Ontwerp Oude IJsselstreek Gemeentelijk Riolerings Plan 2017-2020.pdf

Daarnaast zal ook al het onderhoud aan de installaties vastgelegd worden in ons eigen beheerpakket. In 2015 zijn alle installaties volgens de wettelijke normen gekeurd. Deze keuring dient ieder 5 jaar uitgevoerd te worden en staat dus voor 2020 gepland. O4) Berekeningen Het hydraulisch en milieutechnisch functioneren van het rioolstelsel leggen we periodiek vast in een basisrioleringsplan. In de planperiode 2017-2020 actualiseren we een aantal basisrioleringsplannen. We voeren jaarlijks kleine deelstudies uit naar het functioneren van het rioolstelsel. Deze specialistische werkzaamheden besteden we uit. Optimalisatie van maatregelen aan de riolering en maatregelen aan de zuivering is belangrijk. We moeten daar de maatregelen treffen waar die tegen de laagst maatschappelijke kosten het meeste effect sorteren. Dit komt deze planperiode aan bod.

Basisrioleringsplan en het Besluit lozingen Buiten inrichtingen Het basisrioleringsplan bevat het overzicht van lozingswerken (inclusief tekeningen) zoals bedoeld in het Besluit lozingen Buiten inrichtingen van maart 2011. Het basisrioleringsplan stellen we samen met de waterbeheerder op. In het Bestuursakkoord Waterketen van juli 2007 is afgesproken dat gemeente en waterbeheerders de afvalwaterketen (riolering en zuivering) beheren als ware het één systeem en als ware zij één verantwoordelijke partij. Dat houdt in dat de lay-out van het stelsel dat is afgesproken in het basisrioleringsplan alleen wordt gewijzigd als de waterbeheerder het er mee eens is en vice versa. Met dit GRP verankeren we deze gedragsregel.

Oude IJsselstreek GRP 2017-2020, revisie O2 Pagina 34 van 46

De opgave

Klimaatadaptatie wordt steeds belangrijker. We verwachten dat er steeds vaker hevige regenbuien zullen voorkomen, waarbij het hemelwater niet door de riolering kan worden verwerkt en tijdelijk op straat zal blijven staan. Dit water zal naar het laagste punt stromen en op deze locatie zal voldoende ruimte moeten zijn om het water te bergen zonder schade voor de omgeving. Of dat problemen gaat opleveren gaan we onderzoeken door het uitvoeren van WODAN123 berekeningen. O5) Samenwerking in de afvalwaterketen De samenwerking in de afvalwaterketen is aan het groeien. Met het opstellen van de visie is een basis gelegd onder de uitvoering van vele projecten. Binnen de samenwerking AWT Etten werken we samen op het gebied van : • ontwikkeling methodiek kostenontwikkeling; • ontwikkelen klimaatadaptatiestrategie; • onderzoek terugwinnen grondstoffen en energie; • opzetten innovatieprogramma. Ook breiden we de samenwerking met medeoverheden, bedrijven en maatschappelijke organisaties uit om onze doelen te bereiken en kosten te besparen. We werken multischalig samen: in die samenstelling die het meeste oplevert. O6) Omgevingswet Als gevolg van de omgevingswet, zal ook het karakter van het Gemeentelijk Rioleringsplan veranderen. We onderzoeken hoe we een GRP Nieuwe Stijl kunnen opzetten dat recht doet aan de functies van het GRP en aan de Omgevingswet.

Maatregelen Onderzoek geeft inzicht waar maatregelen nodig zijn om de toestand van de riolering op het gewenste peil te brengen en te houden. In de volgende tabel staan de maatregelen samengevat voor de komende planperiode ( bedragen zijn afgerond). Tabel 6-A: Samenvatting maatregelen planperiode M1

Maatregel Exploitatie riolering

Investeringen M2 Vervanging/renovatie drukriolering M3 Vervanging/renovatie gemalen en randvoorzieningen M4 Vervanging/renovatie vrijvervalriolen M5 Klimaatadaptatie: verbetering en afkoppelen Totaal Investeringen

