DEPB - Bijdrage 1e termijn 31 oktober 2022.pdf

Bijdrage 1e termijn d.d. 31 oktober 2022 Voorzitter, dank u wel. 2e Berap DEPB heeft met belangstelling de 2e Berap gelezen en wij hebben in de werkbijeenkomst onze vragen gesteld. Dank voor de weliswaar wat late toezending van de antwoorden maar DEPB heeft toch nog wat vragen en opmerkingen. In willekeurige volgorde. De 2e Berap sluit weliswaar met een positief saldo van afgerond € 1.050.000 maar dat is naar onze mening toch wel een vertekent beeld. Het wordt met name gerealiseerd door een hogere rijksbijdrage van € 1.487.000 en een “voordeel” van € 600.000 op niet uitgegeven gelden voor groot onderhoud van onze wegen. Onderdeel WEGEN: Tijdens de werkbijeenkomst werd duidelijk dat het geschil is ontstaan door opvoering van flink wat meerkosten door de aannemer. 1. Wordt het al dan niet duidelijk van tevoren afgesproken over het mogen opvoeren van meerkosten? 2. U gaf aan dat de problemen hierover in 2023 zijn opgelost. Gaat u daar nog steeds van uit? 3. Gaat het uitgestelde onderhoud in de toekomst nu meer kosten in verband met prijsstijging van materiaal en de gestegen loonkosten Personeel gemeente De DorpEnPlattelandBeweging heeft grote zorgen over het personeelstekort binnen het ambtelijk apparaat en daarmee ook de werkdruk voor de huidige medewerkers. Dat is ook door ons bij de behandeling van de 1e Berap gemeld.

Toch zien wij in onze regionale kranten of op social media geen vacatures van onze gemeente. Ook niet op de site “Werken in Gelderland” waar veel andere omliggende gemeenten wel adverteren. U gaf aan via de moderne m4edia te adverteren. Kunt u hiervan de resultaten melden? Wij geven € 869.000 meer uit aan extra personele lasten buiten de begroting om. Het hoge bedrag baart ons zorgen. Deze uitgaven zijn alleen voor extra dure inhuur van adviesbureaus. En met de druk op de personeelsmarkt zal ook voor 2023 ongetwijfeld een overschrijding plaatsvinden door inhuur. In de begroting komen wij echter wel voor de komende 4 jaar gelijke lasten tegen voor personele kosten. Dat kan toch zeker niet kloppen als u nog personeel wilt werven? Dan krijgen wij straks in de 1e Berap 2023 zeker te maken met een tegenvallen op deze personele post. Personeel dat blijft is van meerwaarde omdat men ingevoerd is in de materie. Doen wij genoeg om onze waardering te laten blijken aan de huidige medewerkers gelet op de hoge werkdruk? DorpEnPlattelandBeweging heeft de volgende suggestie nog niet voorbij zien komen. Wellicht een idee om gepensioneerden nog eens te benaderen of zij op hun vakgebied een aantal uren willen werken?

1

Woningmarkt De druk op de woningmarkt blijft hoog. Met name als het gaat om betaalbare woningen voor jongeren (starters) en ouderen. Daarnaast heeft onze gemeente vanuit het Rijk een opgave qls het gaat om huisvesting van statushouders en mensen uit “onveilige landen”. Natuurlijk moeten deze doelgroepen huisvesting hebben maar wij zien wel dat het voor jongeren en ouderen praktisch onmogelijk wordt nog een betaalbare woning te krijgen. Bouwen van zogenaamde “flexwoningen” biedt wellicht wat soulaas., hoewel snelheid en betaalbaarheid wat als extra argument door het college werd genoemd, inmiddels is achterhaald. De snelheid is niet meer van toepassing en de kosten ten opzichte van reguliere bouw is nihil. DEPB is van mening dat tenminste 50% van deze flexwoningen voor onze eigen inwoners moet zijn. Dat brengt ons bij de het volgende onderdeel. Burgerparticipatie Ook bij de 1e Berap hebben wij al melding gemaakt van de gebrekkige wijze waarop onze inwoners worden betrokken bij de bouw van deze flexwoningen. Inwoners worden voor voldongen feiten gesteld. De locaties zijn al bepaald door de ingehuurde ambtenaar en inspraak hierover is niet meer mogelijk. Dit is geen participatie. De ambtenaar doet het niet goed. Wij pleiten er dan ook voor om bij dit soort projecten te werken met een goed projectplan en een communicatieplan. Maar weer terug naar de 2e Berap.

