Bijlage 6.1 - Raadsmemo 'Inhoudelijke agenda en Doorontwikkeling Achterhoekse samenwerking', AR 22.09.25.pdf

Achterhoek Raad Raadsmemo “Inhoudelijke agenda en doorontwikkeling samenwerking n.a.v. de lichte evaluatie”

Aan

: Achterhoek Raad

Van

: Achterhoek Board

Datum

: 22 september 2025

Agendapunt

: 6, bijlagen 6.2, 6.3, 6.4

Inleiding In de Achterhoek Raad van 31 maart jl. bent u geïnformeerd over welke actiepunten opgepakt worden naar aanleiding van de lichte evaluatie. Met deze memo informeren we u over de belangrijkste stappen die gezet zijn ten aanzien van twee actiepunten: 1. Reflectie op en keuzes maken in de inhoudelijke agenda van de Achterhoek en rolneming van de regio daarin. 2. Gesprek over inrichting, rol en mandaat Achterhoek Raad. 1. Reflectie op en keuzes maken in de inhoudelijke agenda en rol Achterhoek Ambassadeurs Vanuit de organisatie is er in het voorjaar een bespreekstuk gemaakt over de inhoudelijke agenda en de rol van Achterhoek Ambassadeurs daarin. Ook is hierin een gedachte opgenomen over de doorontwikkeling van de samenwerking/Governance en de inrichting van de organisatie. Doel van het bespreekstuk was om enerzijds input te geven voor een nieuwe inhoudelijke Visie en anderzijds om een volgende stap te zetten in de samenwerking. Dit bespreekpunt is 22 mei jl. met de Thematafels, Achterhoek Board en het algemeen bestuur besproken. Dat heeft - samen met de sessie met de Achterhoek Raad op 23 juni - input opgeleverd voor aanscherping en volgende stappen die op 4 september jl. in de Board zijn besproken. We nemen u nu graag mee in de hoofdlijnen.

Het is géén eindbeeld, maar de start van een gezamenlijk gesprek om te komen tot een heldere en gedragen visie op de toekomst van de Achterhoek en de rol van 8RHK Ambassadeurs daarin. A. inhoudelijk perspectief, eerste opzet naar een nieuwe regionale visie Introductie De Achterhoek is een regio met wereldklasse. Een gebied dat trots is op zijn sterke identiteit, innovatief ondernemerschap, gemeenschapszin en brede welvaart. Tegelijkertijd staat de regio voor grote uitdagingen en transities die vragen om richting, samenwerking en keuzes.

Demografie eist dat we actie ondernemen en grote transities zorgen ervoor dat onze ontwikkeling onder druk komt te staan. De voornaamste redenen om deze doorontwikkeling in te zetten zijn: 1. Integralere benadering van complexere maatschappelijke opgaven 2. Regionale regie op transities 3. De behoefte aan meer inhoudelijke focus 4. Een duidelijkere rolneming van de 8RHK ambassadeurs organisatie 5. Breder eigenaarschap over de visie en uitvoering We denken hiermee een stap te zetten naar een gezamenlijke, gedragen visie die de regio Achterhoek sterker, aantrekkelijker en toekomstbestendig maakt. Ambitie Het Achterhoekse verhaal is kleurrijk en biedt veel kansen voor de toekomst. Maar het allerbelangrijkste is dat het een gezamenlijk beeld bevat. Een startpunt voor die toekomst. Een gezamenlijk startpunt nodigt ook uit tot het vaststellen van een gezamenlijke richting. Een ambitie. Wat zou de ambitie van de Achterhoek kunnen zijn? Het liefst gevat in één strakke zin. Die gaan we met elkaar vastzetten, maar nu nog niet. Een scherpe ambitie bepalen vraagt om een nadere uitwerking van inhoud, rol en perspectief. Waar zijn we van? Waar liggen de concrete kansen? Toch hebben we in de komende periode wel uitgangspunten nodig om datzelfde eindpunt met elkaar te bepalen en vast te houden.

