Jaarraportage BZJOIJ DEF.pdf
Tekst van het document
Buurtzorg Jong Oude IJsselstreek
Jaarrapportage 2021
April, 2022
Inhoudsopgave Inleiding
3
1. Voortgang en resultaten 1.1 Versterken van de samenwerking met lokale partners
3 3
1.2 Ontwikkelen van groepsaanbod
5
1.3 Integrale Vroeghulp (IVH)
5
1.4 Samenwerken met Veilig Thuis
6
2. Samenwerken met de gemeente
6
3. Trends in hulpvragen 3.1 Kwetsbare gezinnen
7 7
3.2 Jongeren die vastlopen
7
3.3 Kinderen van gescheiden ouders
8
3.4 Gezinnen met LVB problematiek
8
4. De cijfers 4.1 Aantal gezinnen waarmee Buurtzorg Jong contact heeft
8 8
4.2 In- en uitstroom van gezinnen
10
4.3 Verwijzingen naar Buurtzorg Jong
10
4.4 Meest voorkomende probleemgebieden
11
4.5 Begeleiding en casusregie
11
4.6 Inzet van de lokale partners en het eigen netwerk
12
4.7 Overbruggingshulp door Buurtzorg Jong
12
4.8 Veiligheid
13
5. Ontwikkeltraject gezamenlijke monitoring 5.1 Werksessie monitoring
14 14
5.2 Aantal jeugdigen met specialistische jeugdhulp per werkgebied
15
5.3 Gemiddelde kosten van de specialistische jeugdhulp per werkgebied
15
6. Cliënttevredenheid 6.1 Respons
16 16
6.2 Totaalscore
16
6.3 Complimenten en tips
16
6.4 Klankbordgroep
17
7. Klachten en incidenten 7.1 Klachten
17 17
7.2 Incidenten
17
8. De ontwikkelagenda 2022 e.v.
17
Bijlage 1: Aantal gezinnen in zorg per team
19
Bijlage 2: Aantal jeugdigen met specialistische jeugdhulp per werkgebied
20
Bijlage 3: Gemiddelde kosten van de specialistische jeugdhulp per werkgebied
21
| Buurtzorg Jong | 2021 | Jaarrapportage |
2
Inleiding Voor u ligt de jaarrapportage 2021 van de Buurtzorg Jong teams in Oude IJsselstreek. In dit jaarverslag richten we ons op de voortgang en de resultaten van onze jeugdhulp. De drie teams van Buurtzorg Jong in Oude IJsselstreek bestaan eind 2021 uit in totaal 19, veelal parttime werkende, professionals. De teams zijn samengesteld uit ervaren HBO-opgeleide, SKJ geregistreerde jeugd-en gezinswerkers. Zij werken integraal en hebben verschillende specialismen zoals praktisch ambulante hulpverlening, veiligheid, LVB, autisme, maatschappelijk werk, opvoedondersteuning en Jeugd-GGZ. Het team werkt vanuit een sterke visie en doet datgene wat nodig is om problemen van jeugdigen en gezinnen te helpen oplossen dan wel deze hanteerbaar te maken. Preventie en normaliseren zijn daarbij belangrijke uitgangspunten. Samenwerken met iedereen die iets kan betekenen voor een gezin vinden we heel belangrijk. We zijn voortdurend met de gemeente in gesprek over waar we tegenaan lopen, hoe het beter kan, wat goed gaat, en hoe we de jeugdhulp nog integraler en nog minder bureaucratisch met elkaar kunnen organiseren. De begeleiding van Buurtzorg Jong richt zich op preventie en op het hanteerbaar maken en/of oplossen van stress, psychiatrische problematiek, onveiligheid, eenzaamheid, opvoed- en opgroei problematiek, woon-, werk- en financiële vragen.
De huisbezoeken, het aanwezig zijn op scholen, het samenwerken met anderen, de dagelijkse bereikbaarheid en de aanwezigheid in de grotere kernen evenals de zelfsturing van de teams zijn belangrijke succesfactoren. Door de werkwijze van het team wordt geïndiceerde hulp voorkomen of is van kortere duur.
1. Voortgang en resultaten In dit hoofdstuk beschrijven we de resultaten van de specifieke acties die we het afgelopen jaar hebben ondernomen om het samenwerken met onze (lokale) partners te versterken en wat de resultaten daarvan zijn. 1.1 Versterken van de samenwerking met de lokale partners ▢ Leerplicht Het afgelopen jaar hebben we de samenwerking met leerplicht verbeterd. Zo was er regelmatig overleg over kinderen die aangemeld zijn bij leerplicht en legden we met regelmaat samen met leerplicht een huisbezoek af. Ook werkten we samen aan de aanvraag voor een jeugdbeschermingstafel. Hierdoor kunnen we werken vanuit hetzelfde plan en vaker hulp van ons team aanbieden voor kinderen en jongeren waarbij leerplicht actief is. ▢ Stoer In het voorjaar is de nieuwe organisatie Stoer gestart om inwoners te ondersteunen bij vraagstukken rondom werk en inkomen. Het afgelopen jaar hebben we enkele malen contact gehad met Stoer voor gezinnen waarbij naast jeugdhulp ook hulp bij schuld- en inkomens problematiek nodig was. Het komende jaar willen we beter in beeld krijgen voor welke gezinnen we de samenwerking met Stoer verder kunnen versterken. ▢ Huisartsen Een intensieve samenwerking met huisartsen maakt dat we beiden onze netwerken en expertise kunnen inzetten ten behoeve van de kinderen en jongeren die hulp nodig hebben.
