Boekwerk jaarstukken 2021.pdf

5- Vitale en toekomstgerichte schoolgebouwen Onze wettelijke taak om voor adequate onderwijshuisvesting te zorgen pakken we breder en integraler op dan voorheen. In het IHP (Integrale Huisvestingsplan) is een prioritering voor de investeringen in 21

onderwijshuisvesting vastgesteld. Daar komen belangrijke thema’s als ‘duurzaamheid’ en ‘veilige en vertrouwde leefomgeving’ bij. Daar waar nieuwe schoolgebouwen komen en/of bestaande gebouwen verbouwd worden, gaan we nog meer dan voorheen in op duurzaamheids- en milieumaatregelen (zowel in materiaalgebruik als ook in installaties). We maken daarmee de gebouwen echt up-to-date. Daarbij is een schoolgebouw geen eiland maar staat deze in een buurt en heeft een veelheid aan contacten met ‘buiten’, met ouders en instellingen. Omstandigheden van thuis hebben effect op schoolprestaties. Mogelijke problemen rond integratie, gezondheid, veiligheid, armoede en jeugdzorg komen daarmee de school binnen. De school is daardoor ook steeds meer een vindplaats en een kans om contacten te leggen en de basis voor de jeugd te versterken. Met de schoolorganisaties zetten we samen in op een bredere maatschappelijke betrokkenheid bij en van jeugd.

Stand van zaken Het afgelopen jaar is een vervolg gegeven aan de uitvoering van het IHP (Integraal Huisvestingsplan) 2019. Daarbij is met name prioriteit gegeven aan de planontwikkeling van het IKC Gendringen en IKC Silvolde. In Gendringen is samen met de partners intensief gewerkt aan de ambities en bijbehorende kaderstelling en zijn overeenkomsten opgesteld voor samenwerking en bouwheerschap. Daarbij zijn we blij te kunnen melden dat de Hoeksteen en de Christoffelschool hebben besloten te gaan fuseren en zijn we ervan overtuigd dat de kinderen hier zeker bij gebaat zullen zijn. Na vaststelling van de kaders door de gemeenteraad wordt de uitwerking van de plannen nu verder vormgegeven, waarbij gebruikers en omwonenden actief zijn betrokken. In Silvolde is dit jaar de huidige locatie van De Plakkenberg bepaald als toekomstige locatie van het IKC. Er wordt momenteel samen met de partners gewerkt aan het ambitiedocument en kaderstelling. Naast de uitvoering van het huisvestingsplan 2019 zijn we in breder verband begonnen met de actualisatie van het huidige IHP door onder meer de actuele leerlingenprognoses in beeld te brengen en is een energiescan van schoolgebouwen gemaakt.

We zijn blij dat we, ondanks dat niet alle gemeenten dit doen, besloten hebben niet alleen uitvoering te geven aan de SUVIS-subsidieregeling, waarmee de ventilatie op scholen verbeterd kan worden, maar ook financieel bij te dragen aan deze essentiële upgrade. Besloten is om 20% van de kosten voor rekening te nemen, naast de 30% van het Rijk zodat de totale bijdrage van de overheid op 50% komt. Zo dragen we bij aan een gezonde en toekomstbestendige leeromgeving voor de leerlingen en hun leerkrachten!

Wat heeft het gekost in 2021? Programma 3

Begroot voor Begroot na wijziging wijziging 2021 2021

Rekening Afwijking (tov begroot 2021 na wijziging)

Baten

1.314

1.344

1.487

143

Lasten

6.003

6.033

6.148

114

Saldo

(4.689)

(4.689)

(4.661)

29

Bedragen x 1.000

22

Programma 4: De dienstverlenende gemeente Wat wilden we bereiken? (doel) 1- Datalab Gelderland Oost Op alle terreinen waar we als overheid actief zijn, wordt het steeds belangrijker om data goed in te zetten. Om steeds beter aan te sluiten op wat er gebeurt in de leefwereld of waar behoefte aan is. Zo biedt bijvoorbeeld de monitor over woonwensen ons inzicht in de behoefte aan te bouwen woningen (aantal, waar, doelgroep). Dit datagedreven werken is enorm belangrijk om beter te kunnen bepalen waar we resultaat op willen behalen en hoe we deze effecten op een effectieve manier kunnen meten, monitoren en verantwoorden. Dit alles vereist meer begrip van en specialistische kennis over de kracht van data en de ethische vraagstukken die daarmee samenhangen. Via Datalab GO bundelen we de krachten op dit gebied, door samenwerking tussen het CBS, provincie en gemeenten. In 2020 geven we de samenwerking verder vorm zodat Datalab GO vanaf 2021 steeds meer uitvoering van en/of ondersteuning bij onderzoeksvragen kan bieden. Tevens zetten we -in partnerschap met de provincie- een leergang op om breed, bij de deelnemers zelf, ook het kennisniveau over datagedreven werken te verhogen. De effecten van het hebben van een Datalab GO zijn met name te merken bij het vormgeven van beleid, bij gerichtere monitoring en verantwoording.

Stand van zaken Datalab Go is inmiddels een jaar operationeel. Afgelopen jaar lag de focus op de implementatie van Datalab GO als uitvoeringsorganisatie én het op gang brengen van de productie van dataproducten. Er zijn pilots opgezet voor drie thema's (impact corona, ondermijning en klimaatbestendige groene leefomgeving). Hiervoor zijn relevante dashboards opgezet met duiding van de informatie. Dit is in samenwerking met een actieve kring beleidsmedewerkers van de gemeenten opgezet. De website (datalabgo.nl) is gelanceerd. Deze website vormt de poort naar het interactieve achterliggende dataportaal waarin we aan de hand van zogenaamde storyboards de drie prioritaire thema’s uitwerken (dashboards) en duiden (context). In het verlengde hiervan is in het Datalab Go Portaal een overzicht opgenomen van monitors van andere partijen die evenzo informatief kunnen zijn voor de deelnemende gemeenten.

2- Doorontwikkelen dienstverlening Van buiten naar binnen werken krijgt steeds meer vorm. Dat gebeurt bij participatieve trajecten bij grote onderwerpen en in de dagelijkse contactmomenten op al die terreinen waar de lokale overheid een uitvoerder en/of partner is. Door te denken en werken vanuit de bedoeling. Door op locaties aanwezig te zijn, te kijken en luisteren naar wensen of problemen. Het gebeurt ook door tijd en energie te blijven investeren in een goede, toegankelijke website. Mede door corona heeft nu zo’n beetje iedereen ervaren dat digitaal samenwerken goed kan werken en extra opties kan bieden zoals via beeldbellen even snel iets te bespreken, ook met inwoners, ondernemers of samenwerkingspartners. Daar investeren we in en versnellen het traject via het project ‘digitaal samenwerken werkt’. Daarnaast voeren we de visie op dienstverlening uit, waarin we onder andere onze producten en diensten (ook) online gaan aanbieden. Wat de doorontwikkeling oplevert, meten we onder andere door bij inwoners, bedrijven (of onze eigen gebiedsmakelaars) naar de tevredenheid over onze dienstverlening te vragen.

23

Stand van zaken We hebben de onlinedienstverlening verbeterd door webformulieren te ontwikkelen. Het ontwikkelen van webformulieren maakt het voor de inwoner mogelijk om meer online bij de gemeente te regelen/aan te vragen. Deze ontwikkeling zetten wij voort. Op intern gebied zijn we het Platform optimaal Online gestart waar alle vragen rondom onlinedienstverlening opgepakt kunnen worden. Met het implementeren van een bereikbaarheidskaart geven we onze visie op dienstverlening t.a.v. de bereikbaarheid vorm. Deze bereikbaarheidskaart geeft duidelijkheid over de manier van communiceren met onze inwoner en het gebruik van diverse software/applicaties etc. We proberen zo laagdrempelig mogelijk bereikbaar te zijn voor de inwoner. Dit doen we door verschillende kanalen te gebruiken. Zowel online als offline. De bereikbaarheidskaart helpt ons om juiste keuzes te maken in onze manier van communiceren. Via al onze kanalen heeft de inwoner ook altijd de mogelijkheid om contact op te nemen met de gemeente: via reactie/ privéberichten op social media, telefoon (bv door telefoonnummer te vermelden) etc. Hierbij hebben we veel ingezet op ontwikkeling van onlinemogelijkheden. Zo zijn er meerdere live online sessies met bestuurders omtrent lopende zaken, bijvoorbeeld met ondernemers en evenementenorganisatoren.