We kiezen ervoor om een aantal uitgangspunten mee te nemen die de toekomstige ambitie vertegenwoordigen. Hierdoor denken en praten we vanuit dezelfde lijn, maar is er nog voldoende tijd om een scherpe ambitie te verwoorden. Uitgangspunten voor de ambitie 1. Een toekomstbestendige economie De Achterhoek heeft een goede economische basis en een aantrekkelijk vestigingsklimaat. Een sterk mkb met veel innovativiteit. Deze kracht behouden en verder uitbouwen is een belangrijk aspect voor de toekomstige ambitie. Naast werkgelegenheid is dit essentieel voor de leefbaarheid in de Achterhoek 2. Een levendige regio De hoge brede welvaart en de sterke gemeenschapszin zijn unieke factoren in de Achterhoek. Leefbaarheid en sociale cohesie staan onder druk, maar behoud en versterking hiervan zijn essentieel in het huidige tijdsgewricht. 3. De Achterhoek opent zijn eigen deuren en deuren van anderen De Achterhoek gaat zich de aankomende periode meer openstellen naar nieuwe partners binnen en buiten de regio. De Achterhoek en de Achterhoekse samenwerking heeft veel te brengen, maar zeker ook veel te halen buiten de huidige (samenwerkings-)grenzen. Complexiteit van uitdagingen en afhankelijkheid van anderen is sterk toegenomen de afgelopen decennia. De blik wordt verbreed en gaat naar buiten. 4.

De Achterhoek verhoudt zich tot maatschappelijke transities Er zijn allerlei transities die op de regio afkomen of al tot beperkingen leiden. Daar moet de regio zich toe verhouden; de krachten kunnen worden aangewend om deze transities te versnellen. Daar moet de regio van profiteren. Bij passende transities zal de Achterhoek voorop (blijven) lopen. Strategische en integrale aanpak in twee pijlers Pijler toekomstbestendige economie ➢ Een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor bedrijven ➢ Versterken van het mkb als ruggengraat van de regionale economie ➢ De Achterhoekse economie als hefboom bij transitie

➢ Een arbeidsmarkt die aansluit op de economie van morgen. Pijler levendige regio ➢ Voldoende (bereikbare) voorzieningen ➢ Optimale bereikbaarheid in de Achterhoek ➢ Een toekomstbestendige en passende woningvoorraad in de Achterhoek ➢ Toegankelijkheid van zorg en welzijn door samenwerking en innovatie. Zie voor een nadere toelichting op de twee pijlers, de bijlage onderstaand. B. Hoofdlijnen doorontwikkeling samenwerking/Governance Los van de inhoud is in de zomer bestuurlijk verder nagedacht over wenselijke aanpassingen in de samenwerking/Governance. Een aangepaste Governance is geen doel op zich, maar helpt ons de inhoudelijke regio-agenda uit te voeren en de doelstellingen waar te maken. De op 22 mei jl. gepresenteerde gedachtenlijn; de juridische entiteit voor samenwerking te wijzigen in een coöperatiemodel, lijkt nu een stap te ver. Dit bleek ook op 23 juni jl. in het gesprek met de Achterhoek Raad (zie de uitkomsten verderop in dit document). Op dit moment heeft de Board een aantal vertrekpunten geformuleerd: •

•

•

•

3-O samenwerking is leidend: Coöperatief denken is het uitgangspunt; gezamenlijk opgaves, gezamenlijk gesprekken en gezamenlijke uitvoering. De regio Achterhoek loopt hiermee voorop en dit willen we verder versterken. De gemeenschappelijke regeling Regio Achterhoek blijft op dit moment de basis van de samenwerking. Het algemeen bestuur, dagelijks bestuur en de Achterhoek Raad blijven bestaan uit 1-O samenwerking. Draagvlak en bereik vergroten: We verbreden de kring van onze samenwerking en creëren daarmee meer 8RHK ambassadeurs. We investeren in een groter netwerk van Achterhoekse ondernemers, organisaties, inwoners met bewust meer aandacht voor jongeren. We hebben in dit kader 3 concrete ambities: 1. De instelling van een permanent Burgerberaad voor de Achterhoek als eerste regio in Nederland. Met deze nieuwe vorm van participatie geven we inwoners de kans actief richting te geven aan onze samenwerking. 2. Het uitbouwen van het huidige (sponsor)netwerk van deelnemende ondernemers aan Onverwachte Hoek naar een groter maatschappelijk businessnetwerk waarbij ontmoeting, samenwerking en maatschappelijke waarde centraal staan. 3. We stellen een denktank in van vertegenwoordigers van strategische partijen en creatieve denkers van binnen en buiten de Achterhoek.