In het begin van 2021 hebben we samen met de gemeente cijfers verzameld over het verwijsgedrag van de huisartsen. Hierdoor kregen we een goed beeld welke praktijken
| Buurtzorg Jong | 2021 | Jaarrapportage |
3
▢
▢
▢
rechtstreeks verwijzen naar de tweedelijn en welke dit doen in samenwerking met Buurtzorg Jong. Hierover zijn we in gesprek gegaan met de verschillende huisartsenpraktijken. Daarnaast is vanuit de gemeente een brief gestuurd naar alle gezinnen die gespecialiseerde jeugdhulp ontvingen. In deze brief is de boodschap afgegeven dat gezinnen die na afloop van de indicatie verwachten nog hulp nodig te hebben, zich kunnen melden bij Buurtzorg Jong. Ten opzichte van 2020 neemt het aantal verwijzingen van huisartsen naar Buurtzorg Jong toe en neemt het aantal rechtstreekse verwijzingen vanuit de huisartsen naar de tweedelijn af. Tegelijk zien we dat dit niet voor alle praktijken geldt. De samenwerking met de huisartsenpraktijk in Ulft komt moeilijk tot stand. Samen met de gemeente onderzoeken we hoe we dit kunnen verbeteren. Het onderwijs Als team willen we graag de brug slaan tussen onderwijs en jeugdhulp. Wanneer we goed samenwerken versterken deze twee perspectieven elkaar ten behoeve van het kind. - Het basisonderwijs Met de basisscholen onderhouden we intensief contact zodat we weten wat er speelt en waar de school behoefte aan heeft. We nemen deel aan zorgoverleggen. Ook zijn we beschikbaar voor (anonieme) casuïstiekbespreking. Helaas was het noodzakelijk om dit in de meeste gevallen online te doen vanwege de corona maatregelen.
Het afgelopen jaar hebben we met vrijwel alle scholen gesprekken gehad over wat we voor elkaar kunnen betekenen. Zo hebben we onder andere concrete afspraken kunnen maken over de rol die de school heeft bij de keuze voor een tweedelijns jeugdhulpaanbieder. Er is intensief contact over gezinnen waar zorgen zijn over de kinderen. Het onderwijs heeft ons geholpen om in contact te komen met moeilijk te bereiken ouders. Buurtzorg Jong heeft op haar beurt kunnen ondersteunen bij gezinnen waarbij het contact tussen school en ouders niet soepel verliep. Over het algemeen geven de scholen aan dat ze tevreden zijn over de samenwerking. Er zijn nog enkele scholen die van mening zijn dat hetgeen Buurtzorg Jong kan bieden niet voldoet aan hun verwachtingen. Dit heeft met name te maken met de goede ervaringen die deze scholen hadden met de werkwijze van het schoolmaatschappelijk werk voor de komst van Buurtzorg Jong. De gemeente heeft het initiatief genomen om met deze scholen in gesprek te gaan om de visie op duurzame jeugdhulp nog eens te verduidelijken. - Middelbare scholen Buurtzorg Jong heeft contact met het schoolmaatschappelijk werk op de verschillende middelbare scholen. Het aantal aanmeldingen vanuit het schoolmaatschappelijk werk neemt mede daardoor toe.
Met de zorgcoördinatoren hebben we afspraken gemaakt over het (anoniem) bespreken van leerlingen en over welke hulp Buurtzorg Jong kan bieden. In het voortgezet speciaal onderwijs hebben we regelmatig contacten met de leerkrachten zelf om af te stemmen over passende ondersteuning voor de leerlingen. Yunio Er is afstemming geweest met de jeugdartsen van Yunio over welke ondersteuning door Buurtzorg Jong kan worden geboden. Dit heeft ertoe geleid dat er minder verwijzingen vanuit Yunio rechtstreeks naar de tweede lijn zijn gedaan en dat dit vaker via Buurtzorg Jong verloopt. Verder heeft Buurtzorg Jong in een groot aantal cases samengewerkt met de jeugdverpleegkundigen van Yunio. Kinderopvang, verenigingen en clubs Het afgelopen jaar hebben we in kaart gebracht welke kinderopvang organisaties, (sport)clubs
| Buurtzorg Jong | 2021 | Jaarrapportage |
4
en verenigingen actief zijn in de gemeente. Door de corona maatregelen was er sporadisch contact. Het komende jaar zoeken we intensiever contact met hen om aan te bieden dat we kunnen helpen als er vragen zijn over kinderen en jongeren. We hopen dat dit ertoe leidt dat deze organisaties kwetsbare kinderen en jongeren signaleren en hen zo nodig toeleiden naar Buurtzorg Jong. 1.2 Ontwikkelen van groepsaanbod Het organiseren van groepsaanbod volgens evidence based methodieken is van grote meerwaarde voor kinderen die te maken hebben met specifieke risicofactoren zoals bijvoorbeeld echtscheiding,, minder weerbaar zijn of psychiatrische problematiek bij de ouders. Met het groepsaanbod kunnen we kennis en vaardigheden vergroten en contact tussen lotgenoten faciliteren. Het afgelopen jaar hebben we StrongKids en KIES aangeboden. ▢
▢
StrongKids - Over de training: Strong Kids Trainingen worden aangeboden aan jeugdigen die weerbaarder willen worden, een groei-mindset willen ontwikkelen, minder faalangstig willen zijn en een beter zelfbeeld willen krijgen. Er is veel vraag naar deze training, daarom leiden we het komend jaar twee extra trainers op. - Deelnemers: Het afgelopen jaar namen 26 kinderen uit Oude IJsselstreek deel aan een StrongKids training. Zij waren verdeeld over 3 trainingsgroepen. - Resultaten: Met de deelnemende gezinnen is een telefonische evaluatie gehouden. 60% van de ondervraagde gezinnen geeft aan dat er voor hun kinderen na deelname geen verdere hulp meer nodig is. Zij melden dat hun kinderen gegroeid zijn in het aangeven van grenzen, groei in persoonlijke ontwikkeling laten zien zoals meer praten, vrolijker, meer sporten of grapjes maken. Van de ondervraagde ouders geeft 40% aan weliswaar kleine verbeteringen te zien, maar dat dit onvoldoende is om zonder hulp verder te kunnen. De betrokken jeugd- en gezinswerkers ondersteunen deze conclusie en hebben voor deze kinderen inmiddels (specialistische) jeugdhulp georganiseerd.
