Raadsvoorstel toetreden tot gemeenschappelijke regeling Tribuut.pdf

Raadsvoorstel Datum raadsvergadering

: 26 februari 2026

Zaaknummer

: 1329953

Onderwerp:

: Toetreding tot de gemeenschappelijke regeling Tribuut

De raad wordt voorgesteld 1. Om te besluiten om toe te treden tot de gemeenschappelijke regeling Tribuut.

Aanleiding Het heffen van gemeentelijke belastingen is niet alleen het uitvoeren van een wettelijke taak, maar vormt ook een belangrijk onderdeel van de dienstverlening aan onze inwoners. Aan deze taak worden steeds hogere eisen gesteld, terwijl het door de huidige arbeidsmarkt lastig is om geschikte medewerkers te vinden. Daarnaast stroomt een substantieel deel van onze medewerkers binnen nu en 4 jaar uit vanwege het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd. Om nu én in de toekomst continuïteit in de dienstverlening te kunnen waarborgen, is het noodzakelijk om hierop tijdig te anticiperen. Tegelijkertijd hebben we de doelstelling om efficiënter en kostenbewust te werken (spoor 3 bezuinigingstraject). We hebben daarom een aantal scenario’s in beeld gebracht en dit heeft geleid tot een voorkeurscenario voor de uitvoering van de belastingtaak. Hierover willen we u graag informeren. Scenario’s De volgende scenario’s zijn onderzocht: intergemeentelijke samenwerking; gedeeltelijk uitbesteden; volledig overgaan naar een samenwerkingsverband; alles zelf blijven doen. Zelf blijven uitvoeren lijkt geen passend scenario. Onze organisatie ervaart grote moeite met het aantrekken van de juiste medewerkers en zelfs wanneer dit wél lukt, blijft het als kleine uitvoeringsorganisatie kwetsbaar. Dit komt onder andere door de aanwezigheid van veel specialisten/eenpitters binnen het team.

Uitval door ziekte of vertrek leidt hierdoor direct tot acute problemen in de uitvoering. Daarnaast wordt het inhuren van externen steeds kostbaarder en vergroot dit het risico op kennisverlies. Ook andere gemeenten in de regio ervaren gelijksoortige uitdagingen. Wij hebben een aantal gemeenten gepolst over eventuele intergemeentelijke samenwerkingen, maar er is niet voldoende draagvlak om dit scenario verder uit te werken. De gemeente Aalten heeft recent besloten om aan te sluiten bij de GR Tribuut. Het scenario ‘”aansluiten bij een gemeenschappelijk regeling” is het meest realistische toekomstscenario. Een grotere organisatie is efficiënter, minder kwetsbaar bij ziekte of personeelsverloop en beter in staat om specialistische kennis te behouden en toe te passen. In de afspraken over de samenwerking met een gemeenschappelijke regeling is de dienstverlening aan inwoners helder omschreven. Gemeenten die al deelnemen aan een dergelijk verband zijn overwegend positief over hun ervaringen. Er zijn in de regio twee gemeenschappelijke regelingen die uitvoering geven aan het innen van gemeentelijke belastingen namelijk GBTwente en Tribuut. GBTwente wil zich focussen op de regio Twente en ziet af van verdere uitbreiding binnen de Achterhoek. Tribuut heeft zich positief uitgesproken over toetreding door Oude IJsselstreek.

Om het proces uitvoering belastingen te borgen is aansluiten bij de gemeenschappelijke regeling Tribuut het meest 1

kansrijk en toekomstbestendig. Dit maakt dat het college van B&W de intentie heeft uitgesproken om een samenwerking met Tribuut Dit maakt dat het college van B&W de intentie heeft uitgesproken om een samenwerking met Tribuut (Tribuut voert op dit moment werkzaamheden uit voor de gemeenten Apeldoorn, Epe, Voorst, Zutphen, Lochem en Brummen) te onderzoeken. Dit voorstel beperkte zich tot een procesmatige stap, zodat ten finale door het college van B&W (naar alle waarschijnlijkheid kort voor de zomerperiode) een besluit genomen kan worden om daadwerkelijk deel te gaan nemen in de gemeenschappelijke regeling.

Wat wordt met beslissing bereikt De uitvoering van de wettelijke taken op het gebied van de gemeentelijke belastingen toekomstbestendig organiseren. Argumenten om in te stemmen met voorgestelde beslissing(en) 1.1 Tribuut biedt zekerheid voor een toekomstbestendige uitvoering van de werkzaamheden 'Belastingen' De huidige bezetting van het team 'Belastingen' is te kwetsbaar om ook in de komende jaren alle werkzaamheden kwantitatief en kwalitatief naar behoren te blijven uitvoeren. Vanwege personele wisselingen en krapte op de arbeidsmarkt kunnen deze werkzaamheden intern niet robuust georganiseerd worden en ook is er in de actuele situatie sprake van noodzakelijke, maar kostbare inhuur om de voortgang tijdelijk te waarborgen. Kortom, er is sprake van een kwetsbaar en op dit moment ook een kostbaar proces. Dit voorstel biedt een oplossing voor de kwetsbare (en op dit moment kostbare) uitvoering van de werkzaamheden 'Belastingen'. Het intern blijven uitvoeren van de werkzaamheden biedt geen garanties op continuïteit/ kwaliteit en zou daarnaast ook kunnen leiden tot een forse stijging in kosten (vanwege de kostbare inhuur). Om die reden is begin 2026 oriënterend gesproken over een samenwerking met Tribuut (Tribuut voert op dit moment werkzaamheden uit voor de gemeenten Apeldoorn, Epe, Voorst, Zutphen en Lochem en in de toekomst Aalten).

