Boekwerk jaarstukken 2022.pdf
Tekst van het document
3.4- Gelijke kansen voor iedereen
Stand van zaken
Lokaal Educatieve Agenda (LEA) In 2022 hebben we volop ingezet om de samenwerking te versterken met onze partners in het onderwijs en jeugdveld. Onder andere door het vaststellen van een gezamenlijk ambitiedocument en een uitvoeringsagenda. Hiervoor zijn in 2021 de gezamenlijke ambities opgehaald. In 2022 hebben we dit verder uitgewerkt en besproken met onze partners en uiteindelijk zijn de ambities in een conferentie in september 2022 vastgesteld. Dit betekent een intensivering en versterking van de samenwerking met de besturen van het primair en voortgezet onderwijs, de samenwerkingsverbanden PO en VO, kinderopvangaanbieders, Yunio, GGD, bibliotheek en Buurtzorg Jong. De uitvoeringsagenda is gekoppeld aan een concrete planning. Concrete zaken zoals OAB (onderwijsachterstandsbeleid), zomerschool, VVE (vroeg en voorschoolse educatie) en taalklassen zijn hierin opgenomen. Naast het vaststellen van de ambities hebben we ook de lokale overlegstructuur versterkt en verbreed. Naast het bestaande LEA-overleg (Lokale Educatieve Agenda) op bestuursniveau is er nu ook een directeurenoverleg en twee werkgroepen. Deze werkgroepen Kansengelijkheid en Passende Ondersteuning zijn in het najaar gestart en gaan concreet uitvoering geven aan de gezamenlijke ambities en de uitvoeringsagenda. Onze partners signaleren dat de ketensamenwerking versterkt is. Dit zien en waarderen ze.
Corona In 2022 hadden we nog last van de naweeën van de corona, en bleek de mentale weerbaarheid van leerlingen en ouderbetrokkenheid extra aandacht te vragen. Dit waren ook belangrijke onderwerpen op de LEA conferentie in september. Door intensieve afstemming en samenwerking met bijvoorbeeld het Almende is gezocht naar een meer geïntegreerde aanpak om samen leerlingen weer de gewenste en benodigde structuur te kunnen bieden. Dat heeft onder andere geleid tot een versterking van de samenwerking tussen Almende, BuurtzorgJong, leerplicht en het jongerenwerk. Nationaal Programma Onderwijs (NPO) Met behulp van de tijdelijke extra middelen (nationaal programma onderwijs/NPO) hebben we vooruitlopend op het nieuwe onderwijskansenbeleid (voorheen het Onderwijs Achterstanden Beleid; OAB) het maximaal aantal uren peuteropvang uitgebreid en de startleeftijd van voorschoolse educatie vervroegd naar 2 jaar. Ook is de zomerschool verbreed qua doelgroep, om niet alleen naar de achterstand van een kind te kijken maar ook naar kwetsbare thuissituaties. Vanuit de gemeente is gestimuleerd dat leerlingen weer actief op pad konden gaan en elkaar weer konden ontmoeten.
In dat verband is ook medewerking geweest om activiteiten, die tijdens de coronatijd uitgesteld waren, te ondersteunen en voor de jeugd toegankelijk te maken, zoals het project Parashoot en de herdenking Rademakersbroek en de bijbehorende tentoonstelling. Gelijke Kansen Alliantie We zijn aangesloten bij de Gelijke Kansen Alliantie. Samen met de scholen uit Ulft, Terborg en Silvolde is gezocht naar mogelijkheden om de kansengelijkheid in en rondom scholen te vergroten (c.q. ongelijkheid te verkleinen) en de school als vindplaats te versterken. Hieruit is in overleg met de betrokken scholen het plan 21
ontstaan om een ouderconsulent aan te stellen. In overleg met de scholen hebben we het proces uitgewerkt. Ondanks dat het meer tijd in beslag heeft genomen dan gepland heeft het ervoor gezorgd dat we beter in beeld hebben welke positie en rol deze ouderconsulent op de betreffende scholen kan gaan invullen. Onderwijskansenbeleid Het onderwijskansenbeleid (voorheen OAB-beleid) is in april 2023 vastgesteld. Om te komen tot een gedragen onderwijskansenbeleid richting de toekomst hebben we enkele aanvullende participatieve tussenstappen gezet zoals het betrekken van het LEA en de Adviesraad Sociaal Domein. Kinderen Oekraïne Door de oorlog in Oekraïne kregen we een toestroom van mensen. We hebben ons ingezet om de kinderen zo snel mogelijk gebruik te laten maken van onze lokale voorzieningen zodat de zorg voor en ontwikkeling van deze kinderen zo goed mogelijk door konden gaan. In overleg met de basisscholen konden kinderen naar de dichtstbijzijnde school. Kinderen in de leeftijd van het voortgezet onderwijs konden terecht bij de Internationale Schakel Klas (ISK). We hebben de vorderingen actief gevolgd. De meeste kinderen hebben een onderwijsplek gekregen. Er zijn helaas wachtlijsten doordat de vraag hoger is dan het aanbod. Als gemeente zijn we bezig om een oplossing te vinden voor de wachtlijst problematiek.
Dit wordt regionaal aangevlogen, omdat dit probleem zich regionaal voordoet. De peuterregeling is waar mogelijk beschikbaar gesteld voor deze vluchtelingen, daarna is ook de Sociaal Medische Indicatie hiervoor uitgebreid zodat Oekraïense kinderen makkelijker terecht konden bij kinderopvang.
3.5- Vitale en toekomstgerichte schoolgebouwen
Stand van zaken
IKC Gendringen Met Essentius en Humankind is hard gewerkt om de aanbesteding voor het IKC Gendringen gereed te maken. Een klankbordgroep van omwonenden is hierbij betrokken en er is een informatiebijeenkomst voor bewoners georganiseerd. De gunningsprocedure is inmiddels gestart en we zijn in afwachting van de uitkomsten die eind 1e kwartaal 2023 bekend worden gemaakt. In mei zal aan uw raad om een aanvullend krediet worden gevraagd om daadwerkelijk met de bouw te kunnen starten. Vermeldingswaardig is dat de schoolbesturen van Essentius en Accent Scholengroep in 2022 zijn gekomen tot een fusie van beide scholen. Sinds oktober 2022 gaat deze school als IKC De Wijssel door het leven. IKC Silvolde Ten behoeve van de ontwikkeling van het IKC in Silvolde is in 2022 gewerkt aan een ambitiedocument, dat de kaders moet vormen voor de toekomstige planvorming (locatie, inhoud, betrokkenheid partijen, financiële kaders). Afgelopen schooljaar heeft zowel De Plakkenberg als Almende te maken gehad met onderwijsinhoudelijke zaken die om voorrang vroegen. Dit heeft geleid tot een korte pas op de plaats om begin 2023 met alle betrokken partners het ambitiedocument als start voor de planvorming af te ronden en te komen tot bestuurlijke vaststelling en besluitvorming in de gemeenteraad in het derde kwartaal van 2023.
Suvis-regeling In 2022 hebben de schoolbesturen die deze aanvragen hebben ingediend de invulling daarvan ter hand genomen. In 2022 is gestart met de realisatie van een aantal projecten. Voor de aanvraag voor het ISALA is uitstel aangevraagd, omdat dit gekoppeld wordt aan een bredere aanpak van dit schoolgebouw. In 2023 zullen de meeste scholen hun projecten afronden en zullen wij als gemeente de scholen helpen bij de financiële afwikkeling van deze aanvragen richting de Rijksoverheid. Ook zal dan de 20% bijdrage vanuit de gemeente in de investeringskosten worden afgewikkeld . Integraal HuisvestingPlan (IHP) Onderwijshuisvesting 2023 Het afgelopen jaar zijn de voorbereidingen voor de actualisatie van het IHP gestart. Naast een actualisatie van de leerlingenprognoses is ook een schouw van alle schoolgebouwen uitgevoerd door een extern bureau om een actueel beeld te krijgen over de technische en onderwijskundige kwaliteit van het huidige bestand. Vanuit 22
een vastgesteld Plan van Aanpak wordt samen met de schoolbesturen gewerkt aan een gemeenschappelijke visie op actuele en toekomstige thema’s die moet leiden tot uitgangspunten voor het IHP. Hierbij gaat het naast de technische staat ook over de spreiding, de mate van inclusief en thuisnabij onderwijs, versterken van kansengelijkheid en versterken van doorgaande leerlijnen en wat daar voor nodig is. In 2023 bieden we de gemeenteraad een kadernota aan. Op basis daarvan volgt een uitwerking voor een periode van minimaal 20 jaar. Actualisatieverordening onderwijshuisvesting In 2022 zijn de voorbereiding voor een actualisatie van de huidige onderwijsverordening gestart. De verdere uitwerking van de verordening is gekoppeld aan de gewenste beleidsruimte, die uit de actualisatie van het IHP volgt en in de verordening zal moeten worden geregeld. In 4e kwartaal 2023 zal deze actualisatie na vaststelling IHP aan de raad worden aangeboden ter besluitvorming. Junge Uni De portefeuillehouder Onderwijs is toegetreden tot de Senaat van de Junge Uni. Om van daaruit te kijken op welke wijze we samen met het onderwijs in Duitsland kunnen optrekken bij het aanbod van (technisch) onderwijs en onder andere CIVON daar een rol in kunnen geven.