Deze voedt de Board met het formuleren van uitdagingen, relevante trends en out-of-the box-ideeën en werkt mee aan oplossingen voor de uitdagingen in onze regio. Strategische versterking: De rol van de Board op thema-overstijgende dossiers en strategische vraagstukken wordt versterkt. De Board als opdrachtgever formuleert expliciet de maatschappelijke opgave (waarom), de kaders en gewenste resultaten. De inhoudelijke pijlers als opdrachtnemers vertalen dit naar hoe het resultaat behaald kan worden met oog voor de praktijk, uitvoerbaarheid en draagvlak. Dit vraagt een sterke wisselwerking tussen Board en de inhoudelijke pijlers om waar nodig bij te sturen, en afspraken te maken over de uitvoerbaarheid zoals capaciteit en financiën. Flexibiliteit en integraal werken: Om slagvaardiger te worden, komt er meer ruimte voor samenwerking op maat. We gaan toe naar 2 strategisch inhoudelijke pijlers, daaronder hangen interdisciplinaire opgavetafels (3-O) en projectgroepen. Deze gaan aan de slag met integrale opgaves. Omvang en duur van de tafels en projectgroepen kunnen verschillen. De samenhang wordt besproken in het pijleroverleg.

•

•

Van start-up naar scale-up: We zijn als regio gegroeid naar een serieuze gespreks- en samenwerkingspartner voor rijk en provincie. We pakken zelf de regie op toekomstige uitdagingen en nemen het voortouw in verandering. Onze ervaringen en leeropbrengsten uit pilots en experimenten willen we borgen in structurele afspraken met bijbehorende investeringsagenda. Dit vraagt om een scherpe lobbyagenda die we allen actief uitdragen, een professionele 8RHK organisatie en meer (tijdelijke) uitvoeringskracht. We gaan aan de slag met een icoonproject voor de Achterhoek. We stralen ambitie uit en zetten ons hiermee op de (Europese) kaart. Dit project is innovatief, op de toekomst gericht en laat zien hoe wij leren en experimenteren in de praktijk brengen.

2. Inrichting, rol en mandaat Achterhoek Raad Op 23 juni jl. heeft de Achterhoek Raad gesprekken gevoerd over de inrichting, de rol en het mandaat van de Achterhoek Raad. Zie hiervoor de drie gespreksverslagen als separate bijlagen. De algehele conclusie is dat positief gekeken wordt naar het gremium Achterhoek Raad, er is een groot draagvlak om dit voort te zetten. De deelnemers staan open voor aanpassing van de werkvorm op onderdelen en zeker qua inhoudelijke onderwerpen is dat ook echt een wens. Er is op dit moment geen behoefte aan grote systeemveranderingen. De netwerkfunctie is van grote waarde en van essentieel belang en moet behouden blijven. De volgende (uitgangs)punten voor een doorontwikkeling, zijn opgehaald: 1. De omvang/inrichting van de Achterhoek Raad kan blijven zoals deze is. Het idee van getrapte verkiezingen is een stap te ver. Het aantal van drie vergaderingen per jaar wordt als voldoende ervaren. 2. Het betrekken van ondernemers en maatschappelijke organisaties bij de Achterhoek Raad is interessant. Er is behoefte aan meer verbinding met de andere twee O’s, maar niet als formeel onderdeel van de Raad (en daarmee besluitvormend). 3. De Achterhoek Raad wil meer op inhoud betrokken worden. Dit kan bijvoorbeeld door enkele inhoudelijke commissies in te stellen (gekoppeld aan de inhoudelijke pijlers in de nieuwe visie 2050).

Maar ook door meer samen “de boer” op te gaan. 4. Jongeren moeten beter verbonden worden. Er zijn diverse vormen denkbaar. Goed om te inventariseren hoe de gemeenten hiermee omgaan. Samenvatting en vervolg De komende maanden gaan we werken aan de Visie 2050 en de doorontwikkeling van de Governance. Daarin nemen we vanzelfsprekend ook de door de Achterhoek Raad geformuleerde (uitgangs)punten mee. In uw vergadering van 15 december a.s. willen we graag met u de contouren van de Visie 2050 bespreken en indien aan de orde, concrete voorstellen voor aanpassing van de samenwerking / de Governance aan u voorleggen ter besluitvorming. Indien de ontwikkelingen daarom vragen, wordt er nog een (digitaal) moment met u gepland om u al eerder mee te nemen in de vorderingen, ter voorbereiding op uw vergadering in december. Bespreekpunten en vragen 1. Wat wilt u nu al meegeven voor de inhoudelijke gedachtenlijnen, vanuit de wetenschap dat dit nog verder aangescherpt en uitgewerkt wordt en we in december met u de contouren van de Visie 2050 zullen bespreken? 2. Wilt u nog iets meegeven ten aanzien van de genoemde vertrekpunten voor de doorontwikkeling van de samenwerking / de Governance? 3.

