A01. Raadsinformatiebrief septembercirculaire 2025 (203614).pdf

RAADSINFORMATIEBRIEF

Van college van burgemeester en wethouders Vergadering van 4 november 2025 Kenmerk Z/25/091353 / D/25/203614 Portefeuillehouder Bas Lont Portefeuille Financiën Opsteller Sinteur, Gilbert Onderwerp RIB septembercirculaire 2025

Kernboodschap De mutaties uit de septembercirculaire laten een positief effect zien voor de begrotingsjaren 2025 en 2026. Vanaf 2027 is echter sprake van een meerjarig negatief effect. Het positieve beeld in 2025 heeft grotendeels te maken met de compensatie van 50% van de incidentele tekorten 2023 en 2024 in de jeugdzorg. Deze incidentele compensatie bedraagt € 0,3 miljoen. Daarnaast heeft BZK besloten om de SPUK gelden vanaf 2026 via de decentralisatie- en integratie uitkeringen te laten verlopen. In 2026 wordt hiervoor een bedrag van € 0,4 miljoen beschikbaar gesteld om uitvoering te geven aan taken op het gebied van klimaat- en energiebeleid. Vanaf 2027 zien we een oplopend negatief effect van de septembercirculaire ten op zichtte van meicirculaire. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door de actualisatie van het volumeaccres en de indexatie voor loon/prijsontwikkeling, deze zijn gebaseerd op de actuele raming van het Centraal Planbureau en voor alle jaren naar beneden bijgesteld. Voor de taken waarvoor wij via de algemene uitkering extra middelen ontvangen, gaan wij ervan uit dat deze bedragen nodig zijn om die taken adequaat uit te voeren. We zijn echter niet verplicht het geld ook daadwerkelijk uit te geven aan deze taken, uw raad bepaalt uiteindelijk hoe de middelen worden ingezet.

De financiële effecten van de septembercirculaire worden als volgt verwerkt: • Het financiële effect voor 2025 wordt in de Najaarsrapportage 2025 verwerkt. • De financiële effecten voor de jaren 2026 tot en met 2029 worden verwerkt in de Voorjaarsrapportage 2026.

Toelichting Op 16 september 2025 is de septembercirculaire verschenen. Deze circulaire geeft een update op basis van de Miljoenennota voor het huidige en de komende jaren, en bevat informatie over onder andere een nabetaling van de hervormingsagenda Jeugd 2023 en 2024 en de actualisatie van het volume accres en LPO accres gebaseerd op de actuele raming van het Centraal Planbureau (CPB; CEP 2025). Daarnaast is de SPUK (CDOKE) vanaf 2026 komen te vervallen en loopt de financiering van het klimaat- en energiebeleid via het gemeentefonds. In deze raadsinformatiebrief worden de verschillen verklaard tussen de meicirculaire 2025 en de septembercirculaire 2025. Dit geeft een beeld over de gevolgen van de septembercirculaire op de actuele begroting van onze gemeente en laten samengevat het volgende beeld zien op het begrotingssaldo 2025-2029:

De mutaties uit de septembercirculaire worden toegelicht onder de kopjes ‘1. Algemeen’, ‘2. Taakmutaties’ en ‘3. Decentralisatie- en Integratie uitkeringen’ (alleen mutaties > € 10.000 worden toegelicht): 1. Algemeen

