2021.03.30 Raadsinformatiebrief 'Jaarrekening 2020 Afvalverwijdering Utrecht (AVU)' - Merged.pdf

RAADSINFORMATIEBRIEF

Van college van burgemeester en wethouders Vergadering van 6 april 2021 Kenmerk Z/21/010761 / D/21/013258 Portefeuillehouder Bas Lont Portefeuille Afval en Reiniging Opsteller Trommelen, Peter Onderwerp Jaarrekening 2020 Afvalverwijdering Utrecht (AVU)

Kennisnemen van De concept-jaarrekening 2020 van Afvalverwijdering Utrecht (AVU)

Inleiding Op 18 april 2019 heeft uw raad ingestemd met de ontwerpbegroting 2020 van Afvalverwijdering Utrecht (AVU). Deze ontwerpbegroting is 19 juni 2019 vastgesteld in het Algemeen Bestuur van de AVU. In de Gemeenschappelijke Regeling Afval Verwijdering Utrecht (AVU) is vastgelegd dat de jaarrekening in concept vóór 15 april van het jaar volgend op het jaar ter kennisname aan de raden van de deelnemende gemeenten moet zijn toegezonden. Met deze raadsinformatiebrief geven wij invulling aan deze verplichting. De jaarrekening betreft alle baten en lasten van de gemeenschappelijke regeling. In de concept-jaarrekening is voor elke deelnemer berekend wat de werkelijke bijdrage voor het betreffende jaar is. Deze bijdrage wordt bepaald aan de hand van de werkelijke exploitatiekosten van de AVU en de door de deelnemer aangeleverde hoeveelheden van de verschillende afvalstromen. Lagere kosten voor de gemeente. De kosten voor onze gemeente waren in de ontwerpbegroting 2020 geraamd op € 258.250. In de concept-jaarrekening bedragen deze € 212.899. De concept-jaarrekening valt lager uit door: 1) Minder kosten voor het afvoeren van brandbaar afval en gft-afval a.g.v. het invoeren van het Grondstoffenbeleidsplan 2019-2022.

Met name de hoeveelheid brandbaar afval is fors lager dan geraamd, waardoor de kosten lager uitvallen; 2) De inkomsten voor oud papier en karton (voeren wij sinds april 2019 via de AVU af) nog niet opgenomen waren in de ontwerpbegroting 2020; 3) AVU breed met ingang van april 2020 overgestapt is naar de nieuwe Ketenovereenkomst Verpakkingen 2020-2029, waardoor de post-collection kosten voor PMD (ook wel PDB genoemd) zijn komen te vervallen. Totaal krijgen wij over het jaar 2020 € 25.742 terugbetaald. Dit bedrag is lager dan het verschil tussen de geraamde kosten uit de ontwerpbegroting 2020 en de werkelijke kosten uit de jaarrekening 2020. Dit komt omdat de AVU na herschikking van de AVU-begroting 2020 de voorschotten voor onze gemeente heeft verlaagd. Over deze herschikking hebben wij u eerder per raadsinformatiebrief (20R.00913) geïnformeerd.

Kernboodschap De concept-jaarrekening 2020 van de AVU laat een positief saldo zien van € 25.742. Dit positieve saldo komt doordat wij in 2020 minder restafval hebben afgevoerd, het vervallen van de verwerkingskosten voor PMD (vanaf april 2020) en niet in de ontwerpbegroting AVU 2020 opgenomen inkomsten van oud papier.

Financiën De resultaten van de concept-jaarrekening 2020 van de AVU worden verwerkt in de jaarrekening 2020 van de gemeente.

Vervolg april 2021: wordt de accountantsverklaring verwacht 16 juni 2021: behandeling jaarrekening 2020 in het Dagelijks Bestuur van de AVU 30 juni 2021: vaststelling jaarrekening 2020 in het Dagelijks Bestuur van de AVU juli 2021: verzending jaarrekening AVU 2020 aan Gedeputeerde Staten van de provincie Utrecht

Bijlagen 1) Aanbiedingsbrief jaarrekening 2020 AVU, kenmerk D/21/013294 2) Concept-jaarstukken 2020 AVU, kenmerk D/21/013292

AVU Lange Brinkweg 81 Postbus 3250 3760 DG Soest t: 035-6032303

Soest, 1 april 2021 Aan de colleges van de deelnemende gemeenten

Aanbiedingsbrief bij de concept-jaarrekening 2020 Geacht College, Uitvoering gevend aan artikel 36 van de statuten van de gemeenschappelijke regeling Afval Verwijdering Utrecht, ligt thans de concept-jaarrekening 2020 voor. In de Wgr is bepaald dat de concept-jaarrekening 2020 voor 15 april ter informatie aan de raden van de deelnemende gemeenten wordt aangeboden. Wij verzoeken uw College dit namens de AVU te doen. Inleiding De thans voorliggende concept-jaarrekening 2020 is opgesteld op basis van de voorlopige jaarcijfers van de AVU. Momenteel worden deze voorlopige cijfers nog nader gecontroleerd en de gemeenten dienen de weergegeven hoeveelheden nog te bevestigen. Van de grootste kostenposten, - de verwerkingscontracten zijn de eindafrekeningen verwerkt, echter nog niet alle eindafrekeningen van de aan de AVU verleende diensten zijn binnengekomen. Ten aanzien van deze laatsten kunnen van de kosten overigens vrij nauwkeurige inschattingen worden gemaakt en is de verwachting dat dit concept nagenoeg identiek zal zijn met de definitieve jaarrekening 2020. Inhoudelijk Nog te verwachten, - al bekende of goed in te schatten -, kosten of opbrengsten die nog betrekking hebben op 2020 of in een enkel geval op 2018 of 2019 zijn in de jaarrekening 2020 verwerkt en worden verrekend op basis van de tonnages waarop die kosten of opbrengsten zijn gebaseerd.

2018 Inzake de vermarkting van het pdb hebben de gemeenten in 2020 een aanvullende factuur ontvangen. De vermarktingskosten worden namelijk pas ruim na afloop van een kalenderjaar, voor dat jaar definitief door het Afvalfonds vastgesteld. Voor 2018 ging het om een bedrag van ruim € 512.000. Omdat voor deze uitgave geen “nog te betalen”-budget was gereserveerd, is deze niet zichtbaar in de jaarrekening. De AVU heeft deze uitgave direct doorbelast naar de gemeenten en dit levert daarom geen + of - saldo op. De gemeenten krijgen deze kosten gecompenseerd door het Afvalfonds.

1

2019 De AVR heeft in 2020 een factuur verzonden voor de verwerking van matrassen uit het grof huishoudelijk afval met betrekking op het jaar 2019. Deze factuur à circa € 98.000 is door de AVU direct doorbelast aan de gemeenten waardoor deze geen + of - saldo oplevert. Maltha heeft diverse kleine correcties (positief) op de glasopbrengsten in 2020 uitbetaald, in totaal ongeveer € 12.738. Deze extra opbrengsten zijn op basis van de glashoeveelheden 2019 verrekend en zichtbaar gemaakt in de tabel 1.3 van de jaarrekening. 2020 In de jaarrekening zijn met betrekking tot nog te verwachten uitgaven de volgende schattingen gemaakt en verwerkt (er is dus al rekening mee gehouden) : Brandbaar afval :

De AVR belast het grof huishoudelijk afval voor met 50% afvalstoffenbelasting. Echter de realiteit is dat niet 50% wordt gerecycled, maar circa 20%. De AVU heeft begroot met 30% recycling, waardoor een naheffing boven de begroting van 2020 wordt verwacht van ongeveer € 55.000. Ook in 2020 heeft Renewi, - het bedrijf dat in onderaanneming voor AVR het grof huishoudelijk afval verwerkt -, veel werk gemaakt van het acceptatiebeleid. Dit heeft geleid tot grote hoeveelheden kga, koelkasten, fijn restafval, matrassen en andere zaken en stoffen die conform de LAP-voorschriften niet in het gha mogen zitten. Het lijkt erop dat er in 2020 enige verbetering is opgetreden, desondanks houdt de AVU rekening met een naheffing van € 150.000. Deze naheffing is opgebouwd uit een eerdere inschatting van € 85.000 voor stoorstoffen in het gha, welke voor de zekerheid toch is bijgesteld naar € 100.000 en € 50.000 voor matrassen.