Intern zijn we ook meer online met elkaar gaan communiceren door het gebruik van o.a. Microsoft Teams. Om elkaar te blijven vinden werden er mooie digitale bijeenkomsten georganiseerd waarbij men toch ook tot mooie plannen/ afspraken kon komen. Livestreams maakten het mogelijk om informatie te delen of op sociaal vlak toch iets met elkaar te doen. We hebben gemerkt dat ook deze manier van contact leidt tot verbinding.

Wat heeft het gekost in 2021? Programma 4

Begroot voor Begroot na wijziging wijziging 2021 2021

Rekening Afwijking (tov begroot 2021 na wijziging)

Baten

657

835

1.035

201

Lasten

5.543

5.576

5.854

278

Saldo

(4.886)

(4.741)

(4.818)

(77)

Bedragen x 1.000

24

Programma 5: Bedrijfsvoering / overhead De gemeente als werkgever Wat wilden we bereiken? (doel) 1- Interne beheersing Als betrouwbare overheid moeten we uiteraard kunnen uitleggen en verantwoorden hoe we onze publieke middelen uitgeven en waaraan. De meting om te toetsen of we dit goed doen, uit zich in een goedkeurende verklaring van de accountant. Dat betreft dan de financiële rechtmatigheid. Maar interne beheersing gaat verder dan dat. We maken in de komende jaren de beweging van puur financiële verantwoording naar verantwoording op effect, inhoud en doelmatigheid. Zodat we beter kunnen uitleggen waar we het voor doen en wat het bijdraagt aan de brede welvaart voor onze inwoners. Het jaarverslag, met de verantwoording op de effecten, wordt daarmee steeds belangrijker. In samenwerking met de accountant gaan we deze nieuwe vorm van verantwoording in de organisatie borgen. Vanuit de bedoeling en passend bij onze werkwijze (verantwoordelijkheid laag leggen, geen controletoren, maar wel voldoen aan wet- en regelgeving). Zodat we zelf het in control statement kunnen afgeven. Gezien het aantal taken en verantwoordelijkheden, krijgen we met een relatief beperkte groep mensen veel voor elkaar. Voor een gemeente met onze omvang zitten we namelijk aan de onderkant van de benchmark ‘aantal medewerkers per inwonertal’.

Hier zijn we trots op, maar het is tegelijkertijd kwetsbaar en het vraagt flexibiliteit, kwaliteit en vitaliteit van onze mensen. Het is dan ook van belang ook als werkgever bij te dragen aan onder andere de vitaliteit. Daartoe is onder andere een vitaliteitsfonds ingesteld als proef. De vitaliteit meten we elke drie jaar en daarop volgen dan een aantal specifieke workshops waar mensen gebruik van kunnen maken.

Stand van zaken Voornamelijk vanwege wisseling van medewerkers is in 2021 nog niet gestart met de verdere doorontwikkeling van de interne beheersing in het licht van de aankomende rechtmatigheidsverklaring. In plaats daarvan heeft de nadruk gelegen op het voorbereiden van de (tussentijdse) accountantscontrole. De accountant concludeert dat de beheersingsactiviteiten in de meeste processen van goed niveau zijn. Tegelijkertijd zijn er aandachtspunten ten aanzien van de beheersingsomgeving en risicomanagement. Het gaat hier onder meer om het zichtbaarder maken van de keuzes die we hierin maken. Het is de bedoeling om dit een nadrukkelijker rol te geven in de doorontwikkeling in 2022.

2- Goede informatievoorziening Informatievoorziening wordt steeds belangrijker. Er komt steeds meer informatie, die steeds meer digitaal toegankelijk is. Goede, juiste, volledige informatie die goed toegankelijk is, is één van de belangrijkste aspecten om een betrouwbare overheid en een fijne samenwerkingspartner te kunnen zijn. Uiteraard rekening houdend met de privacywetgeving. Het vraagt voortdurend aandacht en investeren om dit goed te (blijven) doen. Zo gaat in het komende jaar extra aandacht naar GEO-basisregistratie en Informatie Beheer Openbare Ruimte. Een goede ICT is de basis om te zorgen dat werkprocessen van de organisatie, het college en de raad goed lopen. De maatschappelijke ontwikkelingen (bijvoorbeeld de maatregelen rond corona) vragen er om steeds meer digitaal te werken en te communiceren. Dit pakken we onder andere op met het project ‘digitaal samenwerken werkt’, waarmee we Office 365 versneld implementeren en onze digitale infrastructuur daarop aanpassen.

25

Stand van zaken De budgetten en de aansturing van de GEO-basisregistraties zijn met de begroting 2021 gecentraliseerd en langs vier lijnen is nu de GEO-informatievoorziening verbeterd, te weten: data, processen, organisatie en ICT. Dit blijkt ook uit een betere score op deze gebieden in de ENSIAzelfevaluatie. De implementatie van het nieuwe systeem voor het beheer van de openbare ruimte is vertraagd en zal zeker tot en met het tweede kwartaal van 2022 doorlopen. Het omzetten van de data, het controleren van de kwaliteit hiervan heeft meer (noodzakelijke) verbeterpunten aan het licht gebracht dan verwacht. Hierdoor is het niet mogelijk gebleken dit systeem eind 2021 in productie te nemen. Ter bevordering van het digitaal werken is een tweetal projecten gestart. Inmiddels beschikken alle medewerkers over de juiste hardware om goed digitaal te kunnen (samen)werken. Het tweede project over hoe de beschikbare applicaties daarvoor optimaal in te zetten loopt nog door tot in 2022.

3- Huisvesting Onze ‘stenen’ ondersteunen onze dienstverlening. De kwaliteit hiervan moet simpelweg voldoen aan de functie waar ze voor zijn, aan duurzaamheidseisen en aan de arbo. En dat alles in redelijkheid. De gebouwen zijn wel meer dan een fysieke werkplek, ze bieden ook het fundament om bijvoorbeeld goed van buiten naar binnen te kunnen werken. Vandaar dat we geïnvesteerd hebben in de ontvangsthal, een van onze visitekaartjes en in vergaderruimtes waar externe overleggen plaatsvinden. En in de Proatbus, als een werken ontmoetingsplek die in de hele gemeente kan komen.

Stand van zaken Alle werkplekken op het gemeentehuis zijn voorzien van nieuwe circulair ingekochte zit/sta bureaus en nieuwe bureaustoelen. Ook zijn akoestische wanden geplaatst. Het restantbudget wordt in 2022 gebruikt voor de herinrichting van een aantal (spreek)ruimtes. Deze ruimtes zullen worden ingericht op basis van de functies die nodig zijn om het hybride werken te ondersteunen.

4- Communicatie Communicatie en informatie zijn onze olie, onze energie in de motor. We communiceren als gemeente ontzettend veel over heel veel onderwerpen. Zonder goede informatie loopt deze motor niet. En als we niet goed communiceren, begrijpt niemand het. Onze communicatie moet begrijpelijk, toegankelijk en vanuit de leefwereld van de inwoner zijn. Blijvende aandacht voor communicatie en de uitvoering van de communicatievisie is dan ook van belang. Het komende jaar zetten we het communiceren met beeldmateriaal voort. Ook hier heeft de corona een versnelling en verbreding gegeven in de wijze waarop we dat doen. Niet alleen onze communicatie speelt hierin een rol. Ook communicatie van anderen (lees, publieke media) draagt bij aan de beeldvorming en aan de controle op het democratisch bestel die bij een betrouwbare overheid horen. Een professionele publieke omroep draagt zo direct bij aan de dimensie van maatschappelijke betrokkenheid. We vinden het dan ook belangrijk om te (blijven) bijdragen in de ontwikkeling en het levensvatbaar houden van Regio8.

Stand van zaken Communiceren met en betrekken van inwoners is een continu proces. Zoals in de communicatievisie verwoord, gaan we mee in digitale ontwikkelingen, en blijven we tegelijkertijd aandacht besteden aan de meer traditionele middelen als krant, folders, gesprekken en bijeenkomsten. De informatie die we overbrengen is duidelijk en voor iedereen begrijpelijk. Dit doen we in taal, en ook in beeld en geluid. 26

Meerdere video's, animaties, digitale nieuwsbrieven en infographics zijn ingezet bij verschillende projecten. De website blijven we ontwikkelen en uitbreiden. Zo is in 2021 'werkeninoudeijsselstreek’ toegevoegd. In december 2021 heeft de gemeenteraad het participatiebeleid en de participatieverordening vastgesteld. Daarin zijn de onderzoeksresultaten van de Rekenkamercommissie meegenomen. We zijn gestart met het online platform 'onzeoudeijsselstreek’. Via dit platform kunnen inwoners meepraten over woningbouwprojecten. Ook zijn we in gesprek gegaan met inwoners bij de Praotbus over onder andere de energietransitie.

