Bijlagen bij toelichting bestemmingsplan “Kom Etten, locatie Palmlaan en Strik”.pdf
Tekst van het document
Stikstofdepositieberekening
10
Projectberekening Dit document geeft een overzicht van de invoer en rekenresultaten van een Projectberekening met AERIUS Calculator. De berekening is uitgevoerd binnen stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden, op rekenpunten die overlappen met habitattypen en/of leefgebieden die aangewezen zijn in het kader van de Wet natuurbescherming, gekoppeld aan een aangewezen soort, of nog onbekend maar mogelijk wel relevant, en waar tevens sprake is van een overbelaste of bijna overbelaste situatie voor stikstof.
Overzicht Samenvatting situaties Resultaten Detailgegevens per emissiebron Deze PDF is een digitaal bestand dat weer in te lezen is in AERIUS. Meer toelichting over deze PDF kunt u vinden in een bijbehorende leeswijzer. Deze leeswijzer en overige documentatie is te raadplegen via:
www.aerius.nl/handleidingen-en-leeswijzers
Projectberekening
Contactgegevens Rechtspersoon Inrichtingslocatie
Activiteit
Omschrijving Toelichting
Berekening
AERIUS kenmerk Datum berekening Rekenconfiguratie
Totale emissie
Gebruikersfase - Beoogd
Resultaten
Gebruikersfase - Beoogd Gekarteerd oppervlak met toename (ha) Gekarteerd oppervlak met afname (ha) Grootste toename van depositie Grootste afname van depositie
RwHUgxFFVZ9n (06 februari 2023)
Kubiek Ruimtelijke Plannen Palmlaan-Strik, 7075 AJ Etten Etten - Palmlaan-Strik Realisatief 10 nieuwe woningen RwHUgxFFVZ9n 06 februari 2023, 14:39 Wnb-rekengrid Rekenjaar
Emissie NH₃
Emissie NOₓ
Hoogste bijdrage
Hexagon
Gebied
2024 -
0,1 kg/j
1,9 kg/j
2/6
Projectberekening
Gebruikersfase (Beoogd), rekenjaar 2024 Emissiebronnen Verkeersnetwerk
RwHUgxFFVZ9n (06 februari 2023)
Emissie NH₃
Emissie NOₓ
0,1 kg/j
1,9 kg/j
3/6
Projectberekening
Hoogste af- en toename op (bijna) overbelaste stikstofgevoelige Natura 2000 gebieden.
500 m Habitatrichtlijn Vogelrichtlijn Vogelrichtlijn, Habitatrichtlijn Niet bepaald
Grootste afname van depositie Grootste toename van depositie Hoogste totale depositie
De bronnen op de kaart horen bij de Beoogde situatie.
RwHUgxFFVZ9n (06 februari 2023)
4/6
Projectberekening
Resultaten stikstofgevoelige Natura 2000 gebieden situatie "Gebruikersfase" (Beoogd) incl. saldering e/o referentie Berekend (ha gekarteerd)
Totaal
RwHUgxFFVZ9n (06 februari 2023)
-
Hoogste totale Met toename Grootste depositie (mol (ha gekarteerd) toename (mol N/ha/jr) N/ha/jr)
-
-
-
Met afname (ha Grootste gekarteerd) afname (mol N/ha/jr)
-
-
5/6
Projectberekening
Gebruikersfase, Rekenjaar 2024 1
Wegverkeer | Weg
Naam Locatie Lengte Wegtype Rijrichting Tunnelfactor Type hoogteligging Weghoogte Verkeer
Verkeersgeneratie gebruikersfase X:220408,22 Y:436715,84 281,68 m Binnen bebouwde kom (doorstromend) Beide richtingen 1 Normaal 0m
Licht verkeer Middelzwaar vrachtverkeer Zwaar vrachtverkeer Busverkeer
Max. snelheid
Voorgeschreven factoren Voorgeschreven factoren Voorgeschreven factoren Voorgeschreven factoren
Links Rechts NOₓ 1,9 kg/j Type scherm - NO₂ 0,4 kg/j Hoogte - NH₃ 0,1 kg/j Afstand tot de weg - -
Aantal voertuigen
81.6 p/etmaal 0 p/etmaal 0 p/etmaal 0 p/etmaal
In file
0,0 % 0,0 % 0,0 % 0,0 %
Disclaimer Hoewel verstrekte gegevens kunnen dienen ter onderbouwing van een vergunningaanvraag, kunnen er geen rechten aan worden ontleend. De eigenaar van AERIUS aanvaardt geen aansprakelijkheid voor de inhoud van de door de gebruiker aangeboden informatie. Bovenstaande gegevens zijn enkel bruikbaar tot er een nieuwe versie van AERIUS beschikbaar is. AERIUS is een geregistreerd handelsmerk in Europa. Alle rechten die niet expliciet worden verleend, zijn voorbehouden. Rekenbasis Deze berekening is tot stand gekomen op basis van AERIUS versie 2022_20230126_290cbff6e8 Database versie 2022_290cbff6e8 Voor meer informatie over de gebruikte methodiek en data zie: https://www.aerius.nl/
RwHUgxFFVZ9n (06 februari 2023)
6/6
Projectberekening Dit document geeft een overzicht van de invoer en rekenresultaten van een Projectberekening met AERIUS Calculator. De berekening is uitgevoerd binnen stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden, op rekenpunten die overlappen met habitattypen en/of leefgebieden die aangewezen zijn in het kader van de Wet natuurbescherming, gekoppeld aan een aangewezen soort, of nog onbekend maar mogelijk wel relevant, en waar tevens sprake is van een overbelaste of bijna overbelaste situatie voor stikstof.