Herkent u zich in de vier (uitgangs)punten voor de inrichting, de rol en het mandaat van de Achterhoek Raad? En kunnen deze meegegeven worden voor de verdere doorontwikkeling van de samenwerking / de uitwerking van de Governance? -.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.

Bijlage toelichting op de twee pijlers

Pijler Toekomstbestendige Economie Betekenis van de pijler In de Achterhoek bouwen we aan een sterke en betekenisvolle economie, die ons niet alleen werk en inkomen biedt, maar ook bijdraagt aan de kwaliteit van leven in de regio. Dit betekent een economie waarin bedrijven zich thuis voelen en kunnen groeien, in verbinding met de samenleving en met oog voor de toekomst. Waar ondernemers, onderwijs en overheden samenwerken aan slimme oplossingen voor vraagstukken als droogte, zorg, digitalisering en energie. En waar juist ook het brede midden- en kleinbedrijf de ruimte en ondersteuning krijgt om te vernieuwen en te verduurzamen. De Achterhoek is een plek waar je als ondernemer én als werknemer iets kunt opbouwen – met vakmanschap, vertrouwen en samenwerking als basis. Waar ruimte is voor innovatie, maar ook voor traditie. Waar jonge ondernemers kansen zien, en waar technologie wordt ingezet om de regio sterker en duurzamer te maken. Het vestigingsklimaat is aantrekkelijk: goed toegerust, verbonden en mensgericht. Een economie waarin we samen werken aan brede welvaart, en waarin maatschappelijke en economische waarden hand in hand gaan. In 2050 betekent dit dat de Achterhoek bekend staat als een innovatieve regio met een sterke economie, stevig geworteld in haar gemeenschap.

Het is een plek waar bedrijven graag neerstrijken vanwege het aantrekkelijke vestigingsklimaat, waar de randvoorwaarden op orde zijn en ondernemerschap bloeit door talent, goede samenwerking, betrokken mensen en een duidelijke koers. De regio bruist van nieuwe ideeën en initiatieven die bijdragen aan het welzijn van mens en omgeving. En bovenal: het is een economie van en voor de Achterhoekers – waar werk betekenisvol is, en bijdraagt aan een toekomst waarin we samen trots kunnen zijn. Droombeeld Achterhoek 2050 – Innovatie, vakmanschap én verbinding In 2050 is de Achterhoek uitgegroeid tot een regio met een sterke, toekomstgerichte economie die stevig is verankerd in de samenleving. Het is een plek waar vakmanschap en technologische vooruitgang hand in hand gaan. Waar bedrijven, groot én klein, kunnen floreren in een omgeving die innovatie stimuleert, samenwerking vanzelfsprekend is en maatschappelijke uitdagingen omzet in economische kansen. Jong talent kiest bewust voor de Achterhoek vanwege het betekenisvolle werk, het ondernemersklimaat en de ruimte om te groeien. De regio biedt aantrekkelijke werklocaties, een goed functionerend innovatienetwerk en fysieke infrastructuur die aansluit bij de behoeften van moderne bedrijvigheid.

Internationale koplopers, krachtige MKB-bedrijven en vernieuwende startups werken samen in ketens die bijdragen aan oplossingen voor uitdagingen als droogte, zorg en energie. Daarbij is er volop ruimte voor ondernemerschap dat waarde toevoegt. Niet alleen economisch, maar ook sociaal en ecologisch. De economische infrastructuur is wendbaar, inclusief en verbonden. Innovaties komen tot stand in open samenwerking tussen bedrijven, onderwijs, overheid en samenleving. Technologie, zoals AI en digitalisering, wordt ingezet als middel om het leven in de regio beter, gezonder en duurzamer te maken. Ook het MKB, als ruggengraat van de regio, is toekomstbestendig: weerbaar, vernieuwend en maatschappelijk betrokken. Wat de Achterhoek uniek maakt in 2050 is de combinatie van ondernemingszin en gemeenschapskracht. Bedrijven kiezen bewust voor deze regio, niet alleen vanwege de goede randvoorwaarden, maar ook omdat ze hier deel uitmaken van een ecosysteem met leiderschap en een cultuur waarin het draait om vertrouwen, gedeelde verantwoordelijkheid en betekenisvol werk.

