D66 - Bijdrage 1e termijn 31 oktober 2022.pdf

1e Termijn Algemene Beschouwingen 2022 Voorzitter, Wij spreken elkaar vanavond in een tijdsgewricht waarin we ons gezamenlijk voor grote opgaven gesteld zien staan. Je kunt geen krant meer openslaan zonder het woord crisis in diverse samenstellingen tegen te komen: klimaatcrisis, Oekraïnecrisis, armoedecrisis, energiecrisis, vluchtelingencrisis, stikstofcrisis, toeslagencrisis, woningmarktcrisis, noem maar op. Net als we er één een beetje in beeld denken te hebben, duikt de volgende crisis alweer op. Dat vraagt van overheden, van hoog tot laag, wendbaarheid, slagkracht en behendigheid. En dat maakt begroten soms lastig. Cijfers die je vandaag presenteert kunnen morgen alweer achterhaald zijn. Desondanks is het college erin geslaagd een begroting te presenteren die, met name in 2024 en 2025, een mooi, positief beeld laat zien. Helaas blijft onzekerheid over de rijksbijdrage na 2025 ons parten spelen. De begroting is de afgelopen jaren ook steeds beter leesbaar geworden, en deze begroting is daarop geen uitzondering. Hiervoor verdient het college en de organisatie een groot compliment! Zoals bij de behandeling van de voorjaarsnota ook al door ons is aangegeven is de begroting niet bijzonder ambitieus, in die zin dat er weinig nieuwe voorstellen gedaan worden.

Dat biedt ruimte voor de raad om met initiatieven te komen, en die ruimte hebben we de komende jaren wellicht hard nodig om als gemeente ons steentje bij te dragen aan het oplossen van de diverse crises. Daarbij wil ik raad en college wel op roepen om kritisch te blijven kijken naar de gemeentelijke financiën, en dan met name onze schuldenpositie. We moeten steeds een zorgvuldige afweging blijven maken bij het besteden van publieke middelen. Armoedebeleid Door inflatie en gestegen energiekosten komt een groep inwoners, ondernemers, en verenigingen die tot nu toe hun broek wisten op te houden in de problemen. Het Rijk neemt ongekende maatregelen om die nood deels te lenigen, maar dat is niet voor iedereen voldoende. De gemeente heeft hierin ook een verantwoordelijkheid, niet alleen als uitvoerder van een deel van de door het Rijk gefinancierde maatregelen, maar ook om, afhankelijk van de lokale behoefte, aanvullende maatregelen te nemen en waar nodig maatwerk te bieden. Gelukkig staat onze gemeente er financieel gezien goed genoeg voor om ook echt wat voor kwetsbare inwoners te kunnen betekenen.

Gelukkig wordt de wens om onze inwoners en verenigingen hierin te ondersteunen raadsbreed gedragen. Daarom hebben wij besloten om hierin zoveel mogelijk gezamenlijk op te trekken, en ik ben dan ook blij dat ik als eerste spreker tijdens deze algemene beschouwingen namens alle fracties de volgende Motie Bestaanszekerheid mag indienen. [Dictum motie voorlezen] Voor nu is gezamenlijk optrekken hierin de beste manier om onze inwoners te ondersteunen, maar als het stof dat door deze armoedecrisis is opgeworpen is neergedwarreld zullen we in Nederland met zijn allen eens goed de balans op moeten maken wat voor samenleving we nu precies willen zijn. We hebben met elkaar een samenleving gecreëerd waarin de verschillen tussen arm en rijk steeds groter worden, en waarin voor veel werkenden en werkzoekenden aan de onderkant van de arbeidsmarkt het perspectief zoek is. Die samenleving is aan een herijking toe, en wat mij betreft gaan we ons als raad, voor zover we dat niet al doen, vol in dat debat mengen. Woningbouw Inwoners van onze gemeente willen graag dat er meer woningen komen. Daarom blijft woningbouw een thema dat onze aandacht verdient. Er zijn volop plannen in ontwikkeling, en dat levert de gemeentelijke organisatie veel werk op. Raad en college zullen erop moeten blijven letten dat toetsing van plannen en informeren van belanghebbenden zorgvuldig blijft gebeuren.

