2021.07.13 Raadsinformatiebrief 'Meicirculaire 2021 gemeentefonds'.pdf

RAADSINFORMATIEBRIEF

Van college van burgemeester en wethouders Vergadering van 13 juli 2021 Kenmerk Z/21/018809 / D/21/024916 Portefeuillehouder Bas Lont Portefeuille Financiën Opsteller Smits, Rob Onderwerp meicirculaire 2021 gemeentefonds

Kennisnemen van 1. De ontwikkeling van de algemene uitkering gemeentefonds naar aanleiding van de meicirculaire 2021; 2. De indicatieve verdeling van 1,314 miljard euro incidentele middelen Jeugdzorg over 2022.

Inleiding De meicirculaire 2021 over de algemene uitkering gemeentefonds is ontvangen. De uitkomsten over de jaren 2021-2025 worden in deze raadsinformatiebrief aan uw raad gepresenteerd. Daarnaast heeft het Rijk een indicatie afgegeven van de verdeling over de gemeenten van 1,314 miljard euro van Jeugdzorg in 2022.

Kernboodschap De belangrijkste onderwerpen in de circulaire zijn: a. de incidentele compensatie 2021 voor de extra kosten jeugdhulp; b. de accressen vanaf 2022 zijn bijgewerkt; c. de inwerkingtreding van de nieuwe Inburgeringswet is met een half jaar uitgesteld tot 1 januari 2022; d. 2 nieuwe decentralisatie-uitkeringen voor het jaar 2021 (Jeugd aan zet en Herorientatie zelfstandigen). a. Incidentele compensatie 2021 voor de extra kosten jeugdhulp Rijk en VNG zijn in het voorjaar een incidentele compensatie 2021 voor de extra kosten jeugdhulp overeengekomen van 493 miljoen euro via het gemeentefonds. Daarvan is in de meicirculaire 438 miljoen euro verwerkt, de rest is voor de VNG voor regionale coordinatie en landelijke informatievoorziening, hetgeen wordt verwerkt in de septembercirculaire 2021. Daarnaast nog 120 miljoen via specifieke uitkeringen, welke worden uitgekeerd aan specifieke gemeenten en Jeugdregio's. De compensatie via het gemeentefonds komt bovenop de 300 miljoen euro die al gegeven is en al structureel is verwerkt in de gemeentebegroting. b. Accressen Het gemeentefonds is een begrotingsfonds op de Rijksbegroting, welke meebeweegt met de Rijksuitgaven (zogenaamd de "trap op trap af"). Extra Rijksuitgaven en bezuinigingen hebben direct invloed op de omvang van het gemeentefonds.

Deze krimpt of groeit mee met de Rijksuitgaven. Deze beweging is gekozen om schommelingen te dempen binnen de algemene uitkering. De accressen 2020 en 2021 zijn vastgeklikt op het niveau van de meicirculaire 2021. Dit om rust en stabiliteit te creeren tijdens de Corona-pandemie. Er vindt dus over deze jaren ook geen afrekening plaats. Wel zijn over de jaren 2022-2025 de accressen bijgewerkt. Voor alle jaren valt dit negatief uit. In alle jaren zijn de lagere accressen het gevolg van lagere loon- en prijsontwikkeling dan tot nu toe aangenomen. Vanaf 2023 is het accres neerwaarts bijgesteld als gevolg van lagere rentelasten en lagere EU-afdrachten. c. Uitstel Inburgeringswet De inwerkingtreding van de nieuwe Inburgeringswet is met een half jaar uitgesteld tot 1 januari 2022. De reeds verstrekte compensatie over 2021 voor uitvoeringskosten wordt teruggedraaid. Wel krijgen gemeenten compensatie voor het uitstel. Per saldo verandert er financieel niet veel, het verschil tussen beide bedragen is marginaal. d. Nieuwe decentralisatie-uitkeringen Voor het jaar 2021 zijn 2 nieuwe decentralisatie-uitkeringen van toepassing, nl. Jeugd aan zet en Herorientatie zelfstandigen. Verdeling 1,314 miljard euro incidenteel budget 2022 Op grond van de arbitrage-uitspraak inzake Jeugdzorg heeft het Rijk de verdeling bekend gemaakt van de 1,314 miljard euro incidentele middelen Jeugdzorg voor 2022.