1.1 Volume-, loon en prijsstijgingen en overige ontwikkelingen De groei van het gemeentefonds wordt in vaktermen accres genoemd. Uitgangspunt is dat het gemeentefonds meerjarig de ontwikkeling van het nominaal bruto binnenlands product (bbp) volgt. De indexatie is gesplitst in een volumedeel en een prijsdeel. In de septembercirculaire 2025 is de raming voor het accres geactualiseerd. Voor de jaren 2026 tot en met 2030 is de raming van het volumedeel naar beneden bijgesteld. Daarnaast is in de septembercirculaire 2025 ook het prijsdeel geactualiseerd. Zowel het volume als het prijsdeel zorgen ervoor dat de uitkering van het gemeentefonds daalt. 1.2 Hoeveelheidsverschillen en ontwikkeling uitkeringsbasis In dit onderdeel gaat het om de verschillen in het aantal eenheden per uitkeringsmaatstaaf ten opzichte van de meicirculaire 2025. In de uitgavenmaatstaven zijn er diverse aantallen "definitief" geworden en aangepast aan de werkelijkheid. Begin van het jaar worden er door BZK schattingen gemaakt in de aantallen van de maatstaven. Dit gebeurt meestal op basis van de aantallen van het jaar daarvoor of op basis van de gegevens die wij als organisatie zelf doorgeven. In de loop van het jaar worden geschatte cijfers definitief gemaakt. 1.3 Voorschot ruimte onder BCF-plafond 2025 Gemeenten kunnen hun betaalde BTW op overheidsactiviteiten declareren bij het BTW Compensatiefonds (BCF).

Het fonds heeft een plafond dat momenteel voor gemeenten € 4,5 miljard bedraagt. Als de gezamenlijke declaraties onder dit plafond blijven, wordt het verschil in het gemeentefonds gestort. Bij overschrijding volgt een uitname. Jaarlijks wordt bij de septembercirculaire een voorschot verstrekt op de verwachte onderschrijding van dat kalenderjaar. In de meicirculaire van het volgende jaar volgt dan de afrekening. In deze circulaire bedraagt het voorschot voor 2025 voor onze gemeente € 219.000. 1.4 Stelpost BCF De provinciaal toezichthouder staat toe dat in de meerjarenraming een stelpost wordt geraamd voor nog te ontvangen onderschrijdingen op het plafond. Hiervoor was al eerder een stelpost van € 170.000 geraamd. Per saldo ontstaat nu een voordeel van € 59.000. Bij de meicirculaire 2026 volgt de definitieve afrekening. 2. Taakmutaties

2.3 Hervormingsagenda Jeugd 2023 en 2024 Naar aanleiding van de eerdere afspraken in het voorjaar met de VNG heeft het kabinet besloten tot compensatie van 50% van de incidentele tekorten 2023 en 2024 in de jeugdzorg. De incidentele compensatie voor onze gemeente bedraagt € 0,3 miljoen. Dit bedrag kan vrijvallen aan de algemene middelen, omdat de werkelijke kosten al verantwoord zijn in de jaarrekeningen 2023 en 2024. 2.4 Loon- en prijsbijstelling middelen op de Aanvullende Post (AP) jeugdhulp

Dit betreffen de middelen die op de Aanvullende Post van de rijksbegroting zijn gereserveerd voor loon- en prijsbijstelling. Deze middelen houden verband met de voor jeugdzorg geoormerkte bedragen uit het coalitieakkoord Rutte IV. De middelen voor de jaren 2024 en 2025 zijn reeds in de meicirculaire 2023 aan de algemene uitkering toegevoegd. Nu worden de middelen voor de jaren 2026 en verder overgeheveld. Het gaat om ± € 10K structureel vanaf 2026. Dit bedrag kan vrijvallen aan de algemene middelen omdat de posten voor Jeugdhulp al op niveau zijn geraamd. 2.6 Implementatie Participatiewet in balans Het wetsvoorstel Participatiewet in Balans is een initiatief om de Participatiewet te vereenvoudigen en te verbeteren, met name door meer maatwerk, versoepeling van regels en een menselijkere aanpak. De compensatie voor onze gemeente bedraagt € 10K in 2025. Dit bedrag kan vrijvallen aan de algemene middelen aangezien de kosten voor de uitvoering van de Participatiewet reeds toereikend zijn geraamd 2.7 Vervroegde Tweede Kamer verkiezingen Voor de organisatie van de vervroegde Tweede Kamerverkiezing op 29 oktober ontvangt onze gemeente € 34K. Deze vergoeding is aanvullend op de vergoeding die gemeenten krijgen voor de uitvoering van hun wettelijke taken bij het organiseren van verkiezingen. De middelen zijn in de Najaarsrapportage 2025 ook aan de lastenkant opgenomen. 3.

