A05. bijlage Actieplan Zon op Grote Daken (098191).pdf

Actieplan

Zon op Grote Daken Stimuleringsplan voor de realisatie van grote zonnedaken (>15kWp)

Actieplan Zon op Grote Daken - 1

Inhoudsopgave 1.

2.

3.

4.

Inleiding........................................................................................................................ 3

Algemeen............................................................................................................................................................................. 3 Waar staan we nu?.............................................................................................................................................................. 3 Wat willen we bereiken?...................................................................................................................................................... 3 Wat zijn de gewenste resultaten?....................................................................................................................................... 3 Waar is dit actieplan niet op gericht?................................................................................................................................. 3 Hoe is het plan opgebouwd?.............................................................................................................................................. 3

Achtergrond................................................................................................................. 4

Netcongestie........................................................................................................................................................................ 4 Ondersteuning vanuit de provincie..................................................................................................................................... 4 Landelijke subsidiemogelijkheden..................................................................................................................................... 4 Saldering.............................................................................................................................................................................. 5 Marktontwikkelingen........................................................................................................................................................... 5

Acties voor het komende jaar................................................................................. 6

Beoogde resultaten............................................................................................................................................................. 6 Doelgroepen......................................................................................................................................................................... 6 Actielijn 1: gericht op Doelgroep 1 (> 400 m2 / 150 panelen).......................................................................................... 6 Aanbod................................................................................................................................................................................. 7 Actielijn 2: gericht op Doelgroep 2 (tot 400m2 / 150 panelen)........................................................................................ 7 Aanbod................................................................................................................................................................................. 7 Communicatie met bedrijvenverenigingen........................................................................................................................ 7 Monitoring en evaluatie....................................................................................................................................................... 8

Planning en financiën................................................................................................ 9

Voorbereiding....................................................................................................................................................................... 9 Uitvoering............................................................................................................................................................................. 9 Evaluatie............................................................................................................................................................................... 9 Financiën.............................................................................................................................................................................. 9

Bijlage: Netcongestie in de regio Utrecht........................................................ 10

Oorzaak.............................................................................................................................................................................. 10 Gevolgen............................................................................................................................................................................ 10 Gebieden met transportschaarste.................................................................................................................................... 11 Postcodegebieden met netcongestie.............................................................................................................................. 12

Actieplan Zon op Grote Daken - 2

Inleiding Algemeen Op 11 maart 2021 heeft de Gemeenteraad van Oudewater ingestemd met een bijdrage aan RES 1.0 van de regio U16 om grootschalige duurzame opwek te realiseren met een jaarlijkse opbrengst van 19 GWh in 2030, met een maximum van 28,5 GWh. De bijdrage voor 2030 vult de gemeente in volgens de zonneladder, met zon op dak, kleinschalige windmolens en één of meer grondgebonden zonneparken. Nu het Rijk vanaf 2023 (later dan verwacht) meer geld ter beschikking heeft gesteld voor de uitvoeringskosten van de energietransitie kan Gemeente Oudewater vol aan de slag met de bovenste trede van de zonneladder: het stimuleren van de realisatie van zonnepanelen op grote daken. In dit Actieplan voor Zon op Grote Daken beschrijven we de concrete stappen hiervoor. We richten ons daarbij alleen op de eigenaren van daken die meetellen voor de RES, met ruimte voor zonnepanelen met een totaal piekvermogen van minimaal 15 kilowatt (>15 kWp). Waar dat relevant is voor de doelgroep nemen we de mogelijkheden van solar carports en kleine windmolens mee in de communicatie.

Waar staan we nu? De jaarlijkse monitoring in opdracht van de provincie voor de RES-regio laat zien dat het aantal zonnepanelen op grote daken in Oudewater ten opzichte van 2021 met ongeveer 2000 is gegroeid. De verwachte jaarlijkse opbrengst is daarmee naar schatting gestegen van 3,7 GWh naar 4,3 GWh.