27

De gemeente als maatschappelijk verantwoord ondernemer Wat wilden we bereiken? (doel) 1- Aanbestedingsbeleid We zijn zuinig op onze publieke middelen. We willen aan de ene kant maximaal rendement halen uit elke euro. Maar we zien dat dat rendement ook prima, of zelfs beter, te behalen is door op andere wijze aan te besteden, door bijvoorbeeld uit te nodigen om de beste kwaliteit te bieden voor de prijs die wij ervoor over hebben, of door langjarige afspraken te maken. Zo heeft bijvoorbeeld de subsidietender een langjarige samenwerking met Buurtzorg Jong opgeleverd. Door overeenkomsten af te gaan sluiten via de methode “conscious contracts”, werken we aan partnerschappen. Op deze wijze werken past binnen de twee begrippen normaliseren en innoveren/samenwerken (uit sociaal domein). Maar we willen met ons aanbestedingsbeleid ook zo goed mogelijk bijdragen aan de inhoudelijke beweging vanuit de andere programma’s. Zodat we als bedrijf maatschappelijk verantwoord ondernemen. Met bijvoorbeeld contracten die een stevige sroi-component (social return on investment) hebben en die de lokale economie ondersteunen. Of de duurzaamheid ondersteunen door bedrijven uit te dagen of eisen te stellen op het gebied van circulariteit. En in het verlengde hiervan zoeken we naar mogelijkheden om de administratieve last van de bedrijven (en onze eigen organisatie) te verminderen.

Om dit te bereiken kijken we opnieuw naar het aanbestedingsbeleid.

Stand van zaken In 2021 zijn de subsidietenders Specialistische Jeugdhulp in de buurt en Wmo-hulp in de buurt uitgevoerd. Met ingang van 1 januari 2022 zijn we met een beperkt aantal met name op kwaliteit geselecteerde partijen een meerjarige partnership aangegaan (5 tot 10 jaar). Dit gebeurt op basis van de methode van conscious contracts, waarbij we de mogelijkheid creëren om constructief te investeren in een lokaal hulpnetwerk dat passend is voor de zorgvraag in onze gemeente. Het toepassen van Social return on investment (SROI) bij aanbestedingen is maatwerk en wordt per aanbesteding beoordeeld. SROI is o.a. toegepast in het sociaal domein en het beheer van de openbare ruimte. Circulair inkopen is toegepast bij de nieuwe voet-fietsbrug Hoge Brug Melkvonder in Ulft. Bij enkele aanbestedingen voor het beheer van de openbare ruimte zijn meerjarige overeenkomsten afgesloten waarbij specifieke duurzaamheidseisen zijn opgenomen voor toe te passen materialen. Het gemeentelijk inkoop- en aanbestedingsbeleid is up-to-date.

2- Inclusief werkgeverschap Als werkgever gaan we steeds meer toe naar een organisatie met hoogopgeleiden. Dit is een bijna autonome beweging vanuit de taken die we hebben en erbij krijgen vanuit het rijk (denk aan de decentralisaties). Vanuit de inclusieve maatschappij willen we echter een zo breed mogelijke afspiegeling in onze organisatie. Dat betekent dat we bepaalde taken zelf willen blijven uitvoeren, zoals beheer openbare ruimte omdat dat een brede werkgelegenheid biedt. Qua quotum voldoen we al jaren aan de eisen van de participatiewet om mensen uit het doelgroepenregister een arbeidsplaats te bieden; met name bij onze buitendienst omdat daar meer dan 20 mensen zijn gedetacheerd vanuit Laborijn. Echter, we zien inclusief werkgeverschap breder en streven erna in het eigen gemeentelijke bedrijf werk te bieden aan een aantal mensen uit deze doelgroep. Dit sluit ook naadloos aan bij de gedachte van Meedoen Werkt!

28

Stand van zaken Iedereen die bij ons werkt wordt gezien als volwaardig collega. We hebben dit streven afgelopen jaar gebracht naar een paar concrete resultaten. We hebben 2 inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt, vanuit het structurele budget dat hiervoor beschikbaar is, in vaste dienst genomen. Daarnaast hebben we 3 Wajongers ervaring laten opdoen door ze passend werk te bieden binnen de gemeentelijke organisatie. Een van hen heeft een tijdelijk contract gekregen bij ons participatiebedrijf STOER en een van hen heeft een een vast contract gekregen bij de gemeentelijke organisatie.

Wat heeft het gekost in 2021? Overhead

Begroot voor Begroot na wijziging wijziging 2021 2021

Rekening 2021

Afwijking (tov begroot na wijziging)

Baten

441

415

756

341

Lasten

13.168

14.457

13.823

(634)

Saldo

(12.727)

(14.042)

(13.067)

975

Algemene dekkingsmiddelen

Begroot voor Begroot na wijziging wijziging 2021 2021

Rekening 2021

Afwijking (tov begroot na wijziging)

Baten

74.806

78.445

79.496

1.051

Lasten

49

49

-

(49)

Saldo

74.757

78.396

79.496

1.101

Bedragen x 1.000

29

Paragrafen In de paragrafen geven we een dwarsdoorsnede van de begroting op een aantal onderwerpen door alle programma’s heen. Dit betekent dat hier algemene beleidsregels worden geformuleerd die doorwerken in verschillende programma’s. Het is dan ook mogelijk dat er doublures ontstaan met wat gemeld is in de programma’s zelf. Bedrijfsvoering is verantwoord onder het hoofdstuk 'bedrijfsvoering'.

30

Paragraaf Financiering Inleiding De paragraaf financiering geeft inzicht in de financieringspositie en de beheersing van de risico’s die aanwezig kunnen zijn bij het aantrekken en/of uitzetten (uitlenen) van middelen (geld). In deze paragraaf brengen we de kansen en risico’s rond financiering in beeld.

Beleid Bij het aantrekken en uitzetten van geld is het van belang dat slechts beperkt risico wordt genomen. De belangrijkste kaders hierover zijn opgenomen in de volgende beleidsdocumenten: •

Financiële verordening, artikel 212 (2016)

•

Treasurystatuut (2017). Het treasurystatuut is bij besluit in 2017 vastgesteld door de raad. Het treasurystatuut is de vertaling van het door de gemeente gehanteerde treasurybeleid. In dit statuut zijn de doelstellingen, richtlijnen en limieten van het beleid vastgesteld. Doel van het treasurybeleid is enerzijds om op een verantwoorde wijze een zo goed (lees: hoog) mogelijk rendement te maken op belegde gelden. Anderzijds is het doel om op een verantwoorde wijze gelden aan te trekken tegen een zo aantrekkelijk (lees: laag) mogelijke rente. Kort gezegd levert een actief en gedegen treasurybeleid de gemeente juist geld op, respectievelijk bespaart het de gemeente geld.

•

Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet Fido). Op de bepalingen in deze wet berust het treasurystatuut. Het uitgangspunt van de Wet Fido is het beheersen van risico’s. Het doel is om doelmatig en doeltreffend om te gaan met de beschikbare financiële middelen.

Financiering Financieringsbehoefte De financieringsbehoefte is het verschil tussen de boekwaarde van de investeringen en de vaste financieringsmiddelen. Deze zijn terug te vinden op de balans. Onder vaste financieringsmiddelen verstaan we de reserves en voorzieningen plus de vaste geldleningen. Hierbij houden we rekening met investeringen waartoe is besloten (nieuwe investeringen). Een eventueel financieringstekort wordt eerst opgevangen door het opnemen van het goedkope kasgeld (tot de kasgeldlimiet – zie onder kasgeldlimiet-). Voor het overige deel wordt een vaste geldlening aangetrokken. Dit jaar zijn de financieringsmiddelen minder dan de financieringsbehoefte. Omdat daarnaast ook de voorraden voorgefinancierd worden, is het restant opgevangen door kasgeld aan te trekken.

Financieringsbehoefte (x 1.000)

31-12-2021

Financieringsbehoefte

Boekwaarde (im)materiële vaste activa

136.974

Boekwaarde financiële vaste activa

12.070

Totaal financieringsbehoefte

149.044

31

Financieringsmiddelen

Reserves (inclusief jaarrekeningresultaat)

33.624

Voorzieningen

6.739

Vaste geldleningen *

113.566

Totaal financieringsmiddelen

153.929

Financieringsoverschot

4.885

Leningenportefeuille De gemeente heeft behoefte aan externe financiering voor het herfinancieren van de huidige (aflopende) geldleningen, voor het bekostigen van investeringen, grondexploitaties en voor tijdelijke liquiditeitsbehoeften van de exploitatie uitgaven.