3.6- Regionale en internationale samenwerking om doelen te realiseren
Stand van zaken
Nu we elkaar in de loop van 2022 weer vaker fysiek konden ontmoeten heeft Oude IJsselstreek de banden met Montferland en Emmerich weer stevig aangehaald. We zijn in 2022 samen het EMOJI project gestart. Doel van dit project is ideeën en initiatieven uit de samenleving voor samenwerking met Duitsland te stimuleren. Het EMOJI project heeft nog subsidie gekregen uit het oude INTERREG V programma. Met Bocholt hebben we het bestuurlijk overleg weer opgestart en hebben we concreet gesproken over onderwijskansen. Afgesproken is dat we verder gaan met de Junge Uni, waar nu ook de gemeenten Aalten en Winterswijk bij aansluiten. We hebben dus met meerdere gemeenten over de grens ideeën uitgewisseld voor mogelijke nieuwe projecten om de barrière tussen onze landen te slechten. Via de Grenzhoppers waren we vertegenwoordigd op de Open Days in Brussel. Onze afgevaardigden gingen naar de vergaderingen van de EUREGIO Gronau en Rijn Waal. Samen met de Wirtschaftsförderung Bocholt en de gemeenten Aalten en Winterswijk voerden we in 2022 het Regiodeal project GROS (grensoverschrijdend ondernemen, werken en leren) verder uit. Via de Regio Achterhoek droegen we financieel bij aan het INTERREG-project EDL (Euregionale Doorlopende Leerlijn). Doel van dit project is het euregionaal onderwijs te faciliteren en onderdeel te maken van de onderwijsketen.
Zo willen we de stap naar werken in het buitenland verkleinen, en de binding met de grensregio vergroten. INTERREG VI is voor de zomer 2022 na een vertraging van start gegaan. Het programma is opengesteld voor subsidie aanvragen. Oude IJsselstreek heeft blijvend actief deelgenomen aan de Thematafels. Er zijn wat verschuivingen geweest in de samenstelling vanwege de nieuwe coalitie. Aan de ene kant is er toegewerkt naar een herijking van de Visie 2030, terwijl er anderzijds ingezet is op een aantal specifieke dossiers. Per thematafel noemen we een paar concreet bereikte voorbeelden. Zo is er de afgelopen periode aan de thematafel Wonen & Vastgoed gewerkt aan het tot stand komen van een Woondeal met de provincie en wordt er ingezet op kansrijke ontwikkelingen zoals biobased bouwen. Ook is vanuit deze thematafel een subsidie uit de Regio Deal beschikbaar gesteld voor het plan Gebiedsontwikkeling supermarkt Gendringen. Aan de thematafel Circulaire Energie & Energietransitie zijn de voorbereidingen gestart van de herijking van het akkoord van Groenlo. Ook zijn op regionaal niveau via de thematafel Mobiliteit & Bereikbaarheid inhoudelijke en procesmatige vervolgstappen gezet voor de herinrichting van de N18, krijgt de ontwikkeling 23
van de RegioExpres haar benodigde investeringsmiddelen vanuit provincie en Rijk en heeft de Achterhoekse lobby rondom de noordelijke aftakking van de Betuwelijn geleid tot een gesprek met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Hetgeen heeft geresulteerd in een onderzoek naar de nut en noodzaak van deze tak. Vanuit de Thematafel Smart Werken & Innovatie is in 2022 gestart met een 3D-print project bij de AT Techniekopleidingen in Terborg in samenwerking met het CIVON. Sinds 2022 ondersteunen we als gemeente de drie Achterhoekse innovatiecentra. Wij waren al aangesloten bij het SHII/CIVON in Ulft en De Marke in Hengelo. Sinds 2022 dragen we ook bij aan De Steck in Doetinchem. Via de thematafel de Gezondste Regio is er een begin gemaakt met de regionale doorvertaling van het landelijk integraal zorgakkoord. Via de thematafel Onderwijs & Arbeidsmarkt is er onder meer verder gewerkt aan de uitbreiding van ADtrajecten van het Grensland College, waaronder een AD Engineering bij het CIVON. De Achterhoek samen met de provincie middels het Gelrepact de handen ineen slaan om de arbeidsmarkttekorten terug te dringen. De aanvraag voor de vierde tranche Regio Deal is voorbereid en ingediend. Ook is op basis van het Nationale Programma Landelijk Gebied en op verzoek van de 8RHK Board een verkenning gestart naar de oprichting van een regionale regiekamer Landelijk Gebied.
Hierbij zijn wij als gemeente bestuurlijk en ambtelijk nauw betrokken. Tenslotte is de Regio Achterhoek de eerste Sustainable Development Goals regio van Nederland geworden. Met deze Goals wil de Achterhoek een bijdrage leveren aan de brede welvaartsgroei en het zijn van een geluksregio.
Wat heeft het gekost in 2022? Programma 3
Begroot voor wijziging 2022
Begroot na wijziging 2022
Rekening 2022 Afwijking (tov begroot na wijziging)
Baten
1.332
1.640
1.815
175
Lasten
5.743
6.073
6.388
315
Saldo
(4.411)
(4.434)
(4.573)
(140)
Bedragen x 1.000
24
Programma 4: De dienstverlenende gemeente Wat hebben we bereikt. 4.1- Anders en beter monitoren
Stand van zaken
Eind 2022 bestond het Datalab twee jaar. Deze twee jaar stonden grotendeels in het teken van het opzetten en vormgeven van de organisatie. Aan het eind van het afgelopen jaar heeft Datalab een evaluatie gedaan om te kijken waar zij nu staan en wat de focus voor de komende twee jaar zou moeten zijn. Datalab heeft inmiddels de eerste resultaten laten zien aan de hand van de drie gekozen thema's: ondermijning, klimaatbestendige groene leefomgeving en lange termijn effecten Corona. Vooral in 2022 zijn hier grote stappen in gezet. Een doorvertaling van enkele bevindingen van het Datalab heeft ook al een plek gekregen binnen ons beleid (bijvoorbeeld de 3-30-300 vuistregel in onze klimaatagenda). Een belangrijk aandachtspunt blijft het handelingsperspectief (hoe passen we het gebruik van deze data toe in ons dagelijks werk). Dit geldt niet alleen voor het Datalab, maar hier hebben wij als gemeente zelf ook een rol in. In 2022 zijn we als organisatie klein begonnen om, vooral op de drie thema's, te oefenen met datagedreven werken. Hierbij hebben we waardevolle lessen geleerd over wat wij als organisatie nodig hebben om deze omslag te maken. Daarnaast hebben wij als organisatie gewerkt aan het ontwikkelen van concrete wensen en uitgangspunten om het datagedreven werken in onze organisatie vorm te geven.
Over één ding zijn we het eens: datagedreven werken is een beweging die ons als organisatie veel kan bieden voor efficiëntie, effectiviteit en verantwoording. Dat gaat niet vanzelf. We staan aan het begin en hebben nog veel stappen te zetten. We hebben geïnvesteerd in trainingen, en meerdere sessies gehouden om met elkaar een beeld te vormen over: waar staan we nu, waar willen we naartoe, en hoe kunnen we dat bereiken. Hierin worden we ondersteund door het Datalab. Vanuit het Datalab vormen de uitkomsten van de evaluatie een basis om in 2023 op verder te bouwen. Voor ons als gemeente vormen de eerste proeftuinen en de sessies belangrijke input om datagedreven werken in onze organisatie verder vorm te geven en te verankeren. We zijn ons ervan bewust dat dit een beweging is en dat we dus nog een lange weg te gaan hebben.