Wat willen we bereiken? In het Afwegingskader grootschalige duurzame energie is een verwachte realisatie van zon op grote daken opgenomen met een jaarlijkse opbrengst van 6 GWh. Dit is gebaseerd op een inventarisatie in 2020 met luchtfoto’s en satellietbeelden van de potentie van zon op dak. In theorie lijkt 12 hectare aan dakoppervlak geschikt te zijn voor grootschalige zonnestroominstallaties. In de praktijk schatten we in dat op maximaal 30% van deze grote daken een zonnestroominstallatie gerealiseerd kan worden. Op basis van de in 2022 gemaakte luchtfoto’s voor de RES-rapportage krijgen we binnenkort via de provincie ook een meer actueel beeld van de theoretische potentie van zonnepanelen op grote daken. Vermoedelijk zal dit overigens niet veel afwijken van de cijfers uit 2020 (en is een jaarlijkse opbrengst van minimaal 6 GWh nog steeds haalbaar).

Wat zijn de gewenste resultaten? Voor dit Actieplan voor Zon op Grote Daken maakt dit ook niet uit: we gaan het komende jaar aan de slag met het stimuleren van eigenaren van grote daken om tot 2030 zoveel mogelijk zon op dak te realiseren. Met dit Actieplan willen we in het komende jaar daarvoor de volgende resultaten bereiken: • Alle eigenaren van grote daken (met ruimte voor >15 kWp aan zonnepanelen) zijn benaderd met duidelijke informatie over de mogelijkheden en een concreet aanbod voor ondersteuning. • De gemeente heeft meer inzicht in de daadwerkelijke potentie en de daarvoor benodigde vervolgstappen voor het realiseren van zonnepanelen op grote daken, tot 2030 en na 2030.

Waar is dit actieplan niet op gericht? Dit plan richt zich niet op (huishoudens en bedrijven met) kleine daken (potentie <15 kWp).

Hoe is het plan opgebouwd? In hoofdstuk 2 bespreken we eerst de belangrijkste achtergrondinformatie. Daarna komen in hoofdstuk 3 de acties voor het komende jaar aan bod en tot slot in hoofdstuk 4 de globale planning en financiën.

Actieplan Zon op Grote Daken - 3

Achtergrond Netcongestie Er zijn verschillende factoren waarom op een groot dak geen zonnepanelen kunnen worden gerealiseerd, waaronder netcongestie. Voor Oudewater geldt dat er voor het noordelijke deel (postcodes 3464 en 3467 en een deel van 3421, inclusief een groot deel van bedrijventerrein Tappersheul) nog beperkte netcapaciteit beschikbaar is voor de opwek van elektriciteit. Dit gebied wordt gevoed vanuit Gouda (regio Zuid-Holland). De beschikbare capaciteit is wel afhankelijk van de specifieke locatie, waardoor niet overal zonnedaken gerealiseerd kunnen worden. Er zijn projecten in uitvoering om de lokale beperkingen op te heffen. De inschatting van Stedin is dat deze projecten in 2026 gereed zijn. Voor de regio Utrecht, waaronder het zuidelijke deel van Oudewater, is er door beperkingen in het hoogspanningsnet van Tennet geen netcapaciteit beschikbaar. Er gelden daardoor ook vanuit Stedin beperkingen in de transportcapaciteit voor teruglevering van opgewekte stroom en is er een wachtlijst voor nieuwe aansluitingen voor grootschalige opwek, waaronder grote zonnedaken vanaf ongeveer 200 panelen, waarvoor een grootverbruikersaansluiting (groter dan 3*80A) nodig is. Dit betekent niet dat dit gebied compleet op slot zit. Consumenten en zakelijke klanten met een kleinverbruikersaansluiting (tot 3*80A) kunnen wel zonnepanelen blijven plaatsen (tot ca. 200 panelen).