2017 1.517.000

2018 1.492.000

2019 1.487.000

2020 1.652.000

347.000

347.000

347.000

347.000

72.000

72.000

72.000

72.000

1.543.000

1.543.000

1.543.000

1.543.000

250.000

250.000

250.000

250.000

2.212.000

2.212.000

2.212.000

2.212.000

Oude IJsselstreek GRP 2017-2020, revisie O2 Pagina 35 van 46

De opgave

Een aantal opmerkingen: M1) Exploitatie riolering In deze post zitten alle uitgaven voor het dagelijks beheer zoals uitgaven voor onderzoek, reiniging, inspectie, energie, onderhoud gemalen, ict, personeel, etc. De vrijvervalriolen moeten regelmatig worden gereinigd om een goede afstroming mogelijk te maken. Net als bij inspectie geldt ook hier dat niet alle riolen even vaak hoeven te worden gereinigd, in de praktijk hanteren we risicogestuurd beheer. Vrijvervalriolen worden altijd gereinigd voordat een rioolcamera-inspectie plaatsvindt. Hierdoor zullen de meeste reinigingswerkzaamheden worden gecombineerd met inspecties. Watergangen en duikers zijn nodig voor het afvoeren van overtollig hemelwater en zijn onderdeel van de rioleringszorg. Watergangen moeten we periodiek onderhouden (baggeren) om voldoende profiel te houden, anders slibben ze dicht. Dit dichtslibben gebeurt – grofweg – door drie oorzaken: verstuiving van grond- en zanddeeltjes, bladval en overstorten vanuit de riolering. We hebben nog geen volledig inzicht in waar welke duikers liggen. Wel zijn al duikers aan renovatie of vervanging toe. Dat leidt vaak tot hoge kosten. In de praktijk blijken de duikers niet altijd even goed te functioneren, waardoor opstuwing en hoge waterstanden optreden, met soms overlast. We gaan daarom een onderhoudsprogramma opzetten.

In de jaarlijkse exploitatiekosten is een bedrag opgenomen voor onderhoud aan watergangen en duikers. Dit is een grove schatting. Op grond van voortschrijdend inzicht en onderzoek zal dit bedrag de komende jaren verder worden verfijnd. Het onderhoud aan de gemalen bestaat uit vele verschillende werkzaamheden, variërend van reiniging van het gehele gemaal tot het vervangen van specifieke onderdelen. Dit onderhoud vindt plaats gelijktijdig met de inspecties door een extern bedrijf. Alle gemalen zijn aangesloten op een hoofdpost. Vanuit deze hoofdpost worden de gemalen aangestuurd, ook komen storingen hier binnen. M2 en M3) Vervanging, renovatie en reparatie van drukriolering, gemalen en randvoorzieningen Besturingskast gemaal Onderdelen van drukriolering, gemalen en randvoorzieningen repareren, renoveren of vervangen we na verloop van tijd zodat ze goed blijven functioneren. M4) Vervanging relinen en reparatie vrijvervalriolering Met behulp van ons rioleringsbeheerprogramma is met de gegevens van inspecties een planning voor vervanging van de riolen gemaakt.

Oude IJsselstreek GRP 2017-2020, revisie O2 Pagina 36 van 46

De opgave

Voor de vervangingsplanning zijn de volgende uitgangspunten gebruikt: • 75% van de riolering wordt vervangen, 25% gerelined; • Relinen is 30% goedkoper dan vervangen; • Alleen kosten wegverharding boven de sleuf zijn meegenomen. Tijdens de planperiode is een bedrag van circa 7,7 miljoen euro geraamd voor vervanging en relining. Omstreeks 2050 gaat het te vervangen volume riolering sterk stijgen als gevolg van aanlegpieken in het verleden.

Figuur 6-1: Ontwikkeling vervangings- en renovatie-uitgaven vrijvervalriolen

M11) Klimaatadaptatie: verbetering en afkoppelen Uit de WODAN123-studies komen mogelijk maatregelen die we kunnen treffen om overtollig hemelwater via de oppervlakte daarheen te leiden waar het geen schade veroorzaakt. Waar nodig creëren we bergingsmogelijkheden. Ook gaan we door met afkoppelen. Om dit doelmatig te kunnen doen, sluiten we aan bij andere werkzaamheden in de openbare ruimte, we maken dan werk met werk. 6.3 Grondwater De afgelopen jaren hebben we gewerkt aan het vergroten van het inzicht in de grondwaterstanden, o.a. door de aanleg van een grondwatermeetnet. Inmiddels is bekend welke grondwaterstanden gebruikelijk zijn in de verschillende deelgebieden binnen onze gemeente. De komende jaren werken we aan het vergroten van het inzicht in de grondwatersituatie. Maatregelen zijn vooralsnog niet nodig 6.4 Effectief beheer De rioolheffingsverordening passen we elk jaar aan de actualiteit aan. De Wvo-vergunningen zijn per eind 2009 overgegaan in Waterwetvergunningen. Lozingen op en vanuit de riolering zijn geregeld in AMvB’s. De handhaving van lozingen vanuit bedrijven via de riolering gebeurt in opdracht van de gemeente door de ODA. Er is een meldingenregistratiesysteem. Omdat we de rioleringszorg meer willen gaan koppelen aan de beleving van burgers en bedrijven, wordt een goede meldingenregistratie steeds belangrijker.