PDB :

De kosten voor de sortering en de vermarkting van het pdb in het eerste kwartaal van 2020 zijn ondergebracht bij RKN. RKN rekent hiervoor een voorschotbedrag van € 350 per ton. De eindafrekening op basis van de werkelijke kosten en de definitieve vermarktingsvergoeding wordt niet eerder dan in 2021 verwacht. Naar het zich laat aanzien dekt het voorschotbedrag ruimschoots de kosten. Vanaf 1 april 2020 worden er geen kosten meer in rekening gebracht en ontvangen de gemeenten alleen een inzamelvergoeding van het Afvalfonds. In het eerste kwartaal van 2020 is een grote voorraad pdb uit 2019 gesorteerd en vermarkt. De kosten hiervoor worden separaat door RKN in rekening gebracht. Ook volgt in het derde kwartaal van 2021 de afrekening over 2019 op basis van de definitieve vermarktingsvergoeding nog. In totaal heeft de AVU voor deze uitgaven € 500.000 gereserveerd. Deze kosten worden gedekt door de vergoeding die de gemeenten ontvangen van het Afvalfonds. Met betrekking tot de wegvallende kosten vanaf 1 april 2020 als gevolg van de overdracht van de contracten aan RKN heeft de AVU in 2020 alleen de voorschotbedragen pdb over het eerste en tweede kwartaal in rekening gebracht.

Oud papier :

In 2019 heeft de AVU een begrotingswijziging gedaan vanwege de tegenvallende papieropbrengsten. De opbrengst inclusief de bonus is destijds bijgesteld van € 6.2 mln naar € 2.6 mln. Na de zomer is er sprake geweest van een opleving van de papiermarkt, waardoor over 2020 toch nog een opbrengst inclusief bonus van € 3.4 mln kan worden ingeboekt. De verwachting is dat de papieropbrengsten in 2021 weer zullen dalen. Daarmee is in de begrotingen voor 2021 en 2022 rekening gehouden.

2

Conclusie Deze concept-jaarrekening geeft een voldoende inzicht in de resultaten over 2020. De verwachting is dat de opgenomen gegevens voor het merendeel eerder zullen worden bevestigd dan gewijzigd. De jaarrekening voldoet aan alle voorschriften van de BBV. Dit betreft de toets op de indeling in programma’s, hoofdstukken en paragrafen en de vermelding van diverse kengetallen. De voorlopige accountantsverklaring wordt eind april 2021 verwacht en zal samen met de conceptjaarrekening 2020 in de vergadering van het Dagelijks Bestuur op 16 juni 2021 worden besproken. Beide stukken worden daarna geagendeerd voor de vergadering van het Algemeen Bestuur van 30 juni 2021, waarin de jaarrekening 2020, indien de accountant in die vergadering aan het Algemeen Bestuur een goedkeurende verklaring afgeeft, definitief wordt vastgesteld. De bevestiging van (of indien dit nodig is de wijziging van) de opgenomen hoeveelheden kan ambtelijk geschieden, evenals het indienen van opmerkingen over de tekst. Met deze concept-jaarrekening 2020 gaan wij ervan uit u een getrouw beeld te geven van de verwachte financiële resultaten over het jaar 2020. Hoogachtend, Namens het Algemeen Bestuur, F.A. van Dijk, Secretaris

Noot : Alle genoemde bedragen zijn exclusief BTW.

3

Jaarstukken AVU 2020 concept Deze versie vervangt de voorgaande versie

Vastgesteld door het Algemeen Bestuur op 30 juni 2021

Postadres: Postbus 3250 3760 DG Soest

Bezoekadres: Lange Brinkweg 81 3764 AB Soest

035-6032303 info@avu.nl www.avu.nl 1

Als verlengstuk van de Utrechtse gemeenten organiseert de gemeenschappelijke regeling Afval Verwijdering Utrecht (AVU) al sinds 1984 de afvalverwijdering voor de deelnemende gemeenten. De 26 gemeenten, die de provincie Utrecht in 2020 telde, hebben hun taken en bevoegdheden op het gebied van afvalbewerking en afvalverwerking overgedragen aan de AVU, een publiekrechtelijke organisatie met een wettelijk geregelde basis: de gemeenschappelijke regeling. Hierbij bieden wij u het jaarverslag en de jaarrekening 2020 van de gemeenschappelijke regeling aan.

2

Inhoudsopgave Samenvatting Jaarverslag 2020 Paragraaf 1: Programma’s • Programma 1: Afvoer, hergebruik, bewerking en verwerking van afval • Programma 2: Vereveningsregeling • Programma 3: Sorteeranalyses en afvalmonitoring • Programma 4: Advisering en ondersteuning van gemeenten • Programma 5: Overhead Paragraaf 2: Financieel beleid Paragraaf 3: Overige informatie • Weerstandsvermogen en risicobeheersing • Financiering • Bedrijfsvoering • Verbonden partijen • Samenstelling Algemeen Bestuur en Dagelijks bestuur Jaarrekening 2020 • I. Overzicht van baten en lasten over 2020 • II. Balans per 31 december 2020 • III. Algemene toelichting • IV. Toelichting op het overzicht van baten en lasten over 2020 • V. Toelichting op de balans per 2020 • VI. Bezoldiging Directie, Algemeen Bestuur en Dagelijks Bestuur 2020 en 2019 in het kader van de WNT Bijlagen • Bijlage A: Modelstaat B • Bijlage B: Kengetallen • Bijlage 1.1: Berekening bijdrage deelnemers 2020 • Bijlage 1.2.a: Berekening verevening 2020 • Bijlage 1.2.b: Uitgangspunten voor de vereveningsregeling • Bijlage 1.3: Glasafrekening 2020 • Bijlage 1.4: Papierafrekening 2020 • Bijlage 1.5: PDB-afrekening 2020 • Bijlage 1.6: Afrekeningen pdb-, textiel-, glas- en papiercontainers 2020 • Bijlage 1.7: Overzicht kosten 2020 per deelnemer • Bijlage 1.8: Begroot 2020 vs. realisatie 2020 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant

4 6 6 6 10 11 12 14 18 20 20 21 22 23 24 25 25 27 29 31 36 42 44 44 45 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57

3

Samenvatting De jaarrekening 2020 laat zien dat de inkomsten en uitgaven voor wat betreft het karakter ervan niet significant afwijken van de begroting voor dit jaar. Wel heeft als gevolg van gewijzigde externe marktomstandigheden met betrekking tot pdb en oud papier een interne herschikking van de begrotingsposten plaatsgevonden, zodat de jaarrekening behalve op het begrotingstotaal, ook op deelbegrotingsniveau aansluit. Kostenfactoren Er hebben zich in 2020 geen wijzigingen in de algemene kostenfactoren, - tarieven -, voorgedaan. Wel zijn als gevolg van de overdracht van de sorteercontracten na de herstructurering van de verpakkingsketen, de post-collectionkosten vanaf 1 april 2020 voor de gemeenten komen te vervallen. Dit betekent dat voor 2020 op dit begrotingsonderdeel een voordeel van ruim € 4 mln is ingeboekt. Als gevolg van de coronamaatregelen vallen voor de gemeenten die gebruik maakten van de diensten van Remondis de kosten voor de inzameling van het oud papier hoger uit, specifiek bij de inzameling met vrijwilligers die tijdelijk zijn vervangen door professionele beladers geleverd door Remondis. Deze meerkosten worden doorberekend aan de betreffende gemeenten en leiden niet tot kostenverhogingen voor andere AVU-gemeenten.

Kosten voor de verwerking van meer afval dan geraamd in de begroting, worden niet als afwijkend beschouwd, omdat de hoeveelheden niet van invloed zijn op de tarieven. Opbrengstenfactoren De oud papieropbrengst per ton stond ook in 2020 sterk onder druk als gevolg van al sinds 2017 dalende marktprijzen. Deze daling is grotendeels te wijten aan de “green-fence” welke China heeft ingesteld. Als gevolg hiervan zijn daar de acceptatievoorwaarden veel strenger en is de de import met 75% teruggebracht. Daarnaast is de afzet in andere Verre Oosten-landen ook verder beperkt, waardoor er zeer veel papier op de Europese markt voorhanden is. De marktprijs dook in het voorjaar naar € 20,00 per ton. Daarnaast worden extra kosten in rekening gebracht voor sorteren en opschonen als gevolg van de verslechterde omstandigheden en strengere acceptatievoorwaarden in de papiermarkt. Ten tijde van het opstellen van de begroting 2020 waren er nog geen voortekenen van een sterke daling van de opbrengst of hogere kosten, waardoor toen gebruikelijk defensief is geraamd op een gewogen gemiddelde opbrengst (inclusief bonus) van ongeveer € 108 per ton. Deze begrote opbrengst bleek in 2020 niet meer haalbaar te zijn en is blijven steken op een gemiddelde van € 54,00, een daling van 50% ten opzichte van de oorspronkelijke begroting. In 2019 werd nog een opbrengst per ton van € 89 per ton behaald.

