2021.03.30 Raadsinformatiebrief 'Voortgangsrapportage gemeentelijke inzet corona-crisis tm maart 2021'.pdf

RAADSINFORMATIEBRIEF

Van college van burgemeester en wethouders Vergadering van 23 maart 2021 Kenmerk Z/21/010901 / D/21/013462 Portefeuillehouder Danny de Vries Portefeuille Algemeen bestuurlijke zaken Opsteller Pleket, Frank Onderwerp Voortgangsrapportage gemeentelijke inzet corona-crisis t/m maart 2021

Kennisnemen van Deze voortgangsrapportage van de gemeentelijke inzet in de corona-crisis

Inleiding Met deze raadsinformatiebrief willen wij u informeren over de Oudewaterse situatie in de corona-crisis en de gemeentelijke inzet hierop

Kernboodschap I. Verloop van het aantal positieve testen In de raadsinformatiebrief van december 2020 (20R.01271) hebben wij gerapporteerd dat het aantal besmettingen in Oudewater flink opliep, tot meer dan 4 per dag in de eerste helft van december. Vanaf begin januari 2021 liep het aantal besmettingen terug, om vanaf week 6 weer op te lopen:

Week

Aantal besmettingen

Daggemiddelde

Week 53 (28-12 / 3-1)

27

3,8

Week 1 (4-1 / 10-1)

33

4,7

Week 2 (11-1 / 17-1)

21

3

Week 3 (18-1 / 24-1)

22

3,1

Week 4 (25-1 / 31-1)

9

1,2

Week 5 (1-2 t/m 7-2)

8

1,1

Week 6 (8-2 t/m 14-2)

12

1,7

Week 7 (15-2 t/m 21-2)

16

2,2

Week 8 (22-2 t/m 28-2)

25

3,5

Week 9 (1-2 t/m 7-3)

24

3,4

Week 10 (8 t/m 14 maart)

31

4,4

De vrees bestaat dat virusmutaties aan de stijging vanaf februari debet zijn en dat de toename van het aantal besmettingen de vorm zal kunnen aannemen van een derde golf. De maatregelen van de regering zijn erop gericht deze te voorkomen of in ieder geval te beperken. Vooralsnog ziet het er naar uit dat de zogenoemde derde golf zich halverwege april gaat voordoen. Vanaf week 2 beschikken we over de besmettingscijfers per kern/wijk (op basis van de CBS-wijkindeling). De waarde daarvan wordt geringer naarmate het aantal besmettingen daalt en de wijk of kern kleiner is. Zo lieten de cijfers van week 8 een plotselinge toename zien in Hekendorp en Papekop. Hoewel het in absolute zin om geringe cijfers gaat (4 resp. 2 besmettingen), geeft dat in de vertaling van aantal besmettingen per 100.000 inwoners een enorme piek. Vijf inwoners van Oudewater zijn tussen1 januari en medio maart 2021 met corona-gerelateerde klachten in het ziekenhuis opgenomen. Er zijn in dezelfde periode geen sterfgevallen te betreuren. II. Het test- en vaccinatieproces. Testen Al sinds 10 augustus bevindt zich een regionale testlocatie van de GGDrU op het parkeerterrein van het gemeentehuis te Woerden. Onze inwoners kunnen desgewenst ook gebruik maken van een mobiele testlocatie, die enkele dagen per week aan De Touwslag staat.

