A02.2 Provinciaal plan - Opvang asielzoekers.pdf
Tekst van het document
PRT Utrecht Bijlage bij het provinciaal verslag van de commissaris van de Koning in de Utrecht Spreidingswet
Opvang Asielzoekers Provinciaal plan Uitvoeringsagenda Flexibilisering Asielketen 31 oktober 2024
Provinciaal verslag cvdK Utrecht
Provinciaal plan PRT Utrecht
Inleidende tekst Voor u ligt het hoofdstuk Asielopvang. Dat is opgesteld in samenwerking met alle Utrechtse gemeenten en vastgesteld aan de PRT van 17 oktober 2024. Dit hoofdstuk maakt samen met het hoofdstuk Opvang Oekraïense Ontheemden en het hoofdstuk Huisvesting Statushouders onderdeel uit van het provinciale plan PRT Utrecht 2024. Dit plan vindt zijn grondslag in de Uitvoeringsagenda Flexibilisering Asielketen. Tevens is dit hoofdstuk een bijlage bij het verslag van de commissaris van de Koning in de provincie Utrecht (hierna te noemen ‘cvdK’) conform de Spreidingswet.
Inhoudsopgave 1. Samenvatting ..................................................................................................................................... 2 2. Inspanningen Utrechtse gemeenten ................................................................................................ 2 2.1 Harde opvangcapaciteit: reeds bestaande en nog te realiseren opvangplekken .............................................6 2.2 Planvoorraad.............................................................................................................................................................................8 2.3 Afspraken met andere gemeenten die (een deel van) de asielopvangopgave realiseren (zogenaamde uitruil) .............................................................................................................................................................................................. 13 3. Inventarisatie aanspraak bonusregelingen.................................................................................... 16 4. Kwaliteit en Utrechtse Aanpak ....................................................................................................... 17 5. Verdeelbesluit: eerdere en bijzondere inspanningen op het gebied van opvang...................... 21
1 Hoofdstuk Opvang Asielzoekers
Provinciaal verslag cvdK Utrecht
Provinciaal plan PRT Utrecht
1. Samenvatting In de afgelopen ruim 2,5 jaar is het totaal opvangplekken in de provincie Utrecht bijna verdubbeld. Kijkend naar de harde plannen én de bestuurlijke voornemens die er zijn, hebben wij er vertrouwen in dat we erin kunnen slagen om het aantal opvangplekken nogmaals te verdubbelen tot circa 8.000. Dat is 95 % van het totaal aantal plekken dat de Spreidingswet van ons vraagt. Het aantal plekken dat wordt gerealiseerd in de eerste periode van de Spreidingswet en kort daarna telt op tot 50 % van het gevraagde aantal plekken. Daar bovenop zijn in veel gemeenten nog vele initiatieven in verschillende fases van ontwikkeling. Initiatieven waar het gemeentebestuur zich hard voor maakt. Bij elkaar gaat dat om nog eens 45 % van de gevraagde plekken. Gezien de resultaten van de afgelopen 2,5 jaar en de grote bestuurlijke bereidheid hebben we vertrouwen dat het gaat lukken de gevraagde plekken te realiseren. 2. Inspanningen Utrechtse gemeenten Elke gemeente heeft in de Spreidingswet op basis van een landelijke verdeelsleutel een indicatieve opgave gekregen waarvan er ook een opgave is voor opvangplekken die geschikt zijn voor alleenstaande minderjarige vluchtelingen (AMV). De optelsom van de indicatieve gemeentelijke opgaven maakt een Utrechtse provinciale opgave van 8.207 plekken, waarvan 696 plekken voor AMV.
De Utrechtse gemeenten realiseren de laatste jaren veel opvangplekken. Deze zijn zowel duurzaam (langjarig) als van tijdelijke aard, om bijvoorbeeld Ter Apel te ontlasten. Wij pakken als PRT Utrecht onze verantwoordelijkheid in deze maatschappelijke opgave. In ruim 2,5 jaar tijd is het totaal aan opvangplekken in de provincie Utrecht gegroeid van 2.396 begin 2022 naar 4.705 plekken per 31 oktober 2024, een stijging van +2.309 plekken. Met alle partners in de keten hebben wij daar hard aan gewerkt. En de resultaten mogen er zijn. Daarbij blijft ons streven een duurzaam stabiel opvanglandschap, conform de Utrechtse Aanpak. Een gedeelte van de huidige opvanglocaties is opgezet in de tijdelijkheid en bedoeld om de maatschappelijke opgave direct het hoofd te bieden. Dit gaat soms gepaard met korte exploitatietermijnen. Waar mogelijk proberen wij de inzet van deze tijdelijke locaties te verlengen. Uit het recente verleden weten we dat dit vaak mogelijk is. Daarnaast zijn een gedeelte van de huidige opvanglocaties van een lager kwaliteitsniveau (bijv. Noodopvang of Crisisnoodopvang). Dat is een situatie waar wij uit willen komen. Ook ligt er een flinke opgave voor de AMV-doelgroep. Deze plekken zijn hard nodig om een stabiel leef- en leeromgeving te realiseren voor deze kwetsbare groep. Hier werken we dan ook hard aan.
Wij realiseren ons dat, ondanks de enorme inspanningen en groei die wij de afgelopen jaren hebben laten zien, wij er nog niet zijn. De opgave is in de tussentijd ook gegroeid. De nieuwe verdeelsleutel bij de Spreidingswet (gebaseerd op inwonertal en welvaart uitgedrukt in SES-WOA-score) heeft de totaal opgave van de provincie doen stijgen. De huidige opgave van 8.207 plekken (van februari 2024) is +2.396 plekken (+29,2%) hoger ten opzichte van de vorige provinciale opgave van vóór de Spreidingswet (te weten 5.811 plekken, november 2023). Dit is mede te verklaren doordat het gemiddelde welvaartsniveau (SES-WOA score) in de provincie boven het landelijk gemiddelde ligt.
2 Hoofdstuk Opvang Asielzoekers
Provinciaal verslag cvdK Utrecht
Provinciaal plan PRT Utrecht
Er is nog veel te doen. Daarom is het goed te zien dat er in veel gemeenten vele ontwikkelingen zijn om extra plekken te realiseren (zie pagina 6, hoofdstuk 2.1 ‘’Harde opvangcapaciteit: reeds bestaande en nog te realiseren opvangplekken’’). In de Spreidingswet staat dat in de eerste cyclus de opvangplekken uiterlijk per 1 juli 2025 tot tenminste 1 februari 2026 beschikbaar moeten zijn. Ook is in de tabel toegevoegd welke plekken na 1 februari 2026 (na afloop 1e cyclus Spreidingswet) zeker gerealiseerd gaan worden. Samen zijn dit 4.098 plekken, waarvan 395 plekken voor AMV, en vormt dit de harde opvangcapaciteit. Dit is de minimale opvangcapaciteit die de Utrechtse gemeenten met zekerheid gaan realiseren. Daarnaast zijn er initiatieven welke vooralsnog te kwalificeren zijn als zachte plannen en in verschillende fasen van ontwikkeling zitten. Dit noemen wij de planvoorraad (zie pagina 8, hoofdstuk 2.2 ‘’Planvoorraad’’). De initiatieven waar al concreet cijfers aan verbonden zijn tellen op tot een bandbreedte van 3.378 – 3.983 opvangplekken. Het is voor deze plannen (nog) niet gelukt om ze definitief/hard te maken voor de datum van 1 november 2024, zoals de Spreidingswet vraagt. Natuurlijk gaan wij, samen met de ketenpartners, daar onverminderd hard mee door en hopen wij deze initiatieven zo snel mogelijk om te zetten in ‘harde’ plannen en ze te realiseren.
Daarbovenop geven ook nog eens veel gemeenten aan hun aandeel te willen realiseren en verder te gaan met het mogelijk maken van nieuwe opvangvoorzieningen zonder dat daar al concrete aantallen bekend zijn. Ook met deze voornemens gaan wij vanzelfsprekend door. Dit doen we in samenwerking. Zoals de Utrechtse gemeenten elkaar op opzoeken om de opgave in samenwerking het hoofd te bieden, mogelijk via het ‘’uitruilen’’ van de verschillende opgaven (zie pagina 13, hoofdstuk 2.3 ‘’Afspraken met andere gemeenten die (een deel van) de asielopvangopgave realiseren’’). Al met al is er dus perspectief voor circa 8.000 plekken. Zoals Utrecht dat altijd heeft gedaan blijven wij ons onverminderd inzetten om deze opvangplekken te realiseren. Wij doen dit in samenwerking met alle ketenpartners. In dit plan leest u wat de inspanningen zijn van elke Utrechtse gemeente, conform de Spreidingswet. Voor de volledigheid is ook weergegeven welke gemeente momenteel (peildatum 31-10-2024) opvangplekken biedt. De tabel op de volgende pagina (pagina 4) geeft daarin het totaaloverzicht. Daarin is per gemeente het bovenste cijfer het totaal aantal opvangplekken (inclusief AMV) met daaronder het aantal plekken wat daarvan voor AMV-opvang geschikt is.