Overzicht Samenvatting situaties Resultaten Detailgegevens per emissiebron Deze PDF is een digitaal bestand dat weer in te lezen is in AERIUS. Meer toelichting over deze PDF kunt u vinden in een bijbehorende leeswijzer. Deze leeswijzer en overige documentatie is te raadplegen via:
www.aerius.nl/handleidingen-en-leeswijzers
Projectberekening
Contactgegevens Rechtspersoon Inrichtingslocatie
Activiteit
Omschrijving Toelichting
Berekening
AERIUS kenmerk Datum berekening Rekenconfiguratie
Totale emissie
Realisatiefase - Beoogd
Resultaten
Realisatiefase - Beoogd Gekarteerd oppervlak met toename (ha) Gekarteerd oppervlak met afname (ha) Grootste toename van depositie Grootste afname van depositie
RTU3CCczFoCN (06 februari 2023)
Kubiek Ruimtelijke Plannen Palmlaan-Strik, 7075 AJ Etten Etten - Palmlaan-Strik Realisatief 10 nieuwe woningen RTU3CCczFoCN 06 februari 2023, 14:44 Wnb-rekengrid Rekenjaar
Emissie NH₃
Emissie NOₓ
Hoogste bijdrage
Hexagon
Gebied
2023 -
2,9 kg/j
394,0 kg/j
2/8
Projectberekening
Realisatiefase (Beoogd), rekenjaar 2023 Emissiebronnen 2 Mobiele werktuigen | Bouw, Industrie en Delfstoffenwinning | Inzet materieel realisatiefase Verkeersnetwerk
RTU3CCczFoCN (06 februari 2023)
Emissie NH₃
Emissie NOₓ
2,8 kg/j 392,3 kg/j 67,4 g/j 1,7 kg/j
3/8
Projectberekening
Hoogste af- en toename op (bijna) overbelaste stikstofgevoelige Natura 2000 gebieden.
500 m Habitatrichtlijn Vogelrichtlijn Vogelrichtlijn, Habitatrichtlijn Niet bepaald
Grootste afname van depositie Grootste toename van depositie Hoogste totale depositie
De bronnen op de kaart horen bij de Beoogde situatie.
RTU3CCczFoCN (06 februari 2023)
4/8
Projectberekening
Resultaten stikstofgevoelige Natura 2000 gebieden situatie "Realisatiefase" (Beoogd) incl. saldering e/o referentie Berekend (ha gekarteerd)
Totaal
RTU3CCczFoCN (06 februari 2023)
-
Hoogste totale Met toename Grootste depositie (mol (ha gekarteerd) toename (mol N/ha/jr) N/ha/jr)
-
-
-
Met afname (ha Grootste gekarteerd) afname (mol N/ha/jr)
-
-
5/8
Projectberekening
Realisatiefase, Rekenjaar 2023 1
Wegverkeer | Weg
Naam Locatie Lengte Wegtype Rijrichting Tunnelfactor Type hoogteligging Weghoogte Verkeer
Verkeersgeneratie realisatiefase X:220408,22 Y:436715,84 281,68 m Binnen bebouwde kom (doorstromend) Beide richtingen 1 Normaal 0m
Licht verkeer Middelzwaar vrachtverkeer Zwaar vrachtverkeer Busverkeer
RTU3CCczFoCN (06 februari 2023)
Max. snelheid
Voorgeschreven factoren Voorgeschreven factoren Voorgeschreven factoren Voorgeschreven factoren
Links Rechts NOₓ 1,7 kg/j Type scherm - NO₂ 0,5 kg/j Hoogte - NH₃ 67,4 g/j Afstand tot de weg - -
Aantal voertuigen
10000 p/jaar 0 p/jaar 1000 p/jaar 0 p/jaar
In file
0,0 % 0,0 % 0,0 % 0,0 %
6/8
Projectberekening
2
Mobiele werktuigen | Bouw, Industrie en Delfstoffenwinning
Naam Locatie Oppervlakte Naam
Inzet materieel realisatiefase X:220369,64 Y:436685,97 1,41 ha
Stageklasse
NOₓ NH₃
392,3 kg/j 2,8 kg/j
Brandstofverbruik Draaiuren AdBlue Stof Emissie verbruik
Graafmachine Stage-IV, 2014-2018, 75-560 kW, diesel, SCR: ja 821 l/j
40 u/j
0 l/j
NOₓ NH₃
Betonstorter Stage-IV, 2014-2018, 75-560 kW, diesel, SCR: ja 594 l/j
40 u/j
0 l/j
NOₓ NH₃
Hijskraan
Stage-IV, 2014-2018, 75-560 kW, diesel, SCR: ja 797 l/j
40 u/j
0 l/j
NOₓ NH₃
Verreiker
Stage-IV, 2014-2018, 75-560 kW, diesel, SCR: ja 1309 l/j
80 u/j
0 l/j
NOₓ NH₃
Hijskraan
Stage-IV, 2014-2018, 75-560 kW, diesel, SCR: ja 2391 l/j
120 u/j 0 l/j
NOₓ NH₃
Verreiker
Stage-IV, 2014-2018, 75-560 kW, diesel, SCR: ja 1623 l/j
120 u/j 0 l/j
NOₓ NH₃
Hijskraan
Stage-IV, 2014-2018, 75-560 kW, diesel, SCR: ja 1992 l/j
100 u/j 0 l/j
NOₓ NH₃
Hijskraan
Stage-IV, 2014-2018, 56-75 kW, diesel, SCR: ja 996 l/j
50 u/j
0 l/j
NOₓ NH₃
Verreiker
Stage-IV, 2014-2018, 75-560 kW, diesel, SCR: ja 1082 l/j
80 u/j
0 l/j
NOₓ NH₃
Vrachtwagens Middelzware utiliteitsvoertuigen (tot 6L cilinderinhoud) op diesel