Door congestiemanagement kan er ruimte komen voor nieuwe grote zonnedaken op de wachtlijst. De regionale en landelijke netbeheerders Stedin en Tennet verwachten in 2027-2029 de problemen te hebben verholpen. (Meer informatie over netcongestie en de afbakening van de gebieden is te vinden in de bijlage.)

Ondersteuning vanuit de provincie De provincie Utrecht biedt op verschillende manieren ondersteuning aan gemeenten, bedrijven en andere organisaties waarvan gebruik gemaakt kan worden. De provincie heeft onder andere subsidie (USET) beschikbaar gesteld voor (innovatieve) projecten, onderzoek en advies over bijvoorbeeld congestiemanagement, de opslag van energie, versterking van de dakconstructie, solar carports en lichtgewicht zonnepanelen. Hierdoor ontstaan mogelijk ook nieuwe perspectieven voor bedrijven die in het verleden (nog) niet overgegaan zijn op de realisatie van een groot zonnedak.

Landelijke subsidiemogelijkheden Landelijk zijn er verschillende subsidieregelingen die de opwek van elektriciteit met grootschalige zonprojecten op grote daken mogelijk kunnen maken: • ISDE: Investeringssubsidie voor zonnepanelen (>15 kWp) van zakelijke verbruikers en VvE’s met een kleinverbruikersaansluiting (t/m 3*80A), met een jaarlijks elektriciteitsverbruik van meer dan 50.000 kWh per jaar en een gebouw met bouwjaar voor 2019. • SCE: Exploitatiesubsidie voor zon (15-500 kWp), wind (15-1.000 kW) en waterkracht voor energiecoöperaties en VvE’s; bewoners en bedrijven met een aansluiting tot en met 3*80A mogen deelnemen; installaties en leden moeten zich bevinden binnen een postcoderoos. • SDE++: Exploitatiesubsidie voor bedrijven en organisaties voor opwek met zon-PV (>15kWp); voor aansluitingen groter dan 3*80A (grootverbruik); mag op een naastgelegen perceel. • EIA: fiscaal voordeel op investeringen in energiezuinige bedrijfsmiddelen en duurzame energietechnieken (45,5% van investering is aftrekbaar van de fiscale winst); voor Zon-PV >15 kWp en aansluiting tot en met 3*80A of voor een netwerkaansluiting het midden- of hoogspanningsnet (SDE 2016-2022); kan niet in combinatie met ISDE. • BOSA: algemene subsidie voor amateursportverenigingen; maximaal 30% subsidie op de investering voor zonnepanelen, aansluiting het elektriciteitsnet en/of energieopslag.

Actieplan Zon op Grote Daken - 4

Saldering Daarnaast geldt op dit moment nog de salderingsregeling voor consumenten en zakelijke gebruikers met een kleinverbruikersaansluiting (tot ongeveer 200 panelen, 60-80 kWp). Hierdoor kan op jaarbasis de totale opwek worden afgetrokken van het totale verbruik, tot maximaal het niveau van het eigen verbruik. Door salderen zijn de inkomsten van de zonnepanelen daardoor onafhankelijk van het moment waarop de stroom wordt terug geleverd. In de landelijke politiek loopt al enkele jaren de discussie over afbouw van deze regeling vanwege de gedaalde prijzen van zonnepanelen in het afgelopen decennium, de verwachte verdere daling in de komende jaren en de wens om het directe eigen gebruik en/of opslag van de opgewekte stroom te stimuleren (en netcongestie te voorkomen). Na verschillende malen uitstel is door de Tweede Kamer onlangs het voorstel aangenomen om de regeling tot 2031 stapsgewijs af te bouwen. Uitgangspunt blijft daarbij een terugverdientijd van 7 á 8 jaar. De Eerste Kamer moet deze wetswijziging nog goedkeuren. Het grootste effect heeft de afbouw van de salderingsregeling voor het verbruik tot 10.000 kWh, waar de energiebelasting het hoogst is.