Indien het resultaat in de kleur groen wordt weergegeven, realiseert die gemeente de indicatieve gemeentelijke opgave en voldoet het daarmee aan de Spreidingswet. Indien een cijfer in de kleur oranje is weergegeven wordt de opgave bij benadering gerealiseerd.
3 Hoofdstuk Opvang Asielzoekers
Provinciaal verslag cvdK Utrecht
Provinciaal plan PRT Utrecht
Harde opvangcapaciteit
Amersfoort
Baarn
Bunnik
Bunschoten
De Bilt
De Ronde Venen
Eemnes
Houten
IJsselstein
Leusden
Lopik
Montfoort
Nieuwegein
Oudewater
Renswoude
Rhenen
Soest
Stichtse Vecht
Utrecht
Utrechtse Heuvelrug Veenendaal
Vijfheerenlanden
Indicatieve
Peildatum
Periode
gemeentelijke opgave
31-10-2024
Spreidingswet
Zeist
later dan 1 feb 2026
961
755
301
0
Waarvan AMV
82
80
80
0
0
Opvangplekken (incl. AMV)
152
152
0
0
152
Waarvan AMV
13
90
0
0
90
Opvangplekken (incl. AMV)
111
0
90
0
Intentie om opgave
Waarvan AMV
9
0
20
0
in te vullen
Opvangplekken (incl. AMV)
141
0
0
0
Intentie om opgave
Waarvan AMV
12
0
0
0
in te vullen
Opvangplekken (incl. AMV)
277
0
0
0
300 - 750
Waarvan AMV
23
0
0
0
0
Opvangplekken (incl. AMV)
290
0
0
0
20 - 25
Waarvan AMV
25
0
0
0
20 - 25
Opvangplekken (incl. AMV)
62
32
65
0
0
Waarvan AMV
5
32
65
0
0
Opvangplekken (incl. AMV)
344
0
0
175
169
Waarvan AMV
29
0
0
0
0
Opvangplekken (incl. AMV)
205
0
0
0
205
650 - 800
Waarvan AMV
17
0
0
0
0
Opvangplekken (incl. AMV)
207
110
60
0
0
Waarvan AMV
18
110
60
0
0
Opvangplekken (incl. AMV)
93
0
0
0
250
Waarvan AMV
8
0
0
0
0
Opvangplekken (incl. AMV)
92
0
0
0
0
Waarvan AMV
8
0
0
0
0
Opvangplekken (incl. AMV)
364
300
317
0
Intentie om opgave
Waarvan AMV
31
0
50
0
in te vullen
Opvangplekken (incl. AMV)
65
0
0
65
0
Waarvan AMV
5
0
0
0
0
Opvangplekken (incl. AMV)
39
0
0
0
0
Waarvan AMV
3
0
0
0
0
Opvangplekken (incl. AMV)
120
0
0
0
0
Waarvan AMV
10
0
0
0
0
Opvangplekken (incl. AMV)
286
90
0
0
Intentie om opgave
Waarvan AMV
24
0
0
0
in te vullen
Opvangplekken (incl. AMV)
410
80
0
0
80
Waarvan AMV
35
0
0
0
0
Opvangplekken (incl. AMV)
1988
1565
1505
0
819
Waarvan AMV
169
100
100
0
69
Opvangplekken (incl. AMV)
313
625
525
0
0
Waarvan AMV
27
0
0
0
0 236
Opvangplekken (incl. AMV)
380
236
0
0
Waarvan AMV
32
0
0
0
0
Opvangplekken (incl. AMV)
346
100
100
0
250
29
0
0
0
0
152
0
0
0
153
Waarvan AMV
Woudenberg
Planvoorraad
Opvangplekken (incl. AMV)
Wijk bij Duurstede Opvangplekken (incl. AMV)
Woerden
Initiatieven
Nieuw te openen
Waarvan AMV
13
0
0
0
13
Opvangplekken (incl. AMV)
337
200
100
335
0
Waarvan AMV
29
0
0
40
0
Opvangplekken (incl. AMV)
94
0
0
0
94 0
Waarvan AMV
8
0
0
0
Opvangplekken (incl. AMV)
378
460
460
0
0
Waarvan AMV
32
0
0
0
0
Provincie Utrecht
Indicatieve opgave
Peildatum
Periode
Nieuw te openen
31-10-2024
Spreidingswet
later dan 1 feb 2026
Planvoorraad
Opvangplekken (incl. AMV)
3523
575
Waarvan AMV
355
40
Opvangplekken (incl. AMV)
8207
4705
Harde opvangcapaciteit 4098
3378 - 3983
Waarvan AMV
696
412
395
192 - 197
Percentage van de opgave
100%
57%
50%
45%*
*percentage is gemiddelde van de bandbreedte van de planvoorraad opvangplekken (incl. AMV)
Hoofdstuk Opvang Asielzoekers
4
Provinciaal verslag cvdK Utrecht
Provinciaal plan PRT Utrecht
In het vervolg van dit plan wordt uiteengezet hoe tot deze resultaten gekomen gaat worden. De indicatieve gemeentelijke opgave kan middels drie onderdelen worden ingevuld, namelijk met: 1. Reeds bestaande asielopvangplekken in de gemeente; en/of 2. Nog te realiseren asielopvangplekken in de gemeente; en/of 3. Afspraken met andere gemeenten die (een deel van) de asielopvangopgave realiseren (zogenaamde uitruil). De volgende drie hoofdstukken laten een concrete uitwerking zien welke gemeente welke bijdrage levert. De cijfers vormen, indien aangeleverd door de gemeente, samen met de tekstuele toelichting een beeld van de stand van zaken per gemeente. Het is van belang om zowel de cijfers als de toelichting te doorgronden om een compleet beeld te vormen. Een tweetal opmerkingen bij deze weergave:
Vanwege de kwetsbaarheid van de AMV doelgroep is voor hun privacy en veiligheid ervoor gekozen in alle tabellen deze adressen te nummeren en met een * aan te geven. Deze adressen zijn bekend bij de PRT en indien gewenst op te vragen. Er is contact geweest met het Rijk over het vormgeven van de vaste voorraad COA-opvanglocaties. Hierover is geen eenduidige reactie gekomen. Dit maakt dat de PRT Utrecht hierover het gesprek aangaat na aanleveren van het definitieve provinciale verslag en definitieve provinciale plan.
5 Hoofdstuk Opvang Asielzoekers
Provinciaal verslag cvdK Utrecht
Provinciaal plan PRT Utrecht
2.1 Harde opvangcapaciteit: reeds bestaande en nog te realiseren opvangplekken De volgende twee pagina’s geven de 4.705 (regulier en AMV) plekken weer die momenteel in de provincie aanwezig zijn (benoemd als ‘’fase: reeds bestaand’’). Ook laat het zien welke plekken nog te realiseren zijn. Dit is de harde opvangcapaciteit en is daarmee de gegarandeerde minimale dekking van de opgave.
De tabellen zijn gestandaardiseerd uitgevraagd. Voor onderstaande drietal aspecten zijn een beperkt aantal keuzemogelijkheden per opvangvoorziening gegeven. De keuzes waren als volgt: Fase: Reeds bestaand of Nog te realiseren Type asielopvang: Regulier, Noodopvang of Tijdelijke Gemeentelijke Opvang Doelgroep: Regulier, AMV, Centrale Opvanglocatie, Beschermde Opvang, Handhavings- en toezichtlocatie, Vrijheidsbeperkende locatie, Procesbeschikbaarheidslocatie of Gezinslocatie. Exploitatie door: COA of Verantwoordelijkheid B&W
Harde opvangcapaciteit 1/2 Gemeente Fase
Adres
Type asielopvang
Doelgroep
Capaciteit regulier
Amersfoort
Reeds bestaand
Bachman Wuytierslaan 53
Regulier
Regulier
221
Amersfoort
Reeds bestaand
1*
Regulier
AMVlocatie
Amersfoort
Reeds bestaand
Bachman Wuytierslaan 53
Regulier
Regulier
300
Amersfoort
Reeds bestaand
De Brand 50
Noodopvang
Regulier
154
Baarn
Reeds
2*
Noodopvang
AMV-
Baarn
bestaand Reeds bestaand
Amsterdamsestraatweg 13
Noodopvang
locatie Regulier
Capaciteit Startdatum AMV
80
90 62
Exploitatie door
1-1-1997
1-1-2027
COA
1-3-2023
1-3-2026
COA
1-1-2022
1-7-2025
COA
22-2-2024
22-2-2025
COA
4-7-2022
31-12-2024 COA
9-10-2024
31-12-2024 COA
Raads- Toelichting besluit BO voor onbepaalde tijd, wordt ieder 5 jaar geëvalueerd.
Tijdelijke invulling (met nareizigers/gezinnen)
Bunnik
Nog te realiseren
3*
Regulier
AMVlocatie
1-8-2025
1-8-2040
COA
Ja
Op basis planning COA.
Bunnik
Nog te realiseren Nog te realiseren Reeds bestaand
Regulierenring 4
Regulier
Regulier
18
1-8-2025
1-8-2040
COA
Ja
Op basis planning COA.
Regulierenring 22
Regulier
Regulier
52
1-12-2025
1-11-2040
COA
Ja
Op basis planning COA.