Bij de inleiding op blz. 4 wordt vermeld “de Inzet van extra menskracht voor de woningbouwimpuls zorgt voor een nadeel van € 419.000, waarvan € 200.000 wordt gedekt uit de Reserve Versnelling Woningbouw”. Hier was toch al eerder € 300.000 voor vrijgemaakt ? Uitvoeringskrediet Varsseveld Noord Weer extra krediet voor Varsseveld Noord weer hoger aangevraagd. Willen nu formaliseren via 2 e Berap. We weten niet waar ze het aan gaan uitgeven. “Aanloopkosten” Wij vinden dat deze voorbereidingskosten via een apart voorstel in de raad voorgesteld moet worden en niet via de Berap? Wij zijn hier principieel op tegen. Sociaal Domein Aantal incidentele meevallers gemeld maar ook structurele uitgaven zoals Jeugdzorg, Hulp bij huishouden en BUIG (bijna € 1,2 mln). Dit valt nu € 480.000 tegen. Wist de wethouder al niet eerder dat er zo’n grote tegenvaller was te verwachten? En waarom wordt de raad hier nu pas over geïnformeerd? Wat gaat het college doen om deze structurele kosten te drukken ? Laborijn DEPB is blij dat er nu een oplossing is met betrekking tot het geschil. De uittreding kost onze gemeente echter wel € 800.000. i.p.v. de gevorderde € 1,3 mln uit de algemene reserve. Bevoegdheid raad om dit uit de Algemene Reserve te dekken.

Uitvoeringsprogramma toerisme en recreatie Voor de ontwikkeling van een hotel en een museum en het onderzoek naar de mogelijkheden voor een evenementenlocatie op DRU IP is eind 2021 een procesregisseur aangetrokken. DEPB blijft de 2

ontwikkeling van een hotel kritisch volgen, temeer daar wij van mening zijn dat een hotel niet nodig is in de gemeente Oude IJsselstreek. Zeker nu duidelijk is dat het Van der Valk Concern in de directe nabijheid van onze gemeente een groot hotel gaat bouwen. Wij vinden dit geldverspilling en dat kan beter ten goede komen aan onze inwoners. Subsidies Het college meldt een voordeel bij evenementensubsidies. DEPB is van mening dat dit voordeel aan onze verenigingen beschikbaar moet komen.

Programmabegroting 2023-2026 Voorzitter, de wereld ziet er een stuk anders uit dan één jaar geleden, wij hebben nu te maken met een oorlog in Oekraïne, een energiecrisis, torenhoge inflatie, hoge rentestand en nog steeds een toestroom van vluchtelingen uit het oorlogsgebied. Wie had dat een jaar geleden gedacht. En in onze gemeente hebben ook de inwoners en verenigingen te lijden onder de mondiale crisis. De energielasten voor met name de lage inkomens rijzen de pan uit ondanks alle compensatieregelingen, inwoners in slecht geïsoleerde woningen zijn al helemaal de klos. Om over de verenigingen en het bedrijfsleven maar te zwijgen. Voor deze doelgroepen wordt vooralsnog niets gecompenseerd. Het midden- en kleinbedrijf dreigt aan de hoge energielasten ten onder te gaan, verenigingen kunnen de energielasten al bijna niet meer opbrengen. En onze boeren worden door alle maatregelen vanuit Brussel en Den Haag het werken al bijna onmogelijk gemaakt. De woningmarkt staat nog steeds onder druk. De hoge rentestand werkt daar niet aan mee. Voor starters is het in onze gemeente praktisch onmogelijk nog aan een betaalbare huurwoning te komen en voor ouderen die kleiner willen wonen is er geen aanbod. En nu, met de programmabegroting in de hand gaan wij toch een programmabegroting vaststellen voor de komende vier jaren. Wij zijn zeer benieuwd waar wij over een jaar staan.