4.2- Doorontwikkelen dienstverlening
Stand van zaken
Inwoners kunnen bij ons voor veel zaken op de voor hen meest logische manier terecht. Fysiek, telefonisch of digitaal. Het is echter niet mogelijk gebleken om 95% van de geboden dienstverlening online aan te vragen. We hebben ervoor gekozen om niet alle aanvragen online, via een webformulier mogelijk te maken. Dit omdat bepaalde aanvragen zo beperkt worden ingediend, dat het aantal aanvragen niet opweegt tegen de kosten van het bouwen van een webformulier. Momenteel is er voor het jaar 2022 nog niet gesproken over een tevredenheidsonderzoek onder de inwoners en bedrijven. Wel willen we eind 2022 of begin 2023 een bereikbaarheidsonderzoek starten. Waarbij we gaan kijken naar onze bereikbaarheid op het gebied van telefonie, mail en social media.
25
Wat heeft het gekost in 2022? Programma 4 Begroot voor wijziging 2022
Begroot na wijziging 2022
Rekening 2022
Afwijking (tov begroot na wijziging)
Baten
620
674
889
215
Lasten
5.525
5.647
6.302
655
Saldo
(4.905)
(4.973)
(5.413)
(440)
Bedragen x 1.000
26
Programma 5: Bedrijfsvoering / overhead De gemeente als werkgever Wat hebben we bereikt. 5.1.1- Interne beheersing
Stand van zaken
Het Rijk heeft wederom besloten de invoering van de rechtmatigheidsverklaring een jaar op te schuiven. Dit betekent dat de rechtmatigheidscontrole over 2022 nog op de "oude" manier wordt uitgevoerd door de accountant. Daarnaast heeft de voortgang in 2022 vertraging opgelopen in verband met wisseling van medewerkers en onderbezetting. Wel zijn enkele punten opgepakt en verbeterd, maar vooral zijn voorbereidingen getroffen voor een hernieuwde aanpak in 2023. De verdere doorontwikkeling van de interne beheersing (inclusief de rechtmatigheidsverantwoording) is daarmee grotendeels doorgeschoven naar 2023. In de auditcommissie is dit onderwerp diverse malen op detail besproken.
5.1.2- Goede informatievoorziening
Stand van zaken
De implementatie van de Woo is vertraagd. Uitgangspunt voor de Woo is dat wij maximaal aansluiten bij (verplichte) landelijke ontwikkelingen en voorzieningen, en dus niets of in ieder geval zo weinig mogelijk zelf ontwikkelen. Aangezien de landelijke overheid, na een lange periode van onduidelijkheid, heeft besloten de voorziening voor actieve publicatie anders te ontwikkelen is er simpelweg nog géén voorziening waar wij op kunnen aansluiten om actief te publiceren.
5.1.3- Plaats- en Tijdonafhankelijk Werken
Stand van zaken
In 2022 is prioriteit gegeven aan de doorontwikkeling van hybride werken. Hoe geven we hybride werken vorm binnen onze organisatie? Wat betekent het voor onze organisatie en onze inwoner? We hebben door middel van relatief kleine aanpassingen in het gebouwde de doorontwikkeling van hybride werken geoptimaliseerd. Ook is aandacht besteed aan trainingen die helpen onze medewerkers fit en adaptief te maken en houden binnen deze veranderingen die horen bij de doorontwikkeling van hybride werken. Eind 2022 is begonnen aan het opstellen van een startnotitie voor het onderzoek naar de huisvesting. De startnotitie "toekomstbestendigheid gemeentehuis Oude IJsselstreek" zal begin 2023 af zijn.
27
5.1.4- Communicatie en Participatie
Stand van zaken
We zoeken met onze communicatie en participatie de verbinding met onze inwoners, ondernemers en partners. We werken vanuit de 8 hoofdlijnen vanuit onze communicatievisie. We werken aan de beeldvorming van onze gemeente. In 2022 is een merkconcept ontwikkeld: Oude IJsselstreek maakt sterk! Dit merkconcept voeren we in fases in op momenten dat het past en kan. Op actuele onderwerpen zoals de aanpak energiearmoede, arbeidsmarktcommunicatie, woningbouw, opvang vluchtelingen (o.a. uit Oekraïne), VANG beleid (incl. een afvalscheidingscampagne), zijn extra communicatieactiviteiten en communicatiemiddelen ingezet, om inwoners zo goed mogelijk te informeren en te betrekken. In december 2021 heeft de gemeenteraad het participatiebeleid en de participatieverordening vastgesteld. In 2022 is een participatiecoach aangesteld, die aanjager is voor de uitvoering van het beleid. Er is intern aandacht voor meer bewustwording van de rol van participatie. Op projectniveau, waaronder verschillende woningbouwprojecten (zowel voor flexwoningen als voor uitbreidingslocaties), is invulling gegeven aan participatie zowel fysiek met bijeenkomsten en ontmoetingen als online via de community onzeoudeijsselstreek.nl. Een jongerenraad en de kindergemeenteraad zijn gestart. Het online inwonerspanel 'Oude IJsselstreek spreekt' is bevraagd over afval en klimaat.
5.1.5 Formatie
Stand van zaken
Hogere kosten meer benodigde inhuur In 2022 is structureel en incidenteel extra menskracht ingezet om uitvoering te geven aan impulsen, extra taken en het niet verder laten oplopen van de werkdruk (o.a. door ziektevervanging). Door de schaarste op de arbeidsmarkt is dit niet voor alle (specialistische) expertises gelukt. Ondanks alle (communicatie) middelen die zijn ingezet voor een aantrekkelijke werving en presentatie van de gemeente. Omdat met reguliere werving geen geschikte kandidaten of helemaal geen kandidaten konden worden geworven, moesten we noodgedwongen gebruik maken van externe inhuur. Dat heeft hogere kosten met zich meegebracht. Groei naar ontwikkelgemeente In 2022 is een inhaalslag gepleegd op opleidings- en coaching trajecten. Dit was nodig omdat we tijdens de coronaperiode (bijna) geen mogelijkheden hadden tot opleiden. Maar ook omdat we verder willen investeren in mensen zowel in denk- en uitvoeringskracht. Voor zowel de nieuwe (beleids)ontwikkelingen als voor going concern en bedrijfsvoering. Dit is gedeeltelijk gelukt. We blijven hier de komende jaren op investeren. Ondersteuning in processen We werken met een ruime flexibele schil om redenen zoals geschetst. Door inzet van allerlei soorten middelen en instrumenten is de werkdruk niet gedaald. Sterker nog, deze is toegenomen.
Dit heeft naast de reguliere taken, impulsen en projecten ook te maken met onvoorziene (wereld) problemen waar de gemeentelijke overheid in moet participeren. We zijn voortdurend bezig om de processen te stroomlijnen en te vereenvoudigen. Ziekteverzuim en vitaliteit Het ziekteverzuim is in 2022 toegenomen. Hiermee zitten we op hetzelfde cijfer als in 2019 voor de coronacrisis. Hierin zijn wij niet de enige gemeente. Regionaal zien we dit ook. Dit ondanks het voortdurend aandacht besteden aan het voorkomen en herkennen van ziekteverzuim en de vitaliteit van de medewerkers. 28
De belangrijkste reden is dat medewerkers die tijdens de coronaperiode thuis werkten zich minder snel ziekmelden. Dat effect is nu duidelijk verdwenen. 5.1.6- Covid
Stand van zaken
In 2021 heeft het college het Uitvoeringsplan Covid-19 vastgesteld. In 2022 zijn er aanvullende maatregelen vastgelegd voor het resterende bedrag, afgestemd op de vragen uit de samenleving op dat moment. Het Uitvoeringsplan en de aanvullende maatregelen omvatten in totaal ruim 30 maatregelen die eind 2023 grotendeels moeten zijn afgerond. Van alle maatregelen is een groot deel al in gang gezet of zelfs afgerond. Belangrijke maatregelen die in 2022 zijn uitgevoerd zijn bijvoorbeeld een extra bijdrage aan de ondernemersverenigingen, de inzet van een buurtsportcoach en sociaal werkers als verenigingscoaches en de steunmaatregelen voor verenigingen en stichtingen. In 2023 werken we toe naar afronding van de maatregelen.
De gemeente als maatschappelijk verantwoord ondernemer Wat hebben we bereikt. 5.2.1- Inclusief werkgeverschap 2022
Stand van zaken
Wij zijn een diverse organisatie omdat iedereen met een eigen unieke achtergrond met andere gebruiken, gewoonten, behoeften en andere visie welkom is en zich prettig voelt bij ons. We laten niet alleen een goed voorbeeld zien maar dragen onze manier van denken en werken daar waar mogelijk ook actief uit. We hebben inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt in vaste dienst. Daarnaast hebben we een aantal mensen een tijdelijke opstap geboden, om door te kunnen groeien naar een vaste baan bij ons of elders. Als werkgever sluiten we aan bij de pilot ‘maatschappelijke banen’.