4*
Regulier
AMVlocatie
32
15-1-2024
15-1-2027
COA
Nog te realiseren Nog te realiseren
5*
Regulier
33
15-1-2024
15-1-2027
COA
Nee
Vergunningtraject loopt nog.
Houten hub
Regulier
AMVlocatie Centrale opvang-
12-12-2026 1-12-2040
COA
Ja
Leusden
Reeds bestaand
6*
Noodopvang
AMVlocatie
80
1-6-2022
1-1-2025
COA
Leusden
Reeds bestaand
7*
Noodopvang
AMVlocatie
30
30-8-2024
31-12-2024 COA
Leusden
Nog te realiseren
8*
Regulier
AMVlocatie
60
1-1-2025
1-11-2034
Nieuwegein
Reeds bestaand
Beursfabriek, Symfonielaan 5
Noodopvang
Regulier
19-3-2024
31-12-2024 Verantwoordelijkheid B&W
Nieuwegein
Nog te realiseren
9*
Regulier
AMVlocatie
1-7-2025
1-7-2030
COA
Nee
Mogelijkheid tot verlenging met 5 jaar.
Nieuwegein
Nog te realiseren
Newtonbaan 3+4
Regulier
Regulier
47
1-7-2025
1-7-2030
COA
Nee
Mogelijkheid tot verlenging met 5 jaar.
Nieuwegein
Nog te realiseren
Celsiusbaan
Noodopvang
Regulier
220
1-12-2024
1-12-2027
COA
Ja
Mogelijkheid tot verlenging met 2x 3 jaar.
Soest
Reeds bestaand
Birkstraat 138
Noodopvang
Regulier
90
1-8-2023
1-2-2025
COA
Bunnik Eemnes Eemnes Houten
20
Einddatum
175
locatie
300
50
COA
Bama's. Nee Na 9 oktober 24 afschaling naar het aantal asielzoekers dat past in de Celsiusbaan.
Tabel loopt door op de volgende pagina. * Vanwege de kwetsbaarheid van de amv doelgroep is voor hun privacy en veiligheid ervoor gekozen deze adressen te nummeren. Deze zijn bekend bij de PRT en indien gewenst op te vragen.
6 Hoofdstuk Opvang Asielzoekers
Provinciaal verslag cvdK Utrecht
Provinciaal plan PRT Utrecht
Harde opvangcapaciteit 2/2 Gemeente
Fase
Adres
Type
Doelgroep
asielopvang Stichtse Vecht
Utrecht
Reeds bestaand Reeds
Planetenbaan 16, Maarssen
TGO
Regulier
Joseph Haydnlaan 2A
Regulier
Regulier
Capaciteit
Capaciteit Startdatum
regulier
AMV
80
30-5-2024
550
Einddatum 31-3-2025
Exploitatie
Raads- Toelichting
door
besluit
Verantwoordelijk-
Locatie tijdelijk beschikbaar ivm ontwikkeling woningbouw. Geen einddatum.
1-1-1990
1-1-2050
heid B&W COA
1-1-1990
1-1-2050
COA
bestaand
Utrecht
Reeds bestaand
10*
Regulier
AMVlocatie
40
Utrecht
Reeds
Biltsestraatweg 92
Regulier
Regulier
335
3-1-2022
15-7-2026
COA
300
4-11-2022
4-11-2025
COA
28-1-2020
28-1-2030
COA
13-8-2024
13-2-2025
COA
1-11-2023
28-2-2026
COA
Geen einddatum. Gaat om 2 POA groepen.
bestaand Utrecht
Reeds bestaand
Pahud de Mortangesdreef 41
Regulier
Regulier
Utrecht
Reeds bestaand
11*
Noodopvang
AMVlocatie
Utrecht
Reeds bestaand
Europalaan
Noodopvang
Regulier
Utrecht
Reeds bestaand
12*
Regulier
AMVlocatie
Utrecht
Reeds bestaand
Ibis
Noodopvang
Regulier
50
27-12-2023 27-12-2024 COA
Utrecht
Reeds bestaand
Jaarbeurs
Noodopvang
Regulier
100
18-9-2024
15-1-2025
COA
Utrecht
Nog te realiseren
Vlampijpstraat 103
Regulier
Regulier
220
1-2-2025
1-2-2028
COA
Utrechtse Heuvelrug
Reeds bestaand
Hoogstraat 8, Leersum
Regulier
Regulier
625
1-8-1989
31-12-2041 COA
Tot 31-12-2024 is de capaciteit 625.
Veenendaal
Reeds
Wageningselaan 2
Noodopvang
Regulier
236
1-6-2022
31-12-2024 Verant-
Definitieve einddatum is afhankelijk
20
Zelfstandige locatie voor kwetsbare doelgroep met meer ondersteuningsbehoefte.
130 40
bestaand Vijfheerenlanden
Reeds
overloop Ter Apel Ja
woordelijkheid B&W Lage Biezen 1 Vianen
Noodopvang
bestaand
Centrale
100
27-2-2024
31-8-2028
COA
overeenstemming met COA voor de langjarige locatie.
opvanglocatie
Woerden
Reeds bestaand
Bleek 1
Noodopvang
Regulier
200
19-8-2024
19-8-2025
COA
Woerden
Nog te
Bleek 1
Noodopvang
Regulier
100
1-1-2025
1-1-2027
COA
TGO, Uitvoering VRU. Ja
realiseren
Aflopen van deze opvang is gelijk met het openen van de reguliere asielopvanglocatie aan de Bleek. Bij verandering van planning van oplevering daarvan, schuift de planning van sluiten van deze noodopvang mee.
Woerden
Nog te
Bleek 1
Regulier
Regulier
295
1-1-2027
1-1-2043
COA
Ja
realiseren
In Woerden wordt asielopvang gerealiseerd met een capaciteit van 400 asielzoekers, waarvan mogelijk 40 plekken geschikt zijn voor de opvang van AMV. Met de gemeente Oudewater zijn afspraken gemaakt over uitruil van plekken: 65 van de te realiseren plekken in Woerden zijn bestemd voor invulling van de Oudewaterse indicatieve opgave.
Woerden
Nog te realiseren
13*
Regulier
AMVlocatie
40
1-1-2027
1-1-2043
COA
Ja
In de bestuursovereenkomst is de mogelijkheid van opvang van een max. aantal van 40 AMV opgenomen. Nog verder uit te werken en te bepalen.
Zeist
Reeds
Kamp van Zeist
Regulier
Regulier
400
1-5-2023
1-5-2028
COA
Detentiecentrum Zeist
Regulier
Vrijheids-
60
1-1-2014
31-12-2050 COA
bestaand Zeist
Reeds bestaand
beperkende locatie
Einde tabel. * Vanwege de kwetsbaarheid van de amv doelgroep is voor hun privacy en veiligheid ervoor gekozen deze adressen te nummeren. Deze zijn bekend bij de PRT en indien gewenst op te vragen.
7 Hoofdstuk Opvang Asielzoekers
Provinciaal verslag cvdK Utrecht
Provinciaal plan PRT Utrecht
2.2 Planvoorraad Naast de harde opvangcapaciteit zijn er ook vele zachtere plannen in ontwikkeling, dit noemen wij de planvoorraad. De fase van ontwikkeling van deze initiatieven verschilt erg. De gemeenten met zachtere plannen hebben deze in de tekst toegelicht (zie onderstaand). Daaruit blijkt dat er nog 3.378 tot 3.983 plekken in ontwikkeling zijn, waarvan 192 tot 197 AMV opvangplekken. Het streven is om zo snel mogelijk zekerheid te hebben over realisatie van deze initiatieven maar het is niet gelukt om dat voor 1 november (peilmoment uit Spreidingswet en publicatiedatum) te krijgen. Onderstaande initiatieven zijn qua realisatie dan ook niet gekoppeld aan de exploitatieperiode uit de Spreidingswet (1 juli 2025 tot tenminste 1 februari 2026) en dus niet één op één over te nemen in een verdeelbesluit. Onderstaande tabel geeft een samenvattend overzicht van de door gemeenten genoemde aantallen in de door hun aangeleverde toelichtingen. Daarnaast geven een viertal gemeenten aan de intentie te hebben om hun indicatieve opgave te realiseren maar nog niet zo ver zijn dat ze al met opvangaantallen naar buiten kunnen (zie tabel pagina 4 en tekstuele toelichting). Dit maakt dat naar verwachting het aantal initiatieven nog verder zal toenemen.
Waarvan aangeduid als AMV-plekken minimaal
Waarvan aangeduid als AMV-plekken maximaal
Amersfoort
Initiatieven – planvoorraad Totaalcijfers Totaalcijfer minimaal maximaal 650 800
Baarn
152
152
90
90
De Bilt
300
750
De Ronde Venen
20
25
20
25
Houten
169
169
IJsselstein Lopik Stichtse Vecht
205 250 80
205 250 80
Utrecht Veenendaal Vijfheerenlanden Wijk bij Duurstede
819 236 250 153
819 236 250 153
69
69
13
13
Woudenberg
94
94
Totaal
3.378
3.983
192
197
Gemeente
De gegeven toelichting is hieronder letterlijk overgenomen, waarbij de dikgedrukte aantallen zijn overgenomen in bovenstaande samenvattende tabel.