De daling van de papierinkomsten in 2020 beloopt ruim € 3 mln in vergelijking met de oorspronkelijke begroting. Ook de glasopbrengsten zijn in 2020 getemperd in vergelijking met 2019 als gevolg van een verlenging van het verwerkingscontract met Maltha, waarbij de glasvergoedingen in de lijn met marktvergoedingen zijn komen te liggen. Het gaat om een bijstelling met circa 26%, van gewogen gemiddeld € 32,98 per ton naar € 24,35 per ton, hetgeen tot een daling van de glasopbrengsten leidt van circa € 233 k. Hoeveelheden De grootste kostenpost van de gemeenschappelijke regeling wordt gevormd door de kosten voor de overslag, het natransport en de verwerking van brandbaar afval en gft-afval. In 2020 is van deze afvalstromen via de AVU ter verwerking aangeboden :

Brandbaar afval GFT-Afval

Gerealiseerd 2020 (ton) 282.893 115.954

Begroot 2020 (ton) 269.750 109.800

4

Verwerkingskosten De verwerkingskosten voor brandbaar afval en gft-afval zijn binnen de begrote budgetten van 2020 gebleven. Begroot was voor deze deelstromen, inclusief de daaraan toe te rekenen kosten voor onder andere de sorteeranalyses en de beheerskosten € 31.284.852 (Begroting 2020 tabel 1.1 na herschikking) terwijl € 30.888.474 is uitgegeven. Weliswaar is er meer afval verwerkt dan begroot, - brandbaar + 5% en gft +5% -, maar zijn de kosten binnen de begroting gebleven. De verklaring hiervoor ligt voornamelijk in het feit dat bij de opstelling van de begroting voor 2020 een verwachte stijging van de afvalstoffenbelasting naar € 37,00 per ton te verbranden restafval was ingecalculeerd. Uiteindelijk is de verwachte stijging beperkt gebleven tot een indexatie waardoor deze belasting voor 2020 op € 32,63 uit is gekomen. Verder zijn ondermeer de kosten voor de verwerking van het gft ruim binnen de begrote indexatie van 2% t.o.v. 2019 gebleven. Beheerskosten De beheerskosten zijn in de eindafrekening met de gemeenten verrekend. Deze bedragen € 550.688 hetgeen ruim € 38.000 lager is dan de begrote beheerskosten à € 589.000. Deze minder-uitgaven zijn grotendeels het gevolg van bezuinigingen op diverse “kantoorposten” zoals kantoorbenodigdheden, drukwerk, portokosten en telefoonkosten.

Ook bleven als gevolg van de corona-maatregelen de posten voor opleidingen en ecxcursies ongebruikt. Saldo Volgens het overzicht van baten en lasten over 2020 is sprake van een positief resultaat van € 165.612 dat betrekking heeft op de verhuur van de containers (glas, papier, textiel, pdb). Omdat de AVU geen vermogen opbouwt, wordt dit saldo periodiek verrekend met de gemeenten die containers bij de AVU huren. Begroting 2020 vs. Jaarrekening 2020 Wanneer de totale begroting wordt vergeleken met de werkelijke realisatie over 2020, blijkt dat de realisatie lager ligt met € 1.075.275. Dit verschil is niet alleen te verklaren door de budgettaire kostenmeevaller op restafval en gft, maar hieraan hebben ook de meevallende opbrengst van het oud papier en het positieve resultaat op de verhuur van de containers bijgedragen. Corona Half maart 2020 golden net als voor alle andere publieke en private organisaties ook voor de AVU de coronamaatregelen. Deze hebben op het functioneren van de AVU-organisatie geen invloed gehad. Ook bij de contractpartners zijn de werkzaamheden, zij het met invoering van meer beschermende maatregelen, gewoon doorgegaan. Er zijn daarom voor de AVU-organisatie ook geen financiële consequenties. Deze conclusie dekt overigens niet de praktische en financiële gevolgen van wijzigingen van de inzamelwerkzaamheden in de diverse gemeenten.

5

Jaarverslag 2020 Paragraaf 1:

Programma’s

Programma 1:

Afvoer, hergebruik, bewerking en verwerking van afval

Wat te doen Op grond van de statuten van de gemeenschappelijke regeling Afvalverwijdering Utrecht wordt zorggedragen voor een goede, reguliere en milieuverantwoorde verwijdering van door de gemeenten ingezamelde huishoudelijke afvalstoffen (restafval, grof huishoudelijk afval, gft-afval en verpakkingsafval) en de inzameling van oude medicijnen en injectienaalden glas en vlakglas en oud papier en karton. Onder verwijdering wordt verstaan : overslag, transport naar de verwerker en verwerking van afval. Realisatie De AVU had in 2020 de volgende contracten voor overslag, transport en verwerking: Overslag en transport huishoudelijk restafval, grof huishoudelijk restafval en gft-afval regio Utrecht Het restafval uit de regio Utrecht werd in 2020 door AVR overgeslagen op het overlaadstation Lage Weide van AVR Afvalverwerking B.V. en ging per schip naar de afvalverbrandingsinstallatie van AVR in Rozenburg. Het gft-afval werd in 2020 ook door de AVR overgeslagen op het overlaadstation Lage Weide van AVR Afvalverwerking B.V. en werd over de weg vervoerd naar de verwerker, Attero B.V. te Wilp.

Het contract voor de overslag en het aftransport van zowel huishuidelijk restafval als gft is ingegaan op 1 januari 2019 en is per 31 december 2020 beëindigd, waarna na een aanbestedingsprocedure AVR een nieuw contract voor overslag en transport heeft gekregen dat loopt van 1 januari 2021 tot en met 31 december 2026 en tweemaal twee jaar kan worden verlengd. Het grof huishoudelijk restafval werd door de inzamelaars in 2020 rechtstreeks aangeleverd op de overslaglocatie van Van Vliet1 te Nieuwegein. Overslag en transport huishoudelijk restafval, grof huishoudelijk restafval en gft-afval regio Amersfoort De overslag en het transport van het huishoudelijk restafval uit de regio Amersfoort naar de verwerkingsinstallatie van AVR Afvalverwerking B.V. in Duiven werd ook in 2020 verzorgd door de N.V. ROVA. De gemeenschappelijke regeling AVU is aandeelhouder van ROVA. Het transport naar Duiven vond plaats over de weg. Het gft-afval uit de regio Amersfoort werd in 2020 op het overlaadstation van ROVA te Amersfoort overgeslagen en door ROVA over de weg vervoerd naar de verwerker, Attero B.V. te Wilp. De overslag en het transport van het grof huishoudelijk afval uit de regio Amersfoort naar de overslaglocatie van Van Vliet te Nieuwegein werd in 2020 verzorgd door de N.V. ROVA en vond eveneens plaats over de weg.

Overslag en transport huishoudelijk restafval, grof huishoudelijk restafval en gft-afval regio Veenendaal De overslag en het transport van het huishoudelijk restafval uit de regio Veenendaal naar de verwerkingsinstallatie van AVR Afvalverwerking B.V. in Duiven werd ook in 2020 verzorgd door de B.V. Afvaloverslag2 en vond plaats over de weg.

1

Van Vliet is onderdeel van Renewi en is onderaannemer voor AVR. De BV Afvaloverslag is in 2013 samen met de ACV-groep (het inzamelbedrijf van de gemeenten Veenendaal, Renswoude, Ede, Renkum en Wageningen) opgericht. AVU en ACV zijn beiden voor 50% aandeelhouder. 2

6

Het gft-afval uit de regio Veenendaal werd in 2020 op het overlaadstation van de B.V. Afvaloverslag te Ede overgeslagen en door B.V. Afvaloverslag over de weg vervoerd naar de verwerker, Attero B.V. te Wilp. De overslag en het transport van het grof huishoudelijk afval uit de regio Veenendaal naar de overslaglocatie van Van Vliet te Nieuwegein werd in 2020 verzorgd door de BV Afvaloverslag en vond eveneens plaats over de weg. Verwerken van huishoudelijk restafval en grof huishoudelijk afval Het huishoudelijk restafval uit de regio’s Utrecht, Amersfoort en Veenendaal werd in 2020 verbrand in de installaties van AVR Afvalverwerking B.V. in Rozenburg en Duiven. Het contract voor de verwerking van het huishoudelijk restafval en grof huishoudelijk restafval is ingegaan op 1 januari 2011 en is per 31 december 2020 beëindigd, waarna na een aanbestedingsprocedure de combinatie AVRAttero een nieuw contract voor de verwerking van het huishoudelijk restafval heeft gekregen dat loopt van 1 januari 2021 tot en met 31 december 2026 en tweemaal twee jaar kan worden verlengd. De installaties in Rozenburg en Duiven waar het huishoudelijk restafval wordt verwerkt, produceren energie en warmte. Stadswarmte wordt via een pijpleiding in Rotterdam-Zuid geleverd aan ca. 50.000 huishoudens en aan het Maasstad-ziekenhuis en aan 95.000 huishoudens in Vlaardingen, Schiedam en Rotterdam-noord.

