambities op de ontwikkelingen te bepalen, afspraken te maken en deze vast te leggen in DVO’s en UVP’s zodat we hier in 2022 uitvoering aan kunnen geven. Doordat kwantificatie op dit moment niet goed mogelijk is – vooral voor de structurele impact van de Omgevingswet – is een eventuele ophoging door de ontwikkelingen niet opgenomen in deze begroting.

2.3 Samenwerking met de RUD In de provincie Utrecht is een tweetal omgevingsdiensten actief, te weten de ODRU en de RUD Utrecht. De laatste jaren is er vanuit de werkvloer van beide diensten samenwerking op inhoud ontstaan. De laatste maanden is er ook op directie en bestuursniveau de wens uitgesproken om deze samenwerking meer te formaliseren. Op dit moment wordt er gezamenlijk aan een bestuursovereenkomst gewerkt. Deze bestuursovereenkomst zal de basis vormen voor eventuele verdere formele afspraken. Voor de komende periode is de wens uitgesproken de samenwerking te intensiveren. Vanuit het maatschappelijk belang is het wenselijk dat er in de regio Utrecht gezamenlijk wordt opgetrokken om zo burgers en bedrijven op een zelfde manier te benaderen en een level playing field te creëren. Daarnaast is het voor de efficiëntie van beide diensten wenselijk daar waar mogelijk de samenwerking te zoeken, zowel op inhoud als op bedrijfsvoering.

Omgevingsdienst regio Utrecht Akkoord voorzitter:

10 Akkoord secretaris:

Begroting 2022

3.

Wat mag het kosten

3.1

Financiering

De financiële exploitatie van de ODRU is gebaseerd op de bijdragen van de eigenaargemeenten. Die kent op dit moment de vorm van inputsturing: per gemeente worden de te maken uren afgesproken, er wordt vooraf één vast uurtarief afgesproken (via de Kadernota) en daarmee is de bijdrage van elke gemeente bekend, evenals bijna alle inkomsten voor de ODRU begroting. Op jaareinde wordt een afrekening gemaakt op basis van de werkelijk gerealiseerde uren. Figuur 2 geeft de systematiek van begroten grafisch weer.

FIGUUR 2: BEGROTINGSMETHODIEK BIJ DE ODRU

1. Jaarlijks wordt een begroting opgesteld op basis van de gegarandeerde (G) gecontracteerde uren die voor onbepaalde tijd per gemeente zijn vastgelegd in de dienstverleningsovereenkomst (DVO). Daarnaast worden langlopende contracten begroot. De formatie en vaste kosten zijn hierop afgestemd, de begroting is zo tenminste budgettair neutraal. Dit geeft een stabiele financiële basis voor de ODRU en de gemeenten. 2. Afhankelijk van de rechtmatigheid en noodzaak wordt jaarlijks een begrotingswijziging (BGW) gemaakt. In de begrotingswijziging worden extra baten vanuit de vastgestelde UVP’s (T+Puren) opgenomen tegen het afgesproken basistarief. Hierdoor ontstaat dekking voor incidentele lasten, voornamelijk in te huren capaciteit om de productie te realiseren. De BGW wordt opgesteld met een mate van voorzichtigheid. Hiermee wordt bedoeld dat niet alle extra gecontracteerde UVP-uren worden opgenomen, maar gemiddeld 90% van de extra uren. Dit percentage is in recente jaren opgehoogd vanaf 70%. De systematiek van BGW draagt bij aan de financiële solide basis. Mocht er onverhoopt iets minder worden gerealiseerd en zijn er dus minder inkomsten, dan staan daar vanuit dit voorzichtigheidsbeginsel geen uitgaven tegenover die tot een negatief resultaat kunnen leiden. 3.

Naast de DVO (G-uren), UVP (T+P uren) is het gebruikelijk dat in het lopende jaar de gemeente of andere opdrachtgevers aanvullende taken afnemen bij de ODRU. Voor deze aanvullende uren wordt het basistarief met een opslag van 10% gehanteerd. 4. Daarnaast is het mogelijk dat er meer UVP uren worden gerealiseerd dan vooraf gecalculeerd, omdat deze UVP uren (de uren die bovenop het DVO worden afgenomen) voorzichtig worden Omgevingsdienst regio Utrecht Akkoord voorzitter:

11 Akkoord secretaris:

Begroting 2022

begroot (+/-90%). De extra baten geven dekking voor inhuur van tijdelijke capaciteit, de organisatie van deze inhuur en onvoorziene kosten. 3.2

Financiële uitgangspunten begroting 2022

De begroting 2022 van ODRU is opgesteld met inachtneming van de vereisten van het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV). Cijfermatig vormen de Kadernota 2022 en de meerjarenbegroting 2022-2024 de basis voor het opstellen van de begroting 2022. Hierbij is, in lijn met de wijze van begroten in eerdere jaren de basisbegroting (formatie en kosten) afgestemd op de zekere omzet. Evenals vorig jaar en in het kader van rechtmatigheid wordt jaarlijks een begrotingswijzing opgesteld waarmee we materiële wijzigingen formaliseren en toevoegen aan de vastgestelde begroting. De meerjarenbegroting 2023-2025 van de ODRU is opgesteld onder de verantwoordelijkheid van de directeur en het dagelijks bestuur. De begroting 2022 borduurt voort op de huidige manier van begroten (zie figuur 2). De producten- en dienstencatalogus (PDC) is de basis voor de vertaling van de DVO in de jaarlijkse uitvoeringsprogramma’s (UVP). Het aantal uren uit de DVO’s vormt de basis voor de toegestane formatie. Wanneer de vaste formatie niet volledig is ingevuld en dus onze streefwaarde van 100% niet wordt gerealiseerd, werkt de ODRU met inhuur om deze plekken op te vullen. Binnen de verschillende taakvelden, is er nadrukkelijk aandacht voor de juiste inzet van in te huren personeel in relatie tot het vaste personeel. Dit is mede gerelateerd aan de aard en omvang van de aanvullende omzet.