Leningenportefeuille (x 1.000)

2021

Stand leningen per 1 januari

116.345

Reguliere aflossingen

17.779

Nieuwe leningen*

15.000

Stand leningen per 31 december

113.566

* Er is dit jaar 1 vaste geldlening aangetrokken van € 15 miljoen op 31 december. 32

Activa We kennen financiële en (im) materiële vaste activa. De meeste investeringen vinden plaats onder de materiële vaste activa. Deze investeringen bestaan uit investeringen met maatschappelijk nut en investeringen met economisch nut. Investeringen die kunnen leiden tot of bijdragen aan het verwerven van inkomsten zijn investeringen met economisch nut. Investeringen met maatschappelijk nut hebben geen mogelijkheid tot het verwerven van inkomsten, zoals wegen en bruggen. Op het moment dat een investering wordt gedaan, worden de kapitaallasten berekend en meegenomen in de exploitatie. De kapitaallasten bestaan uit rente en afschrijving. Als de investering helemaal is afgeschreven (bijvoorbeeld na 10 jaar), vallen de afschrijvingslasten vrij. Elk jaar hebben we daardoor zogenaamde ‘vrijval’ in de afschrijving. Dit is in feite de ruimte voor nieuwe investeringen, uitgaande van een vast bedrag per jaar voor kapitaallasten. Grote projecten en/of investeringen Dit jaar zijn er een aantal grote projecten uitgevoerd of gestart met de voorbereiding: In het bijzonder: herinrichting Kerkplein Gendringen, verdere voorbereiding voor het VIP (Varsseveld Industrie Park), verstrekking van een converteerbare aandeelhouderslening aan Alliander, zie ook de toelichting op de vaste activa van de balans.

Risicobeheer Wij zijn als gemeente voor onze uitgaven afhankelijk van externe financiering. De gemeente leent alleen geld voor de uitvoering van gemeentelijke taken binnen de kaders van de Wet Fido en het treasurystatuut. Er is sprake van totaalfinanciering; de gemeente trekt geen financiering aan voor specifieke projecten. Totaalfinanciering houdt in dat de gemeente alle uitgaven samen financiert. Deze wijze van financiering leidt tot eenvoud en efficiency. De gemeente gebruikt bij de financiering geen ingewikkelde financiële producten, zoals derivaten. In de Wet Fido zijn kaders opgenomen ter beperking van het renterisico op de netto vlottende schuld (kasgeldlimiet) en het renterisico op de vaste schuld (renterisiconorm). Kasgeldlimiet Om het risico van kortlopende financiering te beperken is in de Wet Fido de kasgeldlimiet vastgesteld. De kasgeldlimiet is een vastgesteld percentage berekend over de lastenkant van de begroting. De kasgeldlimiet bedraagt 8,5 % van het begrotingstotaal. We sluiten een langlopende lening af zodra de hoogte van de kortgeldleningen de kasgeldlimiet met een derde opeenvolgende kwartaal overschrijdt. Wij benutten de kasgeldlimiet zo maximaal mogelijk, aangezien de rente voor kortlopende leningen momenteel zeer laag is. In 2021 was het rentepercentage voor het kortgeld het gehele jaar negatief, waardoor we rente hebben ontvangen.

Kasgeldlimiet (x 1.000) Begrotingstotaal per 1 januari 2021

2021 103.016

Vastgesteld percentage

8,5%

Kasgeldlimiet

8.756

Gemiddeld opgenomen kortlopende leningen Ruimte (+)

7.139 1.617 33

Renterisiconorm Op grond van de Wet Fido is voor gemeenten de zogenaamde renterisiconorm ingesteld. Doel hiervan is dat gemeenten hun leningenportefeuille zodanig spreiden, dat de renterisico’s gelijkmatig over de jaren worden gespreid ingeval van herfinanciering en renteherziening van geldleningen. De renterisiconorm geeft een aanwijzing voor de gevoeligheid van de gemeente voor veranderingen in de rente. De renterisiconorm is gesteld op 20% van het begrotingstotaal per 1 januari. Daar wordt het berekende renterisico op de vaste schuld tegen af gezet. Het renterisico op de vaste schuld mag de renterisiconorm niet overtreffen. Navolgend schema laat de berekening over 2021 zien. Renterisiconorm (x 1.000)

2021

Renterisiconorm Lasten begroting

103.016

Percentage risiconorm

20%

Totaal renterisiconorm

20.603

Aflossingen en renteherzieningen Reguliere aflossingen geldleningen

17.779

Geldleningen met renteherziening

0

Totaal aflossingen en renteherzieningen

17.779

Ruimte (+)

2.824

34

Paragraaf Verbonden partijen Inleiding Verbonden partijen zijn partijen waar de gemeente een bestuurlijke relatie mee heeft en waarin we een financieel belang hebben. We hebben een zetel in het bestuur (vertegenwoordiging) of we hebben vanwege eigendom van aandelen stemrecht in de aandeelhoudersvergadering. Met financieel belang wordt bedoeld dat de gemeente middelen ter beschikking heeft gesteld die in geval van een faillissement achterblijven.

Beleid Het BBV schrijft voor om van de verbonden partijen een samenvattend overzicht te geven en onderscheid te maken in gemeenschappelijke regelingen, stichtingen/verenigingen en coöperaties/vennootschappen. Conform onze financiële verordening (verordening op grond van artikel 212 gemeentewet), lichten we de verbonden partijen op hoofdlijnen toe in deze paragraaf. Het gaat hierbij om partijen met aanmerkelijk financieel belang (dit zijn partijen waar we minimaal € 50.000 per jaar aan bijdragen). Per verbonden partij zijn de doelstellingen, activiteiten, ontwikkelingen en risico’s benoemd. De paragraaf sluit af met het financieel overzicht. De wijze waarop de verbonden partijen bijdragen aan het realiseren van onze maatschappelijke opgaven is in de programma's van deze begroting inzichtelijk gemaakt. Erfgoed Centrum Achterhoek Liemers (Doetinchem) Relatie met de programma's

Doelstelling

Activiteiten

Deelnemende partijen

1. De gemeente waar het goed wonen is.

•

Uitvoeren van alle wettelijke archieftaken voor de acht gemeenten in de Achterhoek.

•

Uitvoeren van de zogenoemde “Staring-taken” (diensten op het gebied van behoud van en onderzoek naar streekcultuur en –historie). Voor 15 gemeenten in Achterhoek en Liemers.

•

Het beheren, toegankelijk maken en beschikbaar stellen van archiefbewaarplaatsen van de deelnemende overheidslichamen conform de Archiefwet.

•

Het toezicht door de streekarchivaris op het beheer van de niet naar de centrale archiefbewaarplaats overgebrachte archiefbescheiden van de (8) gemeenten in de Achterhoek.

•

Het in stand houden en bevorderen van het cultureel erfgoed in het gebied van de Achterhoek en de Liemers in de ruimste zin van het woord.

•

Aalten

•

Montferland

•

Berkelland

•

Oost Gelre

•

Bronckhorst

•

Oude IJsselstreek

•

Doetinchem

•

Winterswijk

Bestuurlijk belang

De burgemeester neemt namens Oude IJsselstreek zitting in het Algemeen Bestuur.

Ontwikkelingen

Het ECAL heeft zich in 2021 gericht op het in goede, geordende en toegankelijke staat brengen en houden van archieven. Hierbij hoort ook het digitaliseren van de archieven en collecties. Financieel zijn er geen afwijkingen door de eerder vastgestelde bijdrage aan de ECAL.

Risico's en getroffen Geen. beheersmaatregelen

35

GGD Noord- en Oost-Gelderland(Warnsveld) Relatie met de programma's

Doelstelling

Activiteiten

Deelnemende partijen

Bestuurlijk belang

2. Een leefbare gemeente (sociaal domein) 4. De dienstverlenende gemeente Het op regionaal niveau vaststellen en uitvoeren van gezondheidsbeleid. Dit betreft met name activiteiten op het gebied van preventie zoals gezondheidsbevorderende en – beschermende maatregelen. •

Preventieve en uitvoerende taken vanuit de Wet publieke gezondheid, genoemd in de artikelen 2, 4, 5, 5a, 6 en 7. Dit betreft o.a. de taken op het gebied van jeugdgezondheidszorg en preventieve ouderengezondheidszorg.

•

Het uitbrengen van hygiëneadviezen aan instellingen.

•

Het uitvoeren van inspecties bij kinderopvang als bedoeld in de Wet kinderopvang.

•

Het uitvoeren van het Rijksvaccinatieprogramma.

•

Het uitbrengen van medisch milieukundige adviezen.

•

Het vaccineren en voorlichten van reizigers.

