Covid - 19 uitvoeringsplan.pdf

Uitvoeringsplan Covid-19: “Naar een nieuw evenwicht in Oude IJsselstreek”

November 2021 – zaaknr. 309040

Uitvoeringsplan Covd-19: “Naar een nieuw evenwicht in Oude IJsselstreek”

Inleiding Ruim anderhalf jaar geleden kregen we te maken met het Covid-19 virus, met alle maatregelen en gevolgen van dien. We hoopten dat we met vaccinaties het virus konden stoppen, maar de werkelijkheid blijkt toch wat anders. De besmettingen zijn weer opgelopen en extra maatregelen zijn inmiddels weer nodig om te voorkomen dat de ziekenhuizen nog verder vollopen. De wereld van vóór de pandemie voelt soms ver weg. De coronacrisis zal veel blijvende veranderingen brengen. Maar de geschiedenis laat ook zien dat na een pandemie veel aspecten van het oude leven ook weer terugkeren. Hoe gaan we dan weer wennen aan dat oude normaal? En gaan we überhaupt wel terug naar dat oude normaal? We moeten dus op zoek naar een nieuw evenwicht, een nieuwe balans. Ook als gemeente hebben we hier een belangrijke rol in. Want hoe goed het maatregelenpakket ook is, er zal schade zijn. Materieel, maar misschien nog wel meer immaterieel. Onze bedrijven, verenigingen, scholen, horeca en detailhandel hebben tijd nodig om te herstellen en weer te groeien naar een stabiele situatie. Onze inwoners moeten opnieuw zoeken naar balans in werk, thuis, sociale contacten.

Als gemeente hebben wij een belangrijke verantwoordelijkheid voor het in stand houden van maatschappelijke functies en het waarborgen van de leefbaarheid. De afgelopen periode hebben wij nagedacht over de maatregelen die nodig zijn om, binnen de beperkingen die nog gelden en in de periode daarna, sociaal en economisch herstel te stimuleren. Uiteraard hebben we niet overal invloed op en hebben wij als overheid niet altijd een rol, maar we willen wel vooruit kijken. Dit uitvoeringsplan is de uitwerking van het visiedocument (memo van 7 juli 2021; zaaknummer 263725). In dit plan beschrijven we de maatregelen die wij vanuit onze gemeentelijke verantwoordelijkheid en regierol willen inzetten om de lokale samenleving te versterken en een helpende hand te bieden om zo goed mogelijk uit de crisis te komen. Dit plan is gebaseerd op de huidige inzichten; we zijn er immers nog niet. Als nieuwe ontwikkelingen daar aanleiding toe geven dan passen we de plannen uiteraard aan. We hebben hiervoor ook financiële ruimte gehouden.

De coronacrisis heeft ons al veel geleerd. Mondiaal, landelijk, regionaal en lokaal zien we zowel positieve als negatieve effecten, die in meer of mindere mate effect hebben gehad op onze brede welvaart. Ontwikkelingen die soms al vóór de crisis ontstonden werden door corona versterkt en beter zichtbaar. De overheid wil de schadelijke effecten zo veel mogelijk beperken. Maar er wordt ook nagedacht over hoe om te gaan met nieuwe risico’s in de samenleving en het vasthouden van positieve ontwikkelingen van deze pandemie, zoals flexibiliteit en innovatie.

November 2021 – zaaknr. 309040

2

Uitvoeringsplan Covid-19: “Naar een nieuw evenwicht in Oude IJsselstreek”

Onze visie Ook na de coronacrisis vinden wij het belangrijk om door te pakken. Door op te bouwen en te stimuleren. Door kansen te benutten en te normaliseren, te voorkomen en samen te werken/te innoveren. Om de brede welvaart die er nu is op zijn minst te behouden en robuuster te maken. Dit bereiken we alleen vanuit daadwerkelijke verandering en versterking van de lijn die we de afgelopen jaren hebben ingezet. We gaan dan ook niet terug naar het oude, maar pakken dit moment als kans om door te groeien naar een nieuw evenwicht met een duurzame toekomst. We hanteren hierbij de volgende uitgangspunten: o We sluiten aan bij en versterken de beweging die al is ingezet; o We bieden ruimte en nodigen uit om met ideeën te komen, kansen te benuttenen te vieren. We bedenken het uiteraard niet allemaal zelf, dit doen we vooral samen met onze inwoners, verenigingen, ondernemers en maatschappelijke partners. Wij zijn als gemeente onderdeel van de gemeenschap. Het is van ons allemaal en voor ons allemaal.

Onze rol Als gemeente hebben we verschillende rollen die we vervullen vanuit drie perspectieven; als overheid, als dienstverlener en als werkgever. Afhankelijk van het beleidsterrein en de opgave, kunnen we op verschillende manieren onze rol vervullen. We vinden het belangrijk om onze rol duidelijk te communiceren, zodat voor iedereen de verwachtingen helder zijn. De rollen die we kunnen vervullen: o Overlaten o Ondersteunen (faciliteren) o Partnership (participeren) o Ondernemen

Waar richten we ons op? Het afgelopen jaar is steeds beter zichtbaar geworden wat de coronacrisis voor Nederland zal betekenen op de lange termijn. Maar een pasklaar antwoord op wat er nodig is, hebben we niet. Bovendien zien we veel en grote verschillen tussen sectoren, organisaties, vraagstukken en ontwikkelingen. We weten nog niet wat er allemaal op ons afkomt. Maar we weten wel dat we niet gaan afwachten. De coronacrisis heeft effect op veel plekken, op het ene gebied meer dan op het andere. Uit ervaring blijkt dat we als gemeente vooral te maken hebben met impact op de beleidsterreinen economie, het sociaal domein/ de sociale structuur en het maatschappelijk middenveld. We richten ons dan ook op deze drie beleidsterreinen in onze verdere overbrugging en stappen naar een nieuw evenwicht. We gieten de maatregelen die we nemen niet in beton, maar we spelen zo flexibel mogelijk in op de ontwikkelingen en wat er op dat moment nodig is.

