PRO - 20251103 Algemene Beschouwingen.pdf

Algemene Beschouwingen Programmabegroting 2026–2029 Voorzitter, De verkiezingsuitslag laat zien dat veel mensen vinden dat het anders moet. Minder mooie praat, meer doen. Minder beleid over mensen, meer beleid vóór mensen. Dat geluid herkennen wij. Dat is precies waar Pro! Oude IJsselstreek voor staat: eerlijk bestuur, sociale keuzes en een gemeente die luistert naar haar inwoners in plaats van over hen beslist. Wij staan hier vanavond met één doel: zorgen dat de begroting niet alleen klopt op papier, maar ook in het dagelijks leven van mensen.

De menselijke maat en sociale rechtvaardigheid Voor Pro! Oude IJsselstreek is een sluitende begroting nooit genoeg als de samenleving open wonden heeft. Zorg, wonen en armoede dat zijn geen beleidsstukken, dat zijn mensen. Wij zien nog te vaak dat inwoners verdwalen in regels, dat mantelzorgers overbelast raken en dat mensen met een kleine beurs als eerste de rekening betalen. Wij vragen het college: • • •

Hoe zorgt u ervoor dat bezuinigingen binnen het sociaal domein niet leiden tot verlies van de menselijke maat? Wordt er gemeten wat het beleid écht betekent voor inwoners, bijvoorbeeld bij de jeugdzorg en de Wmo? En hoe garandeert het college dat niemand tussen wal en schip valt als loketten blijven versnipperen?

Niet meer beleid, maar meer ruimte voor de mensen die het beleid uitvoeren. Niet nog een project, maar praktische steun voor inwoners die het nú nodig hebben.

Lokale economie, wonen en realistisch beleid Wij zien veel ambities, maar te weinig onderbouwing. De vraag is niet: wat kunnen we nog meer doen, maar: wie profiteert er werkelijk van?

Onze lokale ondernemers, het MKB, de mensen in onze dorpen, zij houden deze gemeente draaiende. Wij willen dat elke euro die we investeren, terug te zien is in lokale banen, in levendige dorpskernen en in voorzieningen die blijven bestaan in onze gemeente. Wij willen van het college weten: • Hoeveel betaalbare woningen worden er écht gebouwd, niet alleen gepland? • En krijgen starters in onze gemeente eindelijk een eerlijke kans? • Hoe zorgt u ervoor dat ouderen die willen doorstromen, ook daadwerkelijk kunnen verhuizen zodat gezinnen weer ruimte krijgen? Pro! Oude IJsselstreek vraagt het college om bij ieder groot project voortaan aan te tonen wat het oplevert voor onze lokale economie en inwoners en niet alleen wat het kost.

Open bestuur en vertrouwen Voorzitter, wij merken dat de afstand tussen inwoners en bestuur groeit. Besluiten worden vaak genomen zonder dat mensen begrijpen waarom. Openheid is geen gunst, het is een plicht. Wij vragen het college: • •

Is het college bereid om elk kwartaal openbaar te rapporteren over de voortgang van belangrijke projecten, in begrijpelijke taal? Hoe gaat u inwoners betrekken vóórdat besluiten genomen worden, in plaats van pas achteraf te informeren?

Een gemeente die uitlegt wat ze doet, wint vertrouwen terug. Vertrouwen komt te voet, maar vertrekt te paard en dat moeten we ons blijven realiseren.

Bestuurlijke moed en realisme Niet alles kan. Dat erkennen is geen zwakte, maar wijsheid. We hoeven niet de grootste of de snelste gemeente te zijn, we moeten de meest betrouwbare zijn. De historicus Johan Huizinga schreef ooit: “Geschiedenis is niet het verleden, maar het bewustzijn van het verleden.” Laten we dat bewustzijn gebruiken. We moeten leren van eerdere fouten of het nu gaat om te grote ambities, gebrekkige sturing of gemiste kansen. Een eerlijke politiek begint bij realisme. Liever één goed uitgevoerd plan dan vijf half afgemaakte projecten.

Toekomst en verantwoordelijkheid Een begroting is niet alleen een rekensom, het is een moreel kompas. Wij bepalen vanavond niet alleen wat het kost, maar ook wat we waard vinden. Voor Pro! Oude IJsselstreek ligt de toekomst in drie woorden: zorg, betaalbaarheid, eerlijkheid.

De schrijver George Orwell zei het al: “In tijden van leugens is de waarheid spreken een revolutionaire daad.” Voorzitter, eerlijke politiek betekent ook eerlijk zijn over keuzes. Wij kunnen niet alles doen, maar we kunnen wél het juiste doen. Kiezen voor mensen die het moeilijk hebben, voor betaalbare woningen, voor toegankelijk vervoer en voor een samenleving waarin iedereen mee kan doen.

Slotwoord Voorzitter, Pro! Oude IJsselstreek kiest voor een gemeente die niet alleen rekent, maar vooral luistert. Een bestuur dat betrouwbaar is, menselijk, en niet bang om fouten te erkennen. Wij willen samen bouwen aan een gemeente waar niemand wordt vergeten en waar solidariteit geen woord is, maar een gewoonte. Vanavond wil ik ook namens mijn fractie onze waardering uitspreken voor de ambtelijke organisatie, die deze begroting zorgvuldig heeft voorbereid en voor het college, dat de dialoog met de raad en met onze inwoners niet uit de weg gaat. We zijn het niet altijd eens, maar we werken wel aan hetzelfde: een sterke, eerlijke en sociale gemeente Oude IJsselstreek. De filosoof Spinoza zei ooit: “Niet lachen, niet huilen, maar begrijpen.” Dat is onze opdracht, als raad, als college en als gemeenschap. Niet alleen om te reageren op problemen, maar om ze te doorgronden en samen op te lossen. Laten we, ook waar we verschillen, blijven zoeken naar wat ons verbindt: een gemeente die recht doet aan gewone mensen en bestuurders die luisteren, uitleggen en verantwoordelijkheid nemen. Dank u wel, voorzitter.