Door de stapsgewijs lagere energiebelasting die geldt voor een verbruik boven respectievelijk de 10.000 kWh en boven de 50.000 kWh, en de bestaande subsidieregelingen, heeft afbouw van de salderingsregeling relatief (ten opzichte van kleine daken, <15kWh) minder invloed. Voor zakelijke verbruikers en VvE’s met een aansluiting tot en met 3*80A (kleinverbruik) en een jaarlijks verbruik van 15.000 tot 50.000 kWh (dus onder de grens van de ISDE) kan dit de besluitvorming mogelijk wel in negatieve zin beïnvloeden. Voor de daken met ruimte vanaf ongeveer 150 panelen kan het beschikbaar stellen van het dak aan een lokale energiecoöperatie een goed alternatief zijn om het beschikbare dakoppervlak toch te benutten.

Marktontwikkelingen Door de groei van de vraag naar zonnepanelen in de afgelopen jaren is op verschillende manieren schaarste aan het ontstaan. De belangrijkste factor is dat de groei van het aanbod, mede door krapte op de arbeidsmarkt en een gebrek aan voldoende technisch geschoold personeel, minder snel gaat dan de groei van de vraag. Hierdoor is het soms lastig om een installateur te vinden voor realisatie van een nieuw zonnedak en de tarieven voor installatie stijgen. Het gevolg is dat de totaalprijs (panelen en installatie) niet meer zo snel daalt als in het verleden, of (tijdelijk) zelfs stijgt.

Actieplan Zon op Grote Daken - 5

Acties voor het komende jaar Beoogde resultaten Om de realisatie van zonnepanelen op grote daken te stimuleren willen we het komende jaar de volgende resultaten bereiken: • Alle eigenaren van grote daken (>15 kWp) zijn benaderd met duidelijke informatie over de mogelijkheden van zonnepanelen en een concreet aanbod voor ondersteuning. • De gemeente heeft meer inzicht in de daadwerkelijke potentie en de daarvoor benodigde vervolgstappen voor het realiseren van zonnepanelen op grote daken, tot 2030 en na 2030. Vanwege de omvang van de opgave en van de potentie ligt in het Actieplan de focus op het stimuleren van zonnepanelen op grote daken. Waar dit relevant is (omdat de doelgroep overlapt) nemen we de mogelijkheden van kleine windmolens en solar carports mee in de communicatie.

Doelgroepen Daarvoor werken we langs twee lijnen gericht op de volgende doelgroepen: • Eigenaren van daken groter dan 400 m2 met potentieel ruimte voor meer dan 150 zonnepanelen. • Eigenaren van daken met potentieel ruimte tot ongeveer 150 zonnepanelen. De achterliggende redenen voor deze verdeling zijn: • De potentieel grotere bijdrage aan de opgave van zonnepanelen op grotere daken. • Het verschil in de benodigde aansluiting (grootverbruik vanaf ongeveer 200 panelen). • De andere subsidieregelingen die gelden voor kleinverbruik (ISDE) en grootverbruik (SDE+). Voor de eerste doelgroep maken we in de verdere uitwerking bovendien een nader onderscheid voor de gebieden met en zonder netcongestie (geen of beperkte netcapaciteit). In de nadere uitwerking van de communicatie zullen we daarnaast nog aandacht besteden aan een aantal specifieke doelgroepen, zoals het gemeentelijk en maatschappelijk vastgoed en sportcomplexen. Het gaat daarbij om een relatief klein aantal daken, het grootste deel is zakelijk vastgoed.