•

Het verrichten van taken op het terrein van de forensische geneeskunde.

•

Overige uit te voeren taken op het terrein van de volksgezondheid die van een GGD verwacht mogen worden ten behoeve van gemeenten, personen, instellingen en organisaties.

•

Aalten

•

Epe

•

Oldebroek

•

Apeldoorn

•

Ermelo

•

Oost Gelre

•

Berkelland

•

Harderwijk

•

Oude IJsselstreek

•

Bronckhorst

•

Heerde

•

Putten

•

Brummen

•

Lochem

•

Voorst

•

Doetinchem

•

Montferland

•

Winterswijk

•

Elburg

•

Nunspeet

•

Zutphen

De portefeuillehouder volksgezondheid vanuit het college van B&W neemt deel aan het algemeen bestuur. •

De begroting is een uitwerking van de Uitgangspuntennota 2020. Met de uitgangspuntennota biedt de GGD meer kans aan gemeenten op sturing van de jaarlijkse begroting. De begroting bevat vijf inhoudelijke programma's: Jeugdgezondheidszorg, Algemene Gezondheidszorg en Kennis en Expertise.

•

De GGD werkt middels de Bestuursagenda 2019-2023 aan 4 prioriteiten: NOG gezondere jeugd, NOG gezondere leefomgeving, NOG gezonder ouder worden en NOG gezondere leefstijl.

Voor alle vier prioriteiten geldt: Ontwikkelingen

•

De GGD sluit aan bij de landelijke ontwikkelingen en bij het gezondheidsbeleid en de preventieagenda’s van de gemeenten.

•

Gemeenten dragen bij aan het NOG gezonder laten worden van hun inwoners en aan het verkleinen van gezondheidsverschillen. Door meer te investeren in preventie en gezondheidsbevordering kan gezondheidswinst worden behaald.

•

De GGD besteedt specifieke aandacht aan het bereiken van kwetsbare groepen (mensen met een lage sociaaleconomische status, in armoede, laaggeletterdheid, nieuwkomers en psychisch kwetsbare mensen).

•

De GGD zoekt innovatieve strategieën om het bereik en de effecten van gezondheidsprogramma’s te vergroten.

De beleidsvoornemens zijn gebaseerd op de strategische visie. Kern van deze visie is dat de Risico's en getroffen gemeenten hebben gekozen voor een GGD die zich versterkt als een gemeentelijke beheersmaatregelen gezondheidsdienst.

36

Omgevingsdienst Achterhoek (Hengelo Gld.) Relatie met de programma's

4. De dienstverlenende gemeente

Doelstelling

Het uitvoeren van omgevingsrecht conform de landelijke kwaliteitscriteria.

Activiteiten

Vergunningverlening en handhaving op het gebied van milieuwetgeving en aanverwante specialismen (bodem, geluid, licht, externe veiligheid)

Deelnemende partijen

Bestuurlijk belang

Ontwikkelingen

•

Gemeente Aalten

•

Gemeente Berkelland

•

Gemeente Lochem

•

Gemeente Montferland

•

Gemeente Bronkhorst

•

Gemeente Oost Gelre

•

•

Gemeente Doetinchem

Gemeente Oude IJsselstreek

•

Gemeente Winterswijk

•

Gemeente Zutphen

•

Provincie Gelderland

Burgemeester Van Dijk neemt namens de gemeente deel aan het Algemeen Bestuur. De oude samenwerkingsovereenkomst die stamt uit de begintijd van de samenwerking is gemoderniseerd en aangepast aan de huidige wijze van samenwerken. De wet Gemeenschappelijke Regelingen is aangepast en zal op 1 juli 2022 van kracht worden en heeft een implementatiefase van 2 jaar. Met de wijziging wordt de kaderstellende en controlerende rol van de gemeenteraad versterkt. De komende tijd zal met de ODA samen gewerkt worden aan de implementatie van de Omgevingswet. De ODA voert voor de gemeenten ook de energiecontroles bij bedrijven uit. Hierbij is het uitgangspunt de voordelen aan de bedrijven te laten zien en hierbij ook een milieuvoordeel te behalen. De Omgevingsdienst Achterhoek is een uitvoeringsorganisatie die - met de Gelderse Maat als

Risico's en getroffen uitgangspunt - conform wet- en regelgeving uitvoering geeft aan vergunningverlening, beheersmaatregelen toezicht en handhaving (de zgn. VTH-taken). Formeel blijven de de deelnemende organisaties hiervoor verantwoordelijk. Voor zover er sprake is van zelfstandige beleidsvoornemens hebben die hoofdzakelijk betrekking op het niveau van bedrijfsvoering.

37

Regio Achterhoek (Doetinchem) Relatie met de programma's

Doelstelling

1. De gemeente waar het goed wonen is 2. Een leefbare gemeente 3. De werkende gemeente 4. De dienstverlenende gemeente GR Regio Achterhoek zet zich in voor een krachtige regio die snel en besluitvaardig samenwerkt om de Achterhoek economisch sterk te houden. Overheid, Ondernemers en Maatschappelijke organisaties werken hiervoor samen. De inhoudelijke basis voor de samenwerking is de Achterhoek Visie 2030, opvolger van het Strategiedocument Agenda2020. De Achterhoek Raad heeft de Achterhoek Visie 2030 vastgesteld. Op basis van deze visie bepaalt de Achterhoek Board samen met de Achterhoek Thematafels de inhoudelijke activiteiten, die worden beschreven in de jaarplannen. De Achterhoek Raad ziet toe op de voortgang. De uitvoering van deze inhoudelijke activiteiten gebeurt aan de volgende zes Thematafels:

Activiteiten

•

Smart werken en Innovatie

•

Onderwijs en Arbeidsmarkt

•

Wonen en Vastgoed

•

Mobiliteit en Bereikbaarheid

•

Circulaire energie en Energietransitie

•

De Gezondste Regio

De GR Regio Achterhoek blijft bestaan naast de nieuwe structuur en voert de volgende taken uit:

Deelnemende partijen

•

Voert de regie op de algehele samenwerking

•

Faciliteert het opstellen en uitvoeren van de Achterhoek Visie 2030, de jaarplannen en bijbehorende investeringsagenda

•

Adviseert Board en Raad over de lobby en subsidies en levert hiervoor ook de capaciteit

•

Aalten

•

Berkelland

•

Bronckhorst

•

Doetinchem

•

Oost Gelre

•

Oude IJsselstreek

•

Winterswijk

Bestuurlijk belang

Burgemeester Van Dijk heeft zitting in het Dagelijks en Algemeen Bestuur. Daarnaast zijn we bestuurlijk vertegenwoordigd aan alle zes Thematafels. Portefeuillehouder wonen van Oude IJsselstreek is voorzitter van de Thematafel Wonen en Vastgoed. Portefeuillehouder zorg uit Oude IJsselstreek is vicevoorzitter van de Thematafel De Gezondste Regio.

Ontwikkelingen

In 2018 hebben de zeven gemeenten die lid zijn van de Regio Achterhoek ingestemd met een nieuwe samenwerkingsstructuur. Deze bestaat uit een Achterhoek Board, Achterhoek Raad, en zes Thematafels. De nieuwe samenwerking kent ook een nieuwe naam: Achterhoek Ambassadeurs. De GR Regio Achterhoek blijft bestaan naast de nieuwe structuur. De zeven Achterhoekse gemeenten blijven hier deel van uitmaken. Deze nieuwe structuur kan van invloed zijn op hoe de gemeenschappelijke regeling Regio Achterhoek er in de toekomst uit gaat zien. In 2021 is aan de hand van een regionale tussentijdse evaluatie van de nieuwe samenwerkingsstructuur een aantal verbetervoorstellen aan de Achterhoek Raad gedaan.