Gewenst resultaat Met onze aanpak proberen we de nadelige effecten van de coronacrisis zoveel mogelijk te herstellen, dan wel om te buigen naar een nieuw evenwicht met nieuwe kansen en mogelijkheden. Waarbij we onze ingezette beleidslijnen niet opnieuw verzetten, maar verdiepen en verbreden. De voorgestelde acties en maatregelen nemen we in lijn met de stappen die we al hebben gezet in de afgelopen begrotingen en voorjaarsnota. Zo zetten we ons blijvend in om in Oude IJsselstreek onze brede welvaart te behouden en te versterken. Ook en misschien wel juist na de coronacrisis.

November 2021 – zaaknr. 309040

Uitvoeringsplan Covd-19: “Naar een nieuw evenwicht in Oude IJsselstreek”

Financiële ruimte Op basis van de resterende middelen uit 2020, de Rijksmiddelen en subsidies van de Provincie, hebben we voor 2021 en 2022 nog de volgende middelen ten behoeve van de coronacrisis ter beschikking:

Algemene uitkering Beschikbaar september Septembercirculaire Beschikbaar (medio oktober) Sociaal domein (hekjes) Beschikbaar september*1 Septembercirculaire *2 Beschikbaar (medio oktober) NPO (Nationaal Programma Onderwijs) Uitkering door Rijk aan gemeente Beschikbaar (medio oktober)

Op de volgende pagina is het totaaloverzicht van alle maatregelen die we uitvoeren voor de drie beleidsterreinen weergegeven. Op de pagina’s daarna worden deze verder uitgewerkt.

(x 1.000) 768 119 887 (x 1.000) 781 536 1.317 (x 1.000) 620 620

*1 inclusief subsidie Provincie voor gemeenschapshuizen *2 betreft voor 156.000 extra middelen ten behoeve van 2022

In de septembercirculaire zijn de aangekondigde middelen voor lokale cultuur en buurt- en clubhuizen als binnen het sociaal domein (schuldhulpverlening, WMO) meegenomen. Verder zijn er vanuit het Rijk via de VNOG extra middelen beschikbaar gesteld voor de handhaving en controle op de coronapas. Hier wordt momenteel invulling aan gegeven en wordt in dit uitvoeringsplan verder niet meegenomen. Daarnaast hebben we in de Voorjaarsnota € 500.000 opgenomen voor een innovatiefonds dat past in het aanvalsplan conjuncturele schommelingen (Plan B). November 2021 – zaaknr. 309040

Uitvoeringsplan Covd-19: “Naar een nieuw evenwicht in Oude IJsselstreek”

Totaaloverzicht maatregelen Nr

Maatregel

Economie 1.1 Versnelling vergroenen winkelcentra 1.2 Leergang voor detailhandelondernemers 1.3 Ondersteuning lokale ondernemers 1.4 Distributie Planologisch onderzoek 1.5 Plan B 1.6 Verlenging tijdelijke aanpassing WOZ waarde niet-woningen Sociale structuur 2.1 Zwembadkaartjes (resterend bedrag) 2.2 Jeugdpakket 2.3 Jeugd aan zet 2.4 Gebiedsgerichte aanpak 2.5 Zomerschool 2.6 Nationaal Programma Onderwijs 2.7 Fysieke ruimte scholen 2.8 Regionaal mobiliteitsbureau 2.9 Schuldhulpverlening en bijzondere bijstand 2.10 Ondernemersbenadering/ reïntegratie 2.11 TONK/BBZ 2.12 Gecombineerde leefstijlinterventie “Voel je goed” 2.13 Inzet extra buurtsportcoach 2.14 Gezonde sportkantines 2.15 Dementie Maatschappelijk middenveld 3.1 Steunmaatregelen 3.2 Ondersteuningsprogramma verenigingen 3.3 Ondersteuningsprogramma gemeenschapshuizen Algemeen 4.1 Coördinatie 4.2 Zaalhuur mobiel vaccineren Totaal benodigd Beschikbaar

Resteert

Kosten

Algemeen Covid-budget

Sociaal Domein Covid-budget

NPO gelden

100.000 Regulier budget 10.000 15.000 Beschikbare middelen uit VJN/begroting Regulier budget

100.000

10.000 10.000 135.000 150.000 65.000 620.000 Regulier budget + p.m. Regulier budget 210.000 190.000 200.000 40.000 90.000 Regulier budget 150.000

10.000

80.000 Reserve verenigingssubsidies + p.m. 20.000 (subsidie provincie) + p.m.

80.000

100.000 3.000 2.198.000 2.824.215

100.000 3.000 318.000 887.200

1.260.000 1.317.015

620.000 620.000

626.215

569.200

57.015

0

10.000 15.000

10.000 135.000 150.000 65.000 620.000

210.000 190.000 200.000 40.000 90.000 150.000

20.000

November 2021 – zaaknr. 309040

Uitvoeringsplan Covd-19: “Naar een nieuw evenwicht in Oude IJsselstreek”

Impact Covid-19 op Oude IJsselstreek “

De coronacrisis heeft uiteraard impact op alle drie beleidsterreinen: economie, sociale structuur en maatschappelijk middenveld. Op elk terrein laat het haar eigen sporen na. In ons visiedocument van juli 2021 (Covid-19: “Naar een nieuw evenwicht in Oude IJsselstreek, overbrugging en doorontwikkeling”) hebben we al beschreven wat de effecten op elk beleidsterrein zijn. Hieronder zullen we een korte samenvatting geven, aangevuld met eventuele nieuwe informatie.