Actielijn 1: gericht op Doelgroep 1 (> 400 m2 / 150 panelen) De eigenaren van daken groter dan 400 m2 met ruimte voor meer dan 150 panelen benaderen we zoveel mogelijk persoonlijk met duidelijke informatie en een concreet aanbod voor een gratis advies. Alle eigenaren met een kleinverbruikersaansluiting (maximaal 3*80A) kunnen daarbij een zonnedak realiseren van 150 tot ongeveer 200 panelen, eventueel gebruik makend van de ISDE subsidie. Voor zonnedaken vanaf ongeveer 200 panelen geldt het volgende: • Er is een grootverbruikersaansluiting nodig (groter dan 3*80A). • Er kan gebruik gemaakt worden van de SDE++ (exploitatiesubsidie). Voor het zuidelijke deel van Oudewater, het gebied waar geen netcapaciteit beschikbaar is, geldt dat er een wachtlijst is voor nieuwe grootverbruikersaansluitingen. Daarbij bestaat wel de mogelijkheid om al op korte termijn een zonnedak te realiseren met een kleinverbruikersaansluiting, dus tot maximaal ongeveer 200 panelen. Daarnaast is het een optie voor de eigenaar om het dak beschikbaar te stellen aan een lokale energiecoöperatie voor het realiseren van een zonnedak, gebruikmakend van de SCE-subsidie.

Actieplan Zon op Grote Daken - 6

Aanbod We bieden de eigenaren van de daken met ruimte voor meer dan 150 panelen een gratis advies aan in de vorm van een quickscan, die wordt uitgevoerd door een onafhankelijke, deskundige adviseur. Deze quickscan geeft de eigenaar inzicht in: • de investering, de jaarlijkse opbrengsten, de terugverdientijd en het verwachte rendement; • de mogelijkheden van landelijke en provinciale subsidies; • de vervolgstappen om te komen tot realisatie, zoals doorverwijzing naar constructeurs die de draagkracht van het dak kunnen controleren en/of naar betrouwbare installateurs die de zonnesystemen kunnen realiseren. Wanneer de eigenaren naar aanleiding van de quickscan door willen gaan met de voorbereidingen richting realisatie, kan de adviseur eventueel bijstaan in het vervolgtraject, bijvoorbeeld voor het uitvragen en beoordelen van offertes van installateurs. De kosten voor deze begeleiding zijn wel voor eigen rekening van de dakeigenaren. Via de provincie kan voor de vervolgstappen mogelijk nog wel een subsidie worden verkregen voor bijvoorbeeld (advies en onderzoek naar) de opslag van energie, het zoeken naar oplossingen voor netcongestie, het aanschaffen van lichtgewicht panelen en het versterken van dakconstructies.

Actielijn 2: gericht op Doelgroep 2 (tot 400m2 / 150 panelen) Ook voor de veel grotere groep van eigenaren met daken met ruimte tot ongeveer 150 panelen bieden we een aanbod om eigenaren zo goed mogelijk te informeren over de mogelijkheden van zonnedaken en te ontzorgen bij de vervolgstappen om te komen tot realisatie.

Aanbod Voor deze doelgroep organiseren we eerst een informatiebijeenkomst (of meer, afhankelijk van de belangstelling). Daarbij krijgen de aanwezige eigenaren van een onafhankelijke expert duidelijke informatie over techniek, investeringen, terugverdientijd, subsidiemogelijkheden en de vervolgstappen. Voor het direct beantwoorden van vragen van de deelnemers nodigen we installatiebedrijven uit de regio uit met de vraag of zij zichzelf willen presenteren en in gesprek gaan met potentieel geïnteresseerde klanten. Daarnaast krijgen de eigenaren van grote daken een format om zelf een ‘quickscan’ te kunnen doen en een (compleet) overzicht van bekende installatiebedrijven (o.a. via Jouw Huis Slimmer). Als follow-up organiseren we een aantal online vragenuurtjes (afhankelijk van de behoefte) om geïnteresseerde eigenaren verder op weg te helpen met: • het aanvragen en beoordelen van offertes van installateurs; • het doorverwijzen voor berekeningen en/of aanpassingen aan de dakconstructie; • het voorbereiden van een aanvraag voor een provinciale of landelijke subsidie.