8 Hoofdstuk Opvang Asielzoekers
Provinciaal verslag cvdK Utrecht
Provinciaal plan PRT Utrecht
Gemeente
Toelichting vele initiatieven asielopvang
Amersfoort
Gemeente Amersfoort zet twee sporen in om de opgave uit de Spreidingswet te realiseren. 1. Het college van Amersfoort heeft op 1-10-24 ingestemd met de bestuursopdracht ‘Zoekopdracht locaties asielopvang’. Rekening houdend met de opgave en het aflopen van de tijdelijke locaties zoekt Amersfoort de komende periode naar: Een of meer geschikte additionele (en structurele) locatie(s), bij elkaar opgeteld voor een totaal van 500 – 600 plekken, Het benutten van mogelijkheden voor de korte termijn voor 150 – 200 plekken. Tijdens de zoekopdracht kunnen locaties worden gevonden die geschikt zijn voor statushouders, eventueel in combinatie met andere doelgroepen. Mocht die kans zich voordoen, dan pakken we die op.
Baarn
Bunnik
Bunschoten
De Bilt De Ronde Venen
2. Parallel hieraan wordt onder leiding van het COA de huidige locatie aan de BW-laan de komende jaren verbouwd. In het kader van deze transformatie wordt ook de optie van de uitbreiding van het totaal aantal plekken verkend. Het COA, de MeyerBergman Erfgoed Groep (MBE) en de gemeente hebben recent overeenstemming bereikt over verlenging van de opvang tot 1-1-2025. Daarnaast heeft COA de mogelijkheid het aantal asielzoekers uit te breiden tot maximaal 152 waarbij doelgroep voor de uitbreiding (max. 62) nog moet worden bepaald. De gesprekken tussen het COA en MBE over de situatie na 1-1-2025 vinden op dit moment nog plaats, we hebben goede hoop en de verwachting als gemeente dat zij er gezamenlijk uitkomen. De gemeente wil in principe voldoen aan de indicatieve opgave vanuit de Spreidingswet. Op dit moment is er door de gemeenteraad toestemming voor 90 plekken. Voor de korte termijn is dit het uitgangspunt. Uiterlijk twee jaar na ingebruikname zal de gemeente beslissen over uitbreiding tot aan de indicatieve opgave. Wij hebben meerdere locaties onderzocht. Daaruit is 1 locatie naar voren gekomen waar wij gezamenlijk met onder andere het Kansenmakersteam en COA-onderzoek hebben gedaan of het opgeven aantal asielzoekers binnen de gemeente opgevangen konden worden. Hieruit is recent gebleken dat het niet mogelijk is nu te voorzien in het gewenste aantal opvangplaatsen.
Om die reden kunnen wij nu helaas geen definitief bod doen. Na het recente wegvallen van deze concrete opvanglocatie binnen Bunschoten, zal de gemeente op een andere manier mogelijkheden zoeken om uitvoering te geven aan de wettelijke verplichtingen. Aan de ambtelijke organisatie is de opdracht gegeven om een plan van aanpak op te stellen, inzake de nadere verkenning van mogelijkheden om te kunnen voldoen aan de taakstelling, teneinde 141 asielzoekers op basis van de Spreidingswet te kunnen opvangen. Hierbij dient vermeld te worden dat de gemeente bij de uitvoering van de Spreidingswet last heeft van de onzekerheid omtrent het al dan niet afschaffen op de korte termijn van deze wet in relatie tot het verkrijgen van draagvlak in de samenleving. Er zijn twee opvanglocaties door het COA in onderzoek. Eén locatie biedt opvang aan 300 asielzoekers en de tweede locatie biedt tot 450 plekken. Op dit moment vindt een locatieonderzoek plaats door COA in samenwerking met Arcadis. Op dit moment is het voor de gemeente niet duidelijk welke locatie dit betreft. Het COA geeft hier, na herhaaldelijk verzoek, geen antwoord op. Om die reden is deze informatie bij gemeente niet bekend. Daarnaast vindt op dit moment onderzoek plaats naar een asielvoorziening voor de AMVdoelgroep op een locatie in Mijdrecht. Deze locatie lijkt geschikt te zijn voor de opvang van 20 tot 25 AMV.
Hiermee zou de gemeente potentieel op korte termijn kunnen voldoen aan de indicatieve opgave voor de opvang van de AMV-doelgroep.
9 Hoofdstuk Opvang Asielzoekers
Provinciaal verslag cvdK Utrecht Houten
IJsselstein
Leusden
Lopik
Montfoort
Provinciaal plan PRT Utrecht
Op dit moment zijn we op zoek naar een opvangplek voor 169 asielzoekers. Dit is het getal dat overblijft naast de 175 plekken in de Houten hub. De hoop en de bedoeling is dat deze nieuwe plek ergens medio 2025 gereed is. we denken dan aan een termijn van circa 5 jaar. We zien goede mogelijkheden voor een locatie aan de Weg der Verenigde naties. Hierbij willen we een capaciteit van 205 plekken en denken dit per 1-3-2026 te kunnen realiseren. Op het moment is het COA interne goedkeuring aan het vragen op de budgetaanvraag. Hierna zal een inspiratiedocument worden opgesteld in samenwerking met de gemeente, een fastlane procedure op gang gezet en het plan worden voorgelegd aan de raad. Zowel de gemeente Leusden als het COA is in gesprek met het Van der Valk hotel Leusden. Deze locatie kan geschikt zijn voor verschillende doelgroepen. Er is echter pas ruimte in het Van der Valk na het vertrek van de huidige asielzoekers, o.a. AMV en BAMA. Nader onderzoek, samen met het COA gaat helderheid geven over de vraag voor welke doelgroep deze locatie het beste gebruikt kan worden. Vanwege de herhuisvesting van onze Oekraïners (ca. 250), welke hun huidige plek op 1 mei 2024 moeten verlaten, heeft deze groep in ieder geval prioriteit en urgentie. De gemeenteraad van Lopik neemt op 22 oktober 2024 een besluit over de wijze van invulling van de Spreidingswet.
Het college van burgemeester en wethouders heeft de raad voorgesteld om de Lopikse opgave in te vullen door het onderzoek naar vestiging van een Azc op MOB Benschop voor te zetten (circa +250 plekken). Als de raad hiermee instemt wordt in overleg met het COA dit onderzoek verder uitgevoerd. Gelet op de bestemming van het terrein vraagt dit onderzoek veel tijd. Ook moeten complexe procedures worden doorlopen zowel op planologisch als ecologisch gebied, waarbij ook instemming van de Provincie Utrecht nodig is. Om die redenen is realisatie van een AZC voor 1 juli 2025 niet mogelijk. Op 7 oktober jl. is tijdens de gemeenteraadsvergadering over het RVS randvoorwaarden Spreidingswet besloten. D.m.v. een amendement zijn de beslispunten (vaststellen van randvoorwaarden) vervangen door de tekst van het volgende amendement: ‘Het college te laten onderzoeken of samenwerking met kleine, naastgelegen plattelandsgemeenten om centrale opvang in de regio (aantal mensen gebaseerd op taakstelling kleine plattelandsgemeenten) te realiseren mogelijk is, waarbij het COA het toezicht, de organisatie en het beheer van de opvang voor haar rekening neemt, en de resultaten aan de raad te rapporteren.’ Het raadsvoorstel is geamendeerd aangenomen.
Nieuwegein
De gemeente Nieuwegein heeft de intentie om te voldoen aan haar opgave uit de Spreidingswet. Zij wil eerst de 2 bovenstaande locaties ontwikkelen en open krijgen. De zoektocht naar een derde locatie loopt parallel door.
Oudewater
Voor de realisatie van asielopvang werken de gemeente Oudewater en de gemeente Woerden samen. De locatie Open Hof in de kern Soest is afgevallen. Het kerkbestuur (de eigenaar) heeft besloten om de locatie niet ter beschikking te stellen aan het COA voor het opvangen van vluchtelingen.
Soest
De gemeente Soest wil de taakstelling, zoals opgenomen in de Spreidingswet, alsnog halen. We onderzoeken daarom op dit moment alternatieve locaties in de gemeente. Hiervoor is naast het vastgestelde toetsingskader een proces en Quick Scan ontwikkeld om effectief en snel te kunnen schakelen. Op dit moment is, samen met het COA, een aantal concrete locaties in onderzoek, die kansrijk lijken. Soest onderzoekt daarnaast ook mogelijkheden, waarbij wij samenwerking met andere gemeenten, bijvoorbeeld voor het opvangen van statushouders, actief opzoeken. Hierover is op dit moment het gesprek met het kansenmakersteam van de provincie gaande.
