PRO - 20250703 Voorjaarsnota.pdf

Voorzitter, geachte raads- en collegeleden, inwoners op de publieke tribune en livestream kijkers, Vandaag bespreken we de laatste perspectiefnota 2026–2029 van dit college. En eerlijk gezegd hadden we gehoopt dat dit een positief verhaal zou zijn. Een mooie afsluiting van deze bestuursperiode. Maar helaas is dat niet zo. Waardering voor het ambtelijk werk Voordat ik inga op de inhoud wil ik, namens PRO! Oude IJsselstreek, onze waardering uitspreken richting de ambtelijke organisatie én het college voor het vele werk dat is verzet om deze perspectiefnota, jaarrekening, voorjaarsnota en berap op te stellen. We realiseren ons dat het opstellen van deze stukken – zeker in financieel zware tijden – complex en tijdrovend is. Dank voor de inzet, transparantie en bereidheid om ook de raad daarin mee te nemen. Dankzij Den Haag ligt er vandaag een dik pak bezuinigingen en ombuigingen. Waarvan een deel pijnlijk is – zoals op onderwijs, Wmo, jeugdzorg en lastenverzwaringen. Maar eerlijk is eerlijk, heel veel wordt doorgeschoven en is op zijn minst zeer onzeker. Zware bezuinigingen In plaats van een positief slot moeten we vandaag spreken over de grootste bezuinigingen die deze gemeente ooit heeft gekend. Dat is hard. En het raakt veel mensen – vooral mensen die het al moeilijk hebben.

Zorg en ondersteuning onder druk Voor PRO! Oude IJsselstreek blijven de ontwikkelingen rondom de jeugdzorg en de Wmo een punt van zorg. Deze voorzieningen zijn cruciaal voor mensen die ondersteuning nodig hebben – jongeren met problemen, ouderen, of anderen die niet zonder hulp kunnen. We zien dat er keuzes worden gemaakt die directe gevolgen hebben voor deze zorg. Het is belangrijk dat we scherp blijven op wat dit betekent voor de mensen die hiervan afhankelijk zijn. Denk bijvoorbeeld aan het leerlingenvervoer. Als we nu ook nog zorg op hun bordje leggen, gaat dat gewoon niet lukken. Het klinkt misschien mooi op papier, maar in de praktijk werkt het niet altijd. PRO! Oude IJsselstreek wil weten of deze plannen werkelijk uitvoerbaar zijn. En zo niet, dan moeten ze van tafel.

De afstand tot inwoners groeit Voorzitter, wat ons al langere tijd dwarszit, is de groeiende afstand tussen de gemeente en haar inwoners. We hebben het gevoel dat de overheid steeds minder dienend is, en steeds meer voorschrijvend. We zien inwoners die zich niet gehoord voelen bij participatietrajecten. Die worden genegeerd, of hun gelijk pas kunnen halen bij de rechter. De menselijke maat ontbreekt te vaak. Denk aan het dossier rondom leerlingenvervoer. Té vaak starten we een participatietraject dat meer voelt als een vinkje op een lijstje dan een oprechte uitnodiging tot meedenken. Té vaak horen we dat de gemeente stopt met communiceren. Té vaak lijkt het alsof de gemeente vindt dat zij het wel weet, en dat inwoners zich maar moeten schikken. Voor ons is dat onacceptabel. Wij zijn er voor de inwoners – niet andersom. Onze oproep aan het college: herstel het vertrouwen. Werk aan de toon, de houding, de toegankelijkheid. En neem participatie écht serieus. Structureel te late besluiten en dwangsommen Dan voorzitter, een structureel probleem dat nu écht opgelost moet worden: het niet tijdig nemen van besluiten, met als gevolg het betalen van te veel dwangsommen. Dit is niet alleen een financiële aderlating, maar ook een signaal dat er iets mis is in de organisatie. Daarom vragen wij: • • •

Welke concrete maatregelen worden genomen om voortaan binnen de wettelijke termijnen besluiten te nemen? Hoe gaat het college voorkomen dat we opnieuw onnodige dwangsommen moeten betalen? Is er al een verbeterplan in voorbereiding of uitvoering?

Wij willen dat deze processen structureel verbeteren. De inwoners mogen niet de dupe zijn van traag of inefficiënt bestuur. Scherp aandachtspunt: de DRU Voorzitter, Dan een dossier dat opnieuw onze volle aandacht verdient: de situatie rondom de DRU Industriepark. De DRU heeft in 2024 haar rente- en huurverplichtingen niet kunnen nakomen. De achterstand loopt op, er zijn schulden bij de Belastingdienst en bij de BNG Bank. En opnieuw wordt er een forse financiële injectie gevraagd van €1,7 miljoen – waarvan €1 miljoen wordt verrekend met de huurschuld en €700.000 extra wordt toegekend.

De vraag is: hoe heeft het zo ver kunnen komen? De directeur-bestuurder hield deze raad veel te lang in het ongewisse. In februari 2025 werd slechts een kwart van de subsidie gedeclareerd, in plaats van de helft. Dat is niet alleen een signaal van financieel wanbeheer, maar ook van gebrekkige communicatie richting de raad. PRO! Oude IJsselstreek zegt het duidelijk: huurachterstanden zijn onacceptabel zolang we op het sociaal domein moeten bezuinigen. Een cultureel centrum verdient onze inzet – maar alleen als daar transparantie, verantwoording en bestuurlijke grip tegenover staan. Wij zien op dit moment géén basis van vertrouwen. De huidige directeur mist grip, communiceert te laat, en komt afspraken niet na. Daarom vragen wij het college: 1. Toets de geschiktheid van de directie: is er voldoende daadkracht en bestuurlijke betrouwbaarheid? 2. Stel een heldere toekomststrategie op: budgetdiscipline en externe controle. Zolang dit ontbreekt, steunen wij géén verdere gemeenschapsgelden voor de DRU. Weerbaarheid en samenleving In deze tijd van internationale dreiging introduceert Defensie weerbaarheidstrainingen voor burgers. Niet iedereen zal zo’n 10-weekse cursus kunnen of willen volgen. PRO! Oude IJsselstreek vraagt zich af of het college al nadenkt over andere vormen van maatschappelijke weerbaarheid.

Kunnen we hierbij gebruikmaken van bestaande netwerken, vrijwilligers en organisaties in onze gemeente? Hoe denkt het college vrijwilligers en lokale krachten te betrekken bij deze opgave? Lasten, samenwerking en realisme Tot slot voorzitter, een paar duidelijke uitgangspunten. Wij pleiten voor terughoudendheid bij het verhogen van lasten, een kritische blik op regionale samenwerkingen en een realistische aanpak van ruimtelijke opgaven. Onze prioriteit moet liggen bij kwaliteit, betaalbaarheid en een leefbare omgeving. Alleen zo houden we de Oude IJsselstreek gezond, sociaal en toekomstbestendig.

We begrijpen dat er moeilijke keuzes op tafel liggen. Maar juist in moeilijke tijden moet je kiezen voor solidariteit. Voor mensen die hulp nodig hebben. Voor gelijke kansen. Voor een overheid die naast haar inwoners staat. PRO! Oude IJsselstreek zal dit college kritisch blijven volgen, maar waar mogelijk ook meedenken. Want wij geloven in een gemeente die niemand laat vallen – zeker niet als het moeilijk wordt. Dank u wel.