De Achterhoek is daarmee een voorbeeldregio voor een economie die bijdraagt aan brede welvaart – voor nu én voor de generaties die komen. Wat staat ons te doen? Om dit droombeeld te bereiken zullen we als regio de schouders moeten zetten onder de volgende ambities; 1. Een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor bedrijven De Achterhoek versterkt het open innovatiesysteem, waarin innovatie zowel binnen bedrijven zelf als in samenwerking met anderen wordt gestimuleerd. Bedrijven moeten de ruimte en ondersteuning krijgen om hun eigen processen, producten en diensten te vernieuwen (bijvoorbeeld door toepassing van technologie, digitalisering of nieuwe businessmodellen). De opgave is om een vestigingsklimaat te creëren waarin bedrijven, van start-ups tot gevestigde mkb’ers en internationale spelers, zich welkom voelen én de ruimte hebben om te groeien. Dat betekent, naast bevordering van netwerkkracht en samenwerkingen, dat er de regio ook fysiek aantrekkelijk moet zijn voor bedrijven en organisatie; Goedbereikbare werklocaties die toekomstgericht zijn ingericht met leveringszekere energie- en watervoorzieningen en betrouwbare digitale netwerken. Hierin zijn verschillende sectoren van belang en kan kruisbestuiving ontwikkelingen helpen te versnellen. Zo kunnen bijvoorbeeld maakindustrie, zorg, toerisme- en de bouwsector veel van elkaar leren.

We verbinden gremia, gemeenten, ondernemers en onderwijsinstellingen om te komen tot sterke, toekomstbestendige werklocaties. Daarbij zetten we in op samenwerking rond randvoorwaarden (zoals energie, water, mobiliteit en ruimtegebruik) en profileren we de regio richting nieuwe bedrijven als een plek waar maatschappelijke impact en ondernemerschap samenkomen. 2. Versterken van het mkb als ruggengraat van de regionale economie Het mkb staat onder druk door personeelstekort, veranderende markten, verduurzaming, digitalisering en landelijke wet- en regelgeving. De opgave is om deze bedrijven te ondersteunen weerbaar en wendbaar te blijven. Dit doen we door samenwerking te stimuleren, technologie toegankelijk te maken (zoals AI en data), en te ondersteunen in het vernieuwen van hun verdienmodellen. Door onze aanpak op Leven lang ontwikkelen worden bedrijven geholpen om ontwikkelingen versneld te implementeren. Zo zorgen we ervoor dat het mkb kan blijven bijdragen aan werkgelegenheid, innovatie en brede welvaart in de regio. We signaleren structurele druk op het mkb door personeelstekort, digitalisering en marktverandering. Als ambassadeurs stimuleren we initiatieven die het MKB ondersteunen in hun transitie naar duurzame, digitale en samenwerkende bedrijfsmodellen.

We verbinden ondernemers met kennispartners, versterken regionale ketens en agenderen knelpunten in wet- en regelgeving die innovatie in de weg staan 3. De Achterhoekse economie als hefboom bij transitie Door met de drie O’s de handen ineen te slaan, kan de Achterhoekse economie een belangrijke spelen in de maatschappelijke opgaven en transities. Maatschappelijke opgaven worden regionaal geagendeerd en we werken samen aan oplossingen voor vraagstukken als droogte, zorg of de energietransitie en verduurzaming. Overheden maken prioriteit van verduurzaming en water- en energievraagstuk en stimuleren de vraag.