RTU3CCczFoCN (06 februari 2023)
50 u/j
NOₓ NH₃
27,3 kg/j 0,2 kg/j 19,8 kg/j 0,1 kg/j 26,5 kg/j 0,2 kg/j 43,6 kg/j 0,3 kg/j 79,5 kg/j 0,6 kg/j 54,2 kg/j 0,4 kg/j 66,2 kg/j 0,5 kg/j 33,1 kg/j 0,2 kg/j 36,1 kg/j 0,3 kg/j 6,0 kg/j 44,0 g/j
7/8
Projectberekening
Disclaimer Hoewel verstrekte gegevens kunnen dienen ter onderbouwing van een vergunningaanvraag, kunnen er geen rechten aan worden ontleend. De eigenaar van AERIUS aanvaardt geen aansprakelijkheid voor de inhoud van de door de gebruiker aangeboden informatie. Bovenstaande gegevens zijn enkel bruikbaar tot er een nieuwe versie van AERIUS beschikbaar is. AERIUS is een geregistreerd handelsmerk in Europa. Alle rechten die niet expliciet worden verleend, zijn voorbehouden. Rekenbasis Deze berekening is tot stand gekomen op basis van AERIUS versie 2022_20230126_290cbff6e8 Database versie 2022_290cbff6e8 Voor meer informatie over de gebruikte methodiek en data zie: https://www.aerius.nl/
RTU3CCczFoCN (06 februari 2023)
8/8
Palmlaan/Strik te Etten gemeente Oude IJsselstreek Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek
Opdrachtgever
Projectleider
Kubiek Ruimtelijke plannen
T. van Essen, Archeoloog BSc.
Definitief
Kerkewijk 156 3904 JJ Veenendaal Projectnummer
Autorisatie
Datum
Synthegra Rapport S220074
drs. F. Stevens
19-04-2023
Synthegra B.V., Olmenlaan 6a, NL-3833 AV Leusden Telefoon +31 (0)88 81 81 981, Internet: www.synthegra.nl
Project: Palmlaan/Strik te Etten, gemeente Oude IJsselstreek. Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S220074
COLOFON
Opdrachtgever
: Kubiek Ruimtelijke Plannen te Veenendaal.
Project
: Palmlaan/Strik te Etten, gemeente Oude IJsselstreek.
Projectnummer
: S220074
Titel
: Palmlaan/Strik te Etten, gemeente Oude IJsselstreek. Bureau- en Inventariserend Veldonderzoek, Verkennend booronderzoek
Datum
: 19-04-2023
Projectleider
: T. van Essen, Archeoloog BSc
Auteurs
: T. van Essen, Archeoloog BSc
Autorisatie
: drs. F. Stevens
Druk
: Synthegra B.V., Leusden
Afbeeldingen
: Synthegra B.V., tenzij anders vermeld
ISSN
: 1874-9771
Synthegra B.V. is gecertificeerd voor de BRL 4000 protocollen 4001 t/m 4004 (landbodems)
Synthegra B.V. Olmenlaan 6a NL-3833 AV Leusden T: +31 (0)88 81 81 981 E: www.synthegra.nl
© Synthegra B.V., 2022
© Synthegra B.V., Olmenlaan 6a, NL-3833 AV Leusden
2 van 37
Project: Palmlaan/Strik te Etten, gemeente Oude IJsselstreek. Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S220074
INHOUD ADMINISTRATIEVE GEGEVENS
4
SAMENVATTING
5
1 1.1 1.2 1.3 1.4
INLEIDING Onderzoekskader Onderzoeksdoel en vraagstellingen Ligging en huidige situatie plangebied Toekomstige situatie plangebied
8 8 9 11 12
2 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6
BUREAUONDERZOEK Methode Landschapsgenese Historische ontwikkeling Archeologische waarden in en rondom het plangebied Gespecificeerde archeologische verwachting Advies
14 14 14 19 23 27 28
3 3.1 3.2 3.3 3.4
INVENTARISEREND VELDONDERZOEK Methode Beschrijving en interpretatie van de boorgegevens Archeologische indicatoren Archeologische interpretatie
29 29 30 31 31
4 4.1 4.2 4.3
CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN Inleiding Conclusies / beantwoording onderzoeksvragen Aanbevelingen
32 32 32 34
BRONNEN
36
Bijlagen: Bijlage 1: Overzicht van de relevante geologische en archeologische tijdvakken Bijlage 2: Boorprofielen
Afbeelding voorblad: foto van het oostelijke deel van het plangebied
© Synthegra B.V., Olmenlaan 6a, NL-3833 AV Leusden
3 van 37
Project: Palmlaan/Strik te Etten, gemeente Oude IJsselstreek. Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S220074
Administratieve gegevens Toponiem
Palmlaan/Strik
Plaats
Etten
Gemeente
Oude IJsselstreek
Provincie
Gelderland
Projectnummer
S220074
Bevoegde overheid
Gemeente Oude IJsselstreek.