Vaccineren Eind december 2020 heeft de rijksoverheid (op basis van de verwachte beschikbaarheid van de vaccins) een vaccinatiestrategie vastgesteld, die er uiteindelijk toe moet leiden dat tegen het einde van de zomer de gehele Nederlandse bevolking gevaccineerd zou zijn. De GGDrU is op 8 januari gestart met de eerste vaccinaties van zorgverleners van verpleeghuizen en kleinschalige woonvormen vanuit de centrale priklocatie in Houten. Vervolgens kwamen mobiele ouderen aan de beurt, te beginnen met de 90 plussers. Inmiddels zijn in Utrecht en Amersfoort ook regionale priklocaties in bedrijf. De GGDrU wil daarnaast nog vijf andere regionale priklocaties openen (waarvan die in Woerden in april zal worden geopend) en voor een latere fase wil men beschikken over priklocaties in alle gemeenten en mobiele prikunits inzetten in de kleine kernen. Omdat de locatie in Oudewater pas aan de orde is als de GGDrU klaar is met het inrichten van de regionale priklocaties, heeft het overleg over een locatie in Oudewater zich nog beperkt tot een uitwisseling van mogelijkheden. Dit overleg zal naar verwachting in de loop van april geïntensiveerd worden en tot een keuze leiden. We hebben met de huisartsen contact gehad met de vraag of zij onze hulp nodig hebben met het organiseren van een locatie voor het vaccineren wanneer de eigen praktijk daar niet geschikt voor is.

De behoefte aan hulp bestond daadwerkelijk en in goed overleg is een keuze gemaakt voor het zalencentrum van de protestantse gemeente. De gezamenlijke huisartsen zijn op 27 maart daadwerkelijk met de vaccinatie van de groep 60-64 jarigen begonnen. Door de tijdelijke stop op het gebruik van het AstraZeneca-vaccin, leidde dat overigens tot een week vertraging. De gemeente heeft zich ingezet om vervoer naar de testlocaties te faciliteren en erover te communiceren. Inwoners met een WMO-vervoersbeschikking kunnen kosteloos (op kosten van de gemeente) gebruik maken van de Regiotaxi en van Valys. De Vrijwillige Hulpdienst is bereid inwoners naar Houten, Utrecht en Gouda te vervoeren. Zij hebben hiervoor inmiddels enkele aanvragen ontvangen. De meeste inwoners vinden echter een oplossing in hun eigen netwerk.

III. Samenleving Ondernemers We hebben regelmatig contact met de winkeliers en communiceren met hun koepelorganisatie om informatie te verstrekken (bv. over de interpretatie van regels en over de handhaving) en om signalen op te vangen. Vanuit de winkeliers zijn tal van vragen ontvangen. Deze zijn beantwoord. Met de branchevereniging Koninklijke Horeca Nederland is via de afdeling Woerden, Montfoort, Oudewater een continu contact. De horeca is een van de zwaarst getroffen sectoren en snakt ernaar, zeker nu het voorjaar nadert, om in ieder geval de terrassen te kunnen openen. Wij horen schrijnende verhalen van ondernemers die hun pensioengelden nu moeten ‘opeten’ en geldleningen moeten aangaan om te overleven. Wij proberen hen te ondersteunen, bijvoorbeeld door een ruimhartig beleid te voeren ten aanzien van het vergroten van de terrassen. Zowel op bestuurlijk als op ambtelijk niveau zijn er voortdurend contacten met ondernemers en de ondernemersvereniging. Uit die contacten maken wij op dat het rijk weliswaar een omvangrijk steunpakket heeft opgetuigd, maar dat dat vele ondernemers onvoldoende helpt. Ofwel omdat ze net buiten de voorwaarden van de regelingen vallen, of omdat de regelingen maar in een gedeelte van de kosten voorzien. Daardoor moeten zij hun reserves en soms pensioengeld benutten en leningen aangaan om zakelijk te overleven.