Maar dan nu toch maar naar de inhoud van de programmabegroting. Effecten septembercirculaire Allereerst maar even naar de septembercirculaire. Kan het college in hoofdlijnen aangeven wat de effecten hiervan zijn voor de programmabegroting ? Het rijk komt ook in 2026 met een financiële tegemoetkoming. Kan het college aangeven op welke beleidsterreinen dit een positief effect heeft ? en wat het positief effect is voor de gemeente OIJ. Heeft dat invloed op onze uitgaven vanaf 2023 e.v. En zo ja, op welke beleidsterreinen. Woonlastenstijging Conform het collegeprogramma stijgen de woonlasten maximaal 3%. Blijft deze stijging de komende jaren jaarlijks? Beperkt tot 3% ondanks de hoge inflatiecijfers en stijging loonkosten? U meldt dat wij onder de renterisiconorm FIDO blijven. Maar u doet dat onder ander door aflossingstermijnen van nieuwe leningen te verlengen van 10 naar 20 jaar. Kan het college aangeven 3

waarom er is gekozen voor verlenging van deze aflossingstermijn? De totale lasten van nieuwe leningen worden nu wel hoger. Programma 1 De gemeente waar het goed wonen is Energietransitie DEPB is voorstander van het benutten van de daken om zonnepanelen te plaatsen, en zeker niet het gebruik van landbouwgrond. Het college wil de energietransitie langs 4 sporen benaderen, het eerste spoor is opwekken van elektriciteit voor zon op dak, zonnevelden en windenergie. Wij vragen ons af of dit de juiste volgorde moet zijn. Zonnevelden zijn voor ons pas aan de orde als de energieopwekking via zonnepanelen en windenergie volledig is benut. Ook vragen wij ons af wat het gemeentelijk beleid is ten aanzien van het opslaan van energie en de capaciteit van het netwerk voor het opwekken van energie in onze gemeente. Bedrijven kunnen nu al niet worden aangesloten door beperkingen in het netwerk. Bouwen en Wonen Het college geeft aan dat er gewerkt is aan aanvullend beleid voor wonen in het buitengebied. DEPB is erg benieuw naar de stand van zaken. Ons bereiken berichten dat er geen ambtelijke capaciteit is voor woningsplitsing in het buitengebied. Het college heeft de ambitie te bouwen voor eigen inwoners, het huisvesten van nieuwe arbeidskrachten maar ook op mensen van buiten de regio die hier willen komen wonen.

Gelet op de beperkte bouwcapaciteit vraagt DEPB zich af waar nu de prioriteit ligt van het college. DEPB is van mening dat bij uitbreiding van het woningbestand tenminste 50% beschikbaar moet zijn voor de eigen inwoners, met de jonge starters en ouderen. Het college moet de eigen inwoners koesteren. Flexwoningen Het hele burgerparticipatietraject rondom de flexwoningen is compleet mislukt. Dat hebben wij bij de 2e Bestuursrapportage ook al opgemerkt. Het college doet er goed aan bij dit soort processen vooraf met onze inwoners te spreken. Het college moet veel beter uitleg geven waarom zij vindt waarom een locatie wordt gekozen. In aanloop daarnaar moet zij luisteren naar de ideeën en suggesties van inwoners, daarná uitleggen wat zij met die ideeën en suggesties gedaan hebben. Bij dit soort processen hoort een communicatieplan. En dat ontbreekt hier. Het is de bedoeling dat de flexwoningen voor maximaal 15 jaar worden neergezet. Dat geeft duidelijkheid naar onze inwoners. Toch hoort DEPB geluiden dat de flexwoningen ook wel 30 jaar kunnen blijven staan. Dan spreek je toch niet meer over tijdelijk. DEPB is voorstander van de bouw van flexwoningen op die locaties die later worden benut voor de permentente bouw van woningen. En bij voorkeur in de dorpskernen. Maar voor maximaal 15 jaren.