Communicatie met bedrijvenverenigingen Naast een duidelijk aanbod om ondernemers en andere eigenaren van grote daken zoveel mogelijk te ontzorgen, is goede communicatie essentieel voor het stimuleren van de realisatie van grote zonnedaken. Daarbij werken we zoveel mogelijk samen met de bedrijvenverenigingen OVO (Oudewater) en Vitap (Tappersheul) om de verschillende doelgroepen te informeren en bereiken. Daarbij moeten we er rekening mee houden dat veel eigenaren van grote daken in de afgelopen jaren al door verschillende partijen benaderd zijn over zonnepanelen, maar om uiteenlopende redenen niet tot realisatie overgegaan. Dit kan bijvoorbeeld zijn omdat de constructie van het dak niet geschikt is en/of er zijn aanpassingen aan het pand nodig om zonnepanelen op het dak te kunnen plaatsen, ondernemers niet verwachten dat ze langere tijd in het pand blijven, mogelijke problemen met de verzekering, het ontbreken van een akkoord tussen verhuurder en huurder of het hoofdkantoor geeft geen akkoord.

Actieplan Zon op Grote Daken - 7

Daarnaast hebben ondernemers vooral hun focus op de eigen bedrijfsactiviteiten. Belangrijker dan een gebrek aan interesse in zonne-energie, en een te laag verwacht rendement, is daarom vooral een gebrek aan tijd om zaken goed uit te zoeken en het (verwachte) gedoe om zonnepanelen te realiseren vaak de belangrijkste factor waarom er op geschikte daken nog geen zonnepanelen liggen. Het algemene doel van de communicatie is daarom om bij de doelgroep(en) met goede en transparante informatie bewustwording te creëren, te motiveren en enthousiasmeren. In samenwerking met OVO en Vitap laten we goede voorbeelden zien van ondernemers om eigenaren van grote daken aan te moedigen en een zetje in de rug te geven in de goede richting om samen over te stappen naar duurzame energie. In de communicatie hanteren we de volgende uitgangspunten om eigenaren te activeren: We bieden duidelijke informatie over de mogelijkheden van de realisatie van zonnepanelen op grote daken, met en door een onafhankelijke en deskundige adviseur; Maatwerk, zoveel mogelijk persoonlijk contact en inspelen op de individuele vragen en behoefte.

Om daarin succesvol te kunnen zijn, spelen we in op een aantal belangrijke nieuwe ontwikkelingen waardoor ondernemers en andere eigenaren van grote daken nu (wel) meer interesse hebben: • de hoge energieprijzen; • de grotere aandacht voor de energietransitie; • nieuwe subsidies vanuit de provincie (USET) voor bijvoorbeeld lichtgewicht panelen, versterking van de dakconstructie, solar carports, congestiemanagement en energieopslag. Dit biedt nieuwe perspectieven om bedrijven (nogmaals) mee te benaderen. Maar bovenal is persoonlijk contact van groot belang om goed in te kunnen spelen op de specifieke situatie, vragen en motivatie van de verschillende ondernemers / eigenaren.

Monitoring en evaluatie Naast het benaderen van eigenaren van grote daken met duidelijke informatie en een concreet aanbod voor ondersteuning, wil de gemeente met dit Actieplan ook meer inzicht krijgen in de potentie en de benodigde vervolgstappen voor het realiseren van zonnepanelen op grote daken. Gedurende het jaar zullen we daarom goed monitoren wat de redenen waarom eigenaren wel of geen interesse hebben, welke (aanvullende) behoefte aan ondersteuning zij hebben en wat de mogelijke belemmeringen zijn om te komen tot realisatie. In combinatie met een nauwkeuriger overzicht van de geschikte daken en het beschikbare dakoppervlak helpt deze informatie om meer inzicht te krijgen in de potentie. Waar nodig en mogelijk bieden we meer of andere ondersteuning (eventueel met subsidie vanuit de provincie). Afhankelijk van de voortgang is de bedoeling om de uitvoering van het Actieplan begin 2024 af te ronden met een uitgebreide evaluatie en het in kaart te brengen van de mogelijke vervolgstappen.