Ook wordt processtoom geleverd aan diverse bedrijven in de Botlek. Dit warmte netwerk levert jaarlijks een CO2-besparing op van 500.000 ton. In Duiven en Westervoort wordt samen met Nuon de stadsverwarming verzorgd voor 10.000 huishoudens met de warmte die vrijkomt bij het verbrandingsproces in Duiven. Daarnaast is een aansluiting op het stadsverwarmingsnet van het centrum van Arnhem gerealiseerd, zodat alle restwarmte optimaal kan worden ingezet. Met het tot stand komen van deze energieprojecten heeft de AVR Rozenburg haar energetisch rendement verdubbeld. AVR mag zich dan met recht de grootste en meest duurzame stadswarmteproducent van Nederland noemen. De netto elektriciteitsproductie van de AVR-centrales komt overeen met het jaarlijkse elektriciteitsverbruik van ongeveer 250.000 huishoudens De CO2-installatie in Duiven heeft maar liefst 40.000 ton CO2 afgevangen en aan de glastuinbouw geleverd3. Het grof huishoudelijk afval van de regio’s Amersfoort, Utrecht en Veenendaal werd in 2020 op basis van het bovengenoemde contract met AVR Afvalverwerking B.V. verwerkt in de scheidingsinstallatie van Van Vliet in Nieuwegein (onderdeel van Renewi). Hier wordt het grof huishoudelijk afval gescheiden in grondstoffen en brandbaar restafval. Ook het contract met AVR waaronder deze activiteit wordt uitgevoerd, is per 1 januari 2021 na aanbesteding opnieuw aan AVR gegund.

Verwerken van gft-afval Voor het verwerken van gft-afval heeft de AVU een contract met Attero B.V. Het gft-afval werd in 2020 in de installatie in Wilp vergist en daarna verder gecomposteerd. Bij de vergisting komt gas vrij, waarmee elektriciteit wordt opgewekt. De elektriciteit wordt in de eigen installatie gebruikt; het overschot wordt aan het elektriciteitsnet geleverd. Het contract is ingegaan op 1 januari 2009 en kende een looptijd van 8 jaar en is met 2 maal 2 jaar verlengd, waardoor het op 31 december 2020 is beëindigd, waarna na een aanbestedingsprocedure Attero een nieuw contract voor de verwerking van gft heeft gekregen dat loopt van 1 januari 2021 tot en met 31 december 2026 en tweemaal twee jaar kan worden verlengd. Overslag, transport, sorteren en vermarkten verpakkingsafval (pdb) In 2020 is de verpakkingsketen ingrijpend gereorganiseerd. Contracten voor de overslag, het transport (alleen regio I) en het sorteren en het vermarkten van het pdb (voorheen : pmd) welke de AVU in samenwerking met Area, Circulus-Berkel, GAD en ROVA met SUEZ heeft gesloten vanaf 2015 en voor een deel van de in te zamelen hoeveelheid pdb per 1 januari 2019 met SUEZ en Tönsmeier, zijn per 1 april 2020 overgenomen door een nieuwe regieorganisatie, RKN.

3

De gegevens in deze alinea zijn ontleend aan informatie van AVR 7

In het eerste kwartaal van 2020 is er voor de AVU nog een hoeveelheid van 6.439 ton gesorteerd in de installaties van SUEZ in Rotterdam en PreZero (Tönsmeier) in Zwolle. De overslag, het transport, de sortering en vermarkting van deze hoeveelheid is vooruitlopend op de contractoverdracht door RKN georganiseerd, op basis van een samenwerkingsovereenkomst. De AVU betaalt hiervoor aan RKN een voorschottarief, waarin alle kosten zijn verwerkt. De verrekening met de gemeenten van deze kosten over het eerste kwartaal wordt gedaan conform de voorgaande jaren. Ook geldt de vermarktingsvergoeding over het eerste kwartaal. Vanaf 1 april 2020 zijn de gemeenten niet meer verantwoordelijk voor de overslag, het transport, de sortering en de vermarkting en wordt het pdb na acceptatie op de overslaglocatie eigendom van RKN en ontvangt de gemeente alleen nog een inzamelvergoeding per ton pbd, de vermarktingsvergoeding is vervallen. In 2020 is er in totaal 27.333 ton pbd brongescheiden ingezameld. Tevens is er in 2020 ongeveer 50 kTon restafval afkomstig van de gemeente Utrecht via de nascheidingsinstallatie van AVR in Rozenburg verwerkt met als scheidingsresultaat ruim 3.000 ton plastic verpakkingen en drankenkartons.

Inzamelen en verwerken oude medicijnen en injectienaalden De inzameling en verwerking van oude medicijnen en injectienaalden is ook in 2020 verzorgd door de afdeling Inzameling, Markten en Havens van de Dienst Stadswerken Utrecht op basis van een dienstverleningsovereenkomst. De oude medicijnen en injectienaalden worden verwerkt door Van Vliet in Nieuwegein. Inzamelen en verwerken verpakkingsglas Het ledigen van de glascontainers werd in 2020 in 15 van de 26 gemeenten uitgevoerd door de afdeling Inzameling, Markten en Havens van de Dienst Stadswerken (IMH) van de gemeente Utrecht op basis van een DVO. De lediging in Amersfoort, Bunschoten en Woudenburg gebeurde door ROVA, in Veenendaal en Renswoude was ACV de inzamelaar en in de 6 RMN-gemeenten voerde RMN deze werkzaamheden uit. ROVA voert het glas direct naar Maltha af, de andere inzamelaars lossen in Utrecht op de overslag van Theo Pouw. Het contract met Maltha voor overslag en de afvoer van het ingezamelde verpakkingsglas per schip vanuit Utrecht naar Heijningen en verwerking aldaar in een installatie van Maltha is gesloten vanaf 1 juli 2016 tot en met 31 december 2019 en is verlengd tot en met 31 december 2020. Op basis van een aanbesteding heeft Maltha de opdracht opnieuw gekregen tot en met 31 december 2023.

Inzamelen en verwerken oud papier Voor de inzameling en transport van oud papier/karton geldt vanaf 1 januari 2018 een contract met Remondis (looptijd 4 jaar met 2 maal 1 jaar verlenging) en voor de verwerking een contract met Peute B.V. dat eenzelfde looptijd kent. In 2018 maakten alle AVU-gemeenten gebruik van een of meer diensten van deze regeling. Omdat de opdracht door twee opdrachtnemers wordt uitgevoerd én niet op dit onderdeel van de opdracht is ingeschreven, voert de AVU de administratie ten behoeve van de hoeveelhedenregistratie en de financiële afhandeling (uitbetalen van de inzamelvergoedingen aan de scholen, kerken en verenigingen en doorberekening van de opbrengsten en de kosten aan de gemeenten) zelf uit. Hiervoor brengt de AVU een registratievergoeding per ton in rekening. Afvalaanbiedstation Remmerden (in Rhenen) Voor de exploitatie van een regionaal aanbiedstation/milieustraat voor inwoners in Rhenen zijn door de AVU drie overeenkomsten aangegaan. Eén tussen de AVU en de gemeente Rhenen op grond waarvan Rhenen de werkzaamheden uitvoert op het aanbiedstation dat haar eigendom is en overeenkomsten tussen de AVU en respectievelijk de gemeenten Utrechtse Heuvelrug (voor Amerongen en Leersum) en Rhenen op grond waarvan de inwoners van deze gemeenten gebruik maken van het aanbiedstation. De kosten worden met deze gemeenten verrekend.