10 Hoofdstuk Opvang Asielzoekers
Provinciaal verslag cvdK Utrecht
Provinciaal plan PRT Utrecht
Stichtse Vecht
Gemeente Stichtse Vecht onderzoekt op dit moment of de tijdelijke gemeentelijke opvang voor 80 asielzoekers, vrouwen en hun kinderen, na 31 maart 2025 verlengd kan worden en verplaatst naar een andere locatie. Er worden concrete stappen gezet en dit ziet er veelbelovend uit. Met deze verlenging kunnen deze 80 opvangplekken voor asielzoekers in de periode 1 juli 2025 tot 1 februari 2026 beschikbaar zijn en zodoende verwachten we een deel van de indicatieve taakstelling uitvoering Spreidingswet te kunnen vervullen. Naast de asielopvang heeft Stichtse Vecht op dit moment 234 gemeentelijke opvangplekken voor Oekraïners. Er worden 220 Oekraïners opgevangen op deze gemeentelijke opvanglocaties. Daarnaast worden nog eens 131 Oekraïners opgevangen in particuliere opvang. Ook worden er binnenkort 4 AMV gehuisvest in de gemeente.
Utrecht
We streven ernaar om binnen de 1e cyclus tenminste 75% van de opgave Spreidingswet te realiseren en om zo snel mogelijk 100% te realiseren. Dit is ingegeven door krapte aan geschikte locaties (die we ook nodig hebben voor andere vormen van opvang en wonen, waaronder voor Oekraïense ontheemden en mensen die dakloos zijn geraakt) en door de lange doorlooptijd van (ruimtelijke) processen en procedures om zo duurzaam mogelijke opvang te realiseren. Nieuw is de locatie Vlampijpstraat (220 opvangplekken). Naast onderzoek naar verlengingen van twee bestaande tijdelijke locaties van 50 en 300 opvangplekken, loopt de zoektocht naar 400 duurzame opvangplekken (>15 jaar). Hiervoor loopt in samenwerking met het COA een haalbaarheidsonderzoek voor een locatie. Daarnaast loopt de zoektocht in samenwerking met het COA naar overige duurzame locaties voor reguliere asielopvangplekken en AMV (69 plekken) om aan de Spreidingswet te kunnen voldoen. De gemeente Utrechtse Heuvelrug heeft geen plannen voor uitbreiding van het aantal asielopvang plekken of het openen van nieuwe locaties.
Utrechtse Heuvelrug Veenendaal
Vijfheerenlanden
Al geruime tijd hebben wij overleg met het Centraal Orgaan Asielzoekers (COA) over de overgang transformatie van de (crisis)noodopvanglocatie naar een langjarige opvanglocatie. In deze gesprekken kijken wij ook naar de mogelijke invulling van de taakstelling van de gemeente Renswoude. We zien echter dat het COA in alle gemeenten in Nederland dezelfde opgaven heeft en dat dit meer capaciteit vraagt van het COA dan zij beschikbaar hebben. Onze locatie vraagt bovendien meer capaciteit dan de meeste andere locaties, omdat het gaat om een transformatie en verbouwing van een bestaande locatie die oorspronkelijk als kantoorpand is gebruikt. De combinatie van de beschikbare capaciteit (236 plekken) en de complexiteit van deze locatie maken dat op dit moment nog geen overeenstemming met het COA is. De besluitvorming over de langjarige opvanglocatie aan de Wageningselaan 2 is daarom uitgesteld tot het voorjaar van 2025. Wij vinden het belangrijk en essentieel om aan te geven dat we constructief in gesprek zijn met het COA maar dat onze gewenste snelheid anders is dan de huidige snelheid. We hebben hier begrip voor maar in het kader van de planning rondom de Spreidingswet zorgt dit er wel voor dat wij in een lastige situatie komen. Een situatie die wij helaas ook niet kunnen veranderen.
Het uitgangspunt van de gemeente Veenendaal is om voor eind 2024 tot overeenstemming met het COA te komen over de langjarige opvanglocatie aan de Wageninsgselaan 2. Op dat moment is ook inzichtelijk hoeveel opvangplekken er daar gerealiseerd gaan worden en voor hoeveel opvangplekken wij nog op zoek moeten om invulling te geven aan onze taakstelling uit de Spreidingswet. Binnen VHL zetten we in op de ontwikkeling van locatie(s) x waar in totaal 250 opvangplekken worden gerealiseerd. Streven is om voor 1 juli 2025 de wettelijke opgave te realiseren waarmee invulling wordt gegeven aan de voorwaarden vanuit de Spreidingswet.
11 Hoofdstuk Opvang Asielzoekers
Provinciaal verslag cvdK Utrecht Wijk bij Duurstede
Woerden
Woudenberg
Provinciaal plan PRT Utrecht
Voor het invullen van de gemeentelijke opgave heeft de gemeente Wijk bij Duurstede gekozen voor een gecombineerd programma van asielopvang en wonen. Voor de tijdige realisatie van voldoende opvangplekken is de 'fast lane’ route gevolgd. De gemeente beoogt gecombineerde woonprojecten met ruimte voor 60 asielzoekers op het terrein van Boomgaard II in Langbroek en 80 asielzoekers bij ontwikkellocatie Zuidwijk in Wijk bij Duurstede. De provincie beoordeelde de beoogde locaties als kansrijk. Hierbij is aangegeven dat de langere route wordt gevolgd van het PPWW. De verwachting is dat het PPWW in april 2025 definitief wordt vastgesteld door het college van Gedeputeerde Staten. Daarna volgen de vervolgstappen voor de asielopvang met COA en partners, volgens de door de raad vastgestelde uitgangspunten, met input van omwonenden opgehaald tijdens de gespreksavonden. Het is de bedoeling dat de opvanglocaties in Langbroek en Wijk bij Duurstede voor 10 jaar beschikbaar zijn. De beschikbaarheidsdatum is nog onbekend omdat de locaties nog ontwikkeld moeten worden. In Cothen wordt gezocht naar een geschikte woning voor 13 AMV. Op 19 september 2024 heeft de gemeenteraad het college wensen en bedenkingen meegegeven ten aanzien van de bestuursovereenkomst die de gemeente met COA wil sluiten. Daarop heeft het college van B&W op 1 oktober besloten tot ondertekening van de bestuursovereenkomst.
Woudenberg heeft de ambitie om, conform de Spreidingswet, de indicatieve opgave van 94 opvangplekken te realiseren. In deze ontwerpfase hebben we hiervoor twee mogelijke locaties in onze gemeente verder onderzocht. Er is bij beide locaties gekeken naar de beschikbare ruimte op het terrein, mogelijkheden voor de Utrechtse aanpak, maar bijvoorbeeld ook naar eigendom van het terrein, verkeersveiligheid en de voorbereidingen die op het perceel nodig zijn om een opvanglocatie te realiseren. Hoewel er één locatie de voorkeur heeft, is de keuze nog niet gemaakt. Commitment van het COA is een noodzakelijke factor voor verdere vervolgstappen. De samenwerking met het COA is in de afgelopen periode helaas (nog) niet goed van de grond gekomen vanwege de capaciteitsproblemen in hun organisatie. Hierdoor is er op dit moment, behalve de beoogde locatie vanuit de gemeente, nog geen zekerheid te geven over (de invulling van) het terrein en of er überhaupt een asielopvanglocatie op deze plek gerealiseerd kan worden. Om deze reden is ervoor gekozen om de voorkeurslocatie nog niet bekend te maken. We kiezen als gemeente in deze voor zorgvuldigheid en willen pas communiceren zodra er duidelijkheid te geven is. Vandaar dat wij het adres ook in dit formulier ook ‘locatie X’ noemen.
Vanwege het strakke tijdspad van de Spreidingswet hebben we in de zomer al de samenwerking gezocht met een ontwerp- en adviesbureau voor strategische ruimtelijke vraagstukken. Zij denken met ons mee over de mogelijkheden van de locatie (terrein en ligging) en oplossingen voor risico’s op het gebied van o.a. verkeersveiligheid. Met hen werken we toe naar een vlekkenplan waarin asielopvang, wonen, maatschappelijke functies en bedrijfshuisvesting wordt meegenomen. Ondertussen is er een projectontwikkelaar van het COA aan het projectteam toegevoegd en zijn de eerste verkennende gesprekken over de mogelijke invulling van deze locatie gevoerd. Zodra we de input van het COA kunnen meenemen en het COA zich aan deze plannen committeert, zal er een besluit over de locatie genomen worden. Dat is ook het moment dat we in de openbaarheid treden en aan de slag gaan met inwonersparticipatie voor de verdere uitwerking van de asielopvanglocatie.
12 Hoofdstuk Opvang Asielzoekers
Provinciaal verslag cvdK Utrecht
Provinciaal plan PRT Utrecht
2.3 Afspraken met andere gemeenten die (een deel van) de asielopvangopgave realiseren (zogenaamde uitruil) Gemeente
Adres en stad/dorp in een andere gemeente(n) die (een
Type asielopvang Doelgroep
Capaciteit Capaciteit Startdatum regulier AMV
Einddatum
1-1-2042
Toelichting
gedeelte) van de indicatieve asielopgave realiseert Oudewater
Bleek 1 , Woerden
Regulier
Regulier
65
Renswoude
Veenendaal
Regulier
Regulier
39
1-1-2027
Uitruilafspraken kunnen gemaakt worden zodra Veenendaal duidelijkheid heeft van het COA over de beoogde opvanglocatie en de eventuele tweede opvanglocatie, waarbij in de tweede locatie de opvangvraag van Renswoude meegenomen zal worden.