Na binnenkomst van een melding wordt deze via de procedures doorgegeven aan de verantwoordelijk ambtenaar. Oude IJsselstreek GRP 2017-2020, revisie O2 Pagina 37 van 46

De opgave

In de samenwerking Afvalwaterteam Etten gaan we onderzoeken wat de komt van de Omgevingswet concreet voor gevolgen heeft. Daarbij betrekken we ook andere gemeentelijke afdelingen omdat dit ook gemeentebreed moet worden opgepakt. 6.5 Samenwerking Afvalwaterteam Etten Binnen de samenwerking hebben we een visie voor 2030 vastgesteld, zie ook hoofdstuk drie. Daarbij zijn acties gedefinieerd die we hebben voorzien van een prioritering. In de volgende tabel zijn deze acties weergegeven. De kosten hebben we verwerkt in de jaarlijkse kosten.

Oude IJsselstreek GRP 2017-2020, revisie O2 Pagina 38 van 46

De opgave

Tabel 6-B: Acties Afvalwaterteam Etten met prioritering INHOUDELIJKE ONDERWERPEN

Afvalwaterketen kennis verzamelen en verspreiden in AWTE Trends en ontwikkelingen (zie Visie) actualiseren Doorwerking resultaten buitengebied Achterhoek+ / Formuleren zorgplicht afvalwater Formuleren zorgplicht hemelwater en grondwater Communicatieprogramma visie AWTE opzetten Ontwikkelen proces klimaatstresstest Ontwikkelen test extreme buien Toename vuiluitworp door klimaatontwikkeling Verkennen mogelijkheid groene daken eigen vastgoed Verkennen vergroening particuliere ruimte Onderzoek doorspoeling sloten met overstorten en droogval Opstellen waterkansenkaart Opstellen ouderdom riolering Ervaringen pilot energie en grondstoffen verzamelen Opstellen strategie omgaan met afvalwaterstromen Opzetten gezamenlijke innovatieplan Doorwerking resultaten levensduurverlenging riolering

Scores AWTE

Prioritering o.b.v. scores

Uitvoering

Eigen uren

Externe Kosten

0

2016 – 2020

Ja

0

1

2016 – 2020

Ja

0

1

2016 – 2020

Ja

€10.000/ gemeente

0

2016 – 2020

Ja

0

0

2016 – 2020

Ja

5

1

2015 – 2016

Ja

2 2

2 2

2015 – 2016 2015 – 2016

Ja Ja

€1.250/ organisatie €20.000/ organisatie 1) 1)

0

2016 – 2020

Ja

0

0 1

2016 – 2020 2016 – 2020

Ja Ja

0 0

2015 – 2016 2016 – 2020 2016 – 2020

Ja Ja Ja

1) 0 0

2016 – 2020

Ja

2016 – 2020 2015 – 2016

Ja Ja

€10.000/ organisatie 0 1)

1

2016 – 2020

Ja

0

0

2016 – 2020

Ja

0

0 0

2016 – 2020 2016 – 2020

Ja Ja

0 0 €20.000/ organisatie €20.000/ organisatie 0

2 0 0

2

1 1 2

2

ORGANISATORISCHE ONDERWERPEN Ontwikkelen methodiek monitor kostenontwikkeling en doelbereik evalueren doelbereik kostenontwikkeling (jaarlijks) herijken ambities tot 2020 formuleren ambities kostenontwikkeling 2030 formuleren kwaliteit afvalwaterketen

2

2

2015 – 2016

Ja

formuleren kwetsbaarheid afvalwaterketen

3

1

2015 – 2016

Ja

ondersteunen afvalwaterteam (secretarieel)

0

2016 – 2020

Ja

1) De trainee wordt ingezet op de groen gearceerde activiteiten van augustus 2015 t/m juli 2017. De kosten van de trainee zijn ca. € 60.000 per jaar.