Onderwijs en kinderopvang De scholen zijn zelfstandig verantwoordelijk voor de juiste toepassing van de lockdown-maatregelen. Desalniettemin is er op bestuurlijk en ambtelijk niveau steeds contact geweest met de schoolbesturen en kinderopvangorganisaties. Sinds maandag 8 februari 2021 zijn de basisscholen en de kinderopvang (met uitzondering van de buitenschoolse opvang) weer open. Wij hebben contact gehad met de scholen en kinderopvangorganisaties, waaruit bleek dat zij deze heropening onder controle hebben. Bij een aantal scholen en een kinderopvang hebben zich sindsdien besmettingen voorgedaan waardoor klassen en groepen in quarantaine moesten. Kwetsbare inwoners We hebben noch vanuit onze eigen organisatie noch van de lokale maatschappelijke partners signalen van ernstige problemen ontvangen. In lijn met de landelijke richtlijnen passen we maatwerk toe om waar mogelijk buurtwerkactiviteiten voor kwetsbaren toch doorgang te laten vinden. Dit betreft zowel activiteiten voor ouderen als jongeren. Hierbij wordt telkens gezocht naar een passende en veilige manier om deze inwoners in staat te stellen de voor hen zo belangrijke activiteiten te ontplooien. Van het Rijk is hiervoor een bijdrage beschikbaar. Cultuur Met de verlenging van de lockdown blijven culturele voorzieningen gesloten. Zij wachten met spanning af wanneer zij weer activiteiten mogen ontplooien.

Enkele activiteiten hebben doorgang kunnen vinden gericht op de kwetsbare doelgroep. De bibliotheek heeft een reserverings- en afhaalfunctie. Sport Net als vele andere sectoren wordt de sport hard geraakt door de gevolgen van de maatregelen om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Dit heeft grote organisatorische en financiële impact op sportverenigingen. De gemeente onderzoekt de mogelijkheden om zo optimaal mogelijk gebruik te maken van de landelijke TVS-regeling (Tegemoetkoming Verhuurders Sport-accommodaties), waarmee de huur van sportverenigingen gedeeltelijk kwijt gescholden kan worden. III. Dienstverlening gemeente. 1) Algemeen. Zowel door extra werkzaamheden die ten gevolge van de corona op ons en onze medewerkers afkomen als door

het efficiencyverlies door het thuiswerken, zeker voor medewerkers met jonge kinderen, staat de organisatie onder druk. De directie is een inventarisatie gestart, waaruit bleek dat vrijwel alle teams last hebben van deze effecten en ook wijzen op het risico van kwaliteitsverlies. Wij nemen de signalen hierover serieus. 2) Toezicht & handhaving Na de lockdown van 18 december 2020 is veel energie gestoken in het ondersteunen van ondernemers in het nemen van de juiste beslissingen omtrent openstelling of sluiting. Er zijn veel vragen gesteld en beantwoord. Met name in de eerste dagen was er nog veel onduidelijkheid m.b.t. de openstelling van bedrijven die ook, maar niet voornamelijk, levensmiddelen verkopen. In de praktijk hebben zich geen substantiële handhavingsproblemen voorgedaan. Ook wat betreft het aantal bezoekers aan de stad hebben de BOA’s de afgelopen periode sinds de lockdown geen wezenlijke problemen gehad. De dashboardinformatie die wij wekelijks aan de VRU geven was iedere week groen gekleurd (= rustig). Vanaf 8 februari 2021 is veel energie gestoken in de advisering van winkeliers voor de invoering van het click & collectsysteem. We hebben voor de winkeliersvereniging een kader opgesteld op basis waarvan de handhaving plaatsvindt. Mede hierdoor hebben zich geen incidenten plaatsgevonden. In week 6 had de winter Oudewater in zijn greep.

Waar dit in normale winters uitsluitend leidt tot sneeuw- en ijsplezier, spelen in deze winter ook openbare orde- en handhavingsaspecten een rol. Die hebben we gecommuniceerd. Het was op veel plaatsen gezellig druk en er hebben zich geen incidenten voorgedaan. 3) KCC Het KCC krijgt af en toe vragen van inwoners over testen en vaccineren. Deze kunnen steeds naar tevredenheid beantwoord worden. 4) Ferm Werk Ontwikkeling uitkeringen levensonderhoud Na de uitbraak van het coronavirus in maart 2020 steeg het aantal uitkeringen voor levensonderhoud. Eind tweede kwartaal stabiliseerde het aantal uitkeringen weer. Stand op 1 januari 2020: 79 uitkeringen. Stand op 31 december 2020: 87 uitkeringen. Ten opzichte van de begroting 2020 is dit een stijging van 19%.

