2022-02-18 beantwoording vragen wakkere geelbuik inzake zwembad.pdf

Beantwoording technische vragen

Vragen gesteld door:

Dhr. W. Knol

Van de Fractie(s) :

Wakkere Geelbuik

Op datum:

15 februari 2022

Naar aanleiding van:

Raadsvoorstel Zwembad Oudewater

Datum beantwoording:

18 februari 2022

Opsteller:

Dhr. R. Beumers

Beantwoording van de vragen: Overdekt zwembad Allereerst over het voorgestelde raadsbesluit.: 1. u vraagt ons kennis te nemen van de transparante selectieprocedure: Vindt u echt dat sprake was van een gelijk speelveld? Waar u al enkele jaren in gesprek bent met SBZO, hebben mogelijke andere geïnteresseerden de tijd gekregen om tussen 28-12 en 11-1, ruim 1 week tijdens de feestdagen dus, obv een globale uitvraag een uitgewerkt aanbod in te dienen. Ons is bekend dat een andere gegadigde zijn interesse kenbaar gemaakt heeft en aanvullende informatie heeft gevraagd. Deze is niet verstrekt, in elk geval niet volledig. Vraag: waarom niet? Antwoord: Het klopt dat we al lange tijd in gesprek waren met het burgerinitiatief van SBZO. Door de uitspraak van de Hoge Raad hebben wij echter besloten om een selectieprocedure te starten om andere potentiële gegadigden de gelegenheid te bieden om mee te dingen naar het erfpachtrecht, de exploitatie en het beheer van het zwembad. Om een gelijk speelveld te creëren en de lasten voor de potentiële gegadigden zo beperkt mogelijk te houden, hebben wij onze uitvraag beperkt tot een oproep tot aanmelding bij interesse, onder indiening van een toelichting c.q. motivatie met een aantal beperkte criteria en voorwaarden. Gelet op de beperkte last was de gestelde termijn meer dan voldoende voor potentiële gegadigden om een toelichting in te dienen.

De door u benoemde gegadigde heeft vragen gesteld die gericht waren op een aanbesteding voor de bouw van het zwembad. Duidelijk is aan de betreffende gegadigde aangeven dat de selectieprocedure geen betrekking had op de bouw c.q. realisatie van het zwembad, alsook dat er geen sprake is van een aanbestedingsplichtige overheidsopdracht. Zoals in het forum aangegeven, heeft de gemeente duidelijk aangegeven dat het de gemeente niet alleen gaat om een uitgifte van een recht van erfpacht, maar juist om aanmeldingen te ontvangen van potentiële gegadigden die bereid zijn om zich langdurig aan de exploitatie en het beheer van een zwembad te verbinden en daarbij vrijwilligers uit de Ouderwaterse gemeenschap in te zetten. De betreffende gegadigde heeft zich hierover op geen enkele wijze uitgesproken, laat staan dat de betreffende gegadigde op dit onderdeel een voornemen heeft geuit. Zoals gezegd hoefde de aanmelding slechts te bestaan uit een toelichting op de criteria waarbij ook ingestemd moest worden met de procedurele voorwaarden. De betreffende gegadigde heeft een ‘aanmelding’ gedaan waarbij op geen enkele wijze ingegaan is op de aangeduide criteria en de aanmeldingsvoorwaarden. Derhalve hebben wij deze aanmelding moeten afwijzen en is de keuze op SBZO gevallen.