Opdrachtgever
Kubiek Ruimtelijke Plannen
Uitvoerende instantie
Synthegra B.V.
Datum uitvoering veldwerk
04-01-2023
Uitvoerders veldwerk
T. van Essen
Onderzoeksmelding (ARCHIS)
5319710100
Datum onderzoeksmelding
19-12-2022
Kaartblad
41C
Periode
Laat-Paleolithicum tot en met de Nieuwe Tijd
Oppervlakte
Circa 1,25 ha
Perceelnummer(s)
Kadastrale gemeente Gendringen, sectie M, perceelnummers: 871, 2689, 2691, 2692, 2815, 2816 en deels 2690.
Grondgebruik
Grotendeels grasland, klein deel bebouwd
Geologie
Formatie van Kreftenheye en Formatie van Echteld.
Geomorfologie
Terrasvlakte
Bodem
Hoge bruine enkeerdgrond, lemig fijn zand.
Depot
Documentatie en vondsten zullen worden aangeleverd aan het Provinciaal Depot van Gelderland te Wijchen.
De onderzoekslocatie wordt omsloten door de volgende coördinaten: Noord:
x 220250
y 436774
Oost:
x 220525
y 436690
Zuid:
x 220339
y 436627
West:
x 220187
y 436746
Centrum:
x 220349
y 436675
© Synthegra B.V., Olmenlaan 6a, NL-3833 AV Leusden
4 van 37
Project: Palmlaan/Strik te Etten, gemeente Oude IJsselstreek. Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S220074
Samenvatting Inleiding Synthegra B.V. heeft in opdracht van Kubiek Ruimtelijke Plannen een archeologisch bureauonderzoek in combinatie met een verkennend booronderzoek uitgevoerd op een terrein aan de Palmlaan/Strik te Etten. De aanleiding voor het onderzoek is de bouw van woonhuizen, het aanleggen van een wadi, uitbreiding van de bestaande sloot en aan te planten bomen, hagen, bosplantsoenen en struwelen/houtwallen.
De oppervlakte van de toekomstige bodemverstoring bedraagt 1,12 ha met een maximale diepte van 1 meter beneden maaiveld. De bodem zal waarschijnlijk tot ver in het archeologische niveau worden verstoord. Eventueel aanwezige archeologische waarden kunnen daarbij verloren gaan.
Specifieke archeologische verwachting bureauonderzoek Op basis van het bureauonderzoek is voor het plangebied een gespecificeerde archeologische verwachting opgesteld.
Het plangebied ligt op een terrasvlakte met hoge bruine enkeerdgronden (lemig fijn zand). Gezien de ouderdom van de te verwachte afzettingen kunnen in het plangebied vindplaatsen aanwezig zijn vanaf het laatpaleolithicum tot en met de nieuwe tijd.
Voor de perioden Laat Paleolithicum tot en met de Romeinse Tijd geldt een lage verwachting. Kijkend naar de ouderdom van de afzettingen kunnen resten uit deze perioden aanwezig zijn. In de omgeving zijn hiervoor echter weinig aanwijzingen. Op de verwachtingskaart van de gemeente Oude IJsselstreek heeft het plangebied een deels lage en deels hoge verwachting. Deze hoge verwachting geldt voor het gebied wat binnen de historische kern valt, waardoor de hoge verwachting geldt voor latere perioden. Er geldt op basis van de verwachtingskaart dus een lage verwachting. Dit komt door de aard van de afzettingen die in het gebied worden verwacht. Het betreft hier een nat en (relatief) laaggelegen gebied, waardoor het geen aantrekkelijke woonplaats was. De combinatie van deze. Deze resten kunnen worden verwacht in de top van de rivierafzettingen behorend tot de Formatie van Kreftenheye. Deze worden op een diepte van ca. 1 meter beneden maaiveld verwacht.
Voor de perioden Middeleeuwen en Nieuwe Tijd geldt deels een hoge verwachting en deels een lage verwachting. De resten en historische gebouwen die in de omgeving van het plangebied zijn gevonden zijn vrijwel allemaal afkomstig uit deze twee perioden. Daarnaast is bekend dat er in het plangebied een gebouw heeft gestaan vanaf minimaal begin 19e eeuw. Daarom deels een hoge verwachting, wat overeen komt met de hoge verwachting op de verwachtingskaart voor het gedeelte van het plangebied wat een lage verwachting heeft is de kans op resten uit deze perioden niet groot. Daarom geldt voor het gedeelte met een lage verwachting op de verwachtingskaart ook een lage verwachting voor resten uit de Middeleeuwen en Nieuwe Tijd. Deze resten kunnen worden verwacht vanaf het maaiveld tot in de top van de rivierafzettingen behorend tot de Formatie van Kreftenheye. Deze worden op een diepte van ca. 1 meter beneden maaiveld verwacht.
Bodemgaafheid: Op basis van de gegevens uit het bureauonderzoek is de verwachting dat de bodem intact is.
© Synthegra B.V., Olmenlaan 6a, NL-3833 AV Leusden
5 van 37
Project: Palmlaan/Strik te Etten, gemeente Oude IJsselstreek. Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S220074
Veldonderzoek Op basis van het gespecificeerde verwachtingsmodel uit het bureauonderzoek is een verkennend booronderzoek met een boordichtheid van ten minste 6 boringen per hectare uitgevoerd.