Risico's en getroffen Geen beheersmaatregelen

38

Stadsbank Oost Nederland (Enschede) Relatie met de programma's

2. Een leefbare gemeente (sociaal domein)

Doelstelling

Op zowel maatschappelijk als zakelijk verantwoorde wijze: • voorzien in de behoefte aan sociaal geldelijk krediet; • regelen van schulden van personen in financiële moeilijkheden conform de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening; • voorzien in budgetbeheer;

Activiteiten

• kredietverlening • budgetbeheer • schuldhulpverlening • verzorgen van aanvragen wet schuldsanering natuurlijke personen

Deelnemende partijen

Bestuurlijk belang

Ontwikkelingen

•

Aalten

•

Hellendoorn

•

Almelo

•

Hengelo (O)

•

Oude IJsselstreek

•

Berkelland

•

Hof van Twente

•

Rijssen-Holten

•

Borne

•

Lochem

•

Tubbergen

•

Bronckhorst

•

Losser

•

Twenterand

•

Dinkelland

•

Montferland

•

Wierden

•

Enschede

•

Oldenzaal

•

Winterswijk

•

Haaksbergen

•

Oost Gelre

Portefeuillehouder sociale zaken is vanuit het college lid van het Algemeen Bestuur, een lid van het college is plaatsvervangend lid. De Wet gemeentelijke schuldhulpverlening is ingegaan per 1 juli 2012. Sinds 2018 voeren we de intake voor de dienstverlening van de Stadsbank uit in eigen beheer. De Stadsbank is actief met de gemeenten in gesprek om de dienstverlening beter in te richten en aan te sluiten bij de behoeften van de gemeenten. In algemene zin zien we een verslechterende financiële positie voor een deel van onze inwoners. Er wordt steeds vaker gebruik gemaakt van financiële ondersteuning om (dreigende) schulden op te lossen. Schuldhulpverlening is onderdeel van onze werkzaamheden bij STOER. De bijdrage van de Oude IJsselstreek aan de Stadsbank 2021 is ten opzichte van 2020 iets toegenomen door een indexatie.

Risico's en getroffen beheersmaatregelen

De in gang gezette registratie en verantwoording van de geldstroom vormt een vast onderdeel van bestuurlijke rapportages vanuit het sociaal domein.

39

Veiligheidsregio Noord- en Oost Gelderland(Zutphen) Relatie met de programma's

4. De dienstverlenende gemeente

Doelstelling

Het gemeenschappelijk en op regionaal niveau uitvoeren van veiligheidsbeleid, specifiek gericht op brandweertaken, geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen, rampenbestrijding en multidisciplinaire samenwerking, zowel preventief als repressief. •

Inventariseren van risico’s van branden, rampen en crises;

•

Adviseren van het bevoegd gezag over risico’s van branden, rampen en crises in de bij of krachtens de wet aangewezen gevallen als ook in de gevallen die in het beleidsplan zijn bepaald;

•

Adviseren van het college van burgemeester en wethouders over:

Activiteiten

Deelnemende partijen

Bestuurlijk belang

o

het voorkomen, beperken en bestrijden van brand;

o

het beperken van brandgevaar;

o

het voorkomen en beperken van ongevallen bij brand en al hetgeen daarmee verband houdt;

o

het beperken en bestrijden van gevaar voor mensen en dieren bij ongevallen anders dan bij brand;

o

voorbereiden op de bestrijding van branden en het organiseren van de rampenbestrijding en de crisisbeheersing;

o

instellen en in stand houden van een brandweer;

o

instellen en in stand houden van een GHOR;

o

voorzien in de meldkamerfunctie;

o

aanschaffen en beheren van gemeenschappelijk materieel;

o

inrichten en in stand houden van de informatievoorziening binnen de diensten van de veiligheidsregio en tussen deze diensten en de andere diensten en organisaties die betrokken zijn bij de eerder genoemde taken.

•

Aalten

•

Ermelo

•

Apeldoorn

•

Harderwijk

•

Oost Gelre

•

Berkelland

•

Hattem

•

Oude IJsselstreek

•

Bronkhorst

•

Heerde

•

Putten

•

Brummen

•

Lochem

•

Voorst

•

Doetinchem

•

Montferland

•

Winterswijk

•

Elburg

•

Nunspeet

•

Zutphen

•

Epe

•

Oldebroek

De burgemeester vertegenwoordigt de gemeente in het algemeen bestuur.

40

Ontwikkelingen

De Veiligheidsregio Noord en Oost Gelderland (VNOG) streeft ernaar een toekomstbestendige veiligheidsregio te worden en te blijven. Hiervoor is op 15 januari 2020 de Toekomstvisie (en Opdrachten) door het Algemeen Bestuur VNOG vastgesteld. De Toekomstvisie en Opdrachten is de basis voor het Regionaal Beleidsplan. Hierin wordt ook de ontwikkeling van repressie naar meer risicobeperking en preventie aangegeven. Op dit moment ligt het concept Regionaal Risicoprofiel/Regionaal Beleidsplan voor, waarop de gemeente(raden) tot 31 oktober a.s. de mogelijkheid hebben om te reageren. Bij het Regionaal Beleidsplan is het Dekkingsplan een verplichte bijlage. Dit Dekkingsplan ligt nu dus ook voor. In 2021 wordt het financieel herverdeelmodel dat in 2017 is ingevoerd voor het eerst geactualiseerd. De gemeente Oude IJsselstreek is van 4,44% in 2020 naar 4,39% in 2021 gegaan. Het nieuwe model geldt voor vier jaren (2021-2022-2023-2024). Per 2025 gaat er dus weer een herijking plaatsvinden.

Risico's en getroffen beheersmaatregelen

De programmabegroting 2021-2024 van de VNOG is gebaseerd op de uitgangspunten uit de Kaderbrief en de vastgestelde Toekomstvisie en Opdrachten. De begroting is meerjarig sluitend. De begroting zelf is opgave-gericht opgebouwd; per programma wordt aangegeven wat het doel is (afkomstig uit de Toekomstvisie en Opdrachten) wat wil men bereiken, wat gaat men ervoor doen en hoe dat wordt gemeten. Dit wordt kritisch gemonitord.

41

Stichting Achterhoek Toerisme(Borculo) Relatie met de programma's

3. De werkende gemeente

Doelstelling

Gemeenten en bedrijfsleven willen de vrijetijdssector ontwikkelen tot een grotere economische drager in de Achterhoek. Door middel van vernieuwende marketing en fysieke producten meer bezoekers te genereren die langer in de Achterhoek willen verblijven, meer willen besteden en een herhalingsbezoek plannen. Daarnaast draagt STAT zorg voor een goede infrastructuur qua routes ed.

Activiteiten

Ondersteuning voor de leden voor allerlei toeristische activiteiten. Daarnaast overkoepelend orgaan en sparring partner voor de gemeenten in de Achterhoek op het gebied van toerisme en recreatie.

Deelnemende partijen

•

Aalten

•

Berkelland

•

Bronkhorst

•

Doetinchem

•

Lochem

•

Montferland

•

Oost Gelre

•

Oude IJsselstreek

•

Winterswijk

Bestuurlijk belang

De acht Achterhoekse gemeenten plus Lochem nemen deel in het bestuur. Door formeel een besluit te nemen tot deelneming in de stichting werd een correcte juridische procedure gevolgd, waardoor gemeentelijke vertegenwoordigers niet meer op persoonlijke titel deelnemen.

Ontwikkelingen

In de visie van STAT over de huidige periode staat vermeld dat STAT zich bezighoudt met doorontwikkeling van regiomarketing, versterking van de route infrastructuur, het opzetten kennisontwikkelingstraject en grip op Gastheerschap en informatievoorziening in de regio.

Risicovol voor de gemeente is dat ze de ondersteuning van Stichting Achterhoek Toerisme (STAT) op toeristisch gebied mist wanneer deze uit beeld verdwijnt. Met STAT worden meerjarige contracten afgesloten die voor de gemeente een risico betekenen wanneer STAT ophoudt te bestaan. De stichting is afhankelijk van de bijdrage van gemeenten voor de uitvoering van hun activiteiten. Mochten deze inkomsten teruglopen, door bijv. een steeds meer terugtredende overheid die meer aan de markt overlaat, of door een slechte financiële situatie bij gemeenten, dan loopt de stichting het risico om haar taken voor de gemeenten Risico's en getroffen niet meer te kunnen uitvoeren. Ook spelen de politieke agenda’s van de verschillende beheersmaatregelen gemeenten hierbij een rol. STAT moet van toegevoegde waarde blijven voor de gemeenten. De gemeente OIJ huurt bij STAT een regio coördinator in die ingezet wordt voor toeristische productontwikkeling en lokale promotie en marketing. De regio coördinator ondersteunt daarbij tevens de nieuwe toeristische organisatie in OIJ. Mocht STAT dit niet meer kunnen doen, dan heeft dit gevolgen voor deze inhuurstructuur en voor de toeristische organisatie in Oude IJsselstreek.

42

BNG Bank (Den Haag) Primair doel

Bankier van en voor overheden en instellingen met een maatschappelijk belang.

Activiteiten

De strategische doelstelling van de bank is het behoud van substantiële marktaandelen in Nederlandse publieke en semipublieke domein en het behalen van een redelijk dividend voor de aandeelhouders.

Deelnemende partijen

De Staat is houder van 50% procent van de aandelen, de andere 50% is verdeeld onder gemeenten, provincies en hoogheemraadschap.