Actieplan Zon op Grote Daken - 8

Planning en financiën Voorbereiding Vanaf april werken we aan de verdere voorbereiding op de uitvoering van het Actieplan, met onder andere de volgende stappen: • Het uitwerken van de communicatiemiddelen, mede in overleg met lokale netwerken en organisaties, gekoppeld aan de voorbereidingen van het participatieproces voor de Transitievisie Warmte. • Het duidelijk in kaart brengen van relevante informatie voor eigenaren, inclusief de mogelijkheden van (subsidie voor) groene daken. • Het maken van een lijst met adressen, uitgesplitst naar de verschillende doelgroepen. • Het selecteren van een bureau voor het benaderen en adviseren van eigenaren. • Overleg met Stedin over specifieke aandachtspunten vanwege netcongestie.

Uitvoering Vervolgens starten we medio mei met de uitvoering (in twee fasen): 1. Het benaderen van de eigenaren van de naar schatting ongeveer 100 grootste daken met ruimte voor meer dan 150 panelen. 2. Het benaderen van de overige eigenaren van grote daken.

Evaluatie We verwachten eind 2023 alle eigenaren van grote daken te hebben benaderd, en begin 2024 af te kunnen ronden met een evaluatie en het in kaart brengen van de mogelijke vervolgstappen.

Financiën De kosten van de uitvoering zijn geraamd op maximaal €25.000 voor externe kosten voor inhuur en advies. De kosten kunnen worden gedekt vanuit het werkbudget voor de uitvoeringskosten van de energietransitie (met financiering vanuit de Rijksbijdrage uitvoeringskosten klimaatbeleid). Vanuit het budget bieden we in ieder geval de eerste tien gratis adviezen aan. Daarnaast vragen we een subsidie aan bij de provincie Utrecht voor het uitbrengen van gratis adviezen (bij grote belangstelling).

Actieplan Zon op Grote Daken - 9

Bijlage: Netcongestie in de regio Utrecht Oorzaak

Voor de periode tot 2030 is de beperkte capaciteit van het elektriciteitsnetwerk in de regio Utrecht een belangrijke beperkende factor voor grootschalige opwek. De achterliggende oorzaak van de beperkte capaciteit van het regionale netwerk van Stedin is dat het landelijke hoogspanningsnet van TenneT in de regio Utrecht de capaciteitsgrenzen om elektriciteit terug te leveren heeft bereikt. Regionaal geproduceerde wind- en zonnestroom die niet in de regio wordt verbruikt, gaat via het net van Stedin naar het bovenliggende hoogspanningsnet van TenneT. TenneT en Stedin hopen in de periode 2027-2029 het net te hebben verzwaard en de problemen te hebben verholpen. Voor de gebieden met netcongestie zoeken de provincie en Stedin momenteel naar (andere) oplossingen. De verwachting is dat er in het najaar van 2023 meer duidelijkheid is.

Gevolgen Tot die tijd is het gevolg dat Stedin klanten met plannen voor een groot zonnedak (vanaf ca. 200 panelen) wel kan voorzien van een grootverbruikersaansluiting (>3*80A), maar dat zij na het indienen van een aanvraag op een wachtlijst komen te staan voor transportvermogen voor teruglevering van stroom. Klanten die al wel een geschikte grootverbruikersaansluiting hebben, zijn goedkoper uit. Zij hebben wel een nettoets nodig waarmee Stedin bepaalt of zij transportcapaciteit kunnen krijgen. Op basis van deze nettoets wordt de gevraagde capaciteit voor teruglevering op de wachtlijst geplaatst. Daarnaast is bij de aanvraag van een SDE++ subsidie een transportindicatie van de netbeheerder verplicht. De transportindicatie geeft aan dat het elektriciteitsnet – op het moment van de aanvraag - voldoende ruimte biedt om het project waarvoor subsidie wordt aangevraagd, aan te kunnen sluiten. Consumenten en zakelijke klanten met een kleinverbruikersaansluiting (tot en met 3*80A) kunnen wel zonnepanelen blijven plaatsen (tot ca. 200 panelen). Zij moeten er wel rekening mee houden dat het steeds drukker wordt op het elektriciteitsnet, waardoor soms spanningsproblemen op het net ontstaan en het terugleveren van stroom niet altijd mogelijk is.