Totaal provincie
104
0
Een aantal gemeenten hebben daarbij een extra toelichting gegeven. Deze toelichting is hieronder overgenomen: Gemeente
Toelichtingen bij samenwerkingsafspraken/uitruil met gemeenten
Bunschoten
De regionale opgave is groot en staat onder tijdsdruk waardoor samenwerking met andere gemeenten lastig wordt. Elke regiogemeente heeft een forse eigen opgave en heeft zelf nauwelijks tot geen binnenstedelijke ruimtelijke mogelijkheden voor "eigen locaties". Hierover hebben wij in de regio Eemland met elkaar gesproken. Waardoor het vooralsnog niet mogelijk is gebleken. Wij hebben nog geen afspraken gemaakt over eventuele uitruil.
De Bilt De Ronde Venen
IJsselstein Leusden
Oudewater
Renswoude
Er is contact geweest met (buur)gemeenten (Stichtse Vecht, Woerden/Oudewater, Montfoort en Lopik) en onderzocht of er nog sprake is van uitruilmogelijkheden. Naast plekken voor asielopvang is ook gekeken naar oplossingen voor ondersteunende infrastructuur (zoals onderwijs). Dit heeft tot nog toe niet tot resultaat geleid. We hebben bij de gemeente Lopik aangegeven samen te willen werken als er een locatie komt dicht bij IJsselstein. Er zit echter nog geen voortgang in deze locatie. We zijn volop in gesprek met omliggende gemeenten. Zij zijn, net als wij, nog volop bezig met de zoektocht naar ruimte. Uitruilmogelijkheden zijn wel besproken maar we zien hier op dit moment nog geen mogelijkheden omdat er eerst helderheid moet zijn over welke locaties er echt beschikbaar zijn en voor welke doelgroepen deze locaties geschikt zijn. Vanwege onze nijpende problematiek m.b.t. de herhuisvesting van ca. 250 Oekraïners kijken we eerst naar deze doelgroep en dan pas naar Asielzoekers in het kader van de Spreidingswet. De colleges van de gemeente Woerden en de gemeente Oudewater hebben op 3 september jl. ingestemd met het voornemen om uitruilafspraken te maken over de taken in het kader van asielopvang en de huisvesting van statushouders.
De afspraken houden in dat de gemeente Woerden, op het moment dat de reguliere asielopvang in gebruik wordt genomen, 65 asielzoekers uit de (huidige) indicatieve opgave van de gemeente Oudewater opvangt. De gemeente Oudewater huisvest vanaf dat moment voor een periode van vijf jaar in totaal 65 statushouders (13 per jaar) uit de taakstelling huisvesting statushouders van de gemeente Woerden. Na vijf jaar worden de afspraken herzien. Deze afspraken worden in het najaar verder uitgewerkt en vastgelegd in een bestuursovereenkomst tussen beide gemeenten, waarna de betrokken instanties van deze afspraken op de hoogte worden gesteld. Renswoude en Veenendaal hebben de intentie uitgesproken dat Veenendaal de asielopgave van Renswoude meeneemt bij de realisatie van opvang voor de Spreidingswet in Veenendaal. De gemeente Veenendaal voert gesprekken met het COA over de realisatie van een langjarige opvanglocatie in Veenendaal. Op de locatie die hiervoor in beeld is, gaat Veenendaal uit van 300 plekken, terwijl het COA heeft aangegeven op deze locatie 200 plekken te kunnen realiseren. Veenendaal wil eerst tot overeenstemming komen over de beoogde locatie. Daarna wordt een eventuele tweede locatie besproken. Het voornemen van Veenendaal is om in die tweede locatie dan ook de taakstelling van de gemeente Renswoude mee te nemen.
Over de eventuele tweede locatie is op dit moment nog niets te zeggen, omdat er nog geen locatie voorhanden is. Veenendaal heeft aangegeven dat uitruilafspraken met Renswoude pas gemaakt kunnen
13 Hoofdstuk Opvang Asielzoekers
Provinciaal verslag cvdK Utrecht
Soest
Provinciaal plan PRT Utrecht
worden nadat duidelijk is hoeveel capaciteitsplekken op welke datum de gemeente Veenendaal kan invullen. Als het COA hier duidelijkheid in kan geven, komt voor Veenendaal de mogelijke invulling van de taakstelling van Renswoude in beeld. We zijn in samenwerking verbonden met de gemeente Zeist aan de opvangplekken op Kamp van Zeist. De locatie ligt aan de rand van het dorp Soesterberg. Hoewel de locatie formeel op het grondgebied van Zeist ligt, is de invloedssfeer van de locatie het dorp Soesterberg (gemeente Soest). - Aan de Richelleweg in Soesterberg (gemeente Soest) is het Detentiecentrum Zeist gevestigd (nu: Justitieel complex). Vanaf oktober 2014 is hier een gesloten gezinsvoorziening (ggv) voor gezinnen met minderjarige kinderen en voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV). In de ggv begeleiden medewerkers van de DJI en het COA asielzoekers bij de voorbereiding op hun vertrek. - In 2014 is door Soest en Zeist aan de rand van Soesterberg (Kamp van Zeist) een tijdelijk AZC mogelijk gemaakt met een opvangcapaciteit van 367 plekken. Deze kon maximaal 5 jaar in stand blijven, gezien afspraken over vergroening van de locatie in het kader van Hart van de Heuvelrug. - Vanaf 2015 is op deze plek een extra noodopvang geopend met een capaciteit van 650 noodopvangplekken. Deze sloot in 2017. - In 2022 is gehoor gegeven aan een noodoproep van het ministerie.
Opnieuw is op deze plek een noodopvanglocatie geopend met een capaciteit van 200 noodopvangplekken. In mei 2023 is deze noodopvanglocatie gesloten en vervangen door een regulier azc met een capaciteit van 400 opvangplekken. Deze is nog steeds in gebruik. - De gemeente Soest vangt op dit moment ruim 200 Oekraïense ontheemden op.
Stichtse Vecht
Utrechtse Heuvelrug Veenendaal
Woerden
De samenwerking met de gemeente Zeist houdt in dat: - we verantwoordelijk zijn voor communicatie en informatievoorziening over de opvanglocatie naar de inwoners van de gemeente Soest en andere betrokkenen - we werken vanuit onze eigen bevoegdheid aan leefbaarheid, veiligheid en handhaving - we dagelijks boa’s aanwezig hebben in de directe omgeving van Kamp van Zeist, specifiek in de kern Soesterberg en bij het fietspad door het bos. - we diverse overleggen hebben zoals het omwonendenoverleg, driehoeksoverleg(indien nodig), ambtelijk en bestuurlijke afstemming. Gemeente Stichtse Vecht voert gesprekken met omliggende gemeenten (regio UtrechtWest) om te kijken waar opvang & huisvestingstaken gezamenlijk opgepakt kunnen worden. Om meer vergunninghouders en ook andere doelgroepen te kunnen huisvesten zet de gemeente voortvarend in op woningbouw voor alle woningzoekenden in de sociale huursector. Daarnaast onderzoekt de gemeente andere oplossingsrichtingen om versneld tot meer 1 à 2 persoonswoningen te komen in de gemeente, zoals bijvoorbeeld het ontwikkelen van flexwoningen. Hiervoor is locatie onderzoek gedaan naar potentiële locaties binnen de gemeente. De meest potentiële locaties worden als eerste nader onderzocht of hier meerdere woningzoekende doelgroepen met elkaar voor een langere doch tijdelijke periode (10-15 jaar) gehuisvest kunnen worden.
Naar verwachting is dit onderzoek eind oktober '24 afgerond. Daarnaast onderzoeken we de mogelijkheid om een doorstroomlocatie in te richten. De gemeente Utrechtse Heuvelrug heeft nog geen afspraken gemaakt, maar is bereid om de opgaaf voor AMV asielopvang via uitruil te realiseren. Uitruilafspraken kunnen gemaakt worden nadat duidelijk is hoeveel capaciteitsplekken op welke datum de gemeenten Veenendaal kan invullen. Als het COA hier duidelijkheid in kan geven, kijken we naar mogelijke invulling van de taakstelling van Renswoude. Wij voelen ons verantwoordelijk voor de opgave van de gemeente Renswoude en gaan te zijner tijd graag in overleg over het maken van concrete afspraken over het aantal opvangplekken en de daaraan gekoppelde tegenprestatie. De colleges van de gemeente Woerden en de gemeente Oudewater hebben op 3 september jl. ingestemd met het voornemen om uitruilafspraken te maken over de taken in het kader van asielopvang en de huisvesting van statushouders.
