PvdA - Bijdrage 1e termijn 31 oktober 2022.pdf

Eerste termijn 31 oktober 2022 Begroting 2023 en Meerjarenbegroting Oude IJsselstreek Financiën Ondanks de verschillende crises waarin we als land maar ook als gemeente verkeren laat het College een gezonde begroting zien die meerjarig sluitend is. In 2023 wordt een tekort verwacht, maar die wordt door de toename van de Algemene Uitkering en de uitkering uit het Sociaal Domein ruimschoots goed gemaakt. Het College houdt er rekening mee dat na het aantreden van een nieuwe regering in 2026 op de rijksuitgaven bezuinigd gaat worden. Die teruggang in 2026 kan natuurlijk meevallen, maar het is verstandig om “met beleid” nieuwe structurele uitgaven te doen. De meerjarenbegroting voldoet op dit punt met een klein overschot. Bij de structurele begrotingscijfers, na aftrek van incidentele uitgaven, dreigt een tekort in 2026 van 340k. Maar dat is te ver weg om daar nu al zorgen over te hebben. Het is voor ons een acceptabel oplossing om de reserve Sociaal Domein aan een maximum van 4 miljoen en een minimum van 1 miljoen te zetten. We vragen ons wel af hoe lang we dit vol kunnen houden als het rijk steeds meer onderdelen vanuit de uitkering sociaal domein gaat overhevelen naar de algemene uitkering. Voorzitter, bij de voorjaarsnota heeft onze fractie op onderdelen aangegeven welke onderwerpen wij graag terugzien in de begroting.

Allereerst zijn wij ons pijnlijk bewust van het zware weer waarin onze inwoners, verenigingen, bedrijven en maatschappelijke instellingen verkeren. Op wereld- en Europese schaal is de situatie ongewis. In een worst-case scenario kunnen de vooruitzichten zo maar, nog eens sterk verslechteren. Wat kunnen we op lokaal niveau doen? Bestaanszekerheid Onze fractie heeft bij de behandeling van de voorjaarsnota het college gevraagd om na te denken over maatregelen en daarbij expliciet gerefereerd aan de energie armoede. U bent vervolgens voortvarend aan de slag gegaan. Er is een avond georganiseerd om de Raad op weg te helpen en we hebben een memo met denkrichtingen ontvangen. Dank daarvoor. De urgentie wordt raadsbreed gevoeld en we zijn blij met het voornemen van deze raad om in een gezamenlijke motie uit te spreken hoe we in 2022 en 2023 onze inwoners langs vier actielijnen kunnen helpen. Het gaat daarbij om de communicatie verder te optimaliseren. De energietoeslag op 130% te zetten voor 2022 en 2023 en in schrijnende situaties maatwerk te leveren. De subsidie voor verenigingen op 130% te zetten en te investeren in structurele verduurzamingsmaatregelen. Als het Rijk komend voorjaar met nieuwe maatregelen komt dan willen we opnieuw de balans opmaken en daarover met college en raad in gesprek.

Voorzitter, echt structureel en duurzaam helpen doen we als onze inwoners en bedrijven niet meer afhankelijk zijn van fossiele brandstof. Is het mogelijk dat daar waar het College een bijdrage doet in energieprojecten deze bijdrage wordt omgezet in de vorm van een aandeel. Zo maken we enerzijds het project haalbaar en participeren we in financieel zin hetgeen onze inwoners ten goede komt. Naast zonne- en windenergie denkt dit college ook na over nieuwe energie. Kunnen hier al ontwikkelingen gemeld worden? Dat de marktwerking o.a. op gebied van energie levering heeft gefaald wordt inmiddels ook door de Tweede Kamer hardop gezegd. Van rechts tot links. Minister Jetten heeft aangekondigd een wet voorbereiden waar warmtenetten in publiek eigendom komen. Dat gaat de goede kant op. Energie is een basisvoorziening, grilligheid van de Markt hoort hier niet thuis. Ik kom bij het onderdeel Recreatie en Toerisme, een toekomstige economische drager. De ambities zijn vastgelegd in verschillende documenten en heeft een belangrijke positie in het coalitiekoord. We moeten nu echt naar de uitvoering, dat schrijft u immers ook zelf. Zo hadden we concrete maatregelen verwacht op het professionele niveau van R. en T. in relatie tot o.a. Landschapsvisie, bevaarbaarheid van de Oude IJssel, het Museum en Hotelaccommodatie. Misschien zijn we wat ongeduldig en kunt u dit ongeduld weg nemen.