Op de website van Stedin is meer informatie te vinden over transportschaarste en de maatregelen die Stedin neemt in het kader van congestiemanagement: Congestie regio Utrecht | Stedin

Actieplan Zon op Grote Daken - 10

Gebieden met transportschaarste Voor Oudewater geldt dat er voor het zuidelijke deel (oranje) geen netcapaciteit beschikbaar is. Dit betekent niet dat dit oranje gebied compleet op slot zit. Alleen in rode gebieden is congestiemanagement niet mogelijk. In Oudewater is dat dus wel mogelijk. Voor het noordelijke deel (het gele gebied in onderstaande kaartjes), dat wordt gevoed vanuit Gouda (regio Zuid-Holland), is beperkte netcapaciteit beschikbaar voor opwek van elektriciteit. De beschikbare capaciteit is afhankelijk van de specifieke locatie. Er zijn projecten in uitvoering om de capaciteit in deze regio te vergroten. De inschatting van Stedin is dat deze projecten in 2026 gereed zijn.

Op de website van Stedin is ook een Excel beschikbaar met een specifiek overzicht van alle postcodegebieden in de provincie waarvoor transportschaarste voor de teruglevering geldt. Hieruit blijkt dat postcodegebieden 3425 en een deel van 3421 in het oranje deel van de kaart vallen (met transportschaarste). Door congestiemanagement kan hier mogelijk wel capaciteit beschikbaar komen. Het noordelijke, gele deel bestaat uit postcodes 3464 en 3467 en de rest van 3421.

Actieplan Zon op Grote Daken - 11

Postcodegebieden met netcongestie In de onderstaande tabel staat een overzicht van de postcodegebieden in het zuidelijke deel van Oudewater, waarvoor dus geldt dat daar geen netcapaciteit beschikbaar is. (Met daarbij wel de disclaimer van Stedin dat de netten niet in alle gevallen de postcodegebieden volgen.)

3421AA 3421AB 3421AC 3421AD 3421AE 3421AG 3421AH 3421AJ 3421AK 3421AL 3421AM 3421AN 3421AP 3421AR 3421AS 3421AT 3421AV 3421AW 3421AX 3421AZ 3421BA 3421BB 3421BC 3421BD 3421BE 3421BG

3421BH 3421BJ 3421BK 3421BL 3421BM 3421BN 3421BP 3421BR 3421BS 3421BT 3421BV 3421BW 3421BX 3421BZ 3421CA 3421CB 3421CC 3421CD 3421CE 3421CG 3421CH 3421CJ 3421CK 3421CL 3421CM 3421CN

3421CP 3421CR 3421CS 3421CT 3421CV 3421CW 3421CX 3421CZ 3421EA 3421EB 3421EC 3421ED 3421EE 3421EG 3421EH 3421EJ 3421EK 3421GA 3421GB 3421GC 3421GD 3421GE 3421GG 3421GH 3421GJ 3421GK

3421GL 3421GM 3421GN 3421GP 3421GR 3421GS 3421GT 3421GV 3421GW 3421GX 3421GZ 3421KA 3421KB 3421KC 3421KD 3421KE 3421KL 3421KM 3421KN 3421KP 3421KR 3421KS 3421K T 3421KV 3421KW 3421KX

Tabel: postcodegebieden in Oudewater met transportschaarste (geen netcapaciteit beschikbaar).

Actieplan Zon op Grote Daken - 12

3421KZ 3421ND 3421NE 3421NG 3421NH 3421SB 3421SC 3421SE 3421SG 3421SH 3421SJ 3421SK 3421SL 3421SM 3421SN 3421SP 3421SR 3421ST 3421SV 3421SW 3421SX 3421SZ 3421TA 3421TW 3425