14 Hoofdstuk Opvang Asielzoekers
Provinciaal verslag cvdK Utrecht
Woudenberg
Zeist
Provinciaal plan PRT Utrecht
De afspraken houden in dat de gemeente Woerden, op het moment dat de reguliere asielopvang in gebruik wordt genomen, 65 asielzoekers uit de (huidige) indicatieve opgave van de gemeente Oudewater opvangt. De gemeente Oudewater huisvest vanaf dat moment voor een periode van vijf jaar in totaal 65 statushouders (13 per jaar) uit de taakstelling huisvesting statushouders van de gemeente Woerden. Na vijf jaar worden de afspraken herzien. Deze afspraken worden in het najaar verder uitgewerkt en vastgelegd in een bestuursovereenkomst tussen beide gemeenten, waarna de betrokken instanties van deze afspraken op de hoogte worden gesteld. Woudenberg heeft geen uitruilafspraken met andere gemeenten. Het is de ambitie van onze gemeente om de indicatieve opgave uit de Spreidingswet (94 asielopvangplekken) te realiseren. In deze fase kunnen wij nog geen uitruilafspraken maken, omdat we zien dat elke gemeente de plannen nog niet voldoende concreet heeft om deze verkenning met elkaar te doen. We kijken naar de invulling van de AMV-COA taakstelling. Op dit moment leveren wij 15 AMV-NIDOS plekken en vinden wij dit een logische uitruiloptie. Er is in een vorig stadium met gemeente de Bilt gesproken over mogelijke uitruil. Hier zijn nog geen definitieve afspraken over gemaakt.
15 Hoofdstuk Opvang Asielzoekers
Provinciaal verslag cvdK Utrecht
Provinciaal plan PRT Utrecht
3. Inventarisatie aanspraak bonusregelingen Gemeenten en provincie kunnen in aanmerking komen voor verschillende bonusregelingen (Spuk 1, 2 en 3) uit de Spreidingswet. Op het verzoek van het ministerie is geïnventariseerd of gemeenten in aanmerking willen komen voor een bonusregeling en zo ja, welke. Dit is gestandaardiseerd uitgevraagd en de antwoordmogelijkheden waren: Ja of Nee. Dit is nadrukkelijk niet de definitieve aanvraag zelf - die volgt eventueel op een later moment. Gemeente
Spuk 1
Spuk 2
Spuk 3
Amersfoort
Nee
Ja
Ja
Ja
Ja
Baarn Bunnik Bunschoten De Bilt De Ronde Venen
Nee
Nee
Nee
Eemnes
Nee
Ja
Nee
Houten
Nee
Nee
Nee
IJsselstein
Nee
Nee
Nee
Leusden
Nee
Ja
Ja
Nieuwegein
Nee
Ja
Ja
Oudewater
Nee
Nee
Nee
Renswoude
Nee
Nee
Nee
Utrecht
Nee
Ja
Ja
Utrechtse Heuvelrug
Ja
Nee
Nee
Veenendaal
Nee
Lopik Montfoort
Rhenen Soest Stichtse Vecht
Ja
Vijfheerenlanden Wijk bij Duurstede Woerden
Nee
Nee
Ja
Woudenberg
Nee
Nee
Nee
Ja
Ja
13 X Nee, 1 X Ja
8 X Nee, 7 X Ja
8 X Nee, 8 X Ja
12
11
10
Zeist Totaal Geen reactie
16 Hoofdstuk Opvang Asielzoekers
Provinciaal verslag cvdK Utrecht
Provinciaal plan PRT Utrecht
4. Kwaliteit en Utrechtse Aanpak De PRT Utrecht werkt niet alleen hard om het aantal opvangplekken te doen toenemen (meer kwantiteit) maar doet dat hand in hand met een aanpak voor meer kwaliteit, deze aanpak noemen wij de Utrechtse Aanpak. Daarvoor hebben wij zes pijlers gedefinieerd. Per opvanglocatie wordt gekeken om zoveel mogelijk van die pijlers toe te passen. Meer over de Utrechtse Aanpak is hier te lezen: Opvang vluchtelingen - de Utrechtse aanpak | provincie Utrecht (provincie-utrecht.nl). Onderstaande samenvattende tabel laat zien welke mogelijkheden de gemeenten zien om de pijlers per opvanglocatie toe te passen. Gemeente
Maat en schaal Gemengde passen bij de woonvormen omgeving
Inbedden van Regionale (maatschappe- doorstroming lijke) functies
Intergemeentelijke samenwerking
Amersfoort
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Stabiel leefen leerklimaat voor kinderen Ja
Baarn
Nee
Nee
Nee
Nee
Nee
Nee
Bunnik
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Bunschoten
Nee
Nee
Nee
Nee
Nee
Nee
De Bilt
Ja
Nee
Nee
Ja
Nee
Nee
De Ronde Venen
Ja
Nee
Nee
Ja
Ja
Ja
Eemnes
Ja
Nee
Nee
Ja
Ja
Ja
Houten
Ja
Ja
Ja
Ja
Nee
Ja
IJsselstein
Nee
Ja
Nee
Ja
Nee
Nee
Leusden
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Lopik
Ja
Nee
Nee
Nee
Ja
Nee
Montfoort
Nee
Nee
Nee
Nee
Nee
Nee
Nieuwegein
Ja
Nee
Ja
Ja
Nee
Ja
Oudewater
Nee
Nee
Nee
Nee
Nee
Nee
Renswoude
Nee
Nee
Nee
Nee
Nee
Nee
Rhenen
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Soest
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Stichtse Vecht
Nee
Ja
Nee
Ja
Ja
Nee
Utrecht
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Utrechtse Heuvelrug
Nee
Nee
Ja
Ja
Ja
Ja
Veenendaal
Nee
Nee
Nee
Nee
Nee
Nee
Vijfheerenlanden
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Wijk bij Duurstede
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Woerden
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Woudenberg
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Zeist
Ja
Nee
Ja
Ja
Ja
Ja
Een aantal gemeenten hebben daarbij een extra toelichting gegeven. Deze toelichting is op de volgende pagina’s overgenomen. 17 Hoofdstuk Opvang Asielzoekers
Provinciaal verslag cvdK Utrecht
Provinciaal plan PRT Utrecht
Gemeente
Toelichtingen bij pijlers
Amersfoort
AMV opvang is uiterst uitdagend. Landelijk ontbreekt het vooralsnog aan een integrale, ketenoverstijgende maar vooral systeemgericht aanpak rondom deze jongeren. Een aanpak die gericht is op de bevordering van integratie zo vroeg mogelijk, rekening houdend met alle uitdagingen (o.a. druk van het thuisfront voor gezinshereniging, ontbreken van onderwijs door vlucht, trauma’s). Op provinciaal, regionaal én lokaal niveau vergt de aanpak rondom AMV om een solide en duurzame samenwerking, mede ingegeven door de afhankelijkheid van het ISKonderwijs, de inburgering maar ook van uitstroomplekken (KWG’s, KWE’s). Omdat wij nu geen opgave hebben kunnen doen, hebben wij dit niet in kunnen vullen.
Bunschoten De Ronde Venen
Houten
IJsselstein Leusden
Nieuwegein
De gemeente ervaart met name in de samenwerking met COA en NIDOS soms uitdagingen om daadwerkelijk over te gaan tot opvang van de doelgroepen uit de indicatieve opgave binnen de Spreidingswet. Het contact tussen gemeente, COA en NIDOS is goed en frequent. Maar op het moment dat met name kleinschalige opvanglocaties in beeld zijn ervaren wij een terugtrekkende beweging door COA en NIDOS. Op deze manier is het slecht tot niet mogelijk om kleinschalige opvangvoorzieningen te realiseren. Terwijl dit één van de pijlers is van de Utrechtse aanpak. Daarnaast ervaart de gemeente door de toename van de aantallen van de verschillende doelgroepen (statushouders, Oekraïense ontheemden en mogelijk asielzoekers) verschillende knelpunten op het gebied van (taal)onderwijs, arbeidsparticipatie, medische zorg, kinderopvang, etc. Dit geldt zowel voor externe partijen (Vluchtelingenwerk, Totaal, huisartsen, kinderopvang), maar ook voor de interne ambtelijke organisatie (onvoldoende ambtelijke capaciteit en ontoereikende middelen (m.u.v. RTB)). Het concept Houten Hub verzorgt huisvesting voor voornamelijk 150 Houtense woningzoekenden (115 wooneenheden), drie maatschappelijke organisaties en bestaat daarnaast uit het realiseren van een opvanglocatie van COA waar 175 statushouders en kansrijke asielzoekers worden opgevangen.
De drie maatschappelijke organisaties betreffen de Voedselbank, de Krachtfabriek en DoorGeefLuik. De gemeente Houten wil bijdragen aan bovenstaande opgave door een plek te realiseren waar wonen, integreren en ondersteuning bij elkaar komen. Daarnaast is de ligging van Houten Hub in Houten Oost. grenzend aan de Kruisboog met tal van onderwijs-en sportvoorzieningen en op geringe afstand van andere wijken en het centrum van Houten, strategisch ondersteunend aan de doelen van integratie en participatie. Daar kan nog aan worden toegevoegd dat het streven is om de statushouders en asielzoekers in de Houten Hub zoveel mogelijk te laten uitstromen binnen de regio en provincie. Zo kunnen zij vanuit de opvang al beginnen met werken, inburgeren en het opbouwen van duurzame relaties met de omgeving. Om te voldoen aan de Spreidingswet willen we 169 meer plekken realiseren in Houten. Hiervoor zoeken we nog een nieuwe locatie. In ieder geval bovenstaande. Afhankelijk van het inspiratiedocument kijken we of we andere pijlers mee kunnen nemen. De gemeente Leusden wil voldoen aan de taakstelling van de Spreidingswet. We werken aan strategisch locatie dat én inzicht geeft op wat er op korte termijn beschikbaar is of beschikbaar te maken is, maar ook in beeld te brengen wat de mogelijkheden zijn voor duurzame opvang op de langere termijn.