1. Economie Zoals het er nu uit ziet lijkt de coronacrisis een beperkte impact te hebben op de economie. In het Economisch kwartaalbericht van de Rabobank van september 2021 lezen we dat het herstel van de Nederlandse economie sterker is dan in andere Europese landen en het Nederlands BBP in het derde kwartaal van dit jaar waarschijnlijk weer boven het niveau van vóór de coronacrisis ligt. Wel bestaan er grote verschillen tussen de sectoren. In Oude IJsselstreek zien we een vergelijkbaar beeld met de rest van Nederland. Er zijn een aantal verliezers, maar ook winnaars. Met de meeste bedrijven gaat het (redelijk) goed. Belangrijkste vraagstukken zijn nu de krapte op de arbeidsmarkt en de prijzen van en / of tekorten aan grondstoffen.

2. Sociale structuur

3. Maatschappelijk middenveld

De positieve gezondheid van onze inwoners is gedaald in het afgelopen jaar. Mensen zijn minder gaan bewegen en leven ongezonder. Er is meer eenzaamheid onder kwetsbare ouderen. En ook de jeugd heeft ervaart de gevolgen van corona. Door de corona-crisis hebben jeugdigen minder mogelijkheden gehad om zich cognitief, sociaal-emotioneel en/of motorisch te ontwikkelen. Maar: de meeste jeugdigen zijn veerkrachtig en met de meeste jeugdigen gaat het goed. Van een klein groepje jeugdigen constateren professionals dat de gevolgen van de coronamaatregelen van grote impact zijn (geweest) op de ontwikkeling van deze jeugdigen. Hierbij gaat het met name om jeugdigen die zich voor de corona-crisis ook al in een kwetsbare positie bevonden.

Dat verenigingen moeite hebben om voldoende leden te behouden en vooral ook vrijwilligers te vinden, is niet nieuw. Deze ontwikkeling is door corona echter versterkt. Sportverenigingen hebben leden zien vertrekken door de verschuiving van teamsport naar individuele sporten. Ook de kunst- en cultuurverenigingen hebben het steeds moeilijker met het vasthouden van leden en vrijwilligers. Uit onderzoek onder verenigingen en buurthuizen blijkt dat de financiële effecten per soort vereniging verschillen. In bijlagen 1 en 2 wordt dit verder toegelicht. Nu de activiteiten van verenigingen weer zijn opgestart zal langzaamaan duidelijker worden wat het effect van corona op de langere termijn zal zijn.

November 2021 – zaaknr. 309040

Uitvoeringsplan Covd-19: “Naar een nieuw evenwicht in Oude IJsselstreek”

Wat hebben we al gedaan? Vanuit de Rijksoverheid waren er verschillende tijdelijke financiële regelingen voor kleine en grote bedrijven en zelfstandig ondernemers. Denk hierbij aan de TOZO, de TONK en de NOW. Op 30 september 2021 zijn deze regelingen grotendeels beëindigd. Naast de regelingen vanuit de overheid hebben we als gemeente verschillende maatregelen genomen zoals het verlenen van uitstel van betaling van belasting aan ondernemers, het terugbetalen van leges voor evenementen die niet door konden gaan, steunmaatregelen voor verenigingen en stichtingen en het toekennen van eenmalig extra 30% subsidie aan verenigingen die van ons een basissubside ontvangen. Daarnaast hebben we de afgelopen maanden een aantal extra maatregelen uitgevoerd. Zie het overzicht hiernaast. Voor de zomer hebben we een plan gemaakt voor deze extra maatregelen. Door de aangescherpte coronamaatregelen voor de zomer hebben we niet alle maatregelen kunnen uitvoeren. Denk hierbij aan het ondersteunen van evenementen voor jongeren, het organiseren van ontmoetingen voor jongeren en het in gesprek gaan met inwoners. Toen het de goede kant op leek te gaan met de pandemie riep dit de vraag op, of er nog extra maatregelen nodig waren. De maatregelen die we hebben zijn op de meeste vlakken, zoals het nu lijkt, in principe voldoende om het hoofd boven water te kunnen houden.

Maar ons sociaal welbevinden, waaronder het ontmoeten (vooral bij jongeren), de gezondheid en kansengelijkheid, heeft een flinke knauw gehad en staat onder druk. Door de lockdown vielen activiteiten voor kwetsbare ouderen weg en werden zij nog afhankelijker van familie en naobers. Eenzaamheid onder ouderen werd daarmee een groter probleem. En ook onze detailhandel/ winkelkernen en de horeca zijn nog op zoek naar een nieuwe balans. Wij vinden het als gemeente belangrijk om juist nu aandacht te besteden aan deze onderwerpen en hier met een aantal extra maatregelen aan bij te dragen. Deze maatregelen zijn niet alleen bedoeld voor de korte termijn. Ook op de langere termijn hebben zij effect op de versterking van de brede welvaart.