Oude IJsselstreek GRP 2017-2020, revisie O2 Pagina 39 van 46

De opgave

Bergings- en infiltratievoorziening bij De Blenk in Ulft

Oude IJsselstreek GRP 2017-2020, revisie O2 Pagina 40 van 46

7

Organisatie en financiën

7.1 Personeel In het vorige hoofdstuk is op hoofdlijn aangegeven wat we in de planperiode 2017 t/m 2020 gaan doen. Met de vijf deeltaken uit de Leidraad Riolering, hebben we de bijbehorende benodigde formatie globaal bepaald: 1. Planvorming; 2. Onderzoek; 3. Onderhoud; 4. Maatregelen; 5. Facilitair. Raming op basis van kengetallen Op basis van de Leidraad Riolering is berekend hoeveel personele inzet nodig is, rekening houdend met het areaal, de geplande maatregelen en de werkzaamheden die we uitbesteden. Tabel 7-A: Benodigde personele capaciteit

Volgens de kengetallen van de Leidraad Riolering is bij ons huidige uitbestedingsbeleid gemiddeld een formatie nodig van 6,1 FTE. Huidige situatie We kiezen er bewust voor om als organisatie kennis in huis te halen en te houden. Gebiedskennis is steeds belangrijker bij het beoordelen van onderzoek en het opstellen van maatregelen, zeker gezien de ontwikkelingen met de omgevingswet, klimaatverandering en sanitatie buitengebied. Zo voldoen we ook meer en meer aan één van de drie k's uit het bestuursakkoord water, de kwetsbaarheid. Wij willen nog minder afhankelijk worden van de markt op kennisgebied. De samenwerking binnen Afvalwaterteam Etten zetten we voort. Onze huidige personele capaciteit in zowel de binnendienst als de buitendienst is aan de krappe kant om alle taken goed uit te kunnen voeren, ook in de toekomst. Als we kijken naar de tijdsbesteding van de afgelopen jaren, dan is de gemiddelde inzet voor planvorming, onderzoek, facilitair en onderhoud circa 3,5 fte. De gemiddelde inzet voor de uitvoering van maatregelen komt nagenoeg overeen met hetgeen de leidraad aangeeft, zijnde 2,2 fte. Een aandachtspunt hierbij is echter wel de directievoering en toezicht. Dat wordt de komende jaren steeds belangrijker, omdat de rioolsystemen hybride en dus ingewikkelder worden. Het is uitermate belangrijk

Oude IJsselstreek GRP 2017-2020, revisie O2 Pagina 41 van 46

Organisatie en financiën

voor het goed functioneren nu en in de toekomst dat systemen op de juiste wijze worden aangelegd. Dat voorkomt ook foutaansluitingen, die het milieu onnodig zwaar belasten. Een ander aandachtpunt is dat de groei van het aantal taken nog meer beslag legt op de beschikbare capaciteit. Samenwerking biedt slechte ten dele uitkomst. Om goed gesteld te staan voor de opgave van de komende jaren, is uitbreiding van onze personele capaciteit nodig. De bekostiging van het benodigde personeel is voor een deel opgenomen in de percentages voor voorbereiding en toezicht van investeringswerken. Om de in dit GRP gestelde doelen met de beschikbare fte’s te kunnen realiseren, zullen we nog kritischer moeten kijken welke werkzaamheden eventueel uitbesteed, dan wel anders ingevuld kunnen worden.

Bergbezinkbassin Gendringen

7.2

Kosten en kostendekking

Kosten De totale waarde van de riolering bedraagt ruim € 200 miljoen. Om dit kapitaal te beheren, doen we de goede dingen goed. En dat kost geld.

Oude IJsselstreek GRP 2017-2020, revisie O2 Pagina 42 van 46

Organisatie en financiën

Tabel 7-B: Overzicht totale uitgaven planperiode Overzicht kosten planperiode Jaar