Aangezien bekend was dat voor het veldwerk het onderzochte plangebied circa 2 ha. groot was, zijn verspreid over het plangebied in totaal 12 boringen gezet. Voor zover de terreinomstandigheden (bebouwing, verhardingen, begroeiing etc.) het toelieten, is een boorgrid van 25x50 m gehanteerd, waarbij de afstand tussen de raaien 25 m en de afstand tussen de boringen 50 m bedraagt. Later werd bekend dat het werkelijk plangebied beduidend kleiner was.
Er is geboord met een Edelmanboor met een diameter van 7 cm. De boringen zijn uitgevoerd tot minimaal 25 cm in de C-horizont. Het opgeboorde sediment is verbrokkeld en versneden en geïnspecteerd op de aanwezigheid van archeologische indicatoren. De boringen zijn lithologisch beschreven conform de NEN 5104 en bodemkundig geïnterpreteerd.
Archeologische interpretatie veldonderzoek Het natuurlijke bodemtype is in bijna het hele plangebied, met uitzondering van boring 4, intact.
Vuursteenvindplaatsen bestaan voornamelijk uit strooiing van fragmenten vuursteen en ondiepe grondsporen, zoals haardkuilen, en kunnen zich bevinden in de bovengrond van de Pleistocene rivierafzettingen, waarvan de top zich tussen 1 en 1,5 meter beneden maaiveld bevindt. Doordat de top van deze afzettingen intact is kunnen er nog resten uit deze perioden aanwezig zijn. De kans op resten uit deze perioden is echter laag door de aard van de afzettingen.
Nederzettingsresten uit het Neolithicum tot en met de Nieuwe Tijd bestaan niet alleen uit fragmenten aardewerk, maar ook uit diepere sporen zoals paalgaten en afvalkuilen. Deze sporen kunnen tot in de Pleistocene rivierafzettingen reiken en zijn mogelijk nog intact. Resten vanaf het Neolithicum tot en met de Romeinse Tijd kunnen zich nog in de oude rivierafzettingen bevinden. De kans op resten uit deze periode is echter laag, gezien de aard van de afzettingen. Resten uit de Middeleeuwen en Nieuwe Tijd kunnen mogelijk nog aanwezig zijn vanaf het maaiveld tot in de top van de oude rivierafzettingen.
Aanbeveling Op grond van de resultaten van het onderzoek wordt voor de voorgenomen ontwikkeling van het plangebied zoals omschreven in de vergunningsaanvraag nader archeologisch onderzoek geadviseerd.
Op basis van de resultaten van het booronderzoek is mogelijk een archeologische vindplaats in het plangebied aanwezig. De resten worden in het gehele gebied verwacht vanaf het maaiveld tot een diepte van 1 meter. Echter is de verwachting op resten in het gedeelte wat buiten de historische kern valt niet groot. Daarom hoeft er alleen vervolgonderzoek gedaan te worden in het gedeelte wat binnen de historische kern valt en voor het gedeelte waar de wadi gegraven wordt (door de grote van de verstoring). Voor de rest van het plangebied wordt vrijgave geadviseerd. Het advies voor het nader te onderzoeken gebied is om een karterend booronderzoek uit te voeren, met een boordichtheid van 20 boringen per hectare. Voor het nader te onderzoeken gebied (bij elkaar 5600 m2) moeten zodanig 12 boringen worden gezet.
© Synthegra B.V., Olmenlaan 6a, NL-3833 AV Leusden
6 van 37
Project: Palmlaan/Strik te Etten, gemeente Oude IJsselstreek. Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S220074
Bovenstaande vormt een selectieadvies. Met nadruk willen wij de opdrachtgever erop wijzen dat dit advies nog niet betekent dat in deze fase van het vergunningsverleningstraject reeds bodemverstorende activiteiten of daarop voorbereidende activiteiten kunnen worden ondernomen. De resultaten van dit onderzoek dienen vooraleerst te worden beoordeeld door de bevoegde overheid (gemeente Oude IJsselstreek). Deze neemt een definitief selectiebesluit aangaande de vrijgave van het plangebied voor verdere ontwikkeling zoals omschreven in de vergunningsaanvraag.
Er is getracht een zo gefundeerd mogelijk advies te geven op grond van de gebruikte onderzoeksmethoden. De aanwezigheid van archeologische sporen of resten in het plangebied kan nooit volledig worden uitgesloten. Synthegra wil de opdrachtgever er daarom op wijzen dat, indien tijdens de werkzaamheden een (mogelijke) archeologische vondst wordt gedaan dan geldt de wettelijke meldingsplicht, zoals omschreven in artikel 5.10 van de Erfgoedwet bij de minister. Uit praktisch oogpunt kan een dergelijke toevalsvondst bij de gemeente worden gemeld.
© Synthegra B.V., Olmenlaan 6a, NL-3833 AV Leusden
7 van 37
Project: Palmlaan/Strik te Etten, gemeente Oude IJsselstreek. Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S220074
1
Inleiding
1.1
Onderzoekskader Synthegra B.V. heeft in opdracht van Kubiek Ruimtelijke Plannen een archeologisch bureauonderzoek1 in combinatie met een verkennend booronderzoek uitgevoerd op een terrein aan de Palmlaan/Strik te Etten. De aanleiding voor het onderzoek is de bouw van woonhuizen, het aanleggen van een wadi, uitbreiding van de bestaande sloot en aan te planten bomen, hagen, bosplantsoenen en struwelen/houtwallen.
De oppervlakte van de toekomstige bodemverstoring bedraagt 1,12 ha met een maximale diepte van 1 meter beneden maaiveld. De bodem zal waarschijnlijk tot ver in het archeologische niveau worden verstoord. Eventueel aanwezige archeologische waarden kunnen daarbij verloren gaan.
