Raadsvoorstel Klimaatagenda 2022 - 2026.pdf

Raadsvoorstel Datum raadsvergadering

: 2 juni 2022

Zaaknummer

: 322242

Onderwerp:

: Klimaatagenda 2022 - 2026

De raad wordt voorgesteld 1. De Klimaatagenda 2022 – 2026 vast te stellen

Aanleiding Als gemeente staan we voor een grote opgave. Het klimaat verandert, weersomstandigheden worden extremer. Als gemeente Oude IJsselstreek willen we veilig, leefbaar en aantrekkelijk blijven voor toekomstige generatie. Daarom nemen we maatregelen om verdere klimaatverandering zoveel mogelijk te voorkomen, en richten we onze leefomgeving zodanig in dat we ons voldoende kunnen weren tegen de weersextremen. Deze maatregelen zullen op veel terreinen zichtbaar worden: in de warmtetransitie, in onze inspanningen om duurzame energie op te wekken, en in maatregelen die we nemen om de gevolgen van wateroverlast, overstromingen, hitte en droogte te voorkomen. In deze agenda presenteren we de maatregelen waarmee we onze gemeente klimaatbestendig gaan maken. Vastgelegd zijn de verwachtte klimaateffecten in onze gemeente, de visie en ambities voor een klimaatbestendige inrichting en de klimaatagenda voor 2022 tot en met 2026. Wat wordt met beslissing bereikt We koersen op een klimaatbestendige inrichting van de gemeente in 2050, in lijn met de landelijke afspraken. In dit stuk vindt u de verwachte klimaateffecten in onze gemeente, de visie en ambities voor een klimaatbestendige inrichting en de klimaatagenda voor 2022 tot en met 2026. De financiële consequenties worden verder uitgewerkt in het gemeentelijk rioleringsplan en het groenbeleid.

Argumenten om in te stemmen met voorgestelde beslissing(en) 1.1 Het klimaatbestendig maken van onze gemeente is een majeure opgave. Steeds duidelijker wordt welke maatregelen nodig zijn om de gevolgen van klimaatverandering, waaronder droogte, aan te pakken. Het is een majeure opgave, en vraagt een gecoördineerde aanpak. In deze agenda beschrijven we die aanpak. Voor een gerichte programmatische uitvoering van de agenda is coördinatie op proces en inhoud nodig. We stellen voor dit te beleggen bij een nog te werven Adviseur Klimaat te dekken uit het rioolfonds (zie ook paragraaf Kosten, baten, dekking). 1

1.2 Door de klimaatagenda vast te stellen voldoen we aan de nationale Deltabeslissing Ruimtelijke Adaptatie. De klimaatagenda van de gemeente Oude IJsselstreek staat niet op zichzelf. In de nationale Deltabeslissing Ruimtelijke Adaptatie is de ambitie vastgelegd om heel Nederland klimaatbestendig in te richten. Daarmee is een transitie ingezet, die in 2050 voltooid moet zijn. In het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie (DPRA) staat hoe gemeenten, waterschappen, provincies en het Rijk deze transitie kunnen doorlopen. Met deze Klimaatagenda geven we invulling aan de transitie naar een klimaatbestendige inrichting in de gemeente oude IJsselstreek. 1.3 We werken samen aan de opgave in Oost Nederland en Achterhoek met daar beschikbare kennis en ervaring. We werken al langere tijd samen in Oost Nederland via ZON (Zoetwater Oost Nederland) om de gevolgen van droogte tegen te gaan. Daarnaast werken we specifiek voor de Klimaatagenda samen in de Achterhoek in het DPRA Achterhoek + (Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie Achterhoek+). Via beide samenwerkingen maken we ook aanspraak op landelijke subsidies, respectievelijk de ZON en IMPULS subsidie, en profiteren we van kennisontwikkeling bij collega overheden. 1.4 Aanpassen aan klimaatverandering is een gedeelde opgave.

Deze agenda beschrijft welke rol we als gemeente hebben, en welke partijen we nodig hebben om de gemeente klimaatbestendig te maken. Op veel van de thema’s is de gemeente niet, of niet alleen, verantwoordelijk. In de klimaatagenda is beschreven op welke thema’s we samenwerking zoeken met andere organisaties en instanties zoals bijvoorbeeld de Veiligheidsregio, GGD, waterschap, netwerkbedrijven, woningbouwverenigingen, maar ook onze eigen bewoners, voor het aanpakken van de gevolgen van klimaatverandering in onze gemeente. 1.5 Via het rioleringsplan en groenbeleid geven we invulling aan het klimaatbestendig maken van de gemeente. Voor de aanpassingen in de openbare ruimte zijn het rioleringsplan en het groenbeleid de belangrijkste instrumenten. In de Klimaatagenda beschrijven we hoe we het groenbeleid en rioleringsplan inzetten om de openbare ruimte klimaatbestendig in te richten. 1.6 Veel van de noodzakelijke maatregelen worden gekoppeld aan nieuwe ontwikkelingen of herinrichtingen. De gemeente is volop in ontwikkeling. Omschakelen naar een klimaatbestendige inrichting wordt haalbaar als de noodzakelijke maatregelen meekoppelen met lopende of voorgenomen ontwikkelingen. Denk hierbij aan gebiedsontwikkelingen, nieuwbouwprojecten, groot onderhoud openbare ruimte of revitaliseringsprojecten.