Omdat ruimte schaars is wil Leusden geen locaties inbrengen die later nieuwe knelpunten opleveren voor bijvoorbeeld wonen, werken, groen of recreëren. Het strategisch locatie onderzoek geeft beeld hoe er geschoven kan worden, hoe gebieden d.m.v. bijvoorbeeld functiemenging efficiënter kunnen worden gebruikt, bv door het aanschaffen van locaties. Dit geeft ook beeld over hoe we conform de Utrechtse Aanpak leefbare, integrale plekken kunnen ontwikkelen waar zowel asielopvang als wonen als werken goed samengaan. De doorlooptijd van de projectrealisatie binnen het COA is voor een locatie van 5 jaar en een van 3 jaar wezenlijk verschillend. Dit is op voorhand niet altijd duidelijk en kan gevolgen hebben voor de participatie in de buurt.
18 Hoofdstuk Opvang Asielzoekers
Provinciaal verslag cvdK Utrecht
Renswoude Utrecht
Utrechtse Heuvelrug
Provinciaal plan PRT Utrecht
Bij succesvolle werkprojecten lopen we aan tegen een enorme achterstand in de BRPstraten, waardoor de asielzoekers niet aan het werk kunnen. Renswoude sluit gezien de samenwerking met Veenendaal aan bij de keuzes die Veenendaal hierin maakt. Het uitgangspunt voor asielopvang in Utrecht zijn de kaders die onze gemeenteraad heeft gesteld; asielopvang met Plan Einstein concept, met gemengd wonen en meerwaarde voor de buurt. Bijvoorbeeld activiteiten en cursussen waarmee zowel buurtbewoners als bewoners van het AZC zich persoonlijk kunnen ontwikkelen. We willen minder verhuisbewegingen met name voor kinderen en jongeren omdat dat een groot beslag legt op onze onderwijspartners en maatschappelijke ondersteuning. De bewoners en asielzoekers leiden we zo veel mogelijk toe richting werk. We werken graag met andere gemeenten samen in het inspireren tot en realiseren van asielopvanglocaties. Onze AZC-locaties kunnen dienen als moederlocaties voor kleinere locaties in de regio. AZC Leersum wordt de komende jaren gerenoveerd en daarbij wordt er rekening gehouden met de inzet van mogelijke overcapaciteit voor andere doelgroepen, zogenaamde flexibilisering. Op dit moment zetten wij ons in voor een AZC van de toekomst. Wij vinden het belangrijk dat asielzoekers zich kunnen ontwikkelen en een zinvolle dagbesteding hebben.
We maken het leren van de Nederlandse taal en werk mogelijk ‘vanaf dag 1’ in de opvang en we zetten in op integratie via een samenwerking met lokale (vrijwilligers)organisaties en Buddy to Buddy. In samenwerking met de arbeidsmarktregio midden Nederland, ons sociaal werkbedrijf en het Werkgeverservicepunt worden banenmarkten georganiseerd, zijn jobhunters aan de slag om werk te vinden en werkt een ploeg onder begeleiding in het groen. Een vrijwilligersorganisatie zoekt vrijwilligerswerk en runt een fietsenwerkplaats met bewoners. Vanuit AZC Leersum werkt COA samen met kleine opvanglocaties in een zogenaamde satelliet constructie. Tussen omliggende gemeenten zijn er nauwe contacten met betrekking tot de opvang en (vroege start) inburgering. In de bestuursovereenkomst hebben we afspraken gemaakt over het zijn van een regionale opvanglocatie met bewoners die gekoppeld worden aan omliggende gemeenten. Dit willen we graag zo spoedig mogelijk realiseren. Ons AZC heeft een basisschool voor 60 leerlingen, een peuterspeelzaal, aanbod van kindactiviteiten, ondersteuning van de school voor leerlingen met (psychische) problemen etc.
Veenendaal
Waar maken wij ons zorgen om: De veelvuldige verplaatsing van asielzoekers waardoor integratie teniet wordt gedaan. Jongeren in de basisschool leeftijd die in opvanglocaties zitten zonder onderwijs faciliteiten, terwijl onze basisschool onderbezet is. Veelvuldige verplaatsing van kinderen waardoor er achterstanden in de leerontwikkeling ontstaan en de sociale omgeving (vriendschappen) steeds weer opnieuw opgebouwd moet worden. Geen taalonderwijs door NT2 docenten voor asielzoekers (alleen informeel door vrijwilligers). Beperkende voorwaarden om te mogen werken voor asielzoekers. Hierdoor ontstaat een grote afstand tot de arbeidsmarkt met alle latere gevolgen van dien. De achterstand in de uitgifte van BSN-nummers. Het vaak lange tijdbestek tussen het krijgen van een vergunning voor de referent en de komst van de nareizigers. Dit geeft problemen bij passend huisvesten. VISA Veenendaal is de Veenendaalse vertaling van de Utrechtse aanpak. Zingeving, werk en integratie in de samenleving staan vanaf de eerste dag dat een asielzoeker in Veenendaal is centraal. De eerste zes maanden bieden we kansen voor vrijwilligerswerk in het community café, daarna krijgen zij de mogelijkheid om betaald werk te vinden. Met het COA willen wij afspraken maken dat het overgrote deel van de statushouders op de
19 Hoofdstuk Opvang Asielzoekers
Provinciaal verslag cvdK Utrecht
Wijk bij Duurstede
Woerden
Woudenberg
Provinciaal plan PRT Utrecht
opvanglocatie in Veenendaal of directe omgeving, maar in elk geval in de provincie Utrecht blijft wonen. Het opgebouwde netwerk, de vertrouwde omgeving, school en werk blijven daardoor behouden. Dat is goed voor het welzijn van de statushouders en versnelt de inburgering. Dit biedt niet alleen voordelen in de opvang van asielzoekers maar vooral ook in de huisvesting van statushouders en het inburgeringsproces van de betreffende statushouders. Opvangplekken moeten ook een positieve invloed hebben op de omgeving. Onder andere de flexwoningen die na de verbouwing beschikbaar komen voor de Veenendaalse bevolking en het community café leveren hier een belangrijke bijdrage aan. Het is van belang dat ook voor de kleinschalige opvanglocaties voldoende middelen worden vrijgemaakt voor de nodige faciliteiten op of in de buurt van de opvanglocaties. Het is belangrijk dat ook asielzoekers op kleinschalige opvanglocaties toegang hebben tot o.a. zorg in de buurt en dat het veilig is op en rond de opvanglocaties. Tevens moet er voldoende aandacht en ruimte zijn voor dagbesteding, bijvoorbeeld door arbeidsparticipatie, school en meer. De Utrechtse aanpak is de basis geweest voor de afspraken die de gemeente Woerden en COA hebben vastgelegd in de bestuursovereenkomst en de aanvullende werkafspraken.
Voor een aantal zaken heeft de gemeente randvoorwaarden nodig, waaraan de gemeente niet zelf kan voldoen. De gemeente maakt zich met name zorgen over het uitgangspunt ‘kom je in Utrecht, dan blijf je in Utrecht’. De gemeente Woerden vindt het belangrijk dat asielzoekers zo snel mogelijk mee kunnen doen in de samenleving, actief kunnen zijn, de taal kunnen leren, aan het werk kunnen. Dat helpt bij integratie en het welzijn van asielzoekers. Deze start maken mensen bij voorkeur in de gemeente of regio waar zij later mogelijk gaan wonen, zodat de investering in werk, onderwijs en sociale netwerken loont, voor de persoon zelf en voor de organisaties die hierin investeren. Voor iedereen en in het bijzonder voor kinderen is deze inbedding van enorm belang, om hen een stabiel leef- en leerklimaat te kunnen bieden. Op dit moment merken wij dat COA nog geen invulling kan geven aan deze nadrukkelijke wens, hoewel dit een belangrijke pijler is onder de Utrechtse aanpak en daarmee de Woerdense visie op opvang. Het is de ambitie van Woudenberg om op de beoogde locatie een gebied te ontwikkelen waarin ruimte is voor de opvang van asielzoekers samen met (gemengd) wonen, bedrijfshuisvesting en maatschappelijke functies. Wij willen meerwaarde bieden voor zowel de mensen in de opvang als voor de andere inwoners van onze gemeente.
Dit doen we door woonfuncties en maatschappelijke functies te ontwikkelen op de locatie zelf, of in de directe omgeving hiervan. Hierbij is de ambitie om aan te sluiten bij bestaande ontwikkelingen/opgaven vanuit het sociaal en fysiek domein van Woudenberg. Deze stip op de horizon, gevoed door de Utrechtse aanpak, is het kader wat Woudenberg meeneemt in de verdere uitwerking. De pijlers ‘passende maat en schaal’, regionale doorstroming’ en ‘een stabiel leef- en leerklimaat voor kinderen’ kunnen we op de beoogde locatie realiseren. Daar waar dit eventuele uitdagingen geeft, zoeken we actief de samenwerking op met andere gemeenten (pijler ‘intergemeentelijke samenwerking’) en eventueel andere stakeholders.