Tozo De Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers (Tozo) ondersteunt kleine zelfstandigen tijdens de coronacrisis door een uitkering voor levensonderhoud of een bedrijfskrediet te verstrekken. Vanaf 15 maart 2020 werden de aanmeldingen ingenomen en vanaf de publicatiedatum van de regeling op 17 april zijn de aanvragen verwerkt. Van de verlengde regeling (Tozo 2) wordt minder gebruik gemaakt. Dat kan zijn omdat de ondernemer inmiddels de werkzaamheden weer heeft opgepakt. Andere reden kan zijn dat er in het huishouden voldoende inkomen is doordat er een partner is met inkomen.

Inmiddels is de regeling verlengd tot juli 2021. Vanaf 1 januari 2021 moeten de gemeenten de zelfstandig ondernemer ook helpen met de heroriëntatie op de bedrijfsvoering. Bijvoorbeeld door het ontwikkelen van aanvullende en/of andere activiteiten om het bedrijf economisch rendabel te maken. Maar ook ondersteuning voor een bredere oriëntatie op de arbeidsmarkt, om bijvoorbeeld weer in loondienst te gaan werken. Voor deze ondersteuningstaak werkt Ferm Werk nauw samen in de regionale mobiliteitsteams. In de arbeidsmarkt Midden-Utrecht wordt gewerkt aan de inrichting van het mobiliteitsteam, waarin regiogemeenten, maar ook de sociale partners, UWV, SBB en het onderwijsveld vertegenwoordigd zijn. Onderstaande tabel geeft de belangrijkste cijfers weer. Het betreft de stand van zaken per eind van het vierde kwartaal 2020. Besluiten op aanvragen Oudewater

Soort aanvraag

Ingetrokken/ Buiten behandeling

Afwijzing

Toekenning

Totaal

TOZO 1 Levensonderhoud

2

5

129

136

TOZO 2 Levensonderhoud

1

2

27

30

1

29

30

TOZO 3 Levensonderhoud TOZO Krediet

6

2

4

12

Eindtotaal

9

10

189

208

Unieke aanvragers TOZO levensonderhoud en/of krediet

145

Succesvolle aanvragers LO en/of krediet

140

Unieke aanvragers Tozo LO

144

Unieke aanvragers Tozo krediet

9

Uitgaven Tozo Uitkeringen levensonderhoud

791.180

Kredieten

25.314

Uitstaand saldo terugvorderingen

2.713

De uitvoeringskosten Tozo bedragen € 27.250,-. Dit bedrag kan nog iets gewijzigd worden aangezien Ferm Werk midden in de afrekening en het opstellen van de jaarrekening zit. De Tozo wordt echter volledig gedekt uit de budgetten die het Rijk daarvoor beschikbaar heeft gesteld. Tonk Ondanks de verschillende steunmaatregelen die reeds door het kabinet zijn genomen, dreigen er mensen tussen wal en schip te vallen. De regeling TONK (Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten) biedt een tegemoetkoming voor noodzakelijke kosten voor ondernemers, die door de coronacrisis te maken krijgen met terugval in inkomen en hierdoor noodzakelijke kosten, zoals huur of hypotheek, kosten van gas, water, elektriciteit en premie zorgverzekering, niet meer kunnen betalen. Deze huishoudens kunnen geen of onvoldoende aanspraak maken op bestaande sociale zekerheid, vallen terug in inkomen en komen vanwege de partnertoets of het uren-criterium niet aanmerking voor de Tozo. De TONK-middelen worden via het gemeentefonds uitgekeerd aan de gemeenten en moeten voor de uitvoering hiervan beschikbaar worden gesteld