Wat heeft het gekost in 2022? Overhead
Begroot voor Begroot na wijziging 2022 wijziging 2022
Rekening 2022
Afwijking (tov begroot na wijziging)
Baten
403
1.203
2.204
1.001
Lasten
14.832
18.023
16.099
(1.923)
Saldo
(14.429)
(16.820)
(13.896)
2.924
Algemene dekkingsmiddelen
Begroot voor Begroot na wijziging 2022 wijziging 2022
Rekening 2022
Afwijking (tov begroot na wijziging)
Baten
79.160
86.354
88.319
1.965
Lasten
49
49
-
(49)
Saldo
79.111
86.305
88.319
2.014
Bedragen x 1.000
29
Paragrafen In de paragrafen geven we een dwarsdoorsnede van de begroting op een aantal onderwerpen door alle programma’s heen. Dit betekent dat hier algemene beleidsregels worden geformuleerd die doorwerken in verschillende programma’s. Het is dan ook mogelijk dat er doublures ontstaan met wat gemeld is in de programma’s zelf. Bedrijfsvoering is verantwoord onder het hoofdstuk 'bedrijfsvoering'.
30
Paragraaf Financiering Inleiding De paragraaf financiering geeft inzicht in de financieringspositie en de beheersing van de risico’s die aanwezig kunnen zijn bij het aantrekken en/of uitzetten (uitlenen) van middelen (geld). In deze paragraaf brengen we de kansen en risico’s rond financiering in beeld.
Beleid Bij het aantrekken en uitzetten van geld is het van belang dat slechts beperkt risico wordt genomen. De belangrijkste kaders hierover zijn opgenomen in de volgende beleidsdocumenten:
Financiële verordening, artikel 212 (2016)
Treasurystatuut (2017). Het treasurystatuut is bij besluit in 2017 vastgesteld door de raad. Het treasurystatuut is de vertaling van het door de gemeente gehanteerde treasurybeleid. In dit statuut zijn de doelstellingen, richtlijnen en limieten van het beleid vastgesteld. Doel van het treasurybeleid is enerzijds om op een verantwoorde wijze een zo goed (lees: hoog) mogelijk rendement te maken op belegde gelden. Anderzijds is het doel om op een verantwoorde wijze gelden aan te trekken tegen een zo aantrekkelijk (lees: laag) mogelijke rente. Kort gezegd levert een actief en gedegen treasurybeleid de gemeente juist geld op, respectievelijk bespaart het de gemeente geld.
Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet Fido). Op de bepalingen in deze wet berust het treasurystatuut. Het uitgangspunt van de Wet Fido is het beheersen van risico’s. Het doel is om doelmatig en doeltreffend om te gaan met de beschikbare financiële middelen.
Financiering Financieringsbehoefte De financieringsbehoefte is het verschil tussen de boekwaarde van de investeringen en de vaste financieringsmiddelen. Deze zijn terug te vinden op de balans. Onder vaste financieringsmiddelen verstaan we de reserves en voorzieningen plus de vaste geldleningen. Hierbij houden we rekening met investeringen waartoe is besloten (nieuwe investeringen). Een eventueel financieringstekort wordt eerst opgevangen door het opnemen van het goedkope kasgeld (tot de kasgeldlimiet – zie onder kasgeldlimiet-). Voor het overige deel wordt een vaste geldlening aangetrokken. Dit jaar zijn de financieringsmiddelen minder dan de financieringsbehoefte. Omdat daarnaast ook de voorraden voorgefinancierd worden, is het restant opgevangen door kasgeld aan te trekken.
Financieringsbehoefte (x 1.000)
31-12-2022
Financieringsbehoefte Boekwaarde (im)materiële vaste activa
135.795
Boekwaarde financiële vaste activa
11.604
Totaal financieringsbehoefte
147.399
Financieringsmiddelen Reserves (inclusief jaarrekeningresultaat)
38.155
Voorzieningen
5.781
31
Vaste geldleningen *
106.078
Totaal financieringsmiddelen
150.015
Financieringsoverschot
2.615
De gemeente heeft behoefte aan externe financiering voor het herfinancieren van de huidige (aflopende) geldleningen, voor het bekostigen van investeringen, grondexploitaties en voor tijdelijke liquiditeitsbehoeften van de exploitatie uitgaven.
Leningenportefeuille (x 1.000)
2022
Stand leningen per 1 januari
113.565
Reguliere aflossingen
17.487
Nieuwe leningen*
10.000
Stand leningen per 31 december
106.078
* Er is dit jaar 1 vaste geldlening aangetrokken van € 10 miljoen op 2 mei.
Renteschema In onderstaand overzicht presenten wij het rente schema van het 2022. De totaal verschuldigde rente over onze langlopende leningen en het kort geld, minus de rente die wij ontvangen vanuit de bouwgronden in exploitatie, worden middels de kapitaallasten uiteindelijk verdeeld over de diverse taakvelden.
32
Renteschema
2022
a. De externe rentelasten over de korte en lange financiering
1.827.636
b. De externe rentebaten over de korte en lange financiering
0
Saldo externe rentelasten en rente baten
c1. Doorberekende rente aan de grondexploitatie
1.827.636
-106.375
c2. Doorberekende rente van projectfinanciering aan taakvelden
0
c3. De rentebaat van doorverstrekte leningen
0
Aan de taakvelden toe te rekenen externe rente
-106.375
d1. Rente over eigen vermogen
0
d2. Rente over voorzieningen
0
Aan taakvelden toe te rekenen interne rente
0
Totaal aan taakvelden toegerekende rente
1.721.261
e. De werkelijk aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag)
1.721.261
f. Renteresultaat op het taakveld Treasury
0
Activa We kennen financiële en (im) materiële vaste activa. De meeste investeringen vinden plaats onder de materiële vaste activa. Deze investeringen bestaan uit investeringen met maatschappelijk nut en investeringen met economisch nut. Investeringen die kunnen leiden tot of bijdragen aan het verwerven van inkomsten zijn investeringen met economisch nut. Investeringen met maatschappelijk nut hebben geen mogelijkheid tot het verwerven van inkomsten, zoals wegen en bruggen. Op het moment dat een investering wordt gedaan, worden de kapitaallasten berekend en meegenomen in de exploitatie. De kapitaallasten bestaan uit rente en afschrijving. Als de investering helemaal is afgeschreven (bijvoorbeeld na 10 jaar), vallen de afschrijvingslasten vrij. Elk jaar hebben we daardoor zogenaamde ‘vrijval’ in de afschrijving. Dit is in feite de ruimte voor nieuwe investeringen, uitgaande van een vast bedrag per jaar voor kapitaallasten. Grote projecten en/of investeringen Dit jaar zijn er ook weer diverse projecten uitgevoerd of gestart met de voorbereiding: Zie overzicht investeringen boven de € 10.000 in de jaarrekening onder 4.1 Vaste activa.