8

Kosten De rechtstreeks aan overslag, transport en verwerking van restafval, grof huishoudelijk afval, gft-afval, pdb, glas en oud papier verbonden kosten bedroegen in totaal € 32.321.405 terwijl € 33.308.954 was begroot, na herschikking van de begroting 2020. Dit verschil is grotendeels te verklaren als het gevolg van minderkosten voor restafval en pmd en meevallende papieropbrengsten. Niet begrote dividenden renteinkomsten, afrekenverschillen (oud papier) en het batig saldo van de verhuur van de containers maken ook van dit verschil uit.

Kosten Totaal Baten Totaal

● ●

Afvoer, hergebruik en verwerking van afval Personele kosten *

●

Bijdragen deelnemende gemeenten

2020 32.321.405 215.000 32.536.405 32.536.405 32.536.405

*) Dit betreft een toerekening van een deel van de totale personeelskosten, zie de staat van baten en lasten.

9

Programma 2:

Vereveningsregeling

Wat te doen De vereveningsregeling betreft een verevening van de kosten welke de gemeenten maken voor het transport van het afval vanuit de gemeente naar het afvaloverslagstation. De verevening heeft uitsluitend betrekking op het restafval, het grof huishoudelijk restafval en het GFT-afval en is gebaseerd op de afstand tussen het gemeentehuis en het overslagstation. De vereveningsregeling leidt er toe dat gemeenten met een meer dan gemiddelde rijtijd naar een overslagstation een vergoeding ontvangen, terwijl gemeenten met een kortere rijtijd hiervoor betalen. Realisatie De regeling is gebaseerd op een aantal door het Algemeen Bestuur vastgestelde parameters voor de kosten (beladingsgraad van de inzamelvoertuigen, materiaal- en personeelskosten) en de met een routeplanner bepaalde rijtijd tussen de centra van de gemeenten en het overslagstation. In 2020 waren deze kosten op basis van het voornoemde besluit € 15,69 per ton en per uur. In het kader van de vereveningsregeling geldt ook de vergoeding van infrastructurele kosten à € 71.640,00 die de gemeente Utrecht krijgt in verband met de ligging van het AVR- overlaadstation op Lage Weide. Omdat het grof huishoudelijk afval in Nieuwegein wordt verwerkt, wordt deze vergoeding verhoudingsgewijze op basis van de aangeleverde tonnages verdeeld tussen de gemeenten Nieuwegein en Utrecht.

Deze post vindt haar oorsprong in de besluitvorming tot invoering van de vereveningsregeling in 1991. Kosten De financiële uitwerking van de vereveningsregeling is weergegeven in bijlagen 1.2.a. en 1.2.b. De kosten en baten voortkomend uit de vereveningsregeling zijn inbegrepen in de kosten welke vallen onder programma 1 : Afvoer, hergebruik, bewerking en verwerking van afval.

Kosten Totaal Baten Totaal

● ●

Vereveningsregeling (inbegrepen in programma 1) Personele kosten (inbegrepen in programma 1)

●

Bijdragen deelnemende gemeenten (inbegrepen in programma 1)

2020 PM PM PM PM PM

10

Programma 3:

Sorteeranalyses en afvalmonitoring

Wat te doen Ook in 2020 zijn in alle gemeenten sorteeranalyses van het huishoudelijk restafval uitgevoerd door Eureco B.V. Dit onderzoek naar de samenstelling van het restafval is gestart in 2001. De werkzaamheden worden gedaan op basis van een contract voor het uitvoeren van de sorteeranalyses in 2014 tot en met 2018. In 2020 zijn de sorteeranalyses ook uitgevoerd op basis van een contract met dezelfde contractvoorwaarden. Het aantal sorteeranalyses per gemeente is afhankelijk van het aantal inwoners. In de gemeenten Stichtse Vecht, Utrechtse Heuvelrug en Zeist worden op verzoek standaard meer analyses uitgevoerd dan op basis van het inwoneraantal gebruikelijk is. De kosten daarvan worden apart verrekend met deze gemeenten. Daarnaast hebben alle gemeenten de mogelijkheid om gedurende de looptijd van het contract extra analyses te laten uitvoeren, weliswaar voor eigen rekening, maar tegen dezelfde voorwaarden zoals deze zijn vastgelegd in het genoemde contract. In 2020 is door de gemeenten besloten om in overleg met de AVU de sorteeranalyses uit te breiden naar de andere afvalstormen. Het voorstel is om het restafval 2-jaarlijks te bemonsteren en in de tussenliggende jaren afwisselend voor een deelstroom zoals papier, gft, pdb, glas of textiel te kiezen.

Met het voorbereiden van de aanbesteding van de opdracht tot het uitvoeren van de sorteeranalyses zal hieraan invulling worden gegeven. In 2021 wordt de opdracht weer aanbesteed. Realisatie In het najaar van 2020 zijn in totaal 56 sorteeranalyses uitgevoerd. De totaal gesorteerde hoeveelheid restafval komt overeen met het jaaraanbod van 250 personen. De gemeenten hebben de resultaten eind 2020 ontvangen. Kosten De aan de sorteeranalyses en de rapportages verbonden kosten bedroegen € 117.740. Begroot was € 125.000.

Kosten Totaal Baten Totaal

● ●

Sorteeranalyses restafval Personele kosten*

●

Bijdragen deelnemende gemeenten

2020 117.740 5.000 122.740 122.740 122.740

*) Dit betreft een onderdeel van de totale personeelskosten zoals deze te vinden is in de staat van baten en lasten.

11

Programma 4:

Advisering en ondersteuning van gemeenten

Wat te doen Advisering en beleidsmatige ondersteuning van de deelnemende gemeenten. Realisatie Advisering van de gemeenten betreft een breed scala aan onderwerpen. Veel adviesuren zijn gemaakt ten behoeve van : • • • • •

Afronding en implementatie van de nieuwe verwerkingscontracten voor 2021; De Raamovereenkomst Verpakkingen, nieuw regiemodel ketenovereenkomst 2022-2029; Beleidsondersteuning met betrekking tot het vraagstuk bron- of nascheiding pdb; De uittreding van de gemeente Vijfheerenlanden; Wijzigingen in de papierinzameling i.v.m. coronamaatregelen.

Voorts zijn notities opgesteld over : • Textiel; • Nieuw pdb-ketenregiemodel; • Oud Papier; • AVU-organisatie. Daarnaast hebben het oud papierdossier, de overdracht van de pdb-sorteercontracten aan RKN en de samenwerking met Circulus-Berkel en ROVA, - onder de noemer CirkelWaarde -, de nodige aandacht gevraagd. Over CirkelWaarde nu meer. CirkelWaarde Belangrijk is de deelname van de AVU in CirkelWaarde. In deze samenwerking wordt samen met Circulus-Berkel en ROVA middels het Kenniscentrum kennis vergaard over diverse afvalstromen, in de breedste zin des woords. Er worden hiertoe onderzoeken en marktverkenningen verricht, in eigen beheer of met behulp van derden. In het Handelshuis worden diverse contracten beheerd. Te noemen zijn hierin de contracten inzake het pdb-dossier en de luierverwerking. Kenniscentrum In het afgelopen jaar zijn belangrijke afvaldeelstromen en de afzet- en verwerkingsmarkten daarvan door het kenniscentrum onder de loep genomen. Over het algemeen wordt zichtbaar dat het verdienmodel van voorgaande jaren op diverse te reyclen afvalstoffen zoals oud papier en textiel verleden tijd is geworden. Ook is duidelijk geworden dat sommige afvaldeelstromen pas effectief kunnen worden aangepakt wanneer producentenverantwoordelijkheid is ingesteld. Een recent voorbeeld hiervan is de verwerking van oude matrassen.