aan Ferm Werk. Oudewater ontvangt een bedrag van € 40.493,-. De TONK gaat met terugwerkende kracht gelden van 1 januari 2021 t/m 30 juni 2021. Ferm Werk gaat deze regeling uitvoeren en heeft het beleid hiervoor reeds klaarliggen. Overige covid-kosten Naast de uitkeringen die stijgen en de Tozo verstrekkingen zijn er door Ferm Werk nog andere Covid kosten gemaakt. Dit zijn kosten zoals spatschermen, thuiswerkmogelijkheden, schoonmaakspullen om te desinfecteren, linten om routes te maken, mondkapjes enz. De afrekening hiervan volgt bij de jaarrekening. 5) Armoedebeleid en schuldhulp We zien in de gemeente Oudewater niet direct een “corona-effect” als het gaat om het gebruik van de minima/armoederegelingen. Het niveau van de aanvragen en uitgaven van gemeentelijke regelingen is de laatste drie jaar nagenoeg gelijk gebleven. Met betrekking tot de schuldhulpverlening zien we zelfs een daling in het aantal aanmeldingen. We zien wel een stijging in het gebruik van de Voedselbank en Stichting Leergeld. Deze toename is al voor de coronacrisis ingezet. De toename bij Stichting Leergeld wordt mede verklaard door een grotere bekendheid. 6) Communicatie Communicatie richt zich gedurende de hele corona periode op het versterken van de landelijk ingezette communicatie en voegt daar waar mogelijk regionale en lokale accenten aan toe.

Het belangrijkste doel is om ervoor te zorgen dat de regelgeving rondom corona bekend is en wordt nageleefd. Informeren, motiveren en faciliteren zijn daarbij kernwoorden. Landelijke strategie en communicatiemiddelen worden beschikbaar gesteld door het Nationale kernteam crisiscommunicatie van het ministerie van Justitie en Veiligheid. De VNG biedt handreikingen en suggesties. De VRU is een grote steun als schakel tussen rijk en regio, ook op het gebied van communicatie. In opdracht van de VRU is o.a. de campagne Hou Vol ontwikkeld. De communicatie verloopt zowel via de gemeentepagina in de IJsselbode als via de social media. De burgemeester schuift regelmatig aan bij Midland FM. Wekelijks krijgt een wisselend accent van de coronacrisis aandacht op de gemeentelijke pagina in de IJsselbode.

Voorbeelden van de afgelopen weken zijn: Maandelijkse terugblik Coronacijfers Oudewater (doelgroep: iedereen) Vergroten vaccinatiebereidheid: voor wie doe je het, en Factchecker (doelgroep: < 40 jaar) Vaccinatie programma: wie is wanneer aan de beurt en vervoer naar regionale priklocatie (doelgroep: ouderen en hun omgeving) Avondklok: wat mag wel, en informatie over de benodigde formulieren (doelgroep: iedereen) Steun lokale economie: Click & Collect lokaal (doelgroep: iedereen) Bevorderen welzijn onder coronaregels: sporttips en actie Rode Kruis: skip-de-corona-dip (doelgroep: jongeren en hun ouders) Alle basisinformatie is op Oudewater.nl terug te vinden. De burgemeester is voor pers en publiek de belangrijkste woordvoerder vanuit zijn rol als verantwoordelijke voor toezicht en handhaving bij crisis en als burgervader. Vanuit die laatste rol heeft hij onder meer de actie gestart ‘wie is uw redder in nood?’ Financiën De kosten die worden gemaakt in het kader van corona, ook tijdens deze ‘harde’ lockdown, worden bijgehouden door de organisatie. Wij maken gebruik van alle regelingen om bij het Rijk compensatie aan te vragen.

Financiën De kosten die worden gemaakt in het kader van corona, ook tijdens deze ‘harde’ lockdown, worden bijgehouden door de

organisatie. Wij maken gebruik van alle regelingen om bij het Rijk compensatie aan te vragen. Eind maart zult u een Raadsinformatiebrief ontvangen, waarin de financiële consequenties zichtbaar zullen worden gemaakt.

Vervolg

Bijlagen