Decentralisatie- en integratie uitkeringen

3.4 DU Spreidingswet Voor het zoeken naar opvangplekken voor asielzoekers ontvangt onze gemeente in 2025 eenmalig een bedrag van € 26K. Aangezien de hiermee samenhangende uitgaven binnen het bestaande programma kunnen worden opgevangen, is het niet noodzakelijk dit bedrag aan de lastenkant te ramen en kan het daarom vrijvallen aan de algemene middelen. 3.5 DU Capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid (CDOKE) De decentralisatie-uitkering CDOKE vervangt de specifieke uitkering (buiten het gemeentefonds ofwel SPUK) CDOKE. In 2026 wordt voor onze gemeente een bedrag van ruim € 0,4 miljoen beschikbaar gesteld om uitvoering te kunnen geven aan hun taken op het gebied van klimaat- en energiebeleid. De middelen zijn ook beschikbaar voor de periode 2027 tot en met 2030 maar de bedragen na 2026 zijn nog niet bepaald. Dat gebeurt bij de meicirculaire 2026. De middelen worden voor 2026 ook aan de lastenkant van de begroting geraamd. 3.6 DU Overheid brede dienstverlening De SPUK Informatiepunten Digitale Overheid (IDO) wordt vanaf 2026 omgezet naar de DU Overheid brede Dienstverlening. Via deze uitkering worden gemeenten gefaciliteerd om laagdrempelige en empathische ondersteuning te bieden bij regelzaken met de (digitale) overheid en om hun regierol in het lokale netwerk in te vullen. Hiervoor is vanaf 2026 een structurele bijdrage van € 9K beschikbaar.

Dit bedrag kan vrijvallen aan de algemene middelen, omdat in onze begroting de middelen reeds meerjarig zijn opgenomen.

Financiën Meerjarig laat de doorrekening van de septembercirculaire 2025 het volgende beeld zien: Onderstaande tabel laat het meerjarige verschil tussen de meicirculaire en de septembercirculaire 2025 zien. De toelichting op deze tabel wordt hierboven gegeven onder de kopjes ‘1. Algemeen’, ‘2. Taakmutaties’ en ‘3. Decentralisatie- en integratie uitkeringen’.

Voor een aantal taken reserveren wij middelen waarvoor wij via de algemene uitkering extra financiering ontvangen. We gaan ervan uit dat deze middelen nodig zijn om de betreffende taken op een adequate wijze uit te voeren. We zijn echter niet verplicht het geld ook daadwerkelijk uit te geven aan deze taken, uw raad bepaalt uiteindelijk hoe de middelen worden ingezet. Het is overigens niet noodzakelijk om voor alle mutaties middelen te reserveren, omdat hiermee in de begroting al rekening is gehouden. Voor een nadere toelichting op de gereserveerde mutaties wordt verwezen naar de toelichting bij het onderwerp ‘2. Taakmutaties’en ‘3. Decentralisatie- en Integratie uitkeringen’. De gereserveerde middelen zijn in onderstaande tabel opgenomen.

Conclusie begrotingssaldo 2025-2029 Samenvattend laten de mutaties uit de septembercirculaire 2025 voor de begroting 2025-2029 het volgende beeld zien:

Vervolg • Het financiële effect op de algemene uitkering voor 2025 wordt in de Najaarsrapportage 2025 verwerkt. • Het financiële effect op de algemene uitkering voor 2026-2029 wordt verwerkt in de Voorjaarsrapportage 20262029.

Bijlagen

RIB: D/25/203614 Septembercirculaire: D/25/204059