Het tijdstip waarop de maatregelen worden uitgevoerd, is daarmee afhankelijk van de planning van de genoemde projecten. In deze agenda beschrijven we wat we gaan doen om te zorgen dat deze ontwikkelingen klimaatbestendig zijn. 1.7 Het betrekken van inwoners op dit thema is cruciaal. Klimaatverandering is een thema wat veel vragen op kan roepen, en waarop we ook actie van bewoners vragen. We zetten daarom in het op het betrekken van de bewoners op dit thema via voorlichting, acties en soms subsidie. Deze agenda beschrijft hoe we dit gaan doen. Kanttekeningen 1. De mate waarin het klimaat zal veranderen is nog niet zeker. De grootte van de klimaatverandering is onzeker. Onder andere of en hoe we er wereldwijd in slagen de doelen van Parijs te halen bepaalt de mate waarin het klimaat in Nederland gaat veranderen. We houden hier rekening mee door te kiezen voor robuuste oplossingen (die ook nog werken als alles wat anders uitpakt), door kennisontwikkeling en nieuwe inzichten goed bij te houden en door elke vijf jaar de agenda aan te passen aan nieuwe inzichten. 2. Calamiteiten zijn niet uit te sluiten. We koersen erop om in 2050 klimaatbestendig te zijn, zodat het financieel en organisatorisch haalbaar blijft.

Omdat het klimaat nu al aan het veranderen is, is de kans aanwezig dat we de komende jaren te maken krijgen met calamiteiten zoals wateroverlast of droogte met schade tot gevolg.

2

Kosten, baten, dekking De uitvoeringskosten die voortvloeien uit de Klimaatagenda 2022-2026 worden meegenomen in onze plannen en projecten: 1 – Via projectbudget meekoppelen aan ontwikkelingen Het grootste deel van de maatregelen die nodig zijn om de gevolgen van klimaatverandering aan te pakken, zal worden gerealiseerd door mee te koppelen met projecten die toch al in gang gezet worden. Zoals bijvoorbeeld nieuwbouwprojecten, gebiedsontwikkelingen, groot onderhoud openbare ruimte of revitaliseringen. De extra kosten voor klimaatadaptatie worden meegenomen in het projectbudget. 2 – Via riolerings- en waterplan In 2022 wordt een nieuwe versie van het rioleringsplan opgesteld. In dit plan worden de maatregelen in de openbare ruimte, die nodig zijn om wateroverlast en -tekort tegen te gaan, uitgewerkt en de kosten hiervoor worden geraamd. Dit plan wordt te zijner tijd ter besluitvorming aangeboden aan de raad. 3 – Via Groen uitvoeringsagenda In 2022 wordt per kern een uitwerking gemaakt van de noodzakelijke aanpassingen in groeninrichting en -beheer. Ook dit plan wordt te zijner tijd aangeboden aan de raad. 4 – Door inzet van subsidies Het rijk financiert door middel vab de ZON-subsidie en de IMPULS-subsidie een (beperkt) deel van de maatregelen. Wij maken – indien mogelijk – gebruik van die subsidies. Hierbij is wel altijd cofinanciering vanuit de gemeente nodig.

Die loopt via de bovengenoemde posten. Voor een gerichte programmatische uitvoering van de Klimaatagenda is coördinatie op proces en inhoud nodig. We stellen voor dit te beleggen bij een nog te werven Adviseur Klimaat. Deze adviseur wordt verantwoordelijk voor de voortgang van de klimaatagenda, verzorgt de afstemming met (regionale) partners en andere partijen, borgt de verankering in projecten, communicatie met bewoners, kennisontwikkeling, en de afstemming met college en raad. De kosten van deze adviseur wordt gedekt vanuit het rioolfonds. Veel acties moeten uitgevoerd gaan worden door vakdeskundigen, zoals de medewerkers stedelijk water, groen, projecten, RO, projecten, communicatie etc. We verwachten onder meer op de disciplines stedelijk water en groen aanvullende capaciteit nodig te hebben. De benodigde formatieve uitbreiding wordt nog nader uitgewerkt, waarna besluitvorming hierover kan plaatsvinden. Uitvoering Het klimaatbestendig maken van de gemeente is een rijdende trein. We starten niet bij nul: veel van de lopende ontwikkelingen zijn al klimaatbestendig. We zorgen dat dit zeker geldt voor de projecten die de komende jaren worden opgestart, zodat we voortvarend toewerken naar een klimaatbestendige gemeente in 2050.



 



Planning Deze klimaatagenda wordt in elk geval na vijf jaar geactualiseerd. Hierin zullen nieuwe inzichten rond klimaatverandering en maatregelen een plek krijgen, en wordt de voortgang gerapporteerd. Personeel De werving van een Adviseur Klimaat is gestart. Communicatie/participatie Communicatie en participatie van bewoners is een belangrijk onderdeel van de Klimaatagenda, en bestaat onder andere uit het voortzetten en nog versterken van de huidige acties (subsidies voor afkoppelen, informatie via o.a. weetvanwater.nl en acties zoals Steenbreek). Evaluatie/verantwoording Via Datalab GO houden we de voortgang van maatregelen bij, en indien gewenst rapporteren we hierover aan raad/college. In elk geval wordt na vijf jaar de raad via de geactualiseerde klimaatagenda op de hoogte gesteld van de voortgang. 3

Bijlagen 1. Klimaatagenda 2022 - 2026

Burgemeester en wethouders,

Marijke Verstappen

Otwin van Dijk

Secretaris

Burgemeester

Raadsvergadering d.d. 2 juni 2022 ☐

conform voorstel

☐

zonder hoofdelijke stemming

☐

met algemene stemmen

☐

……stemmen voor……stemmen tegen

☐

aangenomen

☐

aangenomen met amendement…………

☐

aangehouden

☐

verworpen

☐

ter vergadering uitgereikt bij agendapunt

☐

in handen van B&W gesteld

☐

opmerkingen/toezeggingen……………….

☐

……………………………………………….

4