De gemeente heeft in 2022 een aantal kleinere vergroeningsacties in de centra van Ulft, Varsseveld en Terborg uitgevoerd. Hieruit is gebleken dat maatwerk nodig is. We zijn afhankelijk van wensen van inwoners en de (on)mogelijkheden die ondergrondse infra geeft. In 2023 presenteren we de groenplannen voor al de kernen waar maatregelen nodig zijn vanuit de Klimaateffect atlas inclusief de benodigde middelen die nodig zijn in de komende jaren.

4

Maar waarom willen wij dan tiny houses en flexwoningen in het groen zetten? Dit lijkt ons tegenstrijdig en daarmee onwenselijk. Landschapspark Oude IJsselstreek Wij stellen € 100.000 beschikbaar voor het Landschapspark Oude IJssel. Er is daarna ook structureel € 100.000 nodig. DEPB kan niet herleiden tot welk jaar structureel geld nodig is en waarvoor dan. Wij moeten het Landschap rond de Oude IJssel koesteren en niet gaan benutten voor andere invulling. Ook dit sluit niet aan bij de wens om vergroening en klimaatadaptatie. Bij haar ontwikkelingen. De beste landbouwgrond ligt langs de Oude IJssel. DEPB vraagt zich af in hoeverre de gemeente hier rekening mee houdt. En zo ja, hoe dan? DRU Industriepark U geeft aan dat er in 2023 € 100.000 nodig is voor een kwartiermaker/procesbegeleiding. DEPB is van mening dat er geen gemeenschapsgeld moet gaan naar een hotelfunctie op het DRU terrein, zowel direct als indirect. Grondstoffen en circulariteit Pag. 19: Uw doelstelling is: “418 ton grof huishoudelijk afval (11 kg per inwoner). Dit is het niet herbruikbare deel van het afval dat bij Stichting Aktief terecht komt. Het wel herbruikbare deel (1985 ton), wordt niet meegenomen in de berekening van de hoeveelheid restafval". DEPB vraagt zich af waarom het wel herbruikbare deel (1985 ton) niet wordt meegenomen in de berekening van de hoeveelheid restafval.

Wij zijn van mening dat dit wel moet worden meegenomen. Programma 2 Een leefbare gemeente Op blz. 27 van de programmabegroting geeft u aan dat er nog geen passende kengetallen beschikbaar zijn. Waarop baseert u dan dat uw beleid geslaagd is? U streeft ernaar dat er niemand in onze gemeente nog een uitkering heeft. Hoe mooi wij dat streven ook vinden, is dat gewoon een utopie. Schuldhulpsanering Het budget voor 2023 is bijgesteld van € 50.000 naar € 41.471. Dit is wel een heel specifiek bedrag. 1. Hoe komt u aan dit specifieke bedrag? Die vraag is reeds gesteld. Hoe zat dat ook alweer? 2. Kunt u dat daarmee ook uitleggen dat de kosten voor schuldhulpverlening minder worden volgens de begroting, ondanks de energiecrisis?

Programma 3, de werkende gemeente Pag. 39, doelen en acties: het college wil allerlei plannen actualiseren. Hoe ziet u dit voor zich met alle werkdruk binnen het gemeentelijk apparaat en de krapte op de arbeidsmarkt? Neemt de gemeente niet te veel hooi op de vork? Het huidig beleid (bv. Vergunningen) kan nauwelijks worden uitgevoerd.