Maatregel

Toelichting

Sociale structuur Uitbreiden zomerschool

Vanuit de partners in het LEA (lokaal educatieve agenda) is besloten om de zomerschool weer doorgang te laten vinden en uit te breiden. In de oude opzet was de zomerschool slechts toegankelijk voor een beperkte doelgroep: kinderen van nieuwkomers/statushouders. De zomerschool nieuwe opzet biedt extra ondersteuning aan alle kinderen tussen 2,5 jaar en het einde van de basisschool, die zich door onvoldoende ondersteuning in de thuissituatie minder goed kunnen ontwikkelen. Bevorderen zwemvaardigheid In juli hebben alle bassischoolleerlingen 4 gratis entreekaartjes voor het zwembad ontvangen. Dit om de zwemvaardigheid te bevorderen. Daarnaast hebben verschillende zwemverenigingen extra zwemactiviteiten georganiseerd om kinderen met een net behaald diploma meer te bieden. Activiteiten/evenementen iets De kindervakantiedagen dragen bij aan ontmoeten en de sociaalextra's aanbieden emotionele ontwikkeling. We hebben alle kindervakantiedagen een extra steuntje in de rug gegeven in de vorm van een eenmalige bijdrage. Maatschappelijk middenveld Steunmaatregelen maatschappelijke organisaties

In gesprek met verenigingen

November 2021 – zaaknr. 309040

Uitvoeringsplan Covid-19: Uitvoeringsplan Covid-19: “Naar een nieuw evenwicht in Oude IJsselstreek” “Naar een nieuw evenwicht in Oude IJsselstreek”

De steunmaatregelen voor maatschappelijke organisatie zijn verlengd tot en met 31 december 2021; dit om steun te kunnen bieden aan verenigingen die de komende maanden nog in de financiële problemen komen als gevolg van Corona. Er is onderzoek gedaan naar de toekomstbestendigheid van de gemeenschapsvoorzieningen door Sociaal Werk. De uitkomsten hiervan zijn in bijlage 1 terug te vinden. Er zijn regionaal vanuit Achterhoek in Beweging enquêtes uitgezet en gesprekken gevoerd met de sportverenigingen. Zelf hebben we een enquête verstuurd naar de verenigingen in de kunst- en cultuursector, de sportverenigingen en stichtingen op het gebied van bijvoorbeeld zorg en welzijn. De uitkomsten hiervan zijn in bijlage 2 terug te vinden.

Naar een nieuw evenwicht Zoals eerder aangegeven, gaan we onze ingezette koers niet omgooien. We versterken, versnellen en verdiepen ons ingezette beleid waar mogelijk en nodig. Dit is een levend/ flexibel proces. We passen onze stappen aan als de ontwikkelingen hierom vragen. In het voorjaar hebben we in een brainstormsessie verschillende ideeën geopperd om de samenleving te helpen naar een nieuw evenwicht. In de afgelopen maanden hebben we gewerkt aan het verder uitwerken van deze ideeën en het maken van keuzes hierin. De plannen zijn hierbij gewogen op onder andere haalbaarheid en urgentie in relatie tot corona. Dit heeft geresulteerd in een compact maar compleet overzicht van maatregelen voor de komende periode. Deze worden hieronder toegelicht.

1. Economie Zoals in de voorjaarsnota ook benoemd, zijn we al volop bezig met het stimuleren van de economie. Corona heeft uiteraard invloed op onze economie; op een aantal gebieden is het anders geworden en ook zijn bepaalde ontwikkelingen versneld. De laatste nieuwsberichten geven aan dat het over het algemeen beter gaat met de economie dan gedacht en dan met name in de industrie. We richten onze aandacht dan ook op de sectoren waar het niet goed gaat en waar wij als gemeente ook een rol in hebben. De nadruk ligt dan ook vooral op de leefbaarheid van de winkelcentra. Dit raakt de brede welvaart.

Concreet willen we de economie stimuleren met de volgende maatregelen: 1.1 Vergroenen winkelcentra Als gevolg van de Coronacrisis versnellen de al lopende ontwikkelingen in winkelcentra, waaronder de toename van online verkoop en groei van leegstand. In ons reguliere beleid zijn we hiermee al bezig en maken we de omslag naar compacte en uitnodigende kerncentra. Van Place To Buy naar Place To Be. Hiervoor is een aantrekkelijke omgeving nodig, met een verbeterde uitstraling. Vergroening speelt hier een belangrijke factor in. Bovendien draagt dit bij aan de klimaatopgaven. Met het versnellen van de vergroening in de drie hoofdkernen, maken we een belangrijke stap in het verlevendigen en aantrekkelijker maken van de kernen, om zo verdere leegstand te voorkomen. 1.2 Leergang voor detailhandelondernemers Regionaal is er een leergang voor toekomstbestendige retail opgezet, gegeven door de HAN. Deze is gestart in Doetinchem. Ondanks corona zijn er al een aantal (coronaproof) lessen geweest met ondernemers vanuit onder meer de horeca, opticiens, mode en woninginrichting. De leergang heeft als doel om de ondernemers en daarmee het centrum succesvoller te maken, zowel door een individuele aanpak als door samenwerking. In de lessen is er aandacht voor persoonlijke ontwikkeling, technologie, doelgroepenbenadering, marketing en voor verbetering van de winkel.

Met voldoende aanmeldingen wordt de leergang ook voor ondernemers in onze gemeente (evt samen met Aalten) aangeboden. De werving loopt. 1.3 Ondersteuning lokale ondernemers In onze gemeente hebben we – zoals ook door de raad vastgesteld – drie hoofdkernen voor detailhandel: Ulft, Terborg en Varsseveld. Zij hebben allen een ondernemersvereniging met een ondernemersfonds. Daarnaast hebben we twee kleinere kernen met ondernemersverenigingen (Gendringen en Silvolde). Om de lokale ondernemers in deze winkelkernen te ondersteunen, willen we de ondernemersverenigingen een steuntje in de rug geven. Zodat zij activiteiten kunnen organiseren, of bestaande activiteiten versterken die zorgen voor meer ‘reuring’ en ten goede komen aan inwoners en economie.