1

We brengen in herinnering dat we tijdens de voorjaarsnota de suggestie hebben gedaan voor een economische stimulans op gebied van verduurzaming van de voedselketen en refereerden aan het onderzoek van Wageningen. Er liggen ultieme kansen om gezond voedsel, duurzaam geproduceerd en afkomstig uit de regio te vermarkten. En wat te denken van het festival van het Smakelijke Leven in de Achterhoek dat overmorgen wordt georganiseerd in de DRU. De rode draad: Samen aan de slag met duurzaam, gezond en als het ff kan uit eigen grond. Werken aan een internationaal onderscheidende vitale regio op gebied van voedsel. Samenwerking van onderop met inwoners, onderwijs en ondernemers. Deze kansen moeten we als gemeente mee oppakken en verder brengen. En vergeet niet, als we de gezondste regio willen zijn, en dat willen we, dan heeft dat veel te maken met wat we elke dag in onze mond stoppen. Welke mogelijkheden ziet het college en gaat u in 2023 oppakken? Maar we denken ook meer te kunnen halen uit het lidmaatschap van de Ring van IJzersteden. Dit jaar was er extra aandacht om jonge mensen te interesseren voor het smeden. U gaat het komende jaar met de lokale werkgroep nadenken over projecten. Wat te denken van een jaarlijkse IJzer Biënnale. Wil het college deze suggestie onderzoeken? Op meerdere fronten is de Provincie onze partner.

Uit de pers vernemen wij dat de rijkste provincie een ander financieel beleid gaat volgen. Op verschillende onderwerpen trekt de provincie zich financieel terug. Wat zijn de gevolgen voor de regio en waar raakt het nieuwe financiële beleid onze begroting? Wilt u ons hierover informeren? Maar vooral, welke actie gaat u ondernemen? Woningbouw De stijgende bouwprijzen, het Didam arrest, draagvlak bij omwonenden maken dat onze jongeren nog steeds in de wacht staan voor een woning. Een zorgelijke ontwikkeling. Zint u inmiddels op een plan B? De regio Achterhoek neemt met 8000 woningen slechts een klein deel van de landelijke taakstelling van 900.000 voor haar rekening. Hoe komt dat? Waar is de ambitie van de Achterhoek gebleven? Hoe is het mogelijk dat we slechts 1% van de landelijke woningbouwtaart gaan invullen? Kortom: Zint u op een plan B als het gaat om vlot trekken van de Tiny Houses? Wat gaat het college doen om de regionale woningbouwtaakstelling significant op te plussen? Ook de Sociale Woningbouw verdient aandacht. Minister de Jonge wijst in zijn nota: “Thuis voor iedereen” op de noodzaak van meer sociale woningbouw. Gaat Wonion op dit punt haar beleid aanpassen? Bovendien zou wat ons betreft Wonion eveneens een versnelling moeten aanbrengen in het klimaatneutraal maken van haar woningen. Wonion wil in 2050 dat alle woningen (4000) klimaatneutraal zijn.

Dat duurt veel te lang. De verhuurdersheffing wordt vanaf 2023 afgeschaft. Hierdoor ontstaat investeringsruimte en kan klimaatneutraliteit versneld opgepakt worden. We zien graag dat het college in gesprek gaat met de corporatie en hierover hernieuwde prestatieafspraken maakt. Tot slot voorzitter, wij hebben bij behandeling van de Voorjaarsnota van harte ingestemd met het voornemen om op gebied van personeel mensen te werven die willen meehelpen aan de verdere ontwikkeling van onze gemeente. We lezen in deze begroting dat er stappen worden gezet op het verbeteren van de bedrijfsprocessen en dat de focus wordt gelegd op de ontwikkel gemeente die we willen zijn. We lezen dat de dimensies van Brede Welvaart worden gebruikt om te zoeken naar meekoppelkansen. Die beweging zien we graag. Niet alleen in de organisatie maar ook maatschappelijk. Maar voorzitter wat doen we dan precies? En vooral hoe doen we dat? Brede Welvaart lijkt op dit moment een mantra, zonder dat we doelen en realisatie hebben vastgesteld. Onze fractie heeft behoefte om hier meer duidelijkheid over te hebben. In een Motie die in september door deze raad unaniem is aangenomen wordt het college verzocht om in het eerste kwartaal van 2023 een traject te initiëren over Brede Welvaart en de toepassingsmogelijkheden daarvan, zodat het concept breed gaat leven in de raad, college en organisatie.

Aanvullend daarop is ons voorstel om in overleg met het VNG een gastcollege te verzorgen en geïnformeerd te worden over het begrip Brede Welvaart. Volgens ons is dat een prima start om te leren dit begrip toe te passen in onze bestuurscultuur.

2