Open innovatie en samenwerking (van experimenteren tot brede toepassing) leiden tot nieuwe netwerken van kennis, financiering en nieuwe bedrijvigheid. Regionaal wordt, samen met ondernemers het economische ecosysteem ingezet om in de regionale vraagstukken, waardoor nieuwe waardecreatie, werkgelegenheid en brede welvaart ontstaat. We ontwikkelen regionale programma’s om te komen tot innovatieve oplossingen voor urgente uitdagingen en we agenderen innovatie als strategisch instrument voor brede welvaart. 4. Een arbeidsmarkt die aansluit op de economie van morgen De regio kampt met personeelstekorten, terwijl de economie snel verandert. De opgave is om onderwijs, arbeidsmarkt en innovatie beter met elkaar te verbinden. Dat betekent: leven lang ontwikkelen mogelijk maken, vakmanschap waarderen, jongeren (en internationale arbeidskrachten) blijvend binden en leer-werktrajecten koppelen aan praktijkopgaven. Alleen zo houden we voldoende en goed toegeruste mensen in cruciale sectoren als techniek, zorg en ICT. We zullen partijen bij elkaar brengen om te werken aan doorlopende leerlijnen, hybride werkomgevingen en praktijkgericht opleidingsroutes. We stimuleren initiatieven die jongeren binden en zorgen voor een sterke profilering van onze arbeidsmarktregio.

Pijler Levendige Regio Betekenis van de pijler De Achterhoek staat voor een levendige en sociale gemeenschap., waar het fijn leven en wonen is. Dit betekent een regio waar voldoende vertier en reuring te vinden is, maar tegelijkertijd ook ruimte is voor rust. Waar voor iedere Achterhoeker (jong en oud) een goede plek is om te wonen, waar men zich thuis voelt en de voorzieningen die nodig zijn ook voorhanden zijn. De Achterhoek is een thuis voor zowel de huidige bewoners als nieuwe Achterhoekers, waarbij we de unieke identiteit van de regio koesteren en behouden, maar niet vergeten te leren en reflecteren met nieuwe inzichten. We bouwen samen aan deze gemeenschap, waarbij Achterhoekers gezamenlijk zorgen voor de regio en elkaar. Dit doen we door ervoor te zorgen dat de voorzieningen op peil zijn, en door een inclusieve gemeenschap te creëren waar iedereen zich welkom en gewaardeerd voelt. Waar de balans tussen levendigheid en geborgenheid zorgt voor een duurzame en aantrekkelijke woonomgeving. In 2050 betekent dit dat de Achterhoek een regio is, waar de unieke combinatie van levendigheid en landelijke rust verder is versterkt. Het is een plek waar generaties naadloos samenleven, met toegankelijke en hoogwaardige voorzieningen voor iedereen.

De identiteit van de Achterhoek is behouden, terwijl de gemeenschap openstaat voor vernieuwing en nieuwe inwoners, die zich direct thuis voelen. De coöperatieve geest is diepgeworteld, met inwoners die actief bijdragen aan het welzijn van hun dorpen en steden, en gezamenlijk de toekomst van de regio vormgeven. Droombeeld Achterhoek 2050 – Een regio van reuring, rust én ruimte In 2050 is de Achterhoek uitgegroeid tot een regio waar levendigheid en geborgenheid hand in hand gaan. Het is een plek waar jongeren, jonge gezinnen, ouderen en nieuwkomers zich thuis voelen en actief bijdragen aan de gemeenschap. Jong talent kiest bewust voor de Achterhoek, omdat hier een unieke balans te vinden is tussen kwalitatief wonen, betekenisvol werk en een rijk sociaal-cultureel leven. De Achterhoek heeft een woningvoorraad die aansluit bij de wensen van verschillende generaties en levensfasen. Voorzieningen – van zorg en onderwijs tot sport en cultuur – zijn toegankelijk en van hoge kwaliteit, waardoor elke inwoner zich verzekerd weet van nabijheid en verbondenheid.

Duurzame mobiliteit maakt dat dorpen en steden goed bereikbaar zijn, zonder dat de kwaliteit van het landschap wordt aangetast. De sociale infrastructuur is sterk: verenigingen, coöperaties en burgerinitiatieven bloeien en nieuwe vormen van samenwerking versterken de leefbaarheid. De naoberschapscultuur is toekomstgericht door vertaald: inwoners, bedrijven en instellingen nemen samen verantwoordelijkheid voor het welzijn van hun omgeving. Wat de Achterhoek uniek maakt in 2050 is dat jongeren en jonge gezinnen niet langer wegtrekken, maar juist bewust kiezen voor dit gebied. Ze vinden er passende werkgelegenheid, opleidingsmogelijkheden en een levendige, open gemeenschap die nieuwe ideeën en initiatieven omarmt. Daarmee blijft de Achterhoek een dynamische, veerkrachtige en sociale regio – aantrekkelijk voor huidige én toekomstige generaties. Wat staat ons te doen? Om dit droombeeld te bereiken zullen we als regio de schouders moeten zetten onder de volgende ambities; 1. Voldoende (bereikbare) voorzieningen Voorzieningen zijn essentieel voor de leefbaarheid. Dit geldt voor scholen, zorg, winkel, recreatie- en toerismemogelijkheden en nog veel meer. Het toegankelijk en bereikbaar houden van voorzieningen is deels een regionale opgave.