November 2021 – zaaknr. 309040

Uitvoeringsplan Covid-19: Uitvoeringsplan Covid-19: “Naar een nieuw evenwicht in Oude IJsselstreek” “Naar een nieuw evenwicht in Oude IJsselstreek”

1.4 Distributie Planologisch onderzoek Met name de horeca heeft door de coronacrisis flinke klappen gekregen. Maar ook voor corona gaven de ontwikkelingen reden tot zorg. Er is dringend behoefte aan inzicht in de mogelijkheden die horeca in onze gemeente heeft; welke kansen er zijn en hoe de horeca ook in de toekomst kan floreren. De coronacrisis heeft de noodzaak hiertoe versterkt. 1.5 Plan B In oktober is met een memo de stand van zaken en uitgevoerde acties vanuit Plan B ter kennisname naar de raad verzonden (zaaknummer 303309). De principiële keuzes vanuit Plan B sluiten volledig aan op de uitgangspunten in dit plan; vanuit brede welvaart, ondernemende overheid, inzet op langere termijn, etc. Voor uitvoering van Plan B zijn geen middelen vanuit covidgelden benodigd, de kosten worden gedekt uit de reguliere middelen en de beschikbaar gestelde €500.000 ten behoeve van dit doel. 1.6 Verlenging tijdelijke aanpassing WOZ niet-woningen In 2021 is de WOZ- waarde incidenteel naar beneden bijgesteld voor de groep niet-woningen in de sectoren die het zeer zwaar hebben en met gevolg voor de WOZ waarden van deze panden. Denk bijvoorbeeld aan horecapanden, verenigingsgebouwen, theaters, sportkantines, sportscholen, zwembaden, detailhandel (uitzondering bijv. supermarkten), kapperszaken, bibliotheken, schoonheidssalons en wijk- en buurthuizen.

Deze sectoren krabbelen wel weer op, maar hebben nog geen kans gehad weer daadwerkelijk te herstellen en kampen nog steeds met maatregelen. De waarde van deze panden hangt hiermee samen. Daarom wordt ook voor 2022 de WOZ waarde lager ingeschaald. De hiermee gemiste inkomsten kunnen naar verwachting worden opgevangen vanuit de reguliere middelen. Nr 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6

Maatregel Economie Vergroenen winkelcentra Leergang voor detailhandelondernemers Ondersteuning lokale ondernemers Distributie planologisch onderzoek Plan B Verlenging tijdelijke aanpassing WOZ waarde niet-woningen

Kosten € 100.000 Regulier budget € 10.000 € 15.000 Beschikbare middelen uit VJN/begroting

2. Sociale structuur De stappen vanuit onze visie ‘naar het hart van de beweging’ passen volledig in de ontwikkelingen die versterkt zijn door de Coronacrisis. Hier gaan we dan ook volop mee door. Op een aantal gebieden is er nog extra aandacht nodig.

Jeugd Met onze jeugd gaat het gelukkig weer wat beter nu we meer mogen en vooral het ontmoeten weer kan. Toch zijn we er nog niet. Veel jongeren hebben last van de afgelopen periode ondervonden. Ze zijn minder gaan bewegen, eten minder gezond en zijn minder gelukkig. Op basis van bestuurlijke gesprekken met verschillende betrokkenen is input opgehaald over wat er nodig is voor de jeugd in Oude IJsselstreek. Ook was er aandacht voor de doorontwikkeling van de inzet van het jongerenwerk. Ten aanzien van de speeltuinen loopt momenteel een onderzoek naar de vraag en behoefte van speel/ontmoetingsruimte bij jongeren. Op dit moment zijn onze speelruimtes vooral geschikt voor de jongere kinderen tot ongeveer 8 jaar. Op het gebied van jeugd komen we concreet tot de volgende maatregelen: 2.1 Zwembadkaartjes Deze actie liep tot en met oktober 2021. De eindafrekeningen zijn nog niet binnen. We schatten hiervoor nog circa € 10.000 nodig te hebben. 2.2 Jeugdpakket Met het jeugdpakket bevorderen we de mentale ondersteuning van de jeugd, door het organiseren van kleinschalige activiteiten en ontmoeting voor sociaal en mentaal welzijn voor jongeren en extra inzet van jongerenwerk. De nadruk ligt hierbij op de leeftijdsgroep 12 tot 27 jaar. De inzet van het jeugdpakket valt samen met de heroverweging van het jongerenwerk.

De inzet van het jeugdpakket wordt samen met de betrokken partners uitgevoerd. 2.3 Jeugd aan zet Het programma 'Jeugd aan zet' is een programma om participatie en ontmoeting te stimuleren en voor jongeren tussen de 12 en 18 jaar om hun talenten te ontwikkelen. De gelden hiervoor worden ingezet op basis van initiatieven uit de gemeente.

Regulier budget

9

November 2021 – zaaknr. 309040

Covid-19:Covid-19: Uitvoeringsplan “Naar een nieuw evenwicht in Oude IJsselstreek” “Naar een nieuw evenwicht in Oude IJsselstreek”

2.4 Gebiedsgerichte aanpak Het aanstellen van een regisseur voor gebiedsgerichte aanpak heeft meerdere doelen. Ten eerste het bij elkaar brengen van betrokken partners en gezamenlijk inzetten of ontwikkelen van (preventieve) interventies die passen bij de problematiek in het gebied. Ten tweede begeleiding van gezinnen: echt doen wat nodig is, met de focus op de verbetering van de ervaren gezondheid van het gezin. Met aandacht voor het gezinssysteem en het erkennen en doorbreken van intergenerationele patronen. En als laatste de ervaringen met de preventieve inzet en de gezinnen als waardevolle cases gebruiken voor systeeminterventies op beleids- en organisatieniveau. Er wordt met deze gebiedsgerichte aanpak gestart in Terborg.