Door de voorgenomen graafwerkzaamheden, kunnen eventueel aanwezige archeologische waarden verloren gaan. Daarom is op basis van het bestemmingsplan, met daarin verwoord het gemeentelijk beleid, in het kader van een bestemmingsplanprocedure voorafgaand aan de graafwerkzaamheden archeologisch onderzoek uitgevoerd.
Het plangebied ligt in het Bestemmingsplan Kleine Kernen 2004 welke door de gemeente Oude IJsselstreek is vastgesteld op 22-12-2005.2 Hierop is echter geen archeologische verwachting opgenomen voor het gebied Sindsdien is er een gemeentelijke verwachtingskaart opgesteld die vigerend is. Het plangebied valt hierin deels onder categorie 3 (Dorpskern van vóór 1850, hoge verwachting) en deels onder categorie 6 (lage verwachting). Voor categorie 3 geldt een onderzoekplicht bij ingrepen groter dan 100m 2 en dieper dan 30cm en voor categorie 6 geldt een onderzoek plicht bij ingrepen groter dan 5000m 2 en dieper dan 30cm. De bevoegde overheid, de gemeente Oude IJsselstreek, heeft een specifiek archeologisch beleid vastgesteld en beschikt over een Archeologische Verwachtingskaart. Het onderzoek is uitgevoerd conform de vigerende Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie 4.13 en het handboek ‘Archeologie met beleid. Afwegingskader voor archeologiebeleid in de Regio Achterhoek’ van de regio Achterhoek4
De bevoegde overheid, gemeente Oude IJsselstreek zal de resultaten van het onderzoek toetsen en een selectiebesluit nemen aangaande de vrijgave van het plangebied voor verdere ontwikkeling zoals omschreven in de vergunningsaanvraag.
1
BO, protocol 4002
2
https://www.ruimtelijkeplannen.nl
3
SIKB 2018.
4
Willemse, N.W./M.H.J.M. Kocken 2012.
© Synthegra B.V., Olmenlaan 6a, NL-3833 AV Leusden
8 van 37
Project: Palmlaan/Strik te Etten, gemeente Oude IJsselstreek. Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S220074
1.2
Onderzoeksdoel en vraagstellingen Het doel van het bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerde archeologische verwachting aan de hand van bestaande bronnen over bekende of verwachte landschappelijke, historische en archeologische waarden. Hierbij zullen de volgende punten behandeld worden: -
Beschrijving van de administratieve gegevens conform de KNA, inclusief minimaal één kaart van het onderzoeksgebied met RD-coördinaten (Administratieve gegevens en hoofdstuk 1.3: Ligging en huidige situatie plangebied).
-
Beschrijving van de geologie en de geomorfologie van het onderzoeksgebied (hoofdstuk 2.2: Landschapsgenese).
-
Beschrijving van de te verwachten natuurlijke en de antropogene bodemhorizonten en de mogelijke verstoring van de bodem (hoofdstuk 2.2: Landschapsgenese en bekende bodemverstoringen onder hoofdstuk 2.3: Historische ontwikkeling).
-
Beschrijving van het historisch grondgebruik en eventuele bebouwing van de onderzoekslocatie op basis van historische kaarten en archief en/of literatuuronderzoek (hoofdstuk 2.3: Historische ontwikkeling).
-
Beschrijving van de bekende archeologische gegevens van de onderzoekslocatie en de omgeving (archeologische monumenten, vindplaatsen, archeologische onderzoeken met onderzoeksresultaten) (hoofdstuk 2.4: Archeologische waarden in en rondom het plangebied).
-
Beschrijving van de aard, de datering, de omvang en de verwachte fysieke kwaliteit van de mogelijk aanwezige archeologische resten (hoofdstuk 2.5: Gespecificeerde Archeologische verwachting).
-
Beschrijving van de verwachte vondstverspreiding en de vondst- en spoorniveaus (hoofdstuk 2.5: Gespecificeerde Archeologische verwachting).
-
Uitgebreide onderbouwing van de gespecificeerde archeologische verwachting (hoofdstuk 2.5: Gespecificeerde Archeologische verwachting).
-
Gemotiveerde beschrijving van de meest geschikte KNA-onderzoeksmethode voor het opsporen van de verwachtte sporen en vondsten (indien verder onderzoek nodig is) (hoofdstuk 2.6: Advies).
-
Opstellen van locatie-specifieke onderzoeksvragen voor het vervolgonderzoek (indien van toepassing) (hoofdstuk 1.2: Onderzoeksdoel en vraagstellingen).
Het doel van het verkennend booronderzoek is het vervolgens toetsen van het opgestelde verwachtingsmodel door de intactheid van de bodemopbouw vast te stellen en de eventuele aanwezigheid van archeologische resten te inventariseren.
De volgende onderzoeksvragen zullen worden beantwoord: •
Wat is de opbouw van de ondergrond en is het bodemprofiel intact?
•
Zijn in het plangebied archeologische vindplaatsen aanwezig of worden deze verwacht? Indien ja (dan zijn de volgende twee subvragen van toepassing)? o
Wat is te zeggen over de horizontale en verticale verspreiding van de (verwachte) archeologische waarden?
o
•
Wat is de vermoedelijke aard en datering van de (verwachte) archeologische resten?
In hoeverre worden eventueel aanwezige of verwachte archeologische resten bedreigd door de voorgenomen ontwikkeling van het gebied?