Kinderen in een echtscheiding (KIES) - Over de training: Door middel van acht bijeenkomsten geeft de KIES training kinderen de ruimte om in een veilige omgeving, stil te staan bij alles wat de scheiding met zich heeft meegebracht en wat ze misschien nog steeds meemaken. In de groep leren zij hun gedachten te verwoorden en beter te vertellen waar ze zich zorgen over maken of wat ze niet begrijpen. Ook wordt er een moment georganiseerd waarop het kind zijn ervaringen kan delen met zijn ouders. - Deelnemers: Het afgelopen jaar namen 13 kinderen uit Oude IJsselstreek deel aan een KIES training, verdeeld over twee groepen. - Resultaten: Tijdens de evaluatie geven ouders aan dat kinderen zich gehoord voelen tijdens de KIES training. Ze benoemen dat hun kinderen meer ontspannen overkomen, zich beter kunnen uiten en ervaren dat ze niet de enige zijn. Ook laten ouders weten dat de terugkoppeling die zij zelf krijgen van de trainers inzicht geeft.
1.3 Integrale Vroeghulp (IVH) Integrale Vroeghulp is een traject voor kinderen met (dreigende) ontwikkelingsachterstanden, waar tevens vermoedens zijn van kind- en gezinsfactoren die hieraan ten grondslag liggen. Aanmeldingen komen binnen bij MEE en deze worden doorgezet naar twee specifiek geschoolde medewerkers van Buurtzorg Jong. In 2021 zijn 9 aanmeldingen van IVH gedaan. Bij drie gezinnen bleek tijdens de intake
| Buurtzorg Jong | 2021 | Jaarrapportage |
5
geen hulpvraag te zijn, in twee gezinnen kon reguliere van Buurtzorg Jong worden ingezet en in vier gezinnen is een traject integrale vroeghulp met succes doorlopen. 1.4 Samenwerken met Veilig Thuis Het afgelopen jaar hebben we op twee manieren gewerkt aan het versterken van de samenwerking met Veilig Thuis. 1. Vergroten van onze eigen kennis en vaardigheden. Dit hebben we gedaan door alle medewerkers te trainen in Signs of Safety en de CARE risicotaxatie en door het aanstellen van een aandachtsfunctionaris huiselijk geweld en kindermishandeling per team. Deze aandachtsfunctionarissen volgden een extra opleiding met betrekking tot o.a. de Meldcode. 2. Intensiveren van het contact. Dit hebben we gedaan door momenten te creëren waarbij we zowel informeel als inhoudelijk contact konden hebben met onze collega’s bij Veilig Thuis. We zijn regelmatig samen op huisbezoek geweest bij gezinnen. Het heeft ertoe geleid dat de samenwerking met Veilig Thuis goed verloopt. We hebben vanuit Veilig Thuis ook de feedback gekregen dat zij zeer tevreden zijn over de onderlinge samenwerking. We zien in de praktijk dat we sneller advies vragen aan Veilig Thuis waardoor we opschaling kunnen voorkomen. Ook is het door de korte lijnen sneller mogelijk dat Veilig Thuis (terug) verwijst naar Buurtzorg Jong. Marieke en Vincent Marieke en Vincent zijn getrouwd en hebben twee kinderen.
naar aanleiding van relatieproblemen besluit Marieke dat ze wil scheiden. Vincent kan dit moeilijk accepteren, wat leidt tot incidenten met huiselijk geweld. Uiteindelijk wordt er een melding gedaan en raakt Veilig Thuis betrokken. De medewerker van Veilig Thuis merkt in het gezin dat ouders de problemen onderkennen en bereid zijn hiervoor hulp te krijgen. Ook wonen vader en moeder inmiddels niet meer bij elkaar wat de situatie sterk heeft verbeterd. Daarom besluit zij te wachten met het inzetten van jeugdbescherming en een gezamenlijk gesprek te organiseren met Buurtzorg Jong. In dit gesprek maakt de medewerker van Veilig Thuis een inschatting van de veiligheid en eventuele afspraken met ouders om de veiligheid te borgen. Buurtzorg Jong biedt ondersteuning aan in de vorm van een traject Ouderschap Blijft bij een aanbieder. Ook wordt de kinderen de mogelijkheid geboden om deel te nemen aan een KIES training. Na het gesprek besluit Veilig Thuis af te sluiten en pakt Buurtzorg Jong de regie over. De eerste drie maanden blijft Veilig Thuis beschikbaar voor het geval dat het geweld toch opnieuw plaatsvindt.
2. Samenwerken met de gemeente De gemeente en Buurtzorg Jong doen het samen. Er is structureel contact over allerlei thema’s met verschillende mensen van de gemeente. Daarnaast is er over en weer incidenteel contact als dat nodig is. De lijnen zijn kort, de communicatie is open en transparant. Een aantal voorbeelden van thema’s waarin we samen zijn opgetrokken: ▢ De nieuwe inkoop van gespecialiseerde jeugdhulp. Daarbij hebben we onze expertise gedeeld in het inkoopproces en ondersteund bij het omzetten van indicaties naar de nieuwe situatie. ▢ De ontwikkelingen rondom het nieuwe woonplaatsbeginsel en wat er nodig is om dit soepel en met een goede inhoudelijke overdracht vorm te geven. ▢ Delen van zorgelijke casuïstiek waarbij sprake was van bijvoorbeeld plaatsingsproblemen. Door samen de verantwoordelijkheid te nemen voor passende mogelijkheden vonden we oplossingen. ▢ We hebben samengewerkt om de data van Buurtzorg Jong en van de gemeente aan elkaar te verbinden, betekenis te geven en in te zetten voor het verbeteren van de ondersteuning in de keten. Meer hierover volgt in hoofdstuk 5.