5

Blz. 40 Dru Industriepark: u geeft aan dat er verschillende concepten worden uitgewerkt om te komen tot een locatie waar monumenten, historie en kunst en cultuur aan elkaar worden verbonden. Is hier het onderzoek naar concepten “hotelfunctie” niet meer van toepassing? DEPB is tegenstander van een hotelfunctie op het DRU-park als het gaat om gemeentelijke bijdrage.

Pag 42. Vitale en toekomstgerichte bedrijventerreinen DEPB vraagt zich af in hoeverre de gemeente in gesprek gaat met de individuele ondernemers in het buitengebied als het gaat om revitalisering van hun bedrijf en terrein waarbij verduurzaming en uitbreidingswensen aan de orde is.

Blz. 43: Toekomstbestendig agrarisch bedrijfsleven

U geeft aan dat u binnen de bestaande visies de agrarische sector wil helpen. Volgens DEPB is toch echt de hogere overheid toonaangevend in de regelgeving. Hoe ziet u de ondersteuning vanuit de gemeente?

Blz. 49 IKC Vorming De bouwkosten voor de nieuwe IKC’s lopen niet meer in de pas met de geraamde bouwkosten in het IHP. Op welk moment komt u terug naar de raad voor extra aanvullend krediet?

Blz. 49 SUVIS-reggeling. Deze regeling gaat over de verbetering van ventilatie in schoolgebouwen. Er is door de gemeente 20% subsidie toegezegd. Volgens DEPB heeft de raad hier geen krediet voor beschikbaar gesteld. Waaruit worden deze kosten betaald? Neemt u dit mee bij de actualisatie van het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs?

Blz. 48 Tabel: Bij de autonome ontwikkeling in 2024 meldt u een negatief bedrag. Kan het college aangeven hoe dit negatieve bedrag is opgebouwd.

Programa 4. De dienstverlenende gemeente.

Pag. 52. U stelt onze inwoners centraal. DEPB heeft hierover een tweetal vragen: 1. Wij constateren dat er bij onze inwoners een groot gevoel van onbehagen is in de contacten met de gemeente als het gaat om burgerparticipatie (zoal bijv. bij de flexwoningen)? Pag. 53. Anders en betere monitoren 6

Voor DEPB is niet helemaal duidelijk wat er nu precies gemeten wordt en waar nu precies op wordt gecontroleerd. Kan het college dit nog een nader duidelijker toelichten? Programma 5: Bedrijfsvoering/overhead U geeft aan dat de formatie en personeelsbeleid op orde moet zijn. DEPB maakt zich grote zorgen over de invulling van vacatures en werkdruk bij de bestaande medewerkers. Op welke wijze gaat de gemeente aan de slag met het werven van voldoende kwalitatief personeel in plaats van het maar steeds inhuren van (dure) externen? Hoe denkt de gemeente zich daarbij positief te onderscheiden van andere gemeenten die ook naarstig op zoek zijn naar geschikt personeel. Blz. 60 Communicatie en participatie U wilt met participatie uw imago versterken. Voor onze inwoners zijn de kader voor participatie bij onderwerpen niet duidelijk. DEPB vraagt zich af hoe u hier invulling aan gaat geven. Toekomstbestendig Agrarisch Bedrijfsleven De gemeente zegt de agrarische sector te willen ondersteunen binnen de bestaande visies. Echter deze visie is gestoeld op kringlooplandbouw. Met het verdwijnen van de derogatie is kringlooplandbouw verder weg dan ooit. Hoe ziet het college dit voor zich? Kunt u concreter aangeven hoe u de sector denkt te kunnen ondersteunen? Immers delen van de doelen van de visie zijn vanuit landelijk beleid al niet meer haalbaar.

Er wordt gebruik gemaakt van de input van het WATEA project, echter dit project lijkt vooral gericht op de stoppende agrariër, dus zou hiermee geen goede input zijn voor het beleid t.a.v. boeren die juist wel door willen met hun bedrijf en het gebruik van de gegevens is tegen de afspraak in. Onze eigen aangestelde agrarische accountmanager zou hierbij van grote waarde kunnen zijn. Wat gaan we hieraan doen?

7