Risicobeheer Wij zijn als gemeente voor onze uitgaven afhankelijk van externe financiering. De gemeente leent alleen geld voor de uitvoering van gemeentelijke taken binnen de kaders van de Wet Fido en het treasurystatuut. Er is sprake van totaalfinanciering; de gemeente trekt geen financiering aan voor specifieke projecten. Totaalfinanciering houdt in dat de gemeente alle uitgaven samen financiert. Deze wijze van financiering leidt tot eenvoud en efficiency. De gemeente gebruikt bij de financiering geen ingewikkelde financiële producten, zoals derivaten. 33
In de Wet Fido zijn kaders opgenomen ter beperking van het renterisico op de netto vlottende schuld (kasgeldlimiet) en het renterisico op de vaste schuld (renterisiconorm). Kasgeldlimiet Om het risico van kortlopende financiering te beperken is in de Wet Fido de kasgeldlimiet vastgesteld. De kasgeldlimiet is een vastgesteld percentage berekend over de lastenkant van de begroting. De kasgeldlimiet bedraagt 8,5 % van het begrotingstotaal. We sluiten een langlopende lening af zodra de hoogte van de kortgeldleningen de kasgeldlimiet met een derde opeenvolgend kwartaal overschrijdt. Wij benutten de kasgeldlimiet zo maximaal mogelijk, aangezien de rente voor kortlopende leningen momenteel zeer laag is. In 2021 was het rentepercentage voor het kortgeld het gehele jaar negatief, waardoor we rente hebben ontvangen. Kasgeldlimiet (x 1.000) Begrotingstotaal per 1 januari 2022
2022 109.251
Vastgesteld percentage
8,5%
Kasgeldlimiet
9.286
Gemiddeld opgenomen kortlopende leningen Ruimte (+)
800 8.486
Renterisiconorm Op grond van de Wet Fido is voor gemeenten de zogenaamde renterisiconorm ingesteld. Doel hiervan is dat gemeenten hun leningenportefeuille zodanig spreiden, dat de renterisico’s gelijkmatig over de jaren worden gespreid ingeval van herfinanciering en renteherziening van geldleningen. De renterisiconorm geeft een aanwijzing voor de gevoeligheid van de gemeente voor veranderingen in de rente. De renterisiconorm is gesteld op 20% van het begrotingstotaal per 1 januari. Daar wordt het berekende renterisico op de vaste schuld tegen af gezet. Het renterisico op de vaste schuld mag de renterisiconorm niet overtreffen. Navolgend schema laat de berekening over 2021 zien. Renterisiconorm (x 1.000)
2022
Renterisiconorm Lasten begroting
109.251
Percentage risiconorm
20%
Totaal renterisiconorm
21.850
Aflossingen en renteherzieningen Reguliere aflossingen geldleningen
17.487
Geldleningen met renteherziening
0
Totaal aflossingen en renteherzieningen
17.487
Ruimte (+)
4.363
34
Paragraaf Verbonden partijen Inleiding Verbonden partijen zijn partijen waar de gemeente een bestuurlijke relatie mee heeft en waarin we een financieel belang hebben. We hebben een zetel in het bestuur (vertegenwoordiging) of we hebben vanwege eigendom van aandelen stemrecht in de aandeelhoudersvergadering. Met financieel belang wordt bedoeld dat de gemeente middelen ter beschikking heeft gesteld die in geval van een faillissement achterblijven.
Beleid Het BBV schrijft voor om van de verbonden partijen een samenvattend overzicht te geven en onderscheid te maken in gemeenschappelijke regelingen, stichtingen/verenigingen en coöperaties/vennootschappen. Conform onze financiële verordening (verordening op grond van artikel 212 gemeentewet), lichten we de verbonden partijen op hoofdlijnen toe in deze paragraaf. Het gaat hierbij om partijen met aanmerkelijk financieel belang (dit zijn partijen waar we minimaal € 50.000 per jaar aan bijdragen). Per verbonden partij zijn de doelstellingen, activiteiten, ontwikkelingen en risico’s benoemd. De paragraaf sluit af met het financieel overzicht. De wijze waarop de verbonden partijen bijdragen aan het realiseren van onze maatschappelijke opgaven is in de programma's van deze begroting inzichtelijk gemaakt.
Erfgoed Centrum Achterhoek Liemers (Doetinchem)
Relatie met de programma's
Doelstelling
Activiteiten
Deelnemende partijen
Bestuurlijk belang
1. De gemeente waar het goed wonen is.
Uitvoeren van alle wettelijke archieftaken voor de acht gemeenten in de Achterhoek.
Uitvoeren van de zogenoemde “Staring-taken” (diensten op het gebied van behoud van en onderzoek naar streekcultuur en –historie). Voor 15 gemeenten in Achterhoek en Liemers.
Het beheren, toegankelijk maken en beschikbaar stellen van archiefbewaarplaatsen van de deelnemende overheidslichamen conform de Archiefwet.
Het toezicht door de streekarchivaris op het beheer van de niet naar de centrale archiefbewaarplaats overgebrachte archiefbescheiden van de (8) gemeenten in de Achterhoek.
Het in stand houden en bevorderen van het cultureel erfgoed in het gebied van de Achterhoek en de Liemers in de ruimste zin van het woord.
Aalten
Montferland
Berkelland
Oost Gelre
Bronckhorst
Oude IJsselstreek
Doetinchem
Winterswijk
De burgemeester neemt namens Oude IJsselstreek zitting in het Algemeen Bestuur.
35
Ontwikkelingen
Het ECAL richt zich de komende jaren vooral op het in goede, geordende en toegankelijke staat brengen en houden van archieven. Hierbij hoort ook het digitaliseren van de archieven en collecties. Voor 2019-2022 is een bijdrage per jaar vastgesteld voor vier jaar.
Risico's en getroffen beheersmaatregelen
Geen.
GGD Noord- en Oost Gelderland (Warnsveld) Relatie met de programma's
Programma 2. Een leefbare gemeente
Doelstelling
De Gemeentelijke Gezondheids Dienst Noord- en Oost-Gelderland (GGD NOG) is de gezondheidsdienst van 22 gemeenten. Vanuit het missiestatement ‘een gezond houvast’ bewaakt, beschermt en bevordert de GGD NOG de gezondheid van inwoners in de regio Noord en Oost-Gelderland. De GGD NOG geeft met zijn werkzaamheden invulling aan de verantwoordelijkheid van gemeenten voor de publieke gezondheid van haar inwoners. Daarnaast voert de GGD NOG ook een aantal wettelijke taken uit de Wet publieke gezondheid (Wpg) uit. De basistaken van de GGD NOG zijn onder andere:
Activiteiten
Jeugdgezondheid (4-18 jaar)
Infectieziektebestrijding
Vaccinaties
Medische milieukunde
Technische hygiënezorg
Maatschappelijke zorg
Beleidsadvisering
Epidemiologie
Gezondheidsbevordering
Bevolkingsonderzoeken
Forensische zorg
Bovenstaande basisdienstverlening is voor alle deelnemende gemeenten gelijk op basis van een financiële bijdrage per inwoner. De GGD NOG voert daarnaast ook nog aanvullende dienstverlening tegen betaling uit: de plustaken. Een overzicht van alle plustaken staat hier. De GGD NOG heeft als werkgebied de regio's Achterhoek, Midden-IJssel/Oost-Veluwe en Noord-Veluwe. De onderstaande 22 gemeenten nemen deel aan de GGD NOG:
36
Deelnemende partijen
Bestuurlijk belang
Aalten
Epe
Oldebroek
Apeldoorn
Ermelo
Oost Gelre
Berkelland
Harderwijk
Oude IJsselstreek
Bronckhorst
Heerde
Putten
Brummen
Lochem
Voorst
Doetinchem
Montferland
Winterswijk
Elburg
Nunspeet
Zutphen
De portefeuillehouder Volksgezondheid (wethouder H.W. Ankersmit) is lid van het Algemeen Bestuur. Het Algemeen Bestuur heeft een Bestuursagenda voor de periode 2019 – 2023 vastgesteld. Hierin staan de belangrijkste uitgangspunten en prioriteiten voor de GGD in de jaren 2019-2023. De GGD NOG werkt volgens de benadering van ‘positieve gezondheid’. In de Bestuursagenda 2019 – 2023 'NOG Gezonder' staan vier prioriteiten: • • • •
NOG gezondere jeugd NOG gezondere leefomgeving NOG gezonder oud worden NOG gezondere leefstijl
Voor alle vier de bovenstaande prioriteiten geldt: • •
• Ontwikkelingen •
De GGD NOG sluit aan bij de landelijke ontwikkelingen en bij het gezondheidsbeleid van de gemeenten. GGD NOG en gemeenten investeren samen in preventie en gezondheidsbevordering om gezondheidswinst te behalen. Daarbij is er specifiek aandacht voor het verkleinen van gezondheidsverschillen en het bevorderen van een gezonde leefstijl. De GGD NOG besteedt specifieke aandacht aan het bereiken van kwetsbare groepen (mensen met een lage sociaaleconomische status, in armoede, laaggeletterdheid, nieuwkomers en psychisch kwetsbare mensen). De GGD NOG zoekt innovatieve strategieën om het bereik en de effecten van gezondheidsprogramma’s verder te vergroten.
Meer informatie is te vinden in de Bestuursagenda ‘NOG Gezonder 2019 – 2023’. De GGD NOG werkt de prioriteiten uit de Bestuursagenda jaarlijks verder uit in een Programmabegroting. De Programmabegroting bestaat uit vijf onderdelen: Jeugdgezondheid, Algemene Gezondheidszorg, Kennis en Expertise, Organisatieprojecten en Overhead. GGD NOG Robuust Tenslotte werkt de GGD NOG aan de uitvoering van het plan van aanpak GGD NOG Robuust. Dit is de werktitel voor het aanpakken van een aantal aandachtspunten om de kwetsbaarheden in de organisatie te verminderen. Met GGD NOG Robuust gaat de GGD NOG beter inspelen op de vraag van gemeenten, onder andere op Medische Milieukunde, en maakt de GGD NOG vanuit partnerschap afspraken met gemeenten over de uitvoering van specifieke taken. Daarnaast vindt er versterking van de organisatie plaats in dataveiligheid, bedrijfsvoering en communicatie. Tenslotte maakt de GGD NOG meer werk van het werven en binden van goede medewerkers aan de organisatie. Risico's en getroffen Het Algemeen Bestuur heeft de onderstaande risico’s als belangrijkste risico’s voor het beheersmaatregelen risicomanagement vastgesteld:
37
Inhoudelijke risico’s en risico’s in de opbrengsten;
Risico’s door personele omstandigheden;
Risico’s in de bedrijfsvoering;
Bovenstaande risico’s zijn gekwantificeerd om het weerstandsvermogen te bepalen. Het weerstandsvermogen was de afgelopen jaren met een percentage van vrijwel 100% op orde.