| Buurtzorg Jong | 2021 | Jaarrapportage |
6
▢ ▢
▢
▢ ▢
▢
De uitwerking- en voorbereiding van de aanvullende opdracht met betrekking tot ambulante zorg en basis jeugd-GGZ is voorbereid. Het afgelopen jaar hebben de gemeente en Buurtzorg Jong veel gesproken over het Jongerenwerk. We onderzochten hoe en onder welke condities het Jongerenwerk in Oude Ijsselstreek weer opgestart kan worden. Er is uitgebreid gereflecteerd op de knelpunten en valkuilen bij de eerste opzet en hoe we die bij een nieuwe start kunnen vermijden. De wethouder en beleidsadviseur bezochten het Jongerenwerk van Buurtzorg Jong in Zaltbommel om kennis en inspiratie op te doen. Vanaf 2022 wordt de ‘Hernieuwde opdracht Jongerenwerk Oude IJsselstreek’, door Buurtzorg Jong opgepakt en samen met de gemeente uitgewerkt. Om leerplicht en jeugdhulp nog beter op elkaar te laten aansluiten heeft de gemeente een leersessie georganiseerd. Daarin is uitgewisseld vanuit welke visie we werken. De verschillende wetgeving is uitgebreid gesproken, met name de mogelijkheden en de soms onmogelijkheden die daaruit voortvloeien. We hebben afspraken gemaakt over ontschotte samenwerking tussen WMO en Buurtzorg Jong als het gaat om gezinnen waar zowel Buurtzorg Jong als de WMO actief is. In een gezamenlijke werkgroep met de beleidsmedewerkers en kwaliteitsmedewerker van de gemeente zijn afspraken gemaakt over het verbeteren van de samenwerking met de huisartsen.
De samenwerking moet ertoe leiden dat huisartsen minder rechtstreeks verwijzen naar gespecialiseerde jeugdzorg en in eerste instantie naar Buurtzorg Jong gaan verwijzen. (zie paragraaf 1.1.). De kwaliteitsmedewerker en beleidsmedewerkers van de gemeente sluiten regelmatig aan bij casusoverleg van de teams. Op deze wijze blijft de gemeente goed op de hoogte van wat er speelt in de wijken, leren we van elkaar en vinden we met elkaar oplossingen voor knelpunten.
3. Trends in hulpvragen Het afgelopen jaar zaten er een aantal trends in de hulpvragen die bij Buurtzorg Jong binnenkwamen. In dit hoofdstuk beschrijven we de meeste opvallende trends in hulpvragen en ons antwoord daarop. 3.1 Kwetsbare gezinnen In ons werkgebied komen we regelmatig in contact met gezinnen die specifieke risicofactoren of kwetsbaarheden kennen zoals gezinnen met een combinatie van weinig netwerk, financiële problemen, psychiatrische problematiek of een lichte verstandelijke beperking. We zien vaak dat deze gezinnen gedurende de periode dat de kinderen opgroeien meerdere keren een hulpvraag stellen bijvoorbeeld omdat kinderen in nieuwe levensfasen komen. De jeugd- en gezinswerker is dan korte tijd wat intensiever in het gezin om daarna weer af te bouwen naar laagfrequent contact en tenslotte naar afsluiten van de hulp. Het gezin weet dat ze op ons terug kunnen vallen waardoor ze het afbouwen van de hulp eerder aandurven. We horen terug dat dit gezinnen een gerust gevoel geeft. Wanneer er nieuwe problemen spelen, kunnen we verder bouwen op de bestaande vertrouwensrelatie. Daardoor zetten we sneller de juiste stappen en is de ondersteuning korter van duur en minder intensief. Naarmate Buurtzorg Jong langer actief is in de gemeente krijgen we deze gezinnen steeds beter in beeld en kunnen we ook gerichte keuzes maken over hoe we hen het beste bijstaan.
We schatten in dat we deze gezinnen langere tijd moeten blijven volgen en voorlopig niet definitief kunnen loslaten. 3.2 Jongeren die vastlopen Het afgelopen jaar zien we dat we regelmatig hulpvragen krijgen van jongeren in de leeftijd van 12 18 jaar. Het zijn veelal jongeren die in de pubertijd vastlopen. De eenzaamheid van de corona tijd is | Buurtzorg Jong | 2021 | Jaarrapportage |
7
daarin een factor geweest. Ze lopen aan tegen schooluitval, piekeren veel, lopen vast op social media, hebben weinig sociale contacten en voelen zich somber. Zij melden zich meestal zelf aan of worden met ons in contact gebracht via het onderwijs. We bieden hen ambulante begeleiding en coaching. We staan ze praktisch bij in het vinden van een goede dagelijkse routine en opbouwende sociale contacten. Ook werken we met de jongeren aan hun zelfbeeld. Ten slotte bieden we ook onze hulp aan bij de ouders, zodat ook zij hun kind verder kunnen helpen. Zodra het Jongerenwerk weer actief is zal een gedeelte van deze jongeren eerder in beeld komen. 3.3 Kinderen van gescheiden ouders Kinderen van gescheiden ouders hebben een groot aandeel in de hulpvragen die binnenkomen en in de vragen die richting de beschermingstafel gaan. Een deel van deze kinderen krijgt met enige regelmaat te maken met situaties die onveilig kunnen zijn. We hebben extra aandacht voor deze groep en ervaren regelmatig dat bestaande hulpverlening niet helpt. Dit is een thema waarover we in gesprek zijn met de gemeente. Met name of een preventief aanbod een alternatief kan zijn. Zo zijn een aantal jeugd-en gezinswerkers samen met de gemeente afgevaardigd om in de regio na te denken over het ontwikkelen van een scheidingsspreekuur.