Op basis van nieuwe inzichten worden huidige aanbestedingen ingericht. Één van de speerpunten is dat CirkelWaarde volledig zicht wil hebben op de gehele keten, transparantie aldus in logistieke, maar ook in financiële en administratieve processen. Inmiddels zijn met de inzet van de NVRD en diverse samenwerkingen o.a. met Midwaste, lijnen gelegd met het ministerie van IenM en met de producenten. CirkelWaarde tracht eveneens aan tafel te komen bij de discussies over de producentenverantwoordelijkheid. Voor de deelstroom textiel is de deelname aan de discussie een feit. Aanvankelijk zijn binnen CirkelWaarde zorgen ontstaan over de textielketen. Deze zorgen zijn gedeeld met Midwaste en een aantal collega-organisaties zoals RD4 en de Metropool Regio Amsterdam. Uiteindelijk is de NVRD aangehaakt bij het periodiek overleg en is ondermeer een actiepunten plan aan het ministerie aangeboden. Met de NVRD neemt CirkelWaarde deel aan de overlegstructuur textiel in Nederland en bouwt op die wijze mee aan een transparante keten. 12

Ook gaat de zoektocht naar alternatieve inzet van gft bij de productie van eiwitten met behulp van insecten onverminderd door. Was dit aanvankelijk op laboratoriumschaal, nu staat er opschaling voor de deur en is er toenemende belangstelling vanuit het land. Er dienen echter nog heel wat bruggen te worden geslagen, - zowel practisch als met het oog op wet- en regelgeving én financieel -, wil grootschalige eiwitproductie een feit zijn. Parallel hieraan loopt een verkenning naar de ontwikkeling van gft-verwerking in de regio. Geïnitieerd door de AVU, maar ook de andere CirkelWaarde-partners zijn geïnteresseerd. Een ander goed ontvangen initiatief van CirkelWaarde zijn de webinars. In 2020 zijn periodiek webinars georganiseerd voor bestuurders en ambtenaren over uiteenlopende, maar steeds actuele onderwerpen. Zo zijn in 2020 aan bod gekomen : pdb, textiel, luiers, oud papier en cellulose en Ewaste. In relatie hiermee zijn diverse factsheets opgesteld en binnen de organisaties verspreid. In het kader van de circulaire economie en de duurzaamheid is de AVU eind 2020 begonen met een inventarisatie van de huidige status en de ontwikkelingen in de regio. Hiervoor heeft de AVU een externe medewerker tijdelijk ingehuurd.

Er is gewerkt aan een regionaal netwerk waarmee aanbieders van recyclingsactiviteiten en – initiatieven en aanbieders van te recyclen materiaal met elkaar in contact worden gebracht, waardoor stappen naar een circulaire regio kunnen worden gezet. Ook is gekeken naar de juiste rollen van de diverse betrokken partijen. Dit project loopt in 2021 door.

Handelshuis Het Handelshuis heeft zich binnen CirkelWaarde ontwikkeld als beheerder van de afval- en grondstofstromen van voornamelijk Circulus-Berkel en ROVA. Voor de AVU zijn de activiteiten van het Handelshuis geringer van omvang en betreffen een luiercontract gezamenlijk met Circulus-Berkel en ROVA met de ARN en het beheer van het pdb-dossier. Ook heeft het Handelshuis de verwerking van het verpakkingsglas voor de drie organisaties gezamenlijk aanbesteed. Het betreft hier een efficiëncyslag, want de contracten worden uiteindelijk afgesloten tussen de individuele organisaties en de glasverwerkers. Kosten In 2020 zijn de op dat jaar betrekking hebbende kosten voor de advisering en ondersteuning van gemeenten ten laste gebracht van de begrotingspost Onderzoek en Adviezen. De aan de advisering en ondersteuning verbonden kosten bedroegen € 129.728. Begroot was € 130.000.

Kosten Totaal Baten Totaal

● ●

Advisering en ondersteuning van gemeenten Personele kosten*

●

Bijdragen deelnemende gemeenten

2020 129.728 12.500 142.228 142.228 142.228

*) Dit betreft een onderdeel van de totale personeelskosten zoals deze te vinden is in de staat van baten en lasten.

13

Programma 5:

Overhead

Wat te doen Overhead betreft alle niet direct aan de programma’s inzake projecten of reguliere werkzaamheden toe te rekenen kosten en baten. Realisatie Vanaf 2018 mag de overhead niet meer toegerekend worden aan de diverse programma’s maar deze dient op een apart product zichtbaar gemaakt te worden. In de begroting van de AVU is voorheen nooit met het begrip “overhead” gewerkt. Een nadere beschouwing van de kosten en baten die hiertoe kunnen worden gerekend, laat zien dat het hier de feitelijke kosten van de AVU-organisatie betreft, onder verrekening van de toe te rekenen kosten. De BBV-bepalingen staan niet meer toe dat overhead volledig aan de programma’s wordt toegerekend. Personeel In 1996 is de personeelsbezetting van de AVU vastgesteld op 5 formatieplaatsen, zijnde : 1 directeur-secretaris; 1 projectmanager-adviseur gemeenten; 1 beleidsadviseur; 1 financieel-economisch medewerk(st)er; 1 administratief (secretarieel) medewerk(st)er. De formatieplaats financieel-economisch medewerk(st)er wordt al vanaf het ontstaan van de AVU niet regulier ingevuld, omdat er voor een volledige werkweek onvoldoende werk is en dit werk zich niet met regelmaat over het jaar voordoet. Gekozen is voor de inhuur van financiële ondersteuning. Naast goede kwaliteit is het voordeel hiervan ook dat er bij ziekte direct vervanging is.

De lasten van deze inhuur worden wel ten laste van de post personeelskosten gebracht en komen in de begroting onder die post tot uitdrukking. Ook de functie beleidsadviseur is niet meer ingevuld. Er is in 2020 gewerkt met periodieke inhuur op projectbasis. Directie : Per 1 januari 2016 vervult de heer F.A. van Dijk de functie van directeur-secretaris. Ziekteverzuim : Het ziekteverzuim was in 2020 0%. Dit wijkt sterk af van het genoteerde ziekteverzuim over 2019, dat beduidend hoger was als gevolg van langdurige ziekte van een medewerker. Personeelswijzigingen en inhuur : Extern personeel is ingehuurd voor de begeleiding van de volgende projecten : Afronding en implementatie van de aanbesteding van de verwerkingscontracten, aanbesteding van de verwerking verpakkingsglas, aanbesteding van de sorteeranalyses en implementatie Circulaire Economie in de regio Utrecht, i.s.m. CirkelWaarde. Ook vindt externe inhuur plaats voor de financiële en personele werkzaamheden. In 2020 is de overdracht van deze taken aan RMN afgerond. Voorts vindt externe inplaats voor de archivering, voor circa 12 dagen per jaar.

14

Werkzaamheden Een deel van de door de AVU verrichte taken betreft de aanbestedingen van opdrachten. Hiervoor geldt de Aanbestedingswet 2012. Deze wet is gebaseerd op Europese regelgeving omtrent publieke aanbestedingen. Met de wet NErpe heeft de rijksoverheid instrumenten in handen om de naleving van Europese regelgeving af te dwingen jegens organen en instanties (publieke entiteiten) die het Europese recht niet, of niet op de juiste wijze naleven. Centraal stonden in 2020 de werkzaamheden zoals deze tot het takenpakket moeten worden gerekend: zorgdragen voor een reguliere verwijdering van ingezamelde afvalstromen (huishoudelijk restafval, grof huishoudelijk afval, gft-afval, oud papier en karton, verpakkingsglas, huishoudelijk verpakkingsafval, oude medicijnen en injectienaalden). De werkzaamheden in dit kader zijn het voorbereiden en uitvoeren van contracten, contractbeheer, registratie van hoeveelheden, databeheer, het doen van ontvangsten en betalingen, en de financiële administratie. In 2020 zijn de in 2019 aanbestede verwerkingscontracten voor het huishoudelijk restafval, het grof huishoudelijk restafval en het gft-afval verder geïmplementeerd. Tevens is de verwerking van het verpakkingsglas aanbesteed.

Daarnaast zijn er in 2020 nog andere werkzaamheden verricht : Gedurende het jaar heeft de AVU vragen van gemeenten beantwoord die betrekking hadden op het (landelijk) afvalstoffenbeleid, inzamelsystemen e.d. en heeft de AVU enkele gemeenten ondersteund bij het formuleren van afvalbeleid. Tenslotte heeft de AVU de strategische belangen van de deelnemende gemeenten behartigd. In dit kader worden wetgeving en beleidsmaatregelen inzake afvalverwijdering gevolgd en wordt waar nodig gereageerd. Steeds vaker wordt de AVU, als representant van een groot aantal gemeenten (als ware de AVU een belangenorganisatie) in een ontwerpstadium hierbij betrokken. De AVU onderhoudt dan ook inmiddels een uitgebreid relatienetwerk met overheden en andere organisaties om te kunnen participeren in en anticiperen op bepaalde ontwikkelingen. Met name de discussie omtrent het Verpakkingenakkoord heeft hierbij veel aandacht gevraagd. Ook in 2020 hebben diverse organisaties, instellingen en de deelnemende gemeenten de AVU weten te vinden voor een advies, reactie of informatie. AVU-medewerkers worden ook gevraagd aanwezig te zijn en/of inleidingen te houden in gemeentelijke raadscommissies en voor gezelschappen. Verder hebben zij in 2020 geparticipeerd in overleg van landelijk opererende organisaties (NVRD, VNG) en zijn zij aanspreekpunt voor diverse organisaties.