Onderwijs en kinderopvang De kansengelijkheid voor onze jeugd is door corona verder onder druk komen te staan. Vóór de coronacrisis vormden ongelijke kansen in het onderwijs al een probleem, maar die verschillen zijn nu groter geworden. Kinderen uit kwetsbare gezinnen hebben meer last van de coronacrisis. De periodes van thuisonderwijs hebben extra zichtbaar gemaakt dat er nog steeds (grote) verschillen zijn in de leermogelijkheden thuis en in de begeleiding van ouders bij het leren. Niet alle leerlingen kunnen hierover in dezelfde mate beschikken waardoor de kansenongelijkheid is toegenomen.

De scholen analyseren de opgelopen vertragingen en achterstanden (breder dan alleen cognitief). Op basis daarvan kunnen we samen bepalen welke aanvullende maatregelen nodig zijn, met name voor (kinderen van) scholen met extra uitdagingen. Wij doen dit in samenwerking met scholen, kinderopvang, (jeugdgezondheids)zorg, Buurtzorg Jong, bibliotheken en andere partijen, zodat dit leidt tot een lokale, integrale en meerjarige aanpak. Door deze gezamenlijke aanpak, kunnen we niet alleen de cognitieve achterstanden verkleinen, maar bevorderen we ook kansengelijkheid, een inclusieve benadering, gezonde leefstijl en mentaal welzijn. De benodigde gemeentelijke bijdragen betalen we uit de middelen die wij hebben ontvangen voor het NPO. 2.7 Fysieke ruimte op scholen Om de achterstanden aan te pakken, zijn leerlingen gebaat bij kleinere groepen, zodat scholen intensief kunnen werken aan hun sociale, emotionele en cognitieve ontwikkeling naast de executieve functies. Dit vraagt om extra lesruimtes. De middelen vanuit het NPO voorzien hier niet in. We onderzoeken de mogelijkheden om op slimme manieren (tijdelijke) extra ruimte mogelijk te maken.

Op het gebied van onderwijs en kinderopvang nemen we de volgende maatregelen: 2.5 Zomerschool Eén van de maatregelen die we hebben genomen is uitbreiding van de zomerschool. De zomerschool nieuwe opzet biedt extra ondersteuning aan alle kinderen tussen 2,5 jaar en het einde van de basisschool, die zich door onvoldoende ondersteuning in de thuissituatie minder goed kunnen ontwikkelen. We verwachten deze bredere inzet de komende twee jaar nog nodig te hebben. 2.6 Uitvoering Nationaal Programma Onderwijs Met alle betrokken partijen hebben we een plan uitgewerkt voor inzet van de middelen uit het Nationaal Programma Onderwijs (zie zaaknummer 303074). Het NPO is ontwikkeld om alle kinderen en jongeren ondanks de coronacrisis een kans te geven op een goede toekomst. Met het NPO wordt het onderwijs meerjarig ondersteund om de gevolgen van de coronacrisis, waaronder de sluiting van de scholen, te ondervangen. De kadernota NPO is inmiddels door het college vastgesteld.

10

November 2021 – zaaknr. 309040

Covid-19:Covid-19: Uitvoeringsplan “Naar een nieuw evenwicht in Oude IJsselstreek” “Naar een nieuw evenwicht in Oude IJsselstreek”

Participatie Er zijn klappen gevallen in verschillende sectoren, waar vooral zelfstandigen en (kleine) ondernemers door geraakt zijn. Hier zijn verschillende regelingen voor uitgevoerd, zoals de Tonk en Tozo. Nu deze regelingen aflopen, is het de vraag of hier nog verdere problematiek uit voortkomt. Daarnaast liggen er ook kansen: op bepaalde plekken is nu al nauwelijks meer personeel te vinden. Zoals in de zorg, onderwijs en horeca. Los hiervan is in de Achterhoek een opgave om beschikbare banen ook voor de (nabije) toekomst op te vullen. Deze tijd creëert ook mogelijkheden voor nieuwe initiatieven; in bijvoorbeeld de techniek en warmtetransitie. Onze maatregelen richten zich dan ook vooral op het versterken van de positie en ondersteunen van zelfstandige ondernemers en de doelgroepen binnen STOER.

Wat er nog overblijft van de gelden voor de TONK wordt overgeheveld naar de Bbz en komt op die manier ten goed aan de ondernemers.

Gezondheid en welbevinden De gemeente Oude IJsselstreek heeft verhoudingsgewijs een lagere score met betrekking tot de Sociaal Economische Status (SES) en gezondheid dan landelijk. Door Corona is de gemiddelde gezondheid gemiddeld nog verder achteruit gegaan. We hebben hier al aandacht voor, maar willen dit versterken met activiteiten rondom beweging, gezond leven en eten.