Een ‘loket’ waar ouders praktische tips kunnen krijgen om het proces van scheiden soepeler te laten verlopen en om conflicten te voorkomen. Ook het maatschappelijk werk en de sociale raadslieden zijn hierbij betrokken. De concrete uitwerking verwachten we medio 2022. 3.4 Gezinnen met LVB problematiek Ook bij gezinnen waar ouders een licht verstandelijke beperking hebben, maken we ons regelmatig zorgen over de veiligheid van de kinderen. We constateren dat de ouders veelal zelf niet beschikken over een netwerk dat hen kan ondersteunen. Ook leidt hun beperking ertoe dat zij niet altijd de benodigde vaardigheden kunnen ontwikkelen om zelf hun problemen te overwinnen. Dit maakt dat zij veelal afhankelijk zijn van professionele hulp. Het gezin kan kleine stapjes maken en zich verder ontwikkelen. Het is echter niet altijd een realistisch streven dat het gezin dit zelfstandig kan. Door ouders langdurig bij te staan met zoveel mogelijk laagfrequente hulp (waakvlam) kunnen we ervoor zorgen dat de kinderen zo goed mogelijk thuis kunnen blijven opgroeien.
4. De cijfers 4.1 Aantal gezinnen waarmee Buurtzorg Jong contact heeft In totaal hadden 547 gezinnen een actief dossier bij Buurtzorg Jong in 2021. Er 317 nieuwe gezinnen gestart, daarnaast waren er nog ruim 150 losse contacten. Dit zijn kortdurende contacten met één of twee gesprekken, waarbij geen dossier wordt gemaakt. Ten slotte zijn er ook anonieme telefonische contacten waarvan geen registratie wordt gemaakt. In 2021 konden we bij 249 gezinnen de ondersteuning afsluiten.
| Buurtzorg Jong | 2021 | Jaarrapportage |
8
| Buurtzorg Jong | 2021 | Jaarrapportage |
9
4.2 In- en uitstroom van gezinnen
Het afgelopen jaar hebben we aandacht besteed aan de manier waarop we keuzes maken om gezinnen in zorg te houden of verantwoord te laten uitstromen. Hierdoor zien we gemiddeld genomen dat er in de tweede helft van het jaar meer balans komt tussen de instroom en de uitstroom. 4.3 Verwijzingen naar Buurtzorg Jong Verwijzer
2020
2021
Geen verwijzer (ouder/jeugdige zelf) Overgenomen van Gemeente OIJ Onderwijs Huisarts/praktijkondersteuner Veilig Thuis Aanbieder Specialistische Jeugdzorg Jeugdbescherming Jeugdgezondheidszorg (J)GGZ Andere gemeente Overig Kinderopvang Familie/netwerk/omwonenden Politie/Justitie/Reclassering
137 113 50 32 39 25 28 14 2 14 9 2 0 0
182 125 71 43 28 21 19 17 12 11 9 4 3 1
Er is een duidelijke toename van het aantal jongeren/gezinnen dat zelf een hulpvraag stelt aan Buurtzorg Jong. Hieraan zien we dat de bekendheid toeneemt. De hulpvragen die werden overgenomen van de gemeente zijn gezinnen die zich hebben gemeld bij Buurtzorg Jong om een verlenging aan te vragen van een beschikking die oorspronkelijk door de gemeente is afgegeven. De verwachting is dat deze categorie de komende tijd snel zal dalen. De toename van verwijzingen vanuit
| Buurtzorg Jong | 2021 | Jaarrapportage |
10
het onderwijs, de JGGZ en de huisarts lijkt in lijn met de investeringen die we met deze samenwerkingspartners hebben gedaan (zie paragraaf 1.1). 4.4 Meest voorkomende probleemgebieden In de onderstaande tabel is de top 15 van de meest voorkomende vragen en problemen in de gezinnen weergegeven. In veel gezinnen zijn meerdere problemen geconstateerd. De teamleden hebben maximaal drie probleemgebieden gespecificeerd per gezin. Er wordt hierbij gekeken naar het huishouden als geheel.
Positie Soort problematiek
1 Psychiatrische problematiek jeugdige (of hechting) 2 Psychosociale problematiek jeugdige 3 Scheidingsproblematiek 4 Ontwikkelingsachterstand jeugdige (of LVB) 5 Psychiatrische problematiek ouder (KOPP/KOV) 6 Ontbrekende opvoedvaardigheden 7 Gedragsproblemen jeugdige 8 Trauma 9 Relatieproblemen gezinsleden en hun omgeving/buurt 10 (Licht) Verstandelijke beperking ouder 11 Problematiek met betrekking tot cultuurverschillen 12 Jeugdigen die niet naar school gaan 13 Ontwikkelingsvoorsprong (hoogbegaafdheid) 14 Huisvesting 15 Medische problematiek bij een gezinslid (mantelzorg)
Aantal
314 244 103 86 52 44 49 25 22 21 11 13 10 7 6
4.5 Begeleiding en casusregie In het onderstaande diagram verdelen we de gezinnen die we ondersteunen in vier categorieën die weergeven welke rol Buurtzorg Jong en de aanbieder van gespecialiseerde jeugdhulp in het gezin hebben. In de tabel wordt het verschil met 2020 weergegeven. We maken gebruik van de volgende categorieën: ▢ Begeleiding door Buurtzorg Jong. Gezinnen waarbij alleen Buurtzorg Jong begeleiding biedt. ▢ Verwijzing naar specialisten. Gezinnen waarbij Buurtzorg Jong een verwijzing naar een aanbieder van specialistische jeugdhulp gerealiseerd heeft. Buurtzorg Jong is als casusregisseur actief. ▢ Verwijzing naar specialistische hulp én begeleiding door Buurtzorg Jong. Gezinnen waarbij Buurtzorg Jong zelf een deel van de begeleiding biedt en waar tevens voor een ander deel van de ondersteuning een specialist actief is. Buurtzorg Jong is ook als casusregisseur actief. ▢ Samenwerking met gezinsvoogd die de casusregie heeft. Gezinnen waarbij een jeugdbeschermingsmaatregel is uitgesproken, de gezinsvoogd de casusregie heeft en waarbij Buurtzorg Jong samenwerkt met de betrokken gezinsvoogd. In enkele gevallen kan het hier ook gaan om de jeugdreclassering die casusregie heeft.