We gaan niet over het al dan niet sluiten van een school of zwembad, maar hebben wel zicht op het algehele systeem van mobiliteit, ontwikkelingen en voorzieningen. We agenderen dit vraagstuk binnen de Board en bij relevante partners, verkennen innovatieve oplossingen voor het behoud of de vervanging van essentiële diensten en verbinden partijen om gezamenlijk experimenten op te zetten voor bijvoorbeeld multifunctionele centra of nieuwe serviceconcepten. We dragen uit hoe een sterke gemeenschap kan bijdragen aan het behoud van voorzieningen. 2. Optimale bereikbaarheid in de Achterhoek Een levendige samenleving vraagt om bereikbaarheid van voorzieningen, mensen, werk en andere regio’s. Dit is een extra aandachtspunt voor onze regio; de bereikbaarheid kleine kernen, dorpen, steden en de Achterhoek als geheel staan onder druk. We willen daarom de publieke mobiliteit fors versterken. De Achterhoeker moet, ongeacht woonplaats, over goede en duurzame mobiliteitsmogelijkheden kunnen beschikken. Dit vraagt om een versterking van de publieke mobiliteit, door te investeren in sterke en stabiele openbaarvervoerlijnen, infrastructuur en gewenste aanvullende vervoersopties. We nemen de ontwikkel- en coördinerende rol om (inter-)regionale infrastructuur en publieke mobiliteit goed passend en effectief neer te zetten.

We verbinden overheden, vervoerders en technologiepartners om te experimenteren met duurzame mobiliteitsoplossingen en flexibele vervoersconcepten die aansluiten bij de behoeften van alle Achterhoekers. Door agendasetting houden we de focus op de versterking van het openbaar vervoer als ruggengraat van de mobiliteit in de regio. 3. Een toekomstbestendige en passende woningvoorraad in de Achterhoek De woningmarkt staat onder druk, Achterhoekse werkgevers vragen om medewerkers en voorzieningen vragen om clientele. Investeren in de Achterhoekse woonvoorraad is essentieel om de leefbaarheid op een hoog niveau te houden. Daarom zullen we een toereikende en toekomstbestendige woningvoorraad moeten creëren, die kwalitatief én kwantitatief aansluit bij de behoeften van alle huidige en toekomstige Achterhoekers.

We verbinden woningbouwcorporaties, bouwers, ontwikkelaars, gemeenten en onderwijsinstellingen om vernieuwend te denken over woningbouwconcepten die aansluiten bij demografische ontwikkelingen en toekomstbestendig bouwen. We werken samen om met elkaar de woningbouw te vesnellen. We ontwikkelen een langere termijnvisie op woningbouw en dragen uit dat de Achterhoek een regio is waar ruimte en de mogelijkheid is om te bouwen. 4

Toegankelijkheid van zorg en welzijn door samenwerking en innovatie De vergrijzing vraagt om acties op het gebied van zorg en welzijn. We willen de toegankelijkheid en kwaliteit van zorg in de Achterhoek waarborgen, ondanks de grote uitdagingen in de zorgsector. We ontwikkelen initiatieven die de kracht van 'naoberschap' en gemeenschapszin inzetten voor de zorg. We verbinden zorginstellingen, welzijnsorganisaties, gemeenten en het verenigingsleven om nieuwe oplossingen te verkennen, zoals technologische innovaties in de zorg of het versterken van sociale netwerken. We agenderen het arbeidsmarktvraagstuk in de zorg en profileren de Achterhoek als aantrekkelijke werkplek in de zorgsector, onder meer door te lobbyen voor landelijke aandacht en onder. -.-.-.-.-.-.-.-.