Vraag: Was bijvoorbeeld bij de uitvraag bekend dat de geselecteerde partij 3 ton subsidie zou krijgen om het ingediende plan na gunning verder uit te werken? Die toezegging was bij mijn weten al gedaan aan SBZO voor de selectieprocedure startte. Antwoord: Zoals reeds aangegeven, was de uitvraag gericht op de uitgifte van grond in erfpacht en de Pagina 1 van 4

exploitatie en het beheer van het zwembad, niet op de bouw van het zwembad. Ook planuitwerking was geen onderdeel van de selectieprocedure. Voor zover ik kan nagaan had het plan volgens de geldende aanbestedingsregels Europees aanbesteed moeten worden. Vraag: ik vraag u nogmaals juridisch te onderbouwen waarom aanbesteden volgens uw college niet nodig is. Antwoord: Onduidelijk is op welk ‘plan’ uw doelt. Indien en voor zover uw vraag betrekking heeft op de bouw c.q. realisatie van het zwembad, geldt het volgende. Ten aanzien van de bouw c.q. realisatie van het zwembad is geen sprake van een Europees aanbestedingsplichtige opdracht. Ten eerste is geen sprake van een overheidsopdracht voor werken, aangezien de gemeente Oudewater slechts een burgerinitiatief (gedeeltelijk) subsidieert, zonder dat sprake is van een afdwingbare verplichting. Ten tweede ligt de waarde van de bouw c.q. realisatie van het zwembad beneden de Europese drempelwaarde, zodat ook op die grond een Europese aanbestedingsplicht ontbreekt. Indien en voor zover uw vraag betrekking heeft op de exploitatie en het beheer van het zwembad, geldt het volgende. Voor de exploitatie en het beheer van het zwembad wordt een concessieovereenkomst gesloten, waarbij de waarde van de opdracht beneden de Europese drempelwaarde ligt, zodat een Europese aanbestedingsplicht ontbreekt.

Volgens het gemeentelijke inkoop- en aanbestedingsbeleid mogen concessie-opdrachten voor diensten tot € 150.000 enkelvoudig onderhands worden gegund. Daarboven dient meervoudig te worden aanbesteed. Hiervan kan onder voorwaarden worden afgeweken, bijvoorbeeld door de relatie anders vorm te geven, bijvoorbeeld in de vorm van een subsidie. Dat stelt het college voor. Om het dwingende karakter van de exploitatieovereenkomst te ontnemen moet het college volgens de juristen van La Gro expliciet besluiten tot afwijking van het inkoop en aanbestedingsrecht. Het college wil dit doen. Door de exploitatieovereenkomst het dwingende karakter te ontnemen, kan SBZO de exploitatie (echter) zonder sancties staken. Vraag: Klopt dat? En zo nee, waarom niet? Antwoord: Dat klopt slechts ten dele. SBZO is op grond van de (concept) overeenkomst gehouden tot de exploitatie. Niettemin is ook sprake van een gemeentelijke bijdrage, die weliswaar contractueel is vastgelegd, ten behoeve van een subsidiabele activiteit. SBZO is als burgerinitiatief een door de Oudewaterse gemeenschap gedragen en bemenste stichting, waardoor zij naar verwachting de exploitatie niet zonder gegronde reden zullen staken.

Indien en voor zover SBZO de exploitatie om welke reden dan ook zou staken, kan de gemeente de exploitatie-overeenkomst met SBZO opzeggen, de erfpachtovereenkomst beëindigen en wordt de gemeente Oudewater eigenaar van het zwembad. Het inkoop- en aanbestedingsbeleid vergt een gemotiveerd afwijkingsbesluit, gelet op de wijze waarop de Gemeente heeft gemeend de concessie in de markt te zetten (via een selectieprocedure). 2. U vraagt de raad het plan van SBZO als haalbaar te beschouwen, waarbij wordt onderkend dat er risico’s aan het plan verbonden zijn, een soort Russische roulette, zeg maar Vraag: welke risico’s ziet u zelf, met welke potentiële gevolgen? Antwoord: Zie het risico-overzicht zoals deze met u gedeeld is in oktober 2021. Vraag: wat heeft u eraan gedaan om deze risico’s te vermijden en/of te beperken? Antwoord: Er zijn overeenkomsten opgesteld waarin afspraken tussen SBZO en de gemeente zijn vastgelegd en SBZO heeft haar investeringsraming bijgesteld. 3. Verder vraagt u de raad bij voorbaat geen wensen en bedenkingen ter kennis te brengen van het college t.a.v.: * de uitvoeringsovereenkomst incl. een subsidie van 2,5 miljoen * een gemeentegarantie van 2,8 miljoen * een concessieovereenkomst voor een jaarlijks te indexeren bedrag van 225.000 euro met een looptijd van 10 jaar. * een erfpachtovereenkomst * het afsprakenkader voor de realisatie en exploitatie.