| Buurtzorg Jong | 2021 | Jaarrapportage |
11
Status
2020
2021
Begeleiding Buurtzorg Jong
138
153
Verwijzing naar specialisten
225
252
Verwijzing naar specialist + begeleiding Buurtzorg Jong
80
122
Samenwerking gezinsvoogd
10
9
Inzet van het netwerk en lokale partners
2020
Huidig
Inzet van het eigen netwerk gezin of van vrijwilligers
75
76
Ondersteuning van een lokale partner (voorliggende veld)
52
73
4.6 Inzet van de lokale partners en het eigen netwerk
Het afgelopen jaar hebben we vaker ondersteuning van lokale partners ingezet voor de gezinnen die een hulpvraag bij ons stellen. Dit zijn onder andere: Steungezinnen, Maatschappelijk werk, Sociaal Raadslieden, Homestart en Sociaal werk. Zij bieden vrij toegankelijke hulp dichtbij de gezinnen en met hun inzet kunnen we kleine vragen klein houden. 4.7 Overbruggingshulp door Buurtzorg Jong Wanneer de medewerkers van Buurtzorg Jong verwijzen naar een aanbieder lopen we met regelmaat tegen wachttijden van aanbieders aan. Niet in alle gevallen kan het gezin deze periode overbruggen zonder verdere professionele hulp. Buurtzorg Jong biedt dan ondersteuning met als doel om de problematiek niet te laten toenemen tijdens de wachttijd. In principe is dit een ongewenste situatie omdat specialistische hulp eigenlijk noodzakelijk is en Buurtzorg Jong de situatie alleen zo goed mogelijk kan stabiliseren. Onderstaande tabel geeft de aard van de overbruggingszorg weer en het aantal gezinnen weer waarbij overbruggingszorg is geboden. Er is in 2021 een flinke stijging van overbruggingszorg ten opzichte van het jaar ervoor. Vorm van overbruggingshulp
2020
2021
Overbrugging naar jeugdbescherming
4
3
Overbrugging naar een aanbieder specialistische jeugdhulp
-
36
Overbrugging naar de Jeugd-GGZ
-
15
Totaal overbrugging naar aanbieder (JGGZ + Jeugdhulp)
37
51
| Buurtzorg Jong | 2021 | Jaarrapportage |
12
Het afgelopen jaar zien we het aantal keer dat we overbruggingshulp moeten bieden verder toenemen. Aanbieders waarbij we te maken kregen met wachtlijsten die overbrugd moesten worden waren onder andere Karakter, GGnet, Zozijn, Zij aan Zij en Sius (Lichtenvoorde.) 4.8 Veiligheid Kinderen moeten in veiligheid kunnen opgroeien. De jeugd-en gezinswerkers maken altijd een inschatting of dat ook daadwerkelijk gebeurt. Dat doen we indien nodig aan de hand van Signs of Safety en de vernieuwde CARE (v2) risicotaxatie. Het kan zijn dat er vervolgens een veiligheidsplan wordt gemaakt met daarin concrete, niet vrijblijvende, afspraken. Wanneer de veiligheid daarmee niet toeneemt, wordt een jeugdbeschermingstafel georganiseerd om de situatie samen met het gezin, zo mogelijk het netwerk en de jeugdbescherming te bespreken. Dit kan leiden tot nieuwe afspraken of tot het instellen van een onderzoek door de Raad van de Kinderbescherming. Acties met betrekking tot veiligheid
2020
2021
Maken van een veiligheidsplan
31
62
Organiseren van een jeugdbeschermingstafel
4
24
Uitkomsten van de 24 jeugdbeschermingstafels
2021
Onderzoek door de Raad voor de Kinderbescherming
13
Oplossing in het vrijwillige kader
11
We zien dit jaar een forse stijging van het aantal interventies op het maken van veiligheidsplannen en op jeugdbeschermingstafels ten opzichte van 2o20. Dit komt voor een deel door wat er in de gezinnen speelde. Het afgelopen jaar waren er meer crisissituaties vanwege bijzondere omstandigeheden als quarantaines, lockdowns en schoolsluitingen.
| Buurtzorg Jong | 2021 | Jaarrapportage |
13
Daarnaast is de stijging te verklaren door de methodische aanpak die we samen met onze partners in de jeugdbeschermingsketen implementeerden. We hebben het afgelopen jaar met elkaar de keuze gemaakt om meer preventief te interveniëren om veiligheidsvraagstukken te voorkomen. Dit uit zich bijvoorbeeld in: ▢ Vaker veiligheidsafspraken maken om crisis te voorkomen in plaats van deze te bezweren ▢ De Jeugdbeschermingstafel (JBT) eerder inzetten zodat er ruimte is voor constructief samenwerken. Er wordt niet meer gewacht totdat Buurtzorg Jong alles heeft geprobeerd en als laatste redmiddel de JBT in zet. De ervaringen met deze andere aanpak zijn positief. Er is goede afstemming vooraf met jeugdbescherming. Dit leidt ertoe dat de afspraken helder zijn en aan de wederzijdse verwachtingen wordt voldaan. De Jeugdbeschermingstafel is ondersteunend voor alle betrokkenen; er worden regelmatig nieuwe oplossingen gevonden en duidelijke afspraken gemaakt.