Maatregelen op het gebied van participatie: 2.8 Regionaal mobiliteitsbureau Het Regionaal mobiliteitsbureau stimuleert de overstap van met werkloosheid bedreigde medewerkers van COVID-risicoberoepen naar COVIDkansberoepen. STOER is regionaal mede opdrachtgever en samenwerkingspartner. 2.9 Schuldhulpverlening en bijzondere bijstand De afgelopen jaren is er al een stijgende trend van het aantal aanvragen bijzondere bijstand en schuldhulpverlening; ook de complexiteit hierin neemt toe. De Corona periode leidde niet tot een sterke toename van aanvragen bij onze loketten. Wel is er meer consultatie en advies gevraagd bij bijvoorbeeld het sociaal raadsliedenwerk. De budgetten op dit terrein zijn ontoereikend, waarmee de extra middelen voornamelijk voor dit doel worden aangewend. 2.10 Ondernemersbenadering/re-integratie Benaderen van ondernemers die gebruik hebben gemaakt van de TOZO om te kijken of zij vanwege financiële problemen of de wens om hun bedrijf te beëindigen, extra ondersteuning nodig hebben vanuit de Bbz. 2.11 TONK De Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) was bedoeld om een terugval in je inkomsten als gevolg van de coronacrisis op te vangen. De uitkering gold voor huishoudens, dus ook voor ondernemers. De TONK regeling gold van 1 januari tot en met 30 september 2021 maar kon tot een maand na de sluitingsdatum nog worden aangevraagd.

Er zijn minder aanvragen gedaan dan verwacht. De aanvragen die nog open staan worden vanzelfsprekend nog afgehandeld.

De eenzaamheid bij kwetsbare ouderen is het afgelopen jaar toegenomen. Ook hier willen we extra aandacht voor hebben. Zo wordt er bijvoorbeeld een conferentie gehouden met maatschappelijke organisaties in de gemeente Oude IJsselstreek met als onderwerp de coalitie “Eén tegen eenzaamheid”. Op basis hiervan worden gerichte extra interventies ingezet. Daarnaast hebben we specifiek aandacht voor mensen met dementie. We sluiten met onze interventies aan op al lopende initiatieven en beleid, zoals de lokale gezondheidsagenda en het lokaal sportakkoord. Voor gezondheidsinterventies voor de jeugd leggen we verbinding met het jeugdherstelplan/NPO. Zo kunnen we de krachten bundelen en interventies zo slim mogelijk combineren.

11

November 2021 – zaaknr. 309040

Covid-19:Covid-19: Uitvoeringsplan “Naar een nieuw evenwicht in Oude IJsselstreek” “Naar een nieuw evenwicht in Oude IJsselstreek”

Op het gebied van gezondheid en welbevinden nemen we concreet de volgende maatregelen: 2.12 Leefstijlinterventie “Voel je goed!” “Voel je goed!” richt zich op lager opgeleide volwassenen die laaggeletterd zijn en willen werken aan een gezonder gewicht. Het doel is dat deelnemers zich gezonder gaan voelen en werken aan het verbeteren van gezondheidsvaardigheden, inclusief taalvaardigheden in relatie tot gezondheid, en voedings- en beweeggedrag. De cursus wordt in onze gemeente gegeven in bibliotheken door vrijwilligers van het Taalhuis. 2.13 Inzet extra buurtsportcoach In het plan dat we voor de zomer hebben gepresenteerd wordt genoemd dat we inwoners willen uitdagen om meer te bewegen. Alleen het neerzetten van materialen om te bewegen is niet voldoende. De inzet van een extra buurtsportcoach draagt bij aan het stimuleren tot extra bewegen bij alle doelgroepen.

Nr

Maatregel

2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7

Sociale structuur Zwembadkaartjes Jeugdpakket Jeugd aan zet Gebiedsgerichte aanpak Zomerschool Nationaal Programma Onderwijs Fysieke ruimte scholen

2.8 2.9 2.10

2.14 Gezonde sportkantines Het bevorderen van gezonde sportkantines wordt opgepakt door Team:Fit. Team:Fit is de werkwijze waarmee de organisatie JOGG (gezonde jeugd, gezonde toekomst) zich inzet voor een gezondere sportomgeving. De gemeente heeft hierbij vooral een rol op het gebied van communicatie. 2.15 Extra inzet dementie Door corona is de eenzaamheid en problematiek bij mensen met dementie en de betrokken mantelzorgers versterkt. Zij hebben een grotere kans om in een sociaal isolement te komen. Het uitvoeringsplan dementievriendelijke gemeente 2021-2022 beschrijft de acties die moeten worden ondernomen (zie zaaknummer 167266).

2.11 2.12 2.13 2.14 2.15

Regionaal mobiliteitsbureau Schuldhulpverlening en bijzondere bijstand Ondernemersbenadering/ reintegratie TONK/BBZ Gecombineerde leefstijlinterventie “Voel je goed” Inzet extra buurtsportcoach Gezonde sportkantines Extra inzet dementie

Kosten € 10.000 € 10.000 € 135.000 € 150.000 € 65.000 € 620.000 Uitgewerkt plan uit reguliere middelen, dan wel via de investeringenlijst (VJN/begroting) Regulier budget € 210.000 € 190.000 € 200.000 € 40.000 € 90.000 Regulier budget € 150.000

12

November 2021 – zaaknr. 309040

Covid-19:Covid-19: Uitvoeringsplan “Naar een nieuw evenwicht in Oude IJsselstreek” “Naar een nieuw evenwicht in Oude IJsselstreek”

