Participatie in Oude IJsselstreek Omgevingswet proof.pdf

Participatie in Oude IJsselstreek Omgevingswet proof?! Rekenkamercommissie Oude IJsselstreek November 2021

Agenda • Achtergrond • Doel onderzoek • Opzet onderzoek • Centrale vraag & deelvragen • Conclusies • Aanbevelingen voor raad en college • Vragen

Onderzoek • Achtergrond: – Omgevingswet in werking juli 2022 – Participatie belangrijk element

• Doel: – Inzicht in huidige situatie: beleid en uitvoering – Bouwstenen Omgevingswet bestendig participatiebeleid

• Opzet onderzoek: – Beleid: Documentenstudie & interview portefeuillehouder en beleidsmedewerker – Uitvoering: Drie casussen met documentenstudie en interviews met ambtenaren en extern betrokkenen – Interactieve sessie met afvaarding raad, college en ambtelijke organisatie

Onderzoeksvragen • Centrale vraag “Hoe is het beleid en uitvoering betreffende participatie en is dat Omgevingswet-proof?”

• Deelvragen 1. Welk beleid, spelregels, rollen en bevoegdheden m.b.t. participatie zijn vastgesteld? 2. Hoe is de uitvoering? 3. Welke ervaringen met burgerinitiatieven en welke aanpassingen daardoor van beleid en uitvoering? 4. Hoe heeft de gemeenteraad tot nu toe gehandeld? 5. Welke wensen en verwachtingen leven er? 6. Welke leerervaringen kan de raad toepassen? 7. Welke aanbevelingen voor quick wins zijn te doen?

Conclusies • Hoofdconclusie: Gemeente is goed op weg, maar voldoet nog niet aan de participatievereisten van de Omgevingswet

• Deelconclusies: – Gemeente hanteert geen participatiebeleid – Geen vastgestelde en gedeelde definitie van participatie – Nadruk op maatwerk en leren, maar ervaringen worden niet gedeeld of vastgelegd – Participatie veel gericht op informeren & verbetering mogelijk voor informatievoorziening en terugkoppeling – Doel en proces specifieke participatietrajecten worden niet vooraf vastgesteld – Raad kan meer in positie gebracht worden – Raad kan zich ontwikkelen in kaderstellende rol en rolvastheid – Raad is betrokken tot participatie met risico’s

Participatie Participatieladder

Participatie in de Omgevingswet • • • • •

•

•

3 vormen: kennisgeving, motiveringsplicht, aanvraagvereiste Omgevingsvisie: motiveringsplicht bij vaststelling Omgevingsplan: kennisgeving vooraf en motivatieplicht bij vaststelling Omgevingsvergunning: vereist maar geen weigeringsgrond o.b.v. aanvraagvereiste N.B. Geen participatie noodzakelijk bij activiteiten zonder vergunningsplicht of alleen meldplicht! N.B. Voor vergunningsplichtige activiteiten vallend binnen het omgevingsplan kunnen toetsingsregels worden opgesteld! Voor “buitenplanse” activiteiten kan in omgevingsplan participatie door de raad verplicht gesteld worden.

Keuzemogelijkheden gemeenteraad t.a.v. participatie in de Omgevingswet • Hoeveel ruimte laat de gemeenteraad over aan het college van B&W? • Hoeveel kaders, aanvullende regels en spelregels geeft de gemeenteraad vooraf mee? • Op welke wijze wil de gemeenteraad participatie regelen en vormgeven? Bijvoorbeeld: – Verplichtstellen participatie bij “buitenplanse” activiteiten? – Podium bieden voor geluiden vanuit de gemeenschap? – Een budget reserveren voor participatie en/of andere ondersteuning?

Aanbevelingen voor het college 1. Formuleer een participatiebeleid en stel richtlijnen op & reik bouwstenen aan voor participatietrajecten – Definieer het begrip participatie en de beoogde doelen – Duidelijke proceskaders (wie wordt betrokken, budget, deskundigheid, momenten participatie etc.) – Duidelijke beschrijving en afbakening van rollen, bevoegdheden en verantwoordelijkheden van raad, college en organisatie – Criteria om te bepalen of participatie succesvol of voldoende was

2. Geef vorm aan een lerende organisatie – Evaluatie en reflectie organiseren en vastleggen – Experimenteer met verschillende vormen en bied maatwerk – Investeer in deskundigheid

Aanbevelingen voor de raad 3. Zie erop toe dat het college een participatiebeleid en een plan van aanpak opstelt. 4. Houd als raad de touwtjes in handen; laat participatie niet los. • • • • •

Bied een podium voor participatie en veranker dit. Maak een duidelijke verdeling van rollen en verantwoordelijkheden tussen raad, college en organisatie. Weeg integraal en maak een expliciete afweging tussen algemeen en individueel belang. Blijf alert op consistentie van keuzes en beslissingen Blijf waakzaam voor het “trekken van de participatiekaart”

Vragen?