Financieel

Wij bezitten 161.460 aandelen. In de jaarrekening 2021 wordt een dividend opbrengst verantwoord van € 292.243. Deze begrotingsperiode, 2022-2025, begroten we € 300.000 per jaar.

Bestuurlijk belang

Aandeelhouder, de portefeuillehouder Financiën vertegenwoordigt onze gemeente.

Risico's

Financieel risico bij eventuele liquidatie is het verlies van maximaal de nominale waarde van onze aandelen en het begrote bedrag aan dividend in onze begroting. De kans hierop schatten wij in op nihil. Alliander N.V. (Arnhem)

Primair doel

Netwerkbedrijf dat verantwoordelijk is voor een groot deel van de energieleidingen in Nederland.

Activiteiten

Kernactiviteit is het aansluiten van klanten op de energienetwerken en het distribueren van gas en elektriciteit.

Deelnemende partijen

Provincie Gelderland en Noord Holland, Falcon BV en de gemeente Amsterdam bezitten 75% van de aandelen. De overige 25% is verdeeld over diverse gemeenten.

Financieel

Wij bezitten 580.414 aandelen. In de jaarrekening 2021 wordt een dividend opbrengst verantwoord van € 397.989. Deze begrotingsperiode, 2022-2025, begroten we € 300.000 per jaar. In 2021 is er een converteerbare hybride aandeelhouderslening afgesloten á € 2.565.016. Deze wordt op termijn omgezet in aandelen.

Bestuurlijk belang

Aandeelhouder, de portefeuillehouder Financiën vertegenwoordigt onze gemeente.

Risico's

Financieel risico bij eventuele liquidatie is het verlies van maximaal de nominale waarde van onze aandelen en het begrote bedrag aan dividend in onze begroting. De kans hierop schatten wij in op nihil.

43

Vitens (Utrecht) Primair doel

Drinkwaterbedrijf dat drinkwater levert aan 5,6 miljoen klanten.

Activiteiten

Verantwoordelijk voor een gezonde en duurzame samenleving met zorg voor de bescherming van natuur en milieu.

Deelnemende partijen

De aandeelhouders bestaan uit provincies en gemeenten.

Financieel

Wij bezitten 40.057 aandelen. In 2021 is er geen dividend uitgekeerd over 2020. Deze begrotingsperiode, 2022-2025, begroten we geen dividendopbrengst.

Bestuurlijk belang

Aandeelhouder, de portefeuillehouder Financiën vertegenwoordigt onze gemeente.

Risico's

Financieel risico bij eventuele liquidatie is het verlies van maximaal de nominale waarde van onze aandelen en het begrote bedrag aan dividend in onze begroting. De kans hierop schatten wij in op nihil. Stoer

Primair doel

STOER BV is per 1 januari 2021 opgericht door de gemeente Oude IJsselstreek als het participatiebedrijf van de gemeente; een bijzonder bedrijf dat tot in de diepste vezels opereert vanuit de visie op de uitvoering van de Participatiewet ‘Transformatie in de kijk op werk’.

Activiteiten

STOER geeft namens de gemeente Oude IJsselstreek uitvoering aan een aantal activiteiten die behoren tot de werkzaamheden op grond van de Participatiewet. Loopbaanbegeleiding vormt de basis van de dienstverlening van STOER

Deelnemende partijen

Gemeente is houder van 100% van de aandelen

Financieel

Gemeente is houder van 100% van de aandelen, De gemeente voert de financiële administratie voor STOER. De kosten die STOER maakt worden hierin separaat geadministreerd en aan STOER doorbelast. Voor de werkzaamheden die STOER uitvoert ontvangt zij jaarlijks een vergoeding van de gemeente, gelijk aan de werkelijke kosten. Deze werkwijze leidt ertoe dat de totale baten en lasten van STOER tevens in de gemeentelijke begroting zijn opgenomen. Een verzoek tot het aanmerken van een fiscale eenheid voor de BTW tussen de gemeente en STOER is nog in behandeling bij de Belastingdienst. Het bij oprichting geplaatste kapitaal bedraagt € 10.

Bestuurlijk belang

Aandeelhouder; de burgemeester is vertegenwoordiger van de gemeente.

Risico's

Financieel risico bij eventuele liquidatie is het verlies van maximaal de nominale waarde van onze aandelen. De kans hierop schatten wij in op nihil.

44

Financieel overzicht Verbonden partij

Bijdrage 2021

Bijdrage 2021

(X€ 1.000)

primitief

na wijziging

Eigen 1-12021

Vreemd

31-122021

1-12021

Resultaat

31-122021

Regio Achterhoek

261

268

6.229

6.726

22.523

20.136

24

GGD Noord- en Oost Gelderland

643

643

2.876

2.912

6.975

9.902

77

VNOG

1.895

1.895

14.546

15.535

42.340

38.203

5.266

ODA

589

634

725

416

1.803

1.656

104

Stadsbank ON

300

317

1.183

971

14.998

14.534

-117

Erfgoedcentrum Ecal

166

167

199

193

768

662

-6

Stichting Achterhoek Toerisme

101

103

0

0

1.254

1.859

0

3.956

4.026

25.759

26.753

90.662

86.952

5.347

Totaal

45

Paragraaf Lokale heffingen Inleiding De paragraaf lokale heffingen heeft betrekking op zowel de heffingen waarvan de besteding is bestemd (rioolheffing, afvalstoffenheffing) als heffingen waarvan de besteding niet van tevoren is bestemd (onroerende-zaakbelasting en toeristenbelasting). Uit het overzicht “algemene dekkingsmiddelen” blijkt overigens van welke omvang het budgettaire belang is van met name de niet-bestemde heffingen. Dat inzicht, gekoppeld aan het inzicht over omvang, werking en reikwijdte van de lokale heffingen is van belang, omdat de budgettaire positie van de gemeente mede wordt bepaald door de wijze waarop het lokale belastinginstrument wordt gehanteerd.

Beleid Het beleid ten aanzien van de lokale belastingen is opgenomen in de door de raad vastgestelde verordeningen. Om een goed overzicht te behouden in de actuele stand van zaken, stellen we jaarlijks een nieuwe verordening vast. De gemeente Oude IJsselstreek kent de volgende gemeentelijke belastingen en heffingen:

Belasting/ heffing

Omschrijving

Marktgelden

Geheven voor innemen standplaatsen op warenmarkt Silvolde, Terborg, Ulft, Gendringen en Varsseveld.

Precariobelasting

Geheven voor het verlenen van een standplaats op gemeentegrond

Lijkbezorgingrechten Geheven voor gebruik algemene begraafplaatsen Varsseveld en Terborg. Eventuele overschotten of tekorten worden conform besluit verrekend met de reserve. Leges

Deze betreffen diverse gemeentelijke leges (bouwvergunning, uittreksels etc.)

Toeristenbelasting

Belastingheffing van personen die niet in de gemeentelijke bevolkings-administratie zijn opgenomen, maar die tegen betaling/vergoeding wel verblijf houden door overnachtingen in bijv. hotels, pensions, vakantieonderkomens, mobiele kampeermiddelen.

OZB niet - woningen Wordt geheven van zowel eigenaren als gebruikers van niet-woningen. Woonlasten

Dit zijn de onroerende-zaakbelastingen zakelijk recht woningen, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing tezamen. De opbrengsten OZB-woningen is conform besluit met 3% gestegen. Voor de afvalstoffenheffing en rioolheffing wordt een kostendekkend tarief gehanteerd.

Reinigingsrechten

Reinigingsrecht voor bedrijven en instellingen die geringe (passend in de normale containers) hoeveelheden afval aanbieden en de gemeente hebben verzocht afval tijdens normale inzamelingsactiviteiten mee te willen nemen.

Precariorechten

Geheven voor het gebruik maken van een met vergunning verleende standplaats op voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond.

Reclamebelasting

Deze belasting is vanaf 2017 ingevoerd voor het centrum van Varsseveld en vanaf 2019 en 2020 ook voor bedrijventerrein Akkermansweide in Terborg, centrum Terborg en kerngebied Ulft voor openbare aankondigingen. Wij innen deze belasting in feite als tussenpersoon. De inkomsten worden verrekend met door de gemeente gemaakte kosten. Het restant wordt rechtstreeks doorbetaald aan de desbetreffende ondernemersfonds. Per saldo is dit dus budgettair neutraal.

