CDA - Voorjaarsnota 2025 - 04072024.pdf

Betoog Voorjaarsnota Voorzitter , Deze keer is het CDA de hekkensluiter van alle betogen vanavond, die wij met interesse hebben gevolgd. (Hier zeg ik iets wat mij is opgevallen in alle betogen,) Ik wil graag in mijn betoog drie aspecten aanstippen in eerste instantie het financiële gegeven in de tijdgeest van het heden en de nabije toekomst, daarnaast de uitvoering van ons bestaande beleid en natuurlijk onze gedachten voor de komende tijd in aanloop naar de begroting en daarna. Voorzitter je hoeft geen helderziende te zijn om te zien en te ervaren dat er financieel, laten we het zo zeggen, uitdagende tijden aankomen. Het beleid van de landelijke overheid gaat er (in ieder geval tot nu toe) voor zorgen dat de gemeenten komende jaren moeten bezuinigen. Met een kaalslag tot gevolg richting nieuw beleid van gemeenten, maar erger nog, moeten ingrijpen in bestaand beleid. Een voorbeeld: Het rijk wil graag dat er veel nieuwe woningen gebouwd gaan worden, maar gemeenten hebben geen geld om voor te financieren. De voorzitter van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten noemt het dan ook terecht "een ongeluk in wording". De voorjaarnota 2025 is in zoverre interessant dat er nog vele open einden zijn en er sprake is van forse overschrijding in het sociaal domein en met name jeugdzorg. Helaas onoverkomelijk omdat het een openeinderegeling is.

De meicirculaire geeft ons financieel wat ruimte waardoor het tekort minder is. Maar het blijft noodzakelijk de komende jaren zaken kritisch tegen het licht te houden, Daarom zou het CDA het College mee willen geven Geen nieuw beleid tenzij strikt noodzakelijk, - Geen PM posten in begroting opnemen, (voor nieuw beleid. Dit wekt verwachtingen bij instanties en inwoners die zeker op dit moment niet waar kunnen gemaakt worden) - Investeringen alleen als deze noodzakelijk zijn of uit een contract voortvloeien, - Vertragen van uitvoering langlopende projecten, We zullen in aanloop naar de begroting nog keuzes moeten maken en prioriteiten moeten stellen en in ieder geval onze leningenportefeuille goed blijven volgen. Wat vervalt wanneer en moeten we weer oversluiten tegen een hogere rente dat is een aandachtspunt.

Niet alle ontwikkelingen zijn opgenomen in de voorjaarsnota. Alléén de punten waarvan we nu voorzien dat die een financieel effect hebben op de begroting zijn vermeld.

We zien een structurele verhoging van het budget voor boombeheer. Vanaf 2025 is een structurele verhoging van het budget met €194.000 gepland. We onderkennen het belang ervan maar hebben nog twijfels of daarvoor extra personeel in de vorm van een ETW-er (European Tree Worker) noodzakelijk is. Het actieplan bomen erbij moeten we voortzetten. Rooi- en plantwerk kunnen we zeker wel in eigen beheer doen waardoor we € 47.000 sparen.

Voorzitter we zijn geschrokken van het bedrag dat Remondis vraagt voor de inzameling van afvalstoffen. Dat bedrag ligt 78% hoger dan het bedrag dat we aan BUHA betaalden. (BUHA 1,0 miljoen en Remondis vraagt nu 1,78 miljoen) We maken ons hier zorgen over. Zeker als we de maximale stijging van de afvalkosten binnen de 3% willen houden. En dat is wel wat we afgesproken hebben in het coalitieakkoord. Vraag aan de wethouder: hoe denkt u hiermee om te gaan? Een eventuele optie om de afvalkostenstijging niet te hoog te laten oplopen is om deze extra kosten eenmalig te financieren uit de afvalreserves. Dit is zeker een optie alleen is dit geen structurele oplossing en schuiven we het probleem een jaar vooruit.

Voorzitter ik heb het nu over details maar die zijn zeker belangrijk. Als we de grote lijn bekijken dan denken wij dat het college met deze voorjaarsnota een reële start heeft gemaakt op weg naar de begroting 2025. Woningbouw Voorzitter het CDA vindt het heel belangrijk dat er snel nieuwe woningen gebouwd worden binnen onze kernen en op de uitleglocaties, met het accent op betaalbare woningen voor starters en senioren waarbij we de overige categorieën ook niet vergeten. Wij hebben het vorig jaar ook al gezegd en ook nu weer herhalen wij dat er ook dringend behoefte is aan nieuwbouw in onze kleine kernen. Dat schiet wat ons betreft nog niet erg op. Klimaat en energietransitie: we blijven inzetten op het aardgasvrij-klaarmaken van woningen.

Vitaal buitengebied: Daar hebben we al mooie stappen gezet met nieuw beleid. Daardoor zijn er meer mogelijkheden om het buitengebied vitaal te houden en te versterken. Daar moeten we aandacht voor blijven houden. Mobiliteit en verkeer: we streven ook de komende jaren naar een goede ontsluiting van onze gemeente en onze kernen. De herziening van het gemeentelijke Mobiliteitsplan zal hiervoor de basis vormen. Waar de verkeersveiligheid ook een prominente plek in zal krijgen.

Voor het CDA blijft het coalitieakkoord richtinggevend waarbij we de prioriteiten en realisatie moeten koppelen aan de beschikbare financiële middelen. Samen met de Raad in gesprek gaan over welke keuze we gaan maken. Sociaal domein Wij blijven af van ons ingezette beleid (transitie en transformatie) betreffende het sociaal domein. Inclusief financiën. Met de kanttekening dat een groot deel van het budget bestaat uit wettelijke taken. Maar ook hier geldt voor: wel meer taken, maar geen knaken vanuit de rijksoverheid. Als voorbeeld: Het VNG wil nieuwe afspraken maken met de overheid over de thuiszorg. Gemeenten moeten die taken uitvoeren, maar het budget dat het Rijk daarvoor uittrekt, blijkt elk jaar tekort te schieten. Het CDA vindt dat we moeten afblijven van ons subsidiebeleid en afgesproken budget hiervoor. Is voor ons onderdeel van "de jus van de samenleving". Voor iedereen meetelt en kan meedoen. We zouden daar nog wat meer aandacht voor willen vragen Veel gemeenten willen het goed doen voor haar inwoners maar mede dankzij de afgelopen regeerperiodes cq coalities staat dit verregaand onder druk. Het vertrouwen in de diverse overheden is al broos. Een lastenverzwaring voor onze inwoners als gevolg van dit beleid, daar gaat het CDA mordicus voor liggen. Voorzitter ik rond af.

Het CDA vindt de aankomende tijd financieel een uitdagende periode de krater van Kaag en het ravijn van Rutte zullen ook ons niet voorbij gaan. Maar voorzitter het CDA zou niet willen dat we onze ambities in de ijskast zouden zetten. Die zit al vol met ongenuanceerde uitspraken etc. Nee voorzitter een wijs mens zei eens moedig voorwaarts en dat is wat het CDA wil. Tot zover.