Omgevingsdienst Achterhoek (Hengelo Gld.) Relatie met de programma's
4. De dienstverlenende gemeente
Doelstelling
Het uitvoeren van omgevingsrecht conform de landelijke kwaliteitscriteria.
Activiteiten
Vergunningverlening en handhaving op het gebied van milieuwetgeving en aanverwante specialismen.
Deelnemende partijen
Gemeente Aalten
Gemeente Berkelland
Gemeente Bronkhorst
Gemeente Doetinchem
Gemeente Lochem
Gemeente Montferland
Gemeente Oost Gelre
Gemeente Oude IJsselstreek
Gemeente Winterswijk
Gemeente Zutphen
Provincie Gelderland
Bestuurlijk belang
Wethouder Hiddinga neemt namens de gemeente deel aan het Algemeen Bestuur.
Ontwikkelingen
In 2017 is gestart met output financiering. Voor de producten wordt gebruikt gemaakt van het door de ODA gemaakte productenboek. De komende tijd zal met de ODA samengewerkt worden aan de implementatie van de Omgevingswet. De ODA voert voor de gemeenten ook de energie controles bij bedrijven uit. Hierbij is het uitgangspunt om de voordelen aan de bedrijven te laten zien en hierbij ook een milieu voordeel te behalen.
Risico's en getroffen beheersmaatregelen
De Omgevingsdienst Achterhoek is een uitvoeringsorganisatie die - met de Gelderse Maat als uitgangspunt - conform wet- en regelgeving uitvoering geeft aan vergunningverlening, toezicht en handhaving (de zgn. VTH-taken). Formeel blijven de deelnemende organisaties hiervoor verantwoordelijk. Voor zover er sprake is van zelfstandige beleidsvoornemens hebben die hoofdzakelijk betrekking op het niveau van bedrijfsvoering.
Regio Achterhoek (Doetinchem)
Relatie met de programma's
Doelstelling
1. De gemeente waar het goed wonen is 2. Een leefbare gemeente 3. De werkende gemeente 4. De dienstverlenende gemeente GR Regio Achterhoek zet zich in voor een krachtige regio die snel en besluitvaardig samenwerkt om de Achterhoek economisch sterk te houden. Overheid, Ondernemers en
38
Maatschappelijke organisaties werken hiervoor samen. De inhoudelijke basis voor de samenwerking is de Achterhoek Visie 2030, opvolger van het Strategiedocument Agenda2020. De Achterhoek Raad heeft de Achterhoek Visie 2030 vastgesteld. Op basis van deze visie bepaalt de Achterhoek Board samen met de Achterhoek Thematafels de inhoudelijke activiteiten, die worden beschreven in de jaarplannen. De Achterhoek Raad ziet toe op de voortgang. De uitvoering van deze inhoudelijke activiteiten gebeurt aan de volgende zes Thematafels:
Activiteiten
Smart werken en Innovatie
Onderwijs en Arbeidsmarkt
Wonen en Vastgoed
Mobiliteit en Bereikbaarheid
Circulaire energie en Energietransitie
De Gezondste Regio
De GR Regio Achterhoek blijft bestaan naast de nieuwe structuur en voert de volgende taken uit:
Deelnemende partijen
Bestuurlijk belang
Voert de regie op de algehele samenwerking
Faciliteert het opstellen en uitvoeren van de Achterhoek Visie 2030, de jaarplannen en bijbehorende investeringsagenda
Adviseert Board en Raad over de lobby en subsidies en levert hiervoor ook de capaciteit
Aalten
Berkelland
Bronckhorst
Doetinchem
Oost Gelre
Oude IJsselstreek
Winterswijk
Burgemeester Van Dijk heeft zitting in het Dagelijks en Algemeen Bestuur. Daarnaast zijn we bestuurlijk vertegenwoordigd aan alle zes Thematafels. Er zijn veel nieuwe ontwikkelingen, inzichten en cijfers waardoor de Achterhoek Visie2030 toe was aan een herijking. De Achterhoek presenteert zich als de eerste SDG-regio van Nederland en heeft in de herijkte visie de duurzame ontwikkelingsdoelen opgenomen. De herijkte visie is op 26 september 2022 unaniem aangenomen door de Achterhoek Raad.
Ontwikkelingen
Wegens de nationale en provinciale opgaven voor het landelijk gebied en omdat de huidige samenwerkingsstructuur van thematafels daar niet voldoende op aansluit heeft Regio Achterhoek besloten om al dan niet tijdelijk twee extra bestuurlijke gremia aan de samenwerking toe te voegen, namelijk de Stuurgroep Ruimtelijk perspectief en het Bestuurlijk overleg Gelders Programma Landelijk Gebied. De gemeente is in beide overleggen bestuurlijk vertegenwoordigd.
Risico's en getroffen Geen beheersmaatregelen
39
Stadsbank Oost Nederland (Enschede) Relatie met de programma's
2. Een leefbare gemeente (sociaal domein) Op zowel maatschappelijk als zakelijk verantwoorde wijze:
Doelstelling
Activiteiten
Deelnemende partijen
Bestuurlijk belang
• voorzien in de behoefte aan sociaal geldelijk krediet; • regelen van schulden van personen in financiële moeilijkheden conform de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening;|. • voorzien in budgetbeheer; • voorzien in bewindvoering;
kredietverlening
budgetbeheer
bewindvoering
schuldhulpverlening
verzorgen van aanvragen wet schuldsanering natuurlijke personen
Aalten
Hellendoorn
Almelo
Hengelo (O)
Oude IJsselstreek
Berkelland
Hof van Twente
Rijssen-Holten
Borne
Lochem
Tubbergen Twenterand
Bronckhorst
Losser
Dinkelland
Montferland
Wierden
Enschede
Oldenzaal
Winterswijk
Haaksbergen
Oost Gelre
Portefeuillehouder sociale zaken is vanuit het college lid van het Algemeen Bestuur, een lid van het college is plaatsvervangend lid. De Wet gemeentelijke schuldhulpverlening is ingegaan per 1 juli 2012. In algemene zin zien we een verslechterende financiële positie voor een deel van onze inwoners. Er wordt steeds vaker gebruik gemaakt van financiële ondersteuning om (dreigende) schulden op te lossen.
Ontwikkelingen
Sinds 2018 voeren we de intake voor de dienstverlening van de Stadsbank uit in eigen beheer. De Stadsbank is actief met de gemeenten in gesprek om de dienstverlening beter in te richten en aan te sluiten bij de behoeften van de gemeenten. In november heeft het college ingestemd met de Klantreis 2023. In deze klantreis staan vernieuwde werkafspraken tussen de Stadsbank Oost Nederland en de gemeente Oude IJsselstreek. Belangrijke wijziging is dat de Stadsbank meer op locatie zal zijn, zowel op locatie bij Stoer als bij de gemeente. Doelstelling hierbij zal zijn dat de afstand wordt verkleind en processen zijn versneld. Dit zijn doelstellingen waar de gemeente veel waarde aan hecht, voor de inwoner en voor het proces.
Risico's en getroffen beheersmaatregelen
De in gang gezette registratie en verantwoording van de geldstroom vormt een vast onderdeel van bestuurlijke rapportages vanuit het sociaal domein.