Kortom, u vraagt de raad om carte blanche terwijl er nog tal van vragen onbeantwoord zijn. Feitelijk is de investering nog groter, het ‘woonrijp’ van het parkeerterrein ad € 240.000 komt ook voor rekening van de gemeente plus een postje van € 50.000 voor ambtelijke begeleiding.. Vraag: Waarom zijn deze investeren en kosten niet meegenomen in de uitvoeringsovereenkomst met SBZO? Antwoord: Het parkeerterrein gaat ook dienst doen voor het parkeren van de skeelerbaan en er is rekening gehouden met de komst van een gemeentelijk sporthal. Daarom is gekozen voor een gemeentelijk Pagina 2 van 4

parkeerterrein in plaats van een parkeerterrein specifiek voor het zwembad. De ambtelijke begeleiding ziet toe op de uitvoering van de overeenkomsten (toetsend) en inpassingen in het plangebied en ook afhechting in verband met het huidige Statenbad. 4. Het aanmerken van de exploitatie en het beheer van het zwembad als Dienst van Algemeen Economisch Belang is een goedbedoelde constructie om de spelregels voor staatssteun te omzeilen. Het brengt met zich mee dat eisen moeten worden gesteld aan de dienstverlening om het publieke belang te waarborgen. Dat doet de gemeente door de jaarlijkse bijdrage om een kostendekkende exploitatie mogelijk te maken. Het gaat om een bedrag van € 225.000 per jaar. Daarnaast zijn afspraken nodig met de als DAEB aangewezen organisatie, dat zij levert waarvoor de subsidie bedoeld is. Vraag: Wat nu als de prognoses te optimistisch blijken? Antwoord: De exploitatiecijfers zijn door TREEM getoetst. U heeft het rapport hiervan ontvangen. Er is geen sprake van staatssteun (dit is getoetst), gelet op het ontbreken van een interstatelijk effect. Als dat interstatelijk effect er wel zou zijn, kan deze activiteit niettemin worden gesteund als zijnde een Dienst van Algemeen Economisch Belang conform de vigerende staatssteun-regelgeving.

Vraag: Wat als SBZO er om deze of een andere redenen de brui aan geeft? Antwoord: Hier zijn in de overeenkomsten afspraken over gemaakt. De gemeente kan dan onder andere het subsidiebedrag opzeggen, de erfpacht opzeggen en de uitvoeringsovereenkomst opzeggen. In dat geval kan de gemeente de exploitatie overnemen. Vraag: Welke maatregelen zijn getroffen om dit te voorkomen en/of op te vangen, met welke ‘sancties’ voor SBZO? Antwoord: Hiervoor zijn geen andere sancties opgenomen dan hierboven benoemd. 5. Het advies van La Gro bevestigt de financiële risico’s die aan de garantstelling verbonden zijn: De weerstandscapaciteit daalt, net als de solvabiliteit. Op dit moment beweegt de vermogenspositie van Oudewater zich rond de nullijn, door de subsidie verslechtert de positie nog verder. U stelt dat de bouwplannen realistisch zijn, maar wel scherp geprijsd. Het zal voor SBZO Uitdagend zijn om binnen het budget te blijven. Vraag: De bouwkosten rijzen momenteel de pan uit. Wat nu als SBZO de financiering alsnog niet rond krijgt en opnieuw aanklopt bij de gemeente? Antwoord: Dan gaan we met SBZO in gesprek om te verkennen wat de opties zijn. Het advies van La Gro ziet overigens niet op de financiële risico’s, maar heeft enkel betrekking op de inkadering binnen de geldende wet- en regelgeving ten aanzien van aanbestedingsrecht, staatssteun en het (recente) Didamarrest.