5. Ontwikkeltraject gezamenlijke monitoring Het afgelopen jaar hebben we samen met de gemeente onderzocht hoe we de data van Buurtzorg Jong en de data van de gemeente kunnen koppelen aan elkaar. Het doel is om een volledig beeld te krijgen van het gebruik van alle jeugdhulp in Oude IJsselstreek. We willen met elkaar de ondersteuning die wordt ingezet goed kunnen volgen en analyseren en een gezamenlijk jaarverslag 2022 over de totale jeugdhulp in de gemeente maken. Dit jaar hebben we op dit vlak stappen gezet die leidden tot een aantal concrete acties, zie hieronder. Volgend jaar ontwikkelen we hierin verder. 5.1 Werksessie monitoring Tijdens een werksessie van de gemeente en Buurtzorg Jong zijn de data besproken met de teams. Dit is zowel door de teams als de gemeente als zeer verhelderend en opbouwend ervaren. Het heeft geleid tot aandachtspunten om de ondersteuning van Buurtzorg Jong te verbeteren. Enkele voorbeelden hiervan zijn: ▢ We hebben vastgesteld dat in het werkgebied Varsseveld relatief meer gezinnen bekend zijn bij een gecertificeerde instellingen dat er relatief zwaardere zorg wordt ingezet dan in het werkgebied van Terborg en Ulft. We brengen dit in verband met de populatie in Varsseveld e.o. die meer gesloten is en minder snel hulp van buitenaf inschakelt.
▢ Er is besproken hoe we sneller kunnen vaststellen wanneer scheidingsproblematiek dermate ernstig en structureel is dat we onze ondersteuning niet langer moeten richten op het oplossen van de scheidingsproblematiek maar op het versterken van de kinderen zoals de richtlijn Echtscheiding voorschrijft. ▢ Het lukt om in gezinnen met langdurige ernstige problemen de ondersteuning dichter bij huis en minder intensief te organiseren waarbij het langdurige contact en het vertrouwen belangrijke instrumenten zijn om dit mogelijk te maken. ▢ Voor ouderproblematiek (GGZ, schulden, huisvesting, werk, echtscheiding) is jeugdhulp geen oplossing. We moeten daarvoor met de WMO, Stoer en andere partijen meer gezamenlijke oplossingen gaan vinden.
| Buurtzorg Jong | 2021 | Jaarrapportage |
14
5.2 Aantal jeugdigen met specialistische jeugdhulp per werkgebied
De bovenstaande grafiek maakt onderdeel uit van de nieuwe monitoringsgegevens die we samen met de gemeenten aan het ontwikkelen zijn (deze grafiek is in groter formaat terug te vinden in bijlage 2). Hierin wordt zichtbaar hoeveel jeugdigen er in ieder werkgebied zijn die gebruik maken van gespecialiseerde jeugdhulp. Dit is evenredig met het aantal inwoners dat in de betreffende werkgebieden woont. 5.3 Gemiddelde kosten van de specialistische jeugdhulp per werkgebied
In de bovenstaande grafiek (zie bijlage 3 voor een grotere variant) wordt duidelijk dat de kosten (en daarmee de intensiteit en complexiteit) van de zorg die wordt geboden heel anders verdeeld zijn over de werkgebieden dan de aantallen jeugdigen met zorg. Jeugdigen die volgens het woonplaatsbeginsel wel onder de financiële verantwoordelijkheid van de gemeente vallen, maar buiten de gemeente verblijven, maken veelal gebruik van jeugdbescherming en zorg met verblijf. Dit maakt de kosten in die groep jeugdigen groter. De gemiddelde kosten in het werkgebied van Terborg en Ulft zijn ongeveer gelijk, voor Varsseveld liggen de kosten hoger. Dit lijkt op basis van verdere analyse gekoppeld aan een verhoudingsgewijs groter aantal trajecten Jeugdbescherming dat wordt ingezet in dit werkgebied.
| Buurtzorg Jong | 2021 | Jaarrapportage |
15
6. Cliënttevredenheid Naast de evaluaties tijdens de hulpverlening nemen we een exit-interview af op het moment dat we de ondersteuning afsluiten. Doordat de teams zelf de feedback ontvangen, kunnen ze bijsturen op de verschillende onderwerpen die we uitvragen. 6.1 Respons Niet alle gezinnen waarvan de hulp wordt afgesloten werken mee aan een exit interview. Soms zijn daar inhoudelijke redenen voor zoals bij een gezin waarmee maar zeer beperkt contact is geweest. In 2021 werkten 69 gezinnen mee aan een exit interview, dat is een respons van 28% van de afgesloten gezinnen. 6.2 Totaalscore In de vragenlijst wordt, naast een aantal inhoudelijke vragen ook de vraag gesteld welk cijfer men geeft aan Buurtzorg Jong op een schaal van één tot tien. Het gemiddelde cijfer dat Buurtzorg Jong krijgt is een 8,4. 6.3 Complimenten en tips Tijdens het exit interview krijgt het gezin de ruimte om aan te geven wat zij goed vond aan de ondersteuning van Buurtzorg Jong. Hieronder een greep uit de reacties: ‘De jeugd- en gezinswerker dacht goed mee - handelde proactief - gaf praktische tips - dacht praktijkgericht en niet alleen gemeente beleid. super tevreden over de hulp.’ ‘De gesprekken waren prettig, we werden begrepen, ging fijn om met onze dochter. Dochter vond het ook fijn.’ ‘Buurtzorg Jong is laagdrempelig en vrij toegankelijk.
Als prettig wordt ervaren dat er wordt meegedacht en er gekeken wordt naar verschillende oplossingen.’ ‘De adviezen die ik kreeg om toch alles in goede banen te leiden omtrent de scheiding voor de kinderen en hoe daarin te handelen.’ ‘Het betrof een stukje nazorg, dit was op persoonlijk niveau. De laagdrempeligheid, het vertrouwen in je eigen kunnen, maar wel iemand achter de hand als vangnet was een heel fijn gevoel om dit laatste stukje zo samen te doen. De begeleiding zorgde voor een veilig gevoel. Ook bij de moeder die van een andere cultuur komt. Ondanks de cultuurbarrière is de veiligheid wel zo geweest dat, moeder open kon zijn.’