40
Veiligheidsregio Noord- en Oost Gelderland(Zutphen) Relatie met de programma's
4. De dienstverlenende gemeente
Doelstelling
Het gemeenschappelijk en op regionaal niveau uitvoeren van veiligheidsbeleid, specifiek gericht op brandweertaken, geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen, rampenbestrijding en multidisciplinaire samenwerking, zowel preventief als repressief.
inventariseren van risico’s van branden, rampen en crises;
adviseren van het bevoegd gezag over risico’s van branden, rampen en crisis in de bij of krachtens de wet aangewezen gevallen als ook in de gevallen die in het beleidsplan zijn bepaald;
adviseren van het college van burgemeester en wethouders over:
Activiteiten
Deelnemende partijen
Bestuurlijk belang
o
het voorkomen, beperken en bestrijden van brand;
o
het beperken van brandgevaar;
o
het voorkomen en beperken van ongevallen bij brand en al hetgeen daarmee verband houdt;
o
het beperken en bestrijden van gevaar voor mensen en dieren bij ongevallen anders dan bij brand;
o
voorbereiden op de bestrijding van branden en het organiseren van de rampenbestrijding en de crisisbeheersing;
o
instellen en in stand houden van een brandweer;
o
instellen en in stand houden van een GHOR;
o
voorzien in de meldkamerfunctie;
o
aanschaffen en beheren van gemeenschappelijk materieel;
o
inrichten en in stand houden van de informatievoorziening binnen de diensten van de veiligheidsregio en tussen deze diensten en de andere diensten en organisaties die betrokken zijn bij de eerder genoemde taken.
Aalten
Ermelo
Apeldoorn
Harderwijk
Oost Gelre Oude IJsselstreek
Berkelland
Hattem
Bronkhorst
Heerde
Putten
Brummen
Lochem
Voorst
Doetinchem
Montferland
Winterswijk
Elburg
Nunspeet
Zutphen
Epe
Oldebroek
De burgemeester heeft de gemeente vertegenwoordigt in het algemeen bestuur.
Ontwikkelingen
Risico's en getroffen beheersmaatregelen
41
Stichting Achterhoek Toerisme(Borculo) Relatie met de programma's
3. De werkende gemeente
Doelstelling
Gemeenten en bedrijfsleven willen de vrijetijdssector ontwikkelen tot een grotere economische drager in de Achterhoek. Door middel van vernieuwende marketing en fysieke producten meer bezoekers te genereren die langer in de Achterhoek willen verblijven, meer willen besteden en een herhalingsbezoek plannen. Daarnaast draagt STAT zorg voor een goede infrastructuur qua routes ed.
Activiteiten
Ondersteuning voor de leden voor allerlei toeristische activiteiten. Daarnaast overkoepelend orgaan en sparring partner voor de gemeenten in de Achterhoek op het gebied van toerisme en recreatie.
Deelnemende partijen
Aalten
Berkelland
Bronkhorst
Doetinchem
Lochem
Montferland
Oost Gelre
Oude IJsselstreek
Winterswijk
Zutphen
Doesburg
Bestuurlijk belang
De acht Achterhoekse gemeenten plus Lochem nemen deel in het bestuur. Door formeel een besluit te nemen tot deelneming in de stichting werd een correcte juridische procedure gevolgd, waardoor gemeentelijke vertegenwoordigers niet meer op persoonlijke titel deelnemen.
Ontwikkelingen
In de visie van STAT over de huidige periode staat vermeld dat STAT zich bezighoudt met doorontwikkeling van regiomarketing, versterking van de route infrastructuur, het opzetten kennisontwikkelingstraject en grip op Gastheerschap en informatievoorziening in de regio.
Risicovol voor de gemeente is dat ze de ondersteuning van Stichting Achterhoek Toerisme (STAT) op toeristisch gebied mist wanneer deze uit beeld verdwijnt. Met STAT worden meerjarige contracten afgesloten die voor de gemeente een risico betekenen wanneer STAT ophoudt te bestaan. De stichting is afhankelijk van de bijdrage van gemeenten voor de uitvoering van hun activiteiten. Mochten deze inkomsten teruglopen, door bijv. een steeds meer terugtredende overheid die meer aan de markt overlaat, of door een slechte financiële situatie bij gemeenten, dan loopt de stichting het risico om haar taken voor de gemeenten Risico's en getroffen niet meer te kunnen uitvoeren. Ook spelen de politieke agenda’s van de verschillende beheersmaatregelen gemeenten hierbij een rol. STAT moet van toegevoegde waarde blijven voor de gemeenten. De gemeente OIJ huurt bij STAT een regio coördinator in die ingezet wordt voor toeristische productontwikkeling en lokale promotie en marketing. De regio coördinator ondersteunt daarbij tevens de nieuwe toeristische organisatie in OIJ. Mocht STAT dit niet meer kunnen doen, dan heeft dit gevolgen voor deze inhuurstructuur en voor de toeristische organisatie in Oude IJsselstreek.
42
BNG Bank (Den Haag)
Primair doel
Bankier van en voor overheden en instellingen met een maatschappelijk belang.
Activiteiten
De strategische doelstelling van de bank is het behoud van substantiële marktaandelen in Nederlandse publieke en semipublieke domein en het behalen van een redelijk dividend voor de aandeelhouders.
Deelnemende partijen
De Staat is houder van 50% procent van de aandelen, de andere 50% is verdeeld onder gemeenten, provincies en hoogheemraadschap.
Financieel
Wij bezitten 161.460 aandelen. In deze jaarrekening 2022 wordt een dividend opbrengst verantwoord van € 368.129. Deze begrotingsperiode 2023-2026 begroten we € 350.000 per jaar.
Bestuurlijk belang
Aandeelhouder, de portefeuillehouder Financiën vertegenwoordigt onze gemeente.
Risico's
Financieel risico bij eventuele liquidatie is het verlies van maximaal de nominale waarde van onze aandelen en het begrote bedrag aan dividend in onze begroting. De kans hierop schatten wij in op nihil.
Alliander N.V. (Arnhem)
Primair doel
Netwerkbedrijf dat verantwoordelijk is voor een groot deel van de energieleidingen in Nederland.
Activiteiten
Kernactiviteit is het aansluiten van klanten op de energienetwerken en het distribueren van gas en elektriciteit.
Deelnemende partijen
Provincie Gelderland en Noord Holland, Falcon BV en de gemeente Amsterdam bezitten 75% van de aandelen. De overige 25% is verdeeld over diverse gemeenten.
Financieel
Wij bezitten 580.414 aandelen. In deze jaarrekening 2022 wordt een dividend verantwoord van € 364.045. De begrotingsperiode 2023-2026 begroten we € 350.000 per jaar.
Bestuurlijk belang
Aandeelhouder, de portefeuillehouder Financiën vertegenwoordigt onze gemeente.
Risico's
Financieel risico bij eventuele liquidatie is het verlies van maximaal de nominale waarde van onze aandelen en het begrote bedrag aan dividend in onze begroting. De kans hierop schatten wij in op nihil.
43
Vitens (Utrecht)
Primair doel
Drinkwaterbedrijf dat drinkwater levert aan 5,6 miljoen klanten.
Activiteiten
Verantwoordelijk voor een gezonde en duurzame samenleving met zorg voor de bescherming van natuur en milieu.
Deelnemende partijen
De aandeelhouders bestaan uit provincies en gemeenten.
Financieel
Wij bezitten 40.057 aandelen. In 2022 wordt geen dividend uitgekeerd over 2021. We begroten voor 2023-2026 ook geen dividend.
Bestuurlijk belang
Aandeelhouder, de portefeuillehouder Financiën vertegenwoordigt onze gemeente.
Risico's
Financieel risico bij eventuele liquidatie is het verlies van maximaal de nominale waarde van onze aandelen en het begrote bedrag aan dividend in onze begroting. De kans hierop schatten wij in op nihil. STOER B.V.
Primair doel
STOER B.V. is per 1 januari 2021 opgericht door de gemeente Oude IJsselstreek als het participatiebedrijf van de gemeente; een bijzonder bedrijf dat tot in de diepste vezels opereert vanuit de visie op de uitvoering van de Participatiewet ‘Transformatie in de kijk op werk’.
Activiteiten
STOER geeft namens de gemeente Oude IJsselstreek uitvoering aan een aantal activiteiten die behoren tot de werkzaamheden op grond van de Participatiewet. Loopbaanbegeleiding vormt de basis van de dienstverlening van STOER
Deelnemende partijen
Gemeente is houder van 100% van de aandelen
Financieel
Gemeente is houder van 100% van de aandelen, De gemeente voert de financiële administratie voor STOER. De kosten die STOER maakt worden hierin separaat geadministreerd en aan STOER doorbelast. Voor de werkzaamheden die STOER uitvoert ontvangt zij jaarlijks een vergoeding van de gemeente, gelijk aan de werkelijke kosten. Deze werkwijze leidt ertoe dat de totale baten en lasten van STOER tevens in de gemeentelijke begroting zijn opgenomen. Een verzoek tot het aanmerken van een fiscale eenheid voor de BTW tussen de gemeente en STOER is nog in behandeling bij de Belastingdienst. Het bij oprichting geplaatste kapitaal bedraagt € 10.