Dat er nu vraag naar woningen is, betekent natuurlijk niet dat die vraag blijvend is. In het hele land zijn plannen om meer woningen te bouwen, en voor een deel van de mensen die nu aangeven hier wel te willen wonen zijn wij mogelijk toch uiteindelijk een tweede keus. Daarom moeten we steeds goed in de gaten blijven houden hoe de vraag naar woningen zich in onze regio ontwikkelt om zo te voorkomen dat we voor leegstand bouwen. Sociaal Domein D66 is verheugd dat de uittreding van de gemeente uit Laborijn echt is afgerond nu de gemeente en Laborijn tot een vergelijk zijn gekomen over de uittreedsom. Zoals bekend hadden – en hebben – wij onze bedenkingen bij de wijze waarop het besluit om uit Laborijn te treden tot stand is gekomen, maar achteraf bekeken hebben we er als gemeente goed aan gedaan om ons eigen participatiebedrijf STOER op te richten. De commissie Maatschappelijke Ontwikkeling heeft twee weken geleden een werkbezoek aan STOER gebracht, en ik moet zeggen dat ik onder de indruk ben van de wijze waarop deze organisatie uitvoering geeft aan het “werken vanuit de bedoeling.” We hebben als raad natuurlijk de afgelopen drie jaar hard gewerkt aan het vastleggen van de kaders waarbinnen STOER werkt, maar het is nog wat anders om daadwerkelijk te zien hoe dit in praktijk wordt gebracht.

Duurzaamheid Tot slot kom ik toch ook weer uit op het onderwerp duurzaamheid. De energiecrisis heeft ons allemaal – voor zover we dat nog niet waren – doordrongen van de urgentie van het aanpakken van onze afhankelijkheid van fossiele brandstoffen. Nu deze afhankelijkheid niet alleen tot milieu- en klimaat-gerelateerde problemen, maar ook tot economische problemen leidt, zien we dat de drive om te verduurzamen in de samenleving toeneemt. De doelen van het klimaatakkoord van Parijs zijn om de opwarming van de aarde in ieder geval onder de 2 graden te houden, en ernaar te streven de opwarming tot maximaal 1,5 graden te beperken. In aanloop naar de COP27 in Egypte volgende week, verschenen de afgelopen week meerdere rapporten waaruit blijkt dat we absoluut niet op koers liggen om die doelen te halen. Op dit moment stevenen we af op een opwarming met bijna 3 graden. Bij de voorgenomenherijking van het akkoord van Groenlo zou een stap terugdoen in de ambities dan ook geen recht doen aan de steeds breder gedragen wens om juist meer ambitie ten toon te spreiden. Wat ons betreft moet de inzet van onze gemeente bij de herijking van Groenlo dan ook zijn om vast te houden aan 2030 als streefdatum voor het energie neutraal zijn, en om hier concrete maatregelen aan te gaan koppelen. Graag hoor ik van het college wat hun inzet bij deze onderhandelingen gaat zijn.

Ook zullen we opnieuw moeten bezien of we in de energiemix naast meer zonnepanelen op daken niet ook meer windturbines nodig hebben voor die momenten waarop de zon niet schijnt. Door precies de juiste balans tussen zonneenergie en windenergie te vinden kunnen ook de benodigde investeringen in het electriciteitsnetwerk kleiner gemaakt worden. Tot slot Mijn partij kan instemmen met de voorgestelde beslispunten, en ziet, onder dankzegging voor de samenwerking in de afgelopen periode, uit naar een voortzetting van de samenwerking met de rest van de raad, het college, en de ambtelijke organisatie in de komende periode. En overigens ben ik met onze wethouder van mening dat er één gemeente achterhoek moet komen.