De inzet van vrijwilligers houdt de personele lasten laag. Vraag: Uit ervaringen elders blijkt dat in de praktijk niet houdbaar is. Wat nu als de personeelslasten hoger uitvallen? Antwoord: Dit is een risico voor SBZO. De exploitatie en prognoses zijn gebaseerd op jaarrond opening. Vraag: De ervaringen elders leren dat dit niet realistisch is ivm periodiek onderhoud. Een jaarlijkse sluiting van 6 tot 8 weken is gebruikelijk. Antwoord: Het zwembad heeft een binnenbad en buitenbad. Als het binnenbad open is, is het buitenbad dicht en visa versa. Dit betekent dat in vergelijking met elders dat het zwembad tussentijds niet dicht hoeft. Bijkomend voordeel is dat de onderhoudswerkzaamheden niet onder tijdsdruk gedaan behoeven te worden, immers elk bad is minimaal 4 maanden dicht. Het niet onder tijdsdruk behoeven uitvoeren van het onderhoud geeft een extra besparing, daar werkzaamheden voorbereid en soms volledig verricht kunnen worden door vrijwilligers. Vraag: Wat betekent dit voor de exploitatiebegroting? Antwoord: Dit betekent dat er geen wijziging in de exploitatiebegroting van SBZO behoeft. Ten opzichte van elders kan SBZO wel een besparing realiseren, dit is één van de slimme verbeteringen door een combinatie van kennis van exploitatie van zwembaden, ondernemers denken en visie. 6. De eenmalige subsidie van 2,5 miljoen moet worden gefinancierd uit de woningbouw op Statenland.

Vraag: wat betekent dat voor het woningprogramma van Statenland. Antwoord: Het woningbouwprogramma op Statenland is onveranderd. Het blijft voldoen aan de kaders van Pagina 3 van 4

de woonvisie. 7. Ten slotte over de kanttekeningen van het college * de bouwkosten kunnen hoger uitvallen Dan moet SBZO volgens het college het bad soberder uitvoeren of andere financiering regelen. Vraag: hoe verhoudt deze ‘vrijheid’ zich tot onze doelsubsidie? Antwoord: SBZO heeft aangegeven dat zij inmiddels al extra middelen hebben om eventuele hogere kosten op te vangen. De vrijheid past bij de aard van een subsidie, waarbij de gemeente niet inhoudelijk voorschrijft hoe de subsidiabele activiteit (de exploitatie en het beheer van het zwembad) uitgevoerd wordt. Tegelijkertijd ziet de gemeente de wijze van uitvoering nadat het bouwplan is uitgewerkt. Vraag: hoe wordt de gemeenteraad bij deze keuze en de uitvoering betrokken? Antwoord: Als de gemeenteraad geen wensen en bedenkingen heeft over de overeenkomsten heeft de gemeenteraad haar kaders bepaald. Zolang binnen de gestelde kaders wordt gebleven is er geen nieuw besluit van de gemeenteraad nodig. Wel houden we u op de hoogte op het moment dat het bouwplan is uitgewerkt en daadwerkelijk tot realisatie overgegaan kan worden. * SBZO kan de aflossing van de lening niet meer betalen. Dan moet de gemeente dit overnemen en wordt zij eigenaar. Vraag: Wat betekent dit voor de exploitatie en het beheer van het bad? Antwoord: dat wordt dan een gemeentelijke verantwoordelijkheid.

Vraag: Hoe is dit gewogen in de risicoanalyse? Antwoord: In de risicoanalyse wordt dit risico onderkend als een risico voor de toekomst. Als een commerciële exploitatant de exploitatie namens de gemeente zou moeten doen zal de exploitatie meer kosten omdat dan volledig met betaalde krachten wordt gewerkt. Dit zou op jaarbasis de gemeente dan circa € 150.000,- meer kunnen kosten. Wakkere Geelbuik, 14 februari 2022

Bijlagen:

Pagina 4 van 4