© Synthegra B.V., Olmenlaan 6a, NL-3833 AV Leusden
9 van 37
Project: Palmlaan/Strik te Etten, gemeente Oude IJsselstreek. Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S220074
Daarnaast zullen de volgende punten behandeld worden -
Beschrijving van de aangetroffen natuurlijke en antropogene bodemhorizonten (ook eventuele verstoring, eventuele aangetroffen artefacten, geschatte ouderdom) (hoofdstuk 3.2: Beschrijving en interpretatie van de boorgegevens).
-
Beschrijving van de aangetroffen vondsten, sporen en/of cultuurlaag (omvang, aard, diepteligging, datering, representativiteit, fysieke kwaliteit) (hoofdstuk 3.3: Archeologische indicatoren en hoofdstuk 3.4: Archeologische interpretatie).
-
Beschrijving van de consequenties die uitvoering van de plannen op de archeologische resten kan hebben. (hoofdstuk 4.2: Conclusies en beantwoording onderzoeksvragen).
-
Evaluatie van het onderzoek (komt het resultaat van het onderzoek overeen met de verwachting?, was de gebruikte onderzoeksmethode geschikt?) (hoofdstuk 4.2: Conclusies en beantwoording onderzoeksvragen).
-
Boorstaten en een duidelijke kaart met de locatie van de boorpunten (RDcoördinaten) als bijlagen opnemen (Hoofdstuk 3.1: Methode en Bijlage 2: boorprofielen).
-
Opstellen van een goed onderbouwd selectieadvies. (hoofdstuk 4.3: Aanbevelingen).
-
Beschrijving van de meest geschikte KNA-onderzoeksmethode voor verder archeologisch onderzoek (indien verder onderzoek nodig is) (hoofdstuk 4.3: Aanbevelingen).
-
Opstellen
van concept-onderzoeksvragen
voor het vervolgonderzoek,
op basis van
het
bureauonderzoek en booronderzoek (indien van toepassing) (hoofdstuk 4.3: Aanbevelingen).
© Synthegra B.V., Olmenlaan 6a, NL-3833 AV Leusden
10 van 37
Project: Palmlaan/Strik te Etten, gemeente Oude IJsselstreek. Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S220074
1.3
Ligging en huidige situatie plangebied Het onderzochte plangebied beslaat een oppervlak van circa 2 ha en is gelegen aan de Palmlaan/Strik te Etten (afbeelding 1). Echter bleken er aanpassingen gedaan te zijn aan het plan, waardoor er nog maar 1,12 ha zal worden verstoord. Op de afbeelding is in het rood het onderzochte gebied en in het zwart het te plangebied te zien. Het plangebied is grotendeels in gebruik als grasland en een klein deel als woongebied. Het plangebied wordt in westelijke richting begrensd door bebouwing, in noordelijke en oostelijke richting door de wegen Palmlaan en Strik en in het zuiden door wegen Oude IJsselweg en Zeddamseweg.
Afbeelding 1.: Het onderzoeksgebied, rood omkaderd, en het plan gebied, zwart omkaderd, op de Open Topografische Kaart van Nederland (Bron: www.Pdok.nl).
© Synthegra B.V., Olmenlaan 6a, NL-3833 AV Leusden
11 van 37
Project: Palmlaan/Strik te Etten, gemeente Oude IJsselstreek. Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S220074
1.4
Toekomstige situatie plangebied De huidige inrichting zal worden gewijzigd. In het gebied zullen meerdere woonhuizen worden gebouwd (schetsontwwerp afbeelding 2a). De bestaande woning aan Palmlaan 1 zal blijven staan. De schuur naast de woning zal worden verbouwd tot woonhuis. De bestaande schuur is niet onderkelderd, waardoor de verstoring onder de schuur zich zal beperken tot maximaal 1 meter beneden maaiveld. De precieze verstoringsdiepte is nog niet bekend, dus wordt er uitgegaan van 1 meter voor de te bouwen woonhuizen (afbeelding 2). Aan de zuidzijde zal een wadi worden aangelegd tot een diepte van circa 1 meter beneden maaiveld (afbeelding 2b)
Afbeelding 2a: Toekomstige situatie binnen het plangebied. (Bron: Kubiek Ruimtelijke Plannen).
© Synthegra B.V., Olmenlaan 6a, NL-3833 AV Leusden
12 van 37
Project: Palmlaan/Strik te Etten, gemeente Oude IJsselstreek. Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S220074
Afbeelding 2b: Toekomstige situatie binnen het plangebied. (Bron: Kubiek Ruimtelijke Plannen).
© Synthegra B.V., Olmenlaan 6a, NL-3833 AV Leusden
13 van 37
Project: Palmlaan/Strik te Etten, gemeente Oude IJsselstreek. Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S220074
2
Bureauonderzoek
2.1
Methode Tijdens het bureauonderzoek is met behulp van bestaande bronnen een gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel voor het plangebied opgesteld. Dit is gedaan door het raadplegen van voor de archeologie relevante (schriftelijke) bronnen. Voor het bureauonderzoek zijn met name gegevens over bekende archeologische vindplaatsen in en rond het plangebied verzameld. Dit is aangevuld met historisch en fysischgeografisch onderzoek, waarbij informatie over vroeger grondgebruik is verkregen door de analyse van historische kaarten en tevens gegevens over de geologie, geomorfologie en bodem zijn bestudeerd.