De oriëntatie heeft geresulteerd in de conclusie van het college van B&W dat Tribuut een passende samenwerkingspartner is en er vervolgstappen gezet kunnen worden om tot een samenwerking te komen. De uitvoeringsorganisatie Tribuut heeft haar werkzaamheden zodanig ingericht, dat de inwoner nauwelijks merkt of hinder heeft van het feit dat namens de gemeente Oude-IJsselstreek uitvoering wordt gegeven aan de belastingwerkzaamheden. Tribuut zal ook altijd opereren uit naam van en onder het logo van de gemeente OudeIJsselstreek. Dat betekent ook dat de kwaliteitskenmerken en de (digitale) dienstverlening aan de inwoners van de gemeente Oude-IJsselstreek op het huidige niveau gehandhaafd blijft en waar mogelijk in samenspraak met de gemeente verbeterd wordt. De inwoner kan contact opnemen met Tribuut per telefoon, via e-mail en via de post. Tribuut vindt het belangrijk dat de inwoner zoveel mogelijk een “warme stem” aan de telefoon krijgt. Daar waar nodig schakelt Tribuut extra mensen in om telefoontjes snel af te handelen. De gemiddelde afhandeltermijn wat betreft e-mails door Tribuut bedraagt 3 dagen. 1.2 Het algemeen belang wordt gediend en er is geen sprake van strijd met het recht Het uitvoeren van werkzaamheden op basis van een belastingverordening is een bevoegdheid van het college van B&W.

Het college van B&W heeft geconcludeerd dat een samenwerking gewenst is om de continuïteit van de uitvoerende werkzaamheden te borgen. Het besluit om die uitvoerende werkzaamheden onder te brengen bij Tribuut is weliswaar een bevoegdheid van het college van B&W, maar slechts na toestemming van de gemeenteraad. De Wet gemeenschappelijke regelingen (Hoofdstuk I, Afdeling 1., artikel 1.2.) bepaalt dat "De colleges van burgemeester en wethouders ... gaan niet over tot het treffen van een regeling dan na verkregen toestemming van de gemeenteraden. De toestemming kan slechts worden onthouden wegens strijd met het recht of het algemeen belang". 2

Met de toetreding tot de gemeenschappelijke regeling Tribuut wordt het algemeen belang juist gediend: geconstateerd moet worden dat voor deze uitvoerende werkzaamheden samenwerken met andere gemeenten binnen de gemeenschappelijke regeling Tribuut de optimale oplossing biedt om de continuïteit te borgen, immers het tijdig en correct kunnen heffen van de gemeentelijke belastingen dient het algemeen belang. Inherent aan het raadsbesluit om toestemming te geven is het uitgangspunt dat de toekomstige uitvoering kostenneutraal is (kader stellende voorwaarde vanuit de budgetverantwoordelijkheid van de gemeenteraad). Met het doorlopen van de juiste stappen is er ook geen sprake van strijdigheid met het recht. 1.3 Bevoegdheden gemeenteraad blijven ongewijzigd De basis voor het heffen van gemeentelijke belastingen is gelegen in de Gemeentewet (Hoofdstuk XV, paragraaf 1., artikel 216): "De raad besluit tot het invoeren, wijzigen of afschaffen van een gemeentelijke belasting door het vaststellen van een belastingverordening". Gelijk aan de huidige werkwijze wordt ook in de toekomstige situatie jaarlijks een raadsvoorstel opgesteld om tot vaststelling van (gewijzigde) verordeningen en/of tarieven te komen. Deze bevoegdheid wordt niet overgedragen aan Tribuut en met het aan gaan van de samenwerking wijzigt hierin niets, deze bevoegdheid blijft ongewijzigd bij de gemeenteraad.

Kanttekeningen Besluitvorming binnen de gemeenschappelijke regeling Tribuut De huidige Tribuut-gemeenten moeten ook toestemming verlenen voor toetreding van de gemeente Oude-IJsselstreek. Informeel zijn de deelnemende gemeenten al geïnformeerd en is er positief gereageerd. Formele besluitvorming volgt parallel aan de besluitvorming door ons college van B&W. Kosten, baten, dekking De structurele kosten die gepaard gaan met de overgang naar de gemeenschappelijk regeling zijn budgettair neutraal. Aansluiting bij Tribuut levert vooral een voordeel op in de risicobeheersing en de continuïteit van de uitvoering. De met dit proces gepaard gaande incidentele projectkosten, waaronder ICT-werkzaamheden, projectleiding en communicatie richting inwoners, zijn op dit moment nog niet volledig duidelijk en worden meegenomen in de P&C cyclus/ bestuursrapportage. De gemeente staat voor de opgave om structureel te bezuinigen. Om hier op een zorgvuldige en toekomstgerichte manier invulling aan te geven, is in 2025 bezuinigingstraject gestart. Dit traject bestaat uit drie samenhangende sporen, die elkaar aanvullen en versterken. Het derde spoor richt zich op het ontwikkelen van effectievere manieren van werken.