3. Maatschappelijk middenveld Maatschappelijke organisaties zonder winstoogmerk dragen we een warm hart toe. Zij dragen bij aan het versterken van de brede welvaart en het bereiken van onze opgaven. Om goed zicht te krijgen op de ontwikkelingen binnen het maatschappelijk middenveld zijn er een aantal onderzoeken gedaan. Sociaal Werk heeft onderzoek gedaan naar de toekomstbestendigheid van de gemeenschapsvoorzieningen. De uitkomsten hiervan zijn in bijlage 1 terug te vinden. Er zijn (regionaal) gesprekken gevoerd met de sportverenigingen. En er is een enquête verstuurd naar de verenigingen in de kunst- en cultuursector, de sportverenigingen en stichtingen op het gebied van bijvoorbeeld zorg en welzijn. De uitkomsten hiervan staan in bijlage 2. 3.1 Steunmaatregelen Zoals bekend, zijn we in 2020 gestart met de steunmaatregelen voor maatschappelijke organisaties/verenigingen en stichtingen. Deze steunmaatregelen lopen door tot en met 31 december 2021. In totaal zijn er 64 aanvragen voor financiële steun gedaan waarbij er ook een aantal maal voor een tweede keer steun werd aangevraagd. Het grootste deel van de aanvragen kwam van verenigingen en stichtingen uit de sector kunst en cultuur. In de enquête hebben meerdere verenigingen en stichtingen als opmerking mee gegeven dat ze dankbaar zijn voor de steun die ze hebben gekregen.

3.2 Ondersteuningsprogramma verenigingen Uit de enquête die verstuurd is naar de verenigingen blijkt dat bij de sportverenigingen de effecten van de coronacrisis vooral op het gebied van verkrijgen en behouden van vrijwilligers en bestuursleden ligt. Ook het aantal leden is bij een deel van de verenigingen een zorgpunt. Ook andere verenigingen dan de sportverenigingen hebben deze zorgen, maar bij deze verenigingen is het financiële aspect ook nog een aandachtspunt. Een groot deel van deze verenigingen en stichtingen geeft aan financiële schade van de coronacrisis te hebben ondervonden. De huidige regeling steunmaatregelen kan hierin bijdragen, maar wellicht is er meer nodig.

Met bijvoorbeeld het opleiden en inzetten van verenigingscoaches kunnen we de verenigingen helpen in het organiseren van nieuwe manieren van lidmaatschap, vrijwilligerswerk en samenwerking. Deze coaches kunnen ook helpen met campagnes, draaiboeken, verbindingen leggen, informatie en kennisuitwisseling en meedenken in het financieel gezond houden van de vereniging of stichting. Binnen de beschikbare Covid-middelen hebben we ruimte gehouden om eventueel benodigde extra middelen te kunnen opvangen (pm post). 3.3 Ondersteuningsprogramma gemeenschapshuizen De afgelopen maanden heeft Sociaal Werk onderzoek gedaan naar de vitaliteit en toekomstbestendigheid van de gemeenschapshuizen in onze gemeente. Over het algemeen kan de conclusie getrokken worden dat de gemeenschapshuizen nog vitaal zijn. Besturen doen het goed en de toekomstbestendigheid staat niet direct onder druk. Toch zijn er ook punten voor verbetering. Er wordt een informatiepunt Gemeenschapsvoorzieningen opgericht dat besturen inspireert, motiveert, stimuleert, ondersteunt en waar gemeenschapsvoorzieningen vragen kunnen stellen. Daarnaast wordt er een conferentie voor gemeenschapsvoorzieningen georganiseerd met als doel inspireren, motiveren en elkaar ontmoeten. Gemeenschapsvoorzieningen kunnen verder kiezen uit vouchers die recht geven op individueel maatwerk om met bepaalde thema’s aan de slag te gaan.

Op deze manier wordt de komende jaren steun op maat geboden voor het verbeteren van de vitaliteit en toekomstbestendigheid. De kosten hiervan kunnen nog worden gedekt uit de subsidie die de Provincie heeft toegekend met betrekking tot toekomstbestendige gemeenschapshuizen. Nr Maatregel Kosten 3.1 3.2 3.3

De uitkomsten van de enquête zullen we gebruiken om samen met de verenigingen te bekijken wat er nodig is om ze te ondersteunen. Het is goed om te zien dat er zo veel draagkracht en doorzettingsvermogen bij de verenigingen is maar het vasthouden hiervan vraagt aandacht.

Maatschappelijk middenveld Steunmaatregelen € 80.000 Ondersteuningsprogramma Reserve verenigingssubsidies verenigingen +p.m. Ondersteuningsprogramma gemeenschapshuizen

Subsidiebudget Provincie (20.000)+p.m

13

November 2021 – zaaknr. 309040

Covid-19:Covid-19: Uitvoeringsplan “Naar een nieuw evenwicht in Oude IJsselstreek” “Naar een nieuw evenwicht in Oude IJsselstreek”

4. Algemeen Om alle plannen en ideeën integraal en in samenhang met alle betrokken partijenen inwoners goed vorm te geven en uit te voeren, is een enthousiaste procescoördinator/verbinder noodzakelijk. Deze coördinator is de spin in het web en stuurt op een integrale benadering en afstemming tussen de in – en externe beleidsvelden en organisaties op het gebied van jeugd, onderwijs, sport, cultuur, gezondheidsbeleid, armoedebeleid, participatie, economie, etc. We verwachten deze in circa twee jaar nodig te hebben om de plannen en uitvoering ook op langere termijn te borgen. Tot slot is de GGD momenteel bezig met mobiel vaccineren op verschillende locaties in onze gemeente. De kosten voor de zaalhuur worden door het Covidbudget gedekt. Nr.

Maatregel

Kosten

4.1 4.2

Algemeen Procescoördinatie uitvoering Covid-maatregelen Kosten zaalhuur mobiel vaccineren

€ 100.000 € 3.000

14

November 2021 – zaaknr. 309040

Covid-19:Covid-19: Uitvoeringsplan “Naar een nieuw evenwicht in Oude IJsselstreek” “Naar een nieuw evenwicht in Oude IJsselstreek”