Voor Oudewater bedraagt de indicatie 519.015 euro. Komende septembercirculaire zal de daadwerkelijke verwerking van de 1,314 miljard euro in de algemene uitkering van het gemeentefonds plaatsvinden. Door actualisatie van de maatstaven bij de septembercirculaire (en eventueel volgende circulaires) zal de nu gepresenteerde verdeling nog wijzigen.

Financiën De meicirculaire laat de volgende financiele consequenties zien. 2021 Ten opzichte van de begroting 2021, na vaststelling van de voorjaarsnota 2021, ontstaat een nadeel van 150.318 euro. Hierbij moet worden bedacht dat de extra middelen 2021 Jeugdzorg reeds in de voorjaarsrapportage 2021 is opgenomen. Aanpassing van maatstaven veroorzaken het verschil. Het verschil wordt verwerkt in de najaarsrapportage 2021. 2022-2025 De jaren 2022-2024 geven het volgende voordeel te zien ten opzichte van de huidige bedragen in de meerjarenbegroting 2021-2024. 2022: voordeel 259.278 euro; 2023: voordeel 179.674 euro; 2024: voordeel 117.814 euro. Het voordeel 2022 wordt vnl. veroorzaakt door de loon- en prijscompensatie voor 2022, welke structureel doorwerk in 2023 en verder. De jaarschijf 2025 is geen onderdeel van de huidige meerjarenbegroting 2021-2024 en geeft dus geen voor- of nadeel. Taakmutaties Er is sprake van 2 nieuwe taakmutaties, te weten taakmutatie prenatale zorg en taakmutatie Wet open overheid. Deze bedragen worden ook aan de lastenkant opgenomen, zodat hier sprake is van een budgetneutrale verwerking. Het betreft de volgende bedragen. Prenatale zorg: 3.000 euro per jaar. Vanaf 2022 zijn middelen aan het gemeentefonds toegevoegd voor de uitvoering van het wetsvoorstel "Prenataal huisbezoek door de Jeugdgezondheidszorg".

Wet open overheid: 2022: 87.000 euro; 2023: 97.000 euro; 2024: 107.000 euro; 2025: 118.000 euro. De Tweede Kamer heeft de Wet open overheid aangenomen, waarmee wordt beoogd de gehele overheid transparanter en toegankelijker te maken. Vooruitlopend op de behandeling in de Eerste Kamer heeft het kabinet financiele middelen vrijgemaakt voor de periode 2022-2026, bestaande uit een incidenteel en een structureel deel. Het incidentele deel wordt

ook elk jaar ontvangen. De incidentele middelen zijn bestemd voor het verbeteren van systemen, het opleiden van medewerkers en het aanpassen van processen en organisatie. Het structurele deel is bestemd voor de actieve openbaarmaking van de informatiecategorieen zoals genoemd in de Woo, het aanwijzen van een contactfunctionaris en het beheer en onderhoud van systemen. Decentralisatie-uitkeringen In de meicirculaire zijn 2 geheel nieuwe uitkeringen bekend gemaakt voor 2021, te weten Jeugd aan zet (10.000 euro) en Herorientatie zelfstandigen (5.934 euro). Tevens wordt in 2021 ook een bedrag ontvangen van de uitkering Maatschappelijke begeleiding statushouders (9.480 euro). Alle 3 genoemde bedragen zijn incidenteel en alleen voor 2021 toegekend. Aan de lastenkant worden overeenkomstige bedragen opgenomen, zodat er sprake is van een budgetneutrale verwerking. Decentralisaties Sociaal Domein Deze geven geen substantiele afwijkingen te zien ten opzichte van de huidige begrotingsramingen 2021-2024.

Vervolg De berekening 2021 wordt verwerkt in de najaarsnota 2021. De berekening 2022-2025 wordt verwerkt in de begroting 2022-2025.

Bijlagen NVT