Het overhevelen van onze uitvoeringswerkzaamheden van de belastingtaak naar een gemeenschappelijke regeling sluit aan op dit spoor en levert op de wat langere termijn een mogelijke structurele bezuinig op.

Uitvoering Een interne werkgroep bereidt de overgang naar Tribuut voor in samenwerking met medewerkers vanuit Tribuut

3

Het college van B&W dient de belastingregelingen in te trekken, het betreft de beleidsregels met betrekking tot de uitvoering WOZ en de beleidsregels voor het aanwijzen van een belastingplichtige in een keuzesituatie. Er dient een aanpassing van de Mandaatregeling te komen en aanwijzingsbesluiten voor de heffings- en invorderingsambtenaren dienen ingetrokken te worden. Planning 2026 Februari : raad besluit over toestemming toetreding tot Tribuut Eind maart : college B&W dient het verzoek in bij Tribuut om toe te treden tot de gemeenschappelijke regeling 15 april : het bestuur van Tribuut stelt advies op ten aanzien van het verzoek ingediend door gemeente OudeIJsselstreek. Het bestuur van Tribuut stelt de ontwerpbegroting 2027-2030 vast met bijlage voor deelname van gemeente Oude-IJsselstreek Begin mei: Deelnemende gemeenten sturen zenden ontwerp toetredingsbesluit en ontwerpbegroting naar hun raden voor zienswijze Juli: Raden van de deelnemende gemeenten besluiten over (eventuele) zienswijze.

Deelnemers sturen zienswijze of bericht dat er geen zienswijzen zijn ingediend naar het bestuur van Tribuut 9 september: Het bestuur van Tribuut stelt (eventueel) nieuw ontwerp toetredingsbesluit op en zendt dat aan de deelnemende gemeenten September: De deelnemende gemeenten stellen definitieve tekst toetredingsbesluit vast, onder voorbehoud van toestemming van hun raden en zenden dat aan hun raden. November: De raden van de deelnemende gemeenten verlenen toestemming. Gestreefd wordt naar een overdracht van werkzaamheden per januari 2027, het exacte moment wordt in samenspraak met Tribuut bepaald en deze planning is gericht op het tijdig kunnen voor breiden van de aanslagen 2027 door Tribuut. Personeel Een belangrijk aandachtspunt bij het overdragen van werkzaamheden aan een gemeenschappelijke regeling zijn de personele consequenties. Op dit moment betreft dit vijf medewerkers die direct betrokken zijn bij de werkzaamheden en die bij de overgang in januari 2027 betrokken zullen zijn. Er geen sprake is van gedwongen ontslagen en er zal voldoende ruimte zal zijn voor maatwerk trajecten. De ondernemingsraad heeft nog geen advies uitgebracht. Het advies van de ondernemingsraad zal op een later gecommuniceerd worden.

Communicatie Met name rondom de daadwerkelijke overdracht van werkzaamheden aan Tribuut en zeker op het moment dat de 1e aanslagen vanuit Tribuut (namens de gemeente Oude-IJsselstreek) worden verstuurd (januari/februari 2027) volgt er een actieve communicatie richting onze inwoners. Dit maakt onderdeel uit van het implementatietraject. Rond het moment van de daadwerkelijke overdracht wordt de gemeenteraad geïnformeerd middels een raadsbrief. De raad zal op de hoogte gebracht worden als er tussentijdse ontwikkelingen zijn.

4

Bijlagen

Burgemeester en wethouders,

R.J.W.M Frerix

L.J. Werger

Secretaris

Burgemeester

Raadsvergadering d.d. ☐

conform voorstel

☐

zonder hoofdelijke stemming

☐

met algemene stemmen

☐

……stemmen voor……stemmen tegen

☐

aangenomen

☐

aangenomen met amendement…………

☐

aangehouden

☐

verworpen

☐

ter vergadering uitgereikt bij agendapunt

☐

in handen van B&W gesteld

☐

opmerkingen/toezeggingen……………….

☐

……………………………………………….

5

6

Raadsvergadering d.d. 26 februari 2026

De raad van de gemeente Oude IJsselstreek,

overwegende dat

gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 20 januari 2026

gelet op het bepaalde in de

BESLUIT: 1. Toe te treden tot de gemeenschappelijke regeling Tribuut.

Aldus besloten door de raad van de gemeente Oude IJsselstreek in zijn openbare vergadering van 26 februari 2026

De griffier,

de voorzitter,

M.B.J. Looman

L.J. Werger

7