Aan het gezin wordt ook gevraagd of zij tips hebben om de ondersteuning van Buurtzorg Jong te verbeteren. Hieronder een greep uit de tips die we kregen.
| Buurtzorg Jong | 2021 | Jaarrapportage |
16
‘Ik had graag meer duidelijkheid over vervanging tijdens vakanties. Ook had ik graag gewild dat de indicaties over een langere periode konden worden afgegeven.’ ‘Ik had behoefte aan kortere lijnen tussen de SVB-PGB en de gemeente. De communicatie tussen de SVB en de gemeente liep niet goed’ ‘Voor mijn gevoel werd er wat minder geluisterd naar mijn stem in of mijn jongere kind ook mee ging doen aan de KIES dan bij mijn ex partner.’ ‘De laagdrempeligheid, van laat maar horen als er iets nodig is. Zorgde ervoor dat het contact kwijt wordt geraakt en ik eigenlijk vergeten was dat BZJ nog betrokken was. Beter om een tijdspad in te plannen bv van over 2 maanden hebben we nog een afspraak. mocht ik in die tussentijd geen nieuwe hulpvraag meer horen dan gaan we afsluiten.’ ‘Ja, meer naamsbekendheid krijgen. Wij wisten niet wat het was. In eerste instantie schrok ik dat BZJ betrokken werd door de leerplichtambtenaar. We voelden ons gedwongen door de schoolinspectie dat BZJ erbij betrokken zou worden.’
6.4 Klankbordgroep In juni 2021 is een klankbordgroep bijeenkomst geweest. Er is gesproken over de dienstverlening van Buurtzorg Jong. Er was grote tevredenheid over de kwaliteit van zorg en het effect van de hulp. Als verbeterpunt werd genoemd het vergroten van de bekendheid van het team, met name het communiceren over wat Buurtzorg Jong voor inwoners kan betekenen. Naar aanleiding van deze feedback zijn er opnieuw flyers verspreid, is de website aangepast en kwamen er stukjes in de plaatselijke krant over het aanbod van Buurtzorg Jong. De klankbordgroep bijeenkomst zal jaarlijks worden georganiseerd en ouders/jongeren kunnen zich daarvoor dmv het exit-interview voor opgeven.
7. Klachten en incidenten 7.1 Klachten In 2021 zijn er twee klachten geweest over de dienstverlening van Buurtzorg Jong. Beide klachten betrof het niet eens zijn van een ouder met de toewijzing van gespecialiseerde hulp. In beide gevallen heeft de teamcoach de klacht met de ouder besproken. Daarna zijn beide klachten naar tevredenheid opgelost in een gesprek tussen de hulpverlener en de ouder. 7.2 Incidenten In 2021 is er één incidentmelding gedaan door een medewerker van Buurtzorg Jong. Het incident betrof grensoverschrijdend gedrag van een ouder. Het incident is besproken in het team en in de incidentencommissie. Er is ondersteuning aangeboden aan de collega en Buurtzorg Jong breed is nagedacht hoe we dergelijke situaties kunnen voorkomen.
8. De ontwikkelagenda 2022 e.v. We kunnen stellen dat de basis van de lokale jeugdhulp en de toegang tot gespecialiseerde jeugdzorg inmiddels stevig staat in Oude Ijsselstreek. Vanuit deze basis gaan we verder ontwikkelen en innoveren. De gemeente en Buurtzorg Jong hebben samen een ontwikkelagenda opgesteld voor de komende jaren. Deze ziet er als volgt uit:
| Buurtzorg Jong | 2021 | Jaarrapportage |
17
1. Kwaliteitszorg en monitoring a. Ontwikkelen gezamenlijke rapportage: gemeentelijke cijfers combineren met cijfers Buurtzorg Jong en periodieke gezamenlijke analyse. b. Uitvraag cliëntervaring optimaliseren: kijken of uitvraag Buurtzorg Jong gecombineerd kan worden met cliëntervaringsonderzoek gemeente. 2. Inkoop en uitbreiding opdracht a. Deelname aan het bouwteam ‘Specialistische Jeugdhulp in de buurt’ b. Implementeren en monitoren aanvullende opdracht basis GGZ en individuele begeleiding. 3. Samenwerking a. Internaliseren visie bij de medewerkers (gemeente en Buurtzorg Jong). b. Samenwerking met andere ‘toegangsfuncties’ zoals Wmo-consulenten en medewerkers STOER (o.a. middels verbetertraject Toegang van Movisie). c. Samenwerking GI’s versterken/implementeren GVJB. d. Samenwerking huisartsen versterken: Met huisartsen verkennen of er ‘pilots’ gedraaid kunnen worden met spreekuur op locatie of MDO’s. e. Samenwerking jeugdgezondheidszorg (Yunio en GGD) versterken: o.a. komen tot afspraken over de samenhang tussen thuisbegeleiding en inzet jeugd- en gezinswerkers, verwijzing en afstemming. f. Samenwerking zorg en veiligheid: mee-ontwikkelen en implementeren convenant. g. Samenwerking onderwijs versterken en samenwerking realiseren met het Laudis (locatie Almende College). 4. Bekendheid bij inwoners a. Geen specifieke punten, gerichte communicatie wanneer nodig. 5.
Diverse projecten a. Gebiedsgerichte aanpak Terborg/Silvolde: met betrokken partners een verkenning uitvoeren op de populatie van dit gebied, gezamenlijk gerichte interventies ontwikkelen, implementeren Doorbraakmethode.
Gendringen, april 2022 Buurtzorg Jong
| Buurtzorg Jong | 2021 | Jaarrapportage |
18
Bijlage 1: Aantal gezinnen in zorg per team
| Buurtzorg Jong | 2021 | Jaarrapportage |
19
Bijlage 2: Aantal jeugdigen met specialistische jeugdhulp per werkgebied
| Buurtzorg Jong | 2021 | Jaarrapportage |
20
Bijlage 3: Gemiddelde kosten van de specialistische jeugdhulp per werkgebied
| Buurtzorg Jong | 2021 | Jaarrapportage |
21