In 2020 zijn deze activiteiten veelal via Teams, Zoom of Circuit uitgevoerd i.v.m. de coronamaatregelen. Voorts volgt hier een overzicht van een aantal onderwerpen welke naast de reguliere werkzaamheden veel tijd hebben gevraagd : • Huidige sorteercontracten en nieuw model ketenregie in het dossier verpakkingen Met ingang van 1 januari 2015 zijn de gemeenten verantwoordelijk voor de inzameling, de overslag, het transport en de sortering van ingezameld kunststof verpakkingsafval, drankenkartons en blik. De AVU heeft hiervoor in combinatie met Area, Circulus-Berkel, GAD en ROVA (Combinatie-Oost) een contract met SUEZ gesloten dat oorspronkelijk zou aflopen 31 december 2022. Daarnaast liep in 2020 ook een nieuw contract met SUEZ en Tönsmeier voor het sorteren van noig eens 25 kTon. In 2019 is door de VNG een Ketenovereenkomst 2022-2029 met het Afvalfonds afgesloten, waaruit de oprichting van RKN voortvloeide. RKN is een nieuwe regieorganisatie de volledige afhandeling van de pdb-keten per 1 april 2020 heeft overgenomen van de Combinatie-Oost-partijen. Dat wil zeggen dat alle sorteercontracten zijn overgedragen aan RKN én dat RKN alle kosten voor overslag- en natransport 15

voor rekening neemt. De gemeenten ontvangen alleen nog een inzamelvergoeding voor de op de overslaglocaties geaccepteerde pdb. De overdracht van de contracten, alsmede de afhandeling van voorgaande jaren hebben veel tijd gekost. • Invoering WNRA De invoering van de WNRA heeft zoals alle overheidsorganisaties ook de AVU in 2020 een aantal uren werk gekost. Dit heeft uiteindelijjk geresulteerd in de aansluiting bij de werkgeversvereniging van de VNG, - WSGO -, waardoor de Cao-sgo (samenwerkende gemeentelijke organisaties) van toepassing is per 1 januari 2020. Een handboek met hierin organisatie-specifieke afspraken zal in 2021 worden vastgesteld. • Oud papier Ook in 2020 werd de AVU geconfronteerd met hoge voorbewerkingskosten voor het oud papier. De oorzaak lag en ligt in het feit dat er als gevolg van veranderingen op de wereldmarkt zeer veel oud papier in Nederland en Europa wordt aangeboden, veel meer dan de beschikbare verwerkingscapaciteit. Dit heeft geleid tot strengere acceptatievoorwaarden bij de verwerkers en zeer lage vergoedingen. Verwacht wordt dat deze situatie in 2021 niet zal veranderen. De uitvoering van het huidige verwerkingscontract vergde en vergt dan ook een zeer intensieve begeleiding door de AVU.

• Verkenning inzameling en verwerking AEEA Met de samenwerkende partners in CirkelWaarde is intensief deelgenomen aan diverse sessies met betrekking tot een betere recycling van AEEA. Diverse proefprojecten zijn opgestart in de regio van Circulus-Berkel. Met de hier opgedane kennis en ervaring wil de AVU soortgelijke initiatieven in de eigen regio initiëren. Er zijn “lijntjes” gelegd met Renewi, die in Soesterberg een verzamellocatie voor AEEA exploiteert. • Verkenning inzameling en verwerking textiel Met de samenwerkende partners in CirkelWaarde is intensief deelgenomen aan diverse sessies met betrekking tot een betere recycling van textiel. Diverse proefprojecten zijn opgestart in de regio van Circulus-Berkel. Met de hier opgedane kennis en ervaring wil de AVU soortgelijke initiatieven in de regio initiëren en is in 2020 begonnen met een marktverkenning en een inventarisatie van de wensen bij de gemeenten en de kringloopbedrijven. Dit heeft geleid tot een uitgebreide rapportage aan de hand van welke een aanbesteding vorm kan worden gegeven. Het streven is om een aanbesteding in 2021 uit te schrijven. • Uittreding gemeente Vijfheerenlanden Voor het eerst in het bestaan van de gemeenschappelijke regeling werd aan de AVU in 2020 een verzoek tot uittreding gedaan.

Als gevolg van een gemeentelijke herindeling was de gemeente Vijfheerenlanden genoodzaakt de deelname in de AVU te beëindigen. Alvorens een uittredingsplan kon worden opgesteld, heeft de AVU eerst moeten voorzien in diverse regelingen met betrekking tot uittreding, welke er nog niet waren. • Overdracht niet strategische taken aan RMN In 2020 is in de overdracht van de niet-strategische taken weer een belangrijke stap gezet. De financiële en personele administratie zijn ondergebracht bij RMN. In feite heeft de AVU deze werkzaamheden nu “in huis” geregeld. 16

Kosten Van de beschikbare personele capaciteit van 4 fte zijn de directeur-secretaris, en de projectmanageradviseur gemeenten direct aan de programma’s toe te rekenen, met dien verstande dat de toerekening van de directeur-secretaris op basis van ervaring 0,7 fte betreft. Daarnaast worden, conform de BBV voorschrijft, kosten voor advisering en een deel van de personele lasten dat vrijvalt vanwege het niet invullen van de functie beleidsmedewerker ook direct toegerekend aan de programma’s, omdat hiervoor derden worden ingehuurd. In totaal kan naar schatting € 280.000 van de beheerskosten à € 550.688 aan de programma’s worden toegerekend, waardoor de uiteindelijke bruto-overhead op € 270.688 komt. Na verrekening van de administratieve vergoedingen voor glas en papier (baten), blijft netto over € 157.534. Begroot was een bruto-overhead van € 314.000 waarvan na verrekening van rente-inkomsten en administratieve vergoedingen voor glas en papier (baten) netto € 182.557 over zou blijven.

Kosten Totaal Baten

●

● ●

Overhead

Doorberekende beheerskosten Bijdragen deelnemende gemeenten

Totaal

2020 270.728 270.728 113.154 157.574 270.728

Beleidsindicatoren Aantal fte Bezetting per 01-01-2020 Overhead (bruto) in % van de jaarrekening 2020

5 2,8 0,76

17

Paragraaf 2:

Financieel beleid

Inleiding De gemeenschappelijke regeling is opgericht in overeenstemming met de Gemeentewet en de Wet Gemeenschappelijke Regelingen. Inhoudelijk zijn verder van toepassing de wet Fido en het KB Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV), de Aanbestedingswet 2012 en de Wet Naleving Europese regelgeving publieke entiteiten. Op basis van de wet Fido en het BBV zijn 2 verordeningen opgesteld inzake de financiële organisatie van de AVU. In de “Verordening voor de controle op het financieel beheer en op de inrichting van de financiële organisatie van de gemeenschappelijke regeling Afvalverwijdering Utrecht” is de accountantscontrole vastgelegd en de “Verordening op de uitgangspunten voor het financieel beleid, alsmede voor het financieel beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie van de gemeenschappelijke regeling Afvalverwijdering Utrecht”, behelst de uitgangspunten voor het financieel beheer in brede zin. De financiële rapportages, te weten de begroting en de jaarrekening zijn ingericht conform de door de Besluit Begroting en Verantwoording voorgeschreven wijze. Beheerskosten Het totaal aan beheerskosten bedraagt voor 2020 € 550.728 (bruto-overhead), terwijl middels de doorberekende beheerskosten voor glas en oud papier aan baten € 113.154 kan worden genoteerd. In de begroting voor 2020 is na herschikking € 589.000 begroot.

Als gevolg van het niet invullen van de functie senior-beleidsmedewerker vallen de personeelslasten € 34.000 lager uit dan begroot. Daarentegen zijn de accountantskosten fors gestegen met € 14.000. Hoewel de accountantskosten lager zijn dan in 2019, blijven deze zich op een onverminderd hoog niveau bevinden. Dit heeft te maken met een geïntensiveerde controle op basis van vernieuwde weten regelgeving. Met name de controle in het kader van de BBV is fors uitgebreid. Minder-uitgaven op diverse “kantoor-posten” en als gevolg van de corona-maatregelen op de posten voor opleidingen en excursies brengen het totaal van minder uitgegeven beheerskosten op € 38.000. Opgemerkt kan hierbij worden dat een aantal van de besparingen, - met name die als gevolg van de coronamaatregelen -, slechts tijdelijk zal zijn. Kosten voor overslag, transport en verwerking De rechtstreeks aan overslag, transport en verwerking van restafval, grof huishoudelijk afval, gft-afval, pdb, glas en oud papier verbonden kosten bedroegen in totaal totaal € 32.321.4054 terwijl € 33.308.954 was begroot5. Het verschil wordt voornamelijk veroorzaakt door minderkosten voor het restafval, onverwacht hogere papierinkomsten en de per saldo wat minder kosten voor de sortering en de vermarkting van het pdb. Inkomsten : Dividend ROVA Dividendinkomsten van ROVA worden niet in de begroting opgenomen.