2.2
Landschapsgenese Voor het bepalen of, waar en uit welke periode archeologische resten kunnen worden verwacht, zijn de volgende bronnen met betrekking tot de landschapsgenese geraadpleegd: •
Geomorfologische Kaart 1:50.000 (Afbeelding 3)
•
Ouderdom afzettingen Rijn-Maas delta (Afbeelding 4)
•
Zanddiepte kaart (Afbeelding 5)
•
Bodemkaart 1:50.000 (Afbeelding 6)
•
Digitaal hoogtemodel, Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN) (Afbeelding 7)
•
Relevante achtergrondliteratuur (zie literatuurlijst)
Voor de geologische beschrijving is gebruik gemaakt van de Lithostratigrafische Indeling van de Ondiepe Ondergrond.5 Zie voor een overzicht van de geologische en archeologische perioden bijlage 1.
Geo(omorfo)logie en landschap Op basis van de geomorfologische kaart ligt het gebied op een terrasvlakte. Tijdens de laatste ijstijd, het Weichselien (circa 115.000 – 11.755 jaar geleden), werd het zeer koud, maar het landijs bereikte Nederland niet. Gedurende het grootste deel van het Weichselien had de Rijn een vlechtend rivierpatroon gekenmerkt door meerdere geulen en een onregelmatige afvoer. In deze periode heeft de Rijn in een brede vlakte een dik pakket zand en grind afgezet (Formatie van Kreftenheye). In het Vroeg-Weichselien verlegde de hoofdstroom van de Rijn zich naar het gebied ten zuiden van het Montferland en werd het gebied rond het plangebied gedomineerd door de invloed van de rivier de Oude IJssel. In het Laat-Glaciaal (circa 15.700 – 11.755 jaar) ontstond door herhaaldelijke insnijdingen een Terrassenlandschap. Bovenop de zandige afzettingen werd nieuw materiaal door de Oude IJsel afgezet. Afzettingen van deze aard behoren tot de formatie van Echteld. 6 Op de kaart van de Rijn-Maas delta7 (afbeelding 4) is te zien dat het gebied zich bevindt in een komvlakte. Deze afzettingen zullen afkomstig zijn van de Oude IJsel. Onder deze afzettingen bevinden zich de zandige afzettingen die tot de Formatie van Krefentenheye behoren. Deze bevinden zich volgens de zanddiepte kaart 8 (afbeelding 5) ergens tussen 0 en 1 meter beneden maaiveld.
In de boring in Dinoloket die in het plangebied is gezet is tot 1 meter beneden maaiveld een laag sterk sitlig tot sterk zandige klei aangetroffen. Dit betreft
5
De Mulder et al. 2003 en via www.dinoloket.nl: Dinoloket, Standaarden, Lithostratigrafische Nomenclator van de Ondiepe
6
Berendsen 2004, 159.
7
referentie
8
referentie
Ondergrond.
© Synthegra B.V., Olmenlaan 6a, NL-3833 AV Leusden
14 van 37
Project: Palmlaan/Strik te Etten, gemeente Oude IJsselstreek. Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S220074
waarschijnlijk de komafzettingen van de Oude IJsel. Hieronder is zeer tot uiterst grof zand met eventueel grind aangetroffen. Dit betreft waarschijnlijk de terrasvlakte.9
Afbeelding 3: Het plangebied, rood omkaderd, op de Geomorfologische kaart van Nederland 1:50.000. (Bron: www.Pdok.nl).
9
www.dinoloket.nl identificatienummer: B41C0212.
© Synthegra B.V., Olmenlaan 6a, NL-3833 AV Leusden
15 van 37
Project: Palmlaan/Strik te Etten, gemeente Oude IJsselstreek. Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S220074
Afbeelding 4: Het plangebied, rood omkaderd, op de ouderdom afzettingen Rijn-Maas delta kaart. (Bron: www.Pdok.nl).
Afbeelding 5: Het plangebied, rood omkaderd, op de zanddiepte kaart. (Bron: www.Pdok.nl).
© Synthegra B.V., Olmenlaan 6a, NL-3833 AV Leusden
16 van 37
Project: Palmlaan/Strik te Etten, gemeente Oude IJsselstreek. Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S220074
Bodem Op basis van de bodemkaart (afbeelding 6) bevindt er zich in het gebied een hoge bruine enkeerdgrond. Deze wordt gekenmerkt door een minimaal 50 centimeter dikke A-horizont en een C-horizont die die tussen een diepte van 50 en 80 centimeter beneden maaiveld al te vinden is.
Afbeelding 6: Het plangebied, rood omkaderd, op de Bodemkaart van Nederland 1:50.000. (Bron: www.Pdok.nl).
© Synthegra B.V., Olmenlaan 6a, NL-3833 AV Leusden
17 van 37
Project: Palmlaan/Strik te Etten, gemeente Oude IJsselstreek. Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek, verkennend booronderzoek Projectnummer: S220074
AHN De hoogte van het maaiveld varieert van circa 13 tot 14,5 m +NAP (afbeelding 7) .10 Het gebied ten noorden van het plangebied ligt aanzienlijk hoger. Dit komt omdat dit een terrasvlakte met een laag dekzand erop betreft, waardoor deze hoger in het landschap ligt.
Afbeelding 7: Het plangebied op het Actueel Hoogtebestand van Nederland (AHN) (Bron: www.ahn.nl).
10
Hoogteligging van het plangebied op het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN) in m NAP (Normaal Amsterdams Peil)
geraadpleegd op www.ahn.nl © Synthegra B.V., Olmenlaan 6a, NL-3833 AV Leusden
18 van 37