Niewe kapitaallasten cummulatief

Onderzoek en exploitatie

Investeringen

Oude kapitaallasten

BTWcompensatiefonds

2015

1.206.794

2.212.449

2.400.804

50.000

2016

1.306.964

2.212.449

2.378.676

2017

1.366.964

2.212.449

2.287.255

Kwijtschelding

Totaal

148.187

6.018.234

150.000

6.048.089

475.000

150.000

6.491.668

2018

104.516

1.342.464

2.212.449

2.461.436

475.000

150.000

6.745.865

2019

209.031

1.337.464

2.212.449

2.401.568

475.000

150.000

6.785.512

2020 313.547 Aantal aansluitingen: 17.500

1.502.464

2.212.449

2.372.003

475.000

150.000

7.025.463

Kostendekkend tarief Om alle kosten te kunnen dekken, heffen we rioolheffing volgens de Verordening Rioolheffing 2016. De belasting wordt geheven van de gebruiker van een perceel van waaruit water direct of indirect op de gemeentelijke riolering wordt afgevoerd. Per perceel geldt een vast bedrag, in 2016 is dat € 239,04. Er zijn 17.500 aansluitingen. In onderstaande figuur is aangegeven waaraan het geld voor de rioleringszorg wordt besteed, uitgaande van de lange termijn. Het merendeel, 54%, is bestemd voor vervanging en renovatie van rioleringsonderdelen. 30% van de uitgaven is afkomstig van het dagelijks beheer van de riolering (exploitatie).

Figuur 7-1: Opbouw totale kosten per heffingseenheid

Dekking Voor de dekking van de kosten van aanleg en beheer van riolering komen verschillende bronnen in aanmerking. De aanleg van riolering in nieuwe bestemmingsplannen wordt bekostigd uit de exploitatieopzet van die plannen en zijn verdisconteerd in de verkoopprijs. De kosten van het beheer en de aanleg van riolering, hemel- en grondwatervoorzieningen bij bestaande panden, worden gedekt uit de rioolheffing.

Oude IJsselstreek GRP 2017-2020, revisie O2 Pagina 43 van 46

Organisatie en financiën

De verwachte inkomsten op basis van de rioolheffing, bedragen voor 2017, bij een tarief van € 246,--, € 4.305.975,--. Bekostiging van de gemeentelijke rioleringszorg gebeurt volledig door de inkomsten uit de rioolheffing. Ter voorkoming van schommelingen in de tarieven is een egalisatievoorziening aanwezig. Per 1 januari 2017 is de stand van de reserve circa € 558.871,--. Bij de vaststelling van het vGRP 2012 – 2016, heeft de gemeenteraad besloten de hoogte van de rioolheffing vanaf 2013 per jaar te bezien aan de hand van de werkzaamheden die nodig zijn en de ontwikkeling van het rioolbufferfonds. Dit besluit heeft uiteindelijk geleid tot de volgend ontwikkeling van het tarief: Tabel 7-C: Ontwikkeling rioolheffing 2012-2016

Jaar 2012 2013 2014 2015 2016

Verhoging € 0,-€ 0,-€ 10,-€ 20,-€ 10,--

Tarief € 199,08 € 199,08 € 209,04 € 229,08 € 239,08

Voor een stabiel verloop van het rioolfonds, wordt voorgesteld om het tarief jaarlijks met 3% te laten stijgen. Zowel financiële als technische ontwikkelingen kunnen echter van invloed zijn op deze stijging. Uitgangspunt blijft een acceptabele stand van het rioolfonds (ca. € 250.000 - € 300.000) om eventuele tegenslagen op te kunnen vangen. Tabel 7-D: Berekening tarief, stijging 3% per jaar Rekenmodel GRP 2017 - 2020 Jaar

Niewe kapitaallasten cummulatief

Onderzoek en exploitatie

Oude kapitaallasten

Subtotaal

2015

1.206.794

2.400.804

3.607.598

2016

1.306.964

2.378.676

3.685.640

2017

1.366.964

2.287.255

3.654.219

BTWcompensatiefonds

50.000

Kwijtschelding

Te dekken saldo Totaal

Per eenheid

Tarief

Dekking

Effect op VZ

148.187

3.805.785

217

229

4.017.796

212.011

150.000

3.835.640

219

239

4.182.500

346.860

475.000

150.000

4.279.219

245

246

4.307.975

28.756 -96.201

2018

104.516

1.342.464

2.461.436

3.908.416

475.000

150.000

4.533.416

259

254

4.437.214

2019

209.031

1.337.464

2.401.568

3.948.063

475.000

150.000

4.573.063

261

261

4.570.331

-2.733

1.502.464

2.372.003

4.188.014

475.000

150.000

4.813.014

275

269

4.707.441

-105.573

2020 313.547 Aantal aansluitingen: 17.500

Oude IJsselstreek GRP 2017-2020, revisie O2 Pagina 44 van 46

Organisatie en financiën

Oude IJsselstreek GRP 2017-2020, revisie O2 Pagina 45 van 46

Organisatie en financiën

Oude IJsselstreek GRP 2017-2020, revisie O2 Pagina 46 van 46