Het uitkeren van dividend is geen vast beleid bij dit bedrijf. Over 2020 is er wel dividend uitgekeerd, waardoor € 113.339 aan extra inkomsten kon worden genoteerd. Deze baten worden één op één doorgegeven aan de deelnemende gemeenten.

4 5

Tabellen 1.1, 1.3, 1.4 en 1.5 (saldi van kosten en opbrengsten) Begroting 2020, bladzijde 23, echter wel na herschikking 18

Vergelijking jaarrekening 2020 met voorgaande jaren In principe zouden de inkomsten en de uitgaven vanwege de langjarige contracten over de jaren redelijk gelijk moeten zijn. Een forse daling van de papieropbrengsten als gevolg van veranderende marktomstandigheden heeft geleid tot een begrotingswijziging, voorgelegd en goedgekeurd in de ABvergadering van 13 december 2019. Deze daling heeft mede met het wegvallen van de kosten voor de post-collection-activiteiten van het pdb geleid tot een herschikking van de begroting 2020. Deze herschikking van de begroting is in 2020 aan het Algemeen Bestuur voorgelegd dat aldus heeft besloten. Met de begrotingswijziging en de herschikking in gedachten, is de conclusie dat de jaarrekening 2020 voor wat betreft de opzet en de structuur vergelijkbaar is met de jaarrekening van 2019, maar dat de uiteindelijke inkomsten en uitgaven, met name met betrekking tot pdb en oud papier, niet meer vergelijkbaar zijn.

19

Paragraaf 3:

Overige informatie

Op grond van het BBV (artikel 9) dient in het jaarverslag een aantal verplichte paragrafen te worden opgenomen. Dit betreft: a. b. c. d. e. f. g.

Lokale heffingen (n.v.t.) Weerstandsvermogen en risicobeheersing Onderhoud kapitaalgoederen (n.v.t.) Financiering Bedrijfsvoering Verbonden partijen Grondbeleid (n.v.t.)

De verplichte paragrafen “Lokale heffingen”, “Onderhoud kapitaalgoederen” en “Grondbeleid” zijn niet van toepassing op de gemeenschappelijke regeling AVU. Onderstaand wordt ingegaan op de resterende verplichte paragrafen. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het weerstandsvermogen kan worden gedefinieerd als het vermogen van de AVU om eventuele risico’s op te kunnen vangen. Met andere woorden: kunnen eventuele tegenvallers worden opgevangen? Zoals al eerder aangegeven kent de gemeenschappelijke regeling AVU - behoudens een reservering voor onderhoud voor de glas-, papier-, kunststof- en textielcontainers geen reserves en/of voorzieningen. Dit betekent dat eventuele tegenvallers direct worden verrekend met de deelnemende gemeenten. De risico’s die zich kunnen voordoen zijn in de huidige nota Weerstandsvermogen en risicobeheersing voor 2020 becijferd op € 17,00 per ton huishoudelijk restafval. De AVU houdt dit vermogen niet zelf aan op de begroting, maar desgewenst kunnen de gemeenten zelf een voorziening treffen in de eigen begroting. Er hebben zich in 2020 geen tegenvallers of risico’s voorgedaan die zouden moeten worden gedekt uit een weerstandsvermogen. Volgens de BBV moeten in deze paragraaf Weerstandsvermogen de kengetallen netto schuldquote (gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen), solvabiliteitsratio en de structurele exploitatieruimte zijn benoemd.

De kengetallen grondexploitatie en belastingcapaciteit zijn niet van toepassing.

Netto schuldquote Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte

Realisatie 2020 1,6% 2,9% 0,3%

Begroot 2020 0,0% 2,8% 0,0%

Realisatie 2019 1,5% 2,8% 0,3%

De netto schuldquote geeft de verhouding tussen de netto schulden en de inkomsten. De solvabiliteitsratio geeft de verhouding weer tussen het eigen vermogen en het totaal aan vreemd vermogen. De AVU streeft naar een resultaat van 0, dus geen vermogensopbouw waardoor dit kengetal in principe 0 zou moeten zijn. Een kleine bestemmingsreserve laat echter een kleine solvabiliteitsratio zien. De structurele exploitatieruimte geeft de verhouding weer tussen de structurele baten en de structurele lasten. Doordat de AVU kosten en opbrengsten 1 op 1 verrekend zou dit kengetal normaliter 0 moeten zijn. Vanwege het feit dat de baten voor het onderhoud van de containers de kosten ruimschoots dekken is de structurele exploitatieruimte licht positief. Dit resultaat wordt toegevoegd aan de bestemmingsreserve om vervolgens te worden verrekend met de deelnemende gemeenten.

20

Financiering In deze treasuryparagraaf wordt een beschouwing gegeven op de treasuryfunctie van de Afvalverwijdering Utrecht over het jaar 2020. Algemene ontwikkelingen In 2020 hebben zich geen algemene ontwikkelingen voorgedaan die van invloed waren op de treasuryfunctie, de financiële posities en de geldstromen van de Afvalverwijdering Utrecht. Externe ontwikkelingen Internationale economische indicatoren en de ontwikkeling op de Europese geld- en kapitaalmarkt. De gemeenschappelijke regeling Afvalverwijdering Utrecht is financieel ongevoelig voor externe ontwikkelingen omdat kosten één op één aan deelnemers worden doorberekend. Verwachte wijzigingen in wet- en regelgeving De gemeenschappelijke regeling Afvalverwijdering Utrecht is financieel ongevoelig voor wijzigingen in wet- en regelgeving. Kostenverhogingen hieruit voortvloeiend worden één op één doorberekend aan de deelnemers. Debiteurenrisico De gemeenschappelijke regeling Afvalverwijdering Utrecht is financieel gevoelig voor dit risico. Aangezien de debiteuren alleen de deelnemende gemeenten zijn, is dit risico wel praktisch verwaarloosbaar. Een ander debiteurenrisico is de uitbetaling van de opbrengsten van glas en papier door derden. Vanwege de doorberekening berust dit risico bij de gemeenten.

Treasurybeheer Risicobeheer In 2020 is de “Verordening Financieel beleid c.a.” nageleefd: • slechts leningen uit hoofde van de publieke taak zullen worden verstrekt aan door het Algemeen of Dagelijks Bestuur goedgekeurde derde partijen; • de uitzetting van middelen uit hoofde van de treasuryfunctie mag niet gericht zijn op het genereren van inkomen door het lopen van overmatig risico; • het gebruik van derivaten niet is toegestaan. Bij de gemeenschappelijke regeling Afvalverwijdering Utrecht zijn de volgende risico’s actueel: • • • •

Renterisico van de vlottende schuld Kredietrisico van de verstrekte gelden Debiteurenrisico met betrekking tot de achtergestelde lening aan de N.V. ROVA Holding Investeringsrisico inzake de deelnemingen in de N.V. ROVA Holding en de BV Afvaloverslag

Leningen Als resultaat van een adequate liquiditeitsplanning is ook in 2020 geen gebruik gemaakt van externe financiering. De deelnemende gemeenten hebben zich goed aan de betaaltermijn van 30 dagen gehouden, waardoor er een balans kon worden gezocht tussen de inkomsten en de uitgaven. In 2020 was de financiering uit hoofde van crediteuren op hetzelfde niveau als in voorgaande jaren. Uitzetting Op 21 februari 2001 heeft het bestuur een achtergestelde lening verstrekt aan N.V. ROVA Holding van € 69.882,00. De lening kon na 10 jaar worden afgelost waarbij de N.V. ROVA Holding de mogelijkheid om de looptijd van de achtergestelde lening met 10 jaar te verlengen. In overleg is ervoor gekozen te verlengen met 5 jaar en vervolgens stilzwijgend telkens voor een periode van 5 jaar te verlengen. De rente bedraagt op jaarbasis 8%. 21