46

Tarieven Tarieven diverse heffingen

2020

2021

Eigenaren van woningen, in % van de waarde

0,16145%

0,15635%

Gebruikers van niet-woningen, in % van de waarde

0,15605%

0,15735%

Eigenaren van niet-woningen, in % van de waarde

0.19198%

0,19460%

Meerpersoonshuishoudens met kleine grijze- of verzamelcontainer

183,60

195,00

Meerpersoonshuishoudens met grote grijze- of verzamelcontainer

271,80

285,00

Eénpersoonshuishoudens met kleine grijze- of verzamelcontainer

135,84

145,90

Eénpersoonshuishoudens met grote grijze- of verzamelcontainer

223,92

235,80

Extra grote grijze container

271,80

285,00

Standaard containerset met kleine grijze container

210,00

174,00

Standaard containerset met een grote grijze container

294,00

231,00

231,00

231,00

1,30

1,33

Dagtarief

13,45

13,85

Jaartarief

555,00

571,80

Onroerende-zaakbelastingen

Afvalstoffenheffing

Reinigingsrechten

Rioolheffing Per aansluiting Toeristenbelasting Per overnachting Precariorechten

Opbrengsten Opbrengsten belastingen/ heffingen (x 1.000)

Werkelijk 2020

Begroot voor wijziging 2021

Begroot na wijziging 2021

Werkelijk 2021

OZB woningen

6.014

6.152

6.237

6.242

OZB niet-woningen

2.567

2.636

2.636

2.668

Afvalstoffenheffing

2.928

3.151

3.151

3.102

Rioolheffing woningen

3.911

3.910

3.910

3.932

Rioolrecht bedrijven

220

220

220

220

Leges

979

839

839

1.235

Lijkbezorgingrechten

120

125

125

129

Marktgelden

19

18

18

20

Reinigingsrechten

45

35

35

30

Toeristenbelasting

126

156

156

144

Precariobelasting

7

6

6

5

Reclamebelasting

18

50

50

69

Totaal

16.954

17.298

17.383

17.796

47

Lasten- en batenoverzicht van de kostendekkende tarieven Afvalstoffenheffing + reinigingsrecht Kosten Afval

Lijkbezorgingsrechten 2.833

Kosten begraafplaatsen

58

Opbrengsten afval excl. heffingen

858 Opbrengsten begraafplaatsen

4

Reinigingsrechten

30 Netto kosten Begraafplaatsen

Netto kosten Afval

54

1.945 Salaris + overhead

120 8

Salaris + overhead

468

Kapitaallasten

BTW

425

Onttrekking reserve

52

Rente

28

Totale kosten

130

Resultaat tbv reserve afval

290

Totale kosten

3.156 Opbrengst heffingen

130

Opbrengst heffingen

3.156 Dekking

Dekking

100%

Rioolheffing Kosten Riolering

100%

Omgevingsvergunning bouwen 2.769

Kosten omgevingsvergunning bouwen

Opbrengsten Riolering excl. heffingen

22 Overige opbrengsten

Rioolheffing bij bedrijven

220 Netto kosten omgevingsvergunning bouwen

Netto kosten Riolering

2.527 Salaris + overhead

Salaris + overhead

520

BTW

475

Rente

512

Onttrekking bufferfonds riolering

-102

Totale kosten

65 65 686

Totale kosten

751

Opbrengst heffingen*

841

3.932 Dekking

112%

*primitief begrote heffingen 500.000 Opbrengst heffingen

3.932

Dekking

100%

Algemene dienstverlening Kosten algemene dienstverlening

Markten 27

Overige opbrengsten Netto kosten algemen dienstverlening Salaris + overhead

Kosten markten

27

Overige opbrengsten

2

27 Netto kosten markten 353

Salaris + overhead

25 19

Totale kosten

380 Totale kosten

44

Opbrengst overige dienstverlening

298 Opbrengst heffingen

21

Dekking

78% Dekking

48%

48

Kwijtschelding Inwoners met een laag inkomen kunnen kwijtschelding krijgen voor de aanslagen van de woonlasten. Bij de beoordeling van het verzoek vindt er een toets plaats naar inkomen en vermogen. De gemeente mag alleen kwijtschelding verlenen als het inkomen per saldo niet hoger ligt dan 100% van het bijstandsniveau. In 2021 is een totaalbedrag van € 344.000 aan gemeentelijke belastingen kwijtgescholden. Dit is 2,59% van de totaal geraamde opbrengsten gemeentelijke belastingen die voor gemeentelijke kwijtschelding in aanmerking komt. In 2020 werd in totaliteit ruim € 302.318 aan gemeentelijke belastingen kwijtgescholden.

49

Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen Inleiding In deze paragraaf zijn conform de voorschriften in het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) het beleidskader en de daaruit voortvloeiende financiële consequenties met betrekking tot de kapitaalgoederen van de gemeente opgenomen. De kapitaalgoederen zijn grofweg als volgt te rubriceren: Infrastructuur: •

Wegen

•

Civieltechnische kunstwerken

•

Riolering

•

Gemeentelijke gebouwen

•

Water

Voorzieningen: •

Openbaar groen

•

Speelplaatsen

•

Openbare verlichting

Het onderhoud van kapitaalgoederen legt beslag op een belangrijk deel van de middelen en komt in bijna alle programma’s voor. De kapitaalgoederen zijn vaak van groot belang voor het realiseren van de programma’s. In deze paragraaf geven we inzicht in het onderhoud en beheer, conform de financiële verordening (art. 212 Gemeentewet). Niet alleen vanuit het financiële belang, maar ook vanuit het belang van de inwoner. Op beheerniveau werken we aan het opstellen van een Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (IBOR). Deze willen we dit jaar (20220 afronden.

50

Beleids- en beheerplannen De beleidsplannen stellen we tenminste eens in de 10 jaar vast, conform de eisen van de provincie. Dit betreft de inrichting van de openbare ruimte en het beoogde onderhoudsniveau voor het openbaar groen, verlichting, straatmeubilair, sportfaciliteiten, water, wegen, riolering, kunstwerken en gebouwen. Eens in de vier jaar evalueren we de beheerplannen en zo nodig stellen we ze bij. De volgende nota’s zijn vastgesteld: Beleidsstuk/ beheerplan

Planperiode

Inhoud/opmerking

Wegenbeleid

2019 - 2023

Het nieuwe beleidsplan Wegen (2023 - 2026) wordt voorbereid.

Openbare verlichting beleid

2022 - 2025

Het nieuwe beleidsplan wordt in februari 2022 vastgesteld.

Openbare verlichting Vervangingsplan

2017 - 2020

In 2022 wordt gestart met een nieuw vervangingsplan als vervolg op het nieuwe beleidsplan.

Gemeentelijk rioleringsplan

2017 - 2020

In 2016 is een nieuw verbreed GRP vastgesteld. Actualisatie is uitgesteld tot inwerkingtreding van de Omgevingswet.

Waterplan

2010 - 2020

Waterbeleidsplan

Civieltechnische kunstwerken 2018 - 2022

Beheerplan

Visie Natuur, Landschap en Groene Kernen

2021 - 2030

Beleidsvisie met uitvoeringsplan

Groenbeheerplan

2014 - 2021

Beheer groen

Bomenbeheerplan

2008 - 2019

Nieuw beheerplan wordt voorzien in 2022.

Speelruimtebeleid

2007 - 2020

In 2021 wordt nieuw beleid voorbereid; vaststelling in 2022

Speelplaatsen beheerplan

2017 - 2021

Beheer speelplaatsen

Op basis van de vastgestelde plannen is per kapitaalgoed inzicht gegeven in het gemeentelijke beleid, de doelstellingen, de activiteiten die op stapel staan, de daarmee gemoeid zijnde financiële middelen en eventuele ontwikkelingen en risico’s. Aan het einde van deze paragraaf bieden we integraal inzicht in de financiën die met het onderhoud van kapitaalgoederen gemoeid zijn.

Wegen Beleid Het gemeentelijke beleid is gericht op efficiënt en effectief onderhoud aan de wegen. De uitgangspunten zijn beschreven in het “beleidsplan wegen gemeente Oude IJsselstreek 2019-2023”. Het beleidsplan geeft, op basis van het (door de raad) vastgestelde kwaliteitsniveau en het aanwezige areaal, aan wat gemiddeld per jaar nodig is om de kwaliteit van de wegen op peil te houden. In het beleidsplan staat aangegeven dat de wegen in de gemeente Oude IJsselstreek kwaliteitsniveau basis moeten hebben (volgens de richtlijnen van de CROW-systematiek). Eén keer per twee jaar worden alle wegen in de gemeente Oude IJsselstreek geïnspecteerd op schades en beoordeeld op kwaliteit. Deze gegevens, samen met de vaste gegevens vanuit

51

het beheerpakket, vormen de basis voor het uit te voeren onderhoud. Vanuit het beheerpakket kan een meerjarenplanning (3 jaar) voor het groot onderhoud aan de wegen worden opgesteld.