Bestuurlijk belang
Aandeelhouder; de burgemeester is vertegenwoordiger van de gemeente.
Risico's
Financieel risico bij eventuele liquidatie is het verlies van maximaal de nominale waarde van onze aandelen. De kans hierop schatten wij in op nihil.
44
Financieel overzicht Verbonden partij
Bijdrage 2022
Bijdrage 2022
primitief
na wijziging
(x € 1.000) Regio Achterhoek GGD Noord- en Oost Gelderland
264 670
Eigen vermogen
Vreemd vermogen
1-12022
1-12022
31-122022
265
6.726
688
2.912
VNOG
2.119
ODA
639
919
416
Stadsbank ON
300
342
971
Erfgoedcentrum Ecal
166
163
193
64
0
Stichting Achterhoek Toerisme Totaal
64 4.222
2.093 15.524
4.534 26.742
7.150 20.136 2.656
Resultaat
31-122022 15.408
124
9.902
8.181
-487
17.183 38.214
35.715
2.360
1.656
2.744
-384
1.349 14.534
15.199
366
600
-87
0 106
662
0
1.859
1.874
0
28.444 86.963
79.721
1.892
45
Paragraaf Lokale heffingen Inleiding De paragraaf lokale heffingen heeft betrekking op zowel de heffingen waarvan de besteding is bestemd (rioolheffing, afvalstoffenheffing) als heffingen waarvan de besteding niet van tevoren is bestemd (onroerende-zaakbelasting en toeristenbelasting). Uit het overzicht “algemene dekkingsmiddelen” blijkt overigens van welke omvang het budgettaire belang is van met name de niet-bestemde heffingen. Dat inzicht, gekoppeld aan het inzicht over omvang, werking en reikwijdte van de lokale heffingen is van belang, omdat de budgettaire positie van de gemeente mede wordt bepaald door de wijze waarop het lokale belastinginstrument wordt gehanteerd.
Beleid Het beleid ten aanzien van de lokale belastingen is opgenomen in de door de raad vastgestelde verordeningen. Om een goed overzicht te behouden in de actuele stand van zaken, stellen we jaarlijks een nieuwe verordening vast. De gemeente Oude IJsselstreek kent de volgende gemeentelijke belastingen en heffingen: Belasting/ heffing
Omschrijving
Marktgelden
Geheven voor innemen standplaatsen op warenmarkt Silvolde, Terborg, Ulft, Gendringen en Varsseveld.
Precariobelasting
Geheven voor het verlenen van een standplaats op gemeentegrond
Lijkbezorgingrechten Geheven voor gebruik algemene begraafplaatsen Varsseveld en Terborg. Eventuele overschotten of tekorten worden conform besluit verrekend met de reserve. Leges
Deze betreffen diverse gemeentelijke leges (bouwvergunning, uittreksels etc.)
Toeristenbelasting
Belastingheffing van personen die niet in de gemeentelijke bevolkings-administratie zijn opgenomen, maar die tegen betaling/vergoeding wel verblijf houden door overnachtingen in bijv. hotels, pensions, vakantieonderkomens, mobiele kampeermiddelen.
OZB niet - woningen Wordt geheven van zowel eigenaren als gebruikers van niet-woningen. Woonlasten
Dit zijn de onroerende-zaakbelastingen zakelijk recht woningen, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing tezamen. De opbrengsten OZB-woningen is conform besluit met 3% gestegen. Voor de afvalstoffenheffing en rioolheffing wordt een kostendekkend tarief gehanteerd.
Reinigingsrechten
Reinigingsrecht voor bedrijven en instellingen die geringe (passend in de normale containers) hoeveelheden afval aanbieden en de gemeente hebben verzocht afval tijdens normale inzamelingsactiviteiten mee te willen nemen.
Precariorechten
Geheven voor het gebruik maken van een met vergunning verleende standplaats op voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond.
Reclamebelasting
Deze belasting is vanaf 2017 ingevoerd voor het centrum van Varsseveld en vanaf 2019 en 2020 ook voor bedrijventerrein Akkermansweide in Terborg, centrum Terborg en kerngebied Ulft voor openbare aankondigingen. Wij innen deze belasting in feite als tussenpersoon. De inkomsten worden verrekend met door de gemeente gemaakte kosten. Het restant wordt rechtstreeks doorbetaald aan de desbetreffende ondernemersfonds. Per saldo is dit dus budgettair neutraal.
46
Tarieven Tarieven diverse heffingen
2021
2022
Eigenaren van woningen, in % van de waarde
0,15635%
0,13552%
Gebruikers van niet-woningen, in % van de waarde
0,15735%
0,15134%
Eigenaren van niet-woningen, in % van de waarde
0,19460%
0,17863%
Meerpersoonshuishoudens met kleine grijze- of verzamelcontainer
195,00
219,48
Meerpersoonshuishoudens met grote grijze- of verzamelcontainer
285,00
315,48
Eénpersoonshuishoudens met kleine grijze- of verzamelcontainer
145,90
164,04
Eénpersoonshuishoudens met grote grijze- of verzamelcontainer
235,80
260,04
Extra grote grijze container
285,00
315,48
Standaard containerset met kleine grijze container
174,00
179,28
Standaard containerset met een grote grijze container
231,00
237,96
231,00
231,00
1,33
1,37
Dagtarief
13,85
13,85
Jaartarief
571,80
571,80
Onroerende-zaakbelastingen
Afvalstoffenheffing
Reinigingsrechten
Rioolheffing Per aansluiting Toeristenbelasting Per overnachting Precariorechten
Opbrengsten Opbrengsten belastingen/ heffingen (x 1.000)
Werkelijk 2021
Begroot voor wijziging 2022
Begroot na wijziging 2022
Werkelijk 2022
OZB woningen
6.242
6.197
6.197
6.166
OZB niet-woningen
2.668
2.635
2.609
2.622
Afvalstoffenheffing
3.102
3.547
3.547
3.552
Rioolheffing woningen
3.932
3.910
3.910
3.948
Rioolrecht bedrijven
220
220
220
220
Leges
1.235
724
781
1.161
Lijkbezorgingrechten
129
125
125
187
Marktgelden
20
20
20
21
Reinigingsrechten
30
35
35
30
Toeristenbelasting
144
160
160
164
Precariobelasting
5
6
6
11
Reclamebelasting
69
51
150
153
Totaal
17.796
17.630
17.760
18.235
47
Lasten- en batenoverzicht van de kostendekkende tarieven Afvalstoffenheffing + reinigingsrecht Kosten Afval
Lijkbezorgingsrechten 3.322
Opbrengsten afval excl. heffingen
Kosten begraafplaatsen
54
753 Opbrengsten begraafplaatsen
Reinigingsrechten
1
30 Netto kosten Begraafplaatsen
Netto kosten Afval
2.539 Salaris + overhead
54 120
Salaris + overhead
468
Kapitaallasten
7
BTW
425
Onttrekking reserve
6
Rente
27
Totale kosten
187
Resultaat tbv reserve afval
94
Totale kosten
3.553 Opbrengst heffingen
187
Opbrengst heffingen
3.553 Dekking
Dekking
100%
100%
Rioolheffing Kosten Riolering
3.033
Opbrengsten Riolering excl. heffingen
12
Rioolheffing bij bedrijven
220
Netto kosten Riolering
2.801
Salaris + overhead
520
BTW
475
Rente
521
Onttrekking bufferfonds riolering
-369
Totale kosten
3.948
Opbrengst heffingen
3.948
Dekking
100%
Algemene dienstverlening Kosten algemene dienstverlening
Markten 35
Overige opbrengsten
32
Overige opbrengsten
Netto kosten algemen dienstverlening Salaris + overhead
Kosten markten 35 Netto kosten markten
418
Salaris + overhead
32 19
Totale kosten
453 Totale kosten
51
Opbrengst overige dienstverlening
311 Opbrengst heffingen
21
Dekking
69% Dekking
41%
48
Kwijtschelding Inwoners met een laag inkomen kunnen kwijtschelding krijgen voor de aanslagen van de woonlasten. Bij de beoordeling van het verzoek vindt er een toets plaats naar inkomen en vermogen. De gemeente mag alleen kwijtschelding verlenen als het inkomen per saldo niet hoger ligt dan 100% van het bijstandsniveau. In 2022 is een totaalbedrag van € 352.414 aan gemeentelijke belastingen kwijtgescholden. Dit is 2,57 % van de totaal geraamde opbrengsten gemeentelijke belastingen die voor gemeentelijke kwijtschelding in aanmerking komt. In 2021 werd in totaliteit ruim € 344.000 aan gemeentelijke belastingen kwijtgescholden.