Bijlage 3 erfinpassing Twente Route 24.pdf

Erf inpassingsplan Twente Route 24 | Heelweg

Colofon Erfinpassingsplan Twente Route 24 Heelweg

Uitgevoerd door:

Opdrachtgever:

Natuurbank Overijssel Correspondentieadres: Nobelstraat 7-5 7131PZ Lichtenvoorde

Locis Adviseurs

BTW-ID: NL001388212B56 E: info@natuurbankoverijssel.nl Tel: 0543-451142 / 0614-435700

Projectnummer en versie: 7222A versie 1.0 Ligging plangebied: Twente Route 24 Heelweg Auteur: D. Snoeck

Status: definitief Rapportdatum: 6-5-2025 / aanpassing 3-7-2025

1

Inhoud Hoofdstuk 1

Inleiding............................................................................................................................................................................................................................ 3

1.1 Aanleiding........................................................................................................................................................................................................................................... 3 1.2 Voorgenomen ontwikkelingen ........................................................................................................................................................................................................... 3 Hoofdstuk 2

Plangebied......................................................................................................................................................................................................................... 4

2.2 Beschrijving van het plangebied......................................................................................................................................................................................................... 4 2.1 Situering van het plangebied ............................................................................................................................................................................................................. 4 2.3 Landschap........................................................................................................................................................................................................................................... 8 Hoofdstuk 3

Het ontwerp .................................................................................................................................................................................................................... 10

3.1 Doelstelling ....................................................................................................................................................................................................................................... 10 3.2 Het ontwerp ..................................................................................................................................................................................................................................... 10 3.3 Uitgangspunten ................................................................................................................................................................................................................................ 10 3.4 Beleid ................................................................................................................................................................................................................................................ 11 3.5 Kansen voor versterking van de landschappelijke inpassing van het erf .........................................................................................................................................

11 4.1 Inrichtingsmaatregelen .................................................................................................................................................................................................................... 12 Circa 400m² aan houtsingel.................................................................................................................................................................................................................... 17 4.2 Beheer .............................................................................................................................................................................................................................................. 19

2

HOOFDSTUK 1

INLEIDING

1.1 Aanleiding Op het adres Twente Route 24 te Heelweg bestaat het voornemen om het agrarische erf om te vormen tot een woonerf. Het voornemen van de initiatiefnemer bestaat uit het uitvoeren van een functieverandering, waarbij de agrarische functie wordt omgezet naar de functie wonen. Bij een aantal ruimtelijke ontwikkelingen is een landschappelijke inpassing verplicht in de gemeente Oude IJsselstreek. Bijvoorbeeld als voor een initiatief een bestemmingsplan gewijzigd moet worden. De gemeente Oude IJsselstreek heeft initiatiefnemer gevraagd een voorstel voor landschappelijke inpassing van het nieuwe erf op te stellen. In voorliggend plan wordt een voorstel voor landschappelijke inpassing van het nieuwe erf gepresenteerd. Naast een verbeelding van het wenselijke eindbeeld, wordt tevens ingegaan op de te nemen inrichtingsmaatregelen. Ook wordt een advies gegeven op welke wijze de nieuwe elementen beheerd dienen te worden om zich te kunnen ontwikkelen tot de elementen zoals bedoeld in dit plan. Bij ruimtelijke ontwikkelingen in het buitengebied stelt de gemeente de volgende standaard. De gemeente Oude IJsselstreek hanteert een puntensysteem, waarbij voor ieder landschapselement een bepaalde hoeveelheid punten behaald kunnen worden. Deze punten kunnen per vierkante of strekkende meter behaald worden.

1.2 Voorgenomen ontwikkelingen Afbeelding 1 geeft een verbeelding van de huidige situatie. Het plangebied wordt landschappelijk ingepast en er vindt een functieverandering plaats. Ten behoeve van deze wijziging worden er drie varkensstallen geheel gesloopt, de noordoostelijke varkensstal wordt voor een deel gesloopt en voor een deel verbouwd tot bijgebouw. Op de plek van de twee noordwestelijke varkensstallen wordt een nieuwe woning gebouwd.

Afbeelding 1: Voorgenomen ontwikkelingen

3

HOOFDSTUK 2

PLANGEBIED

2.1 Situering van het plangebied

2.2 Beschrijving van het plangebied

Het plangebied is gesitueerd aan het adres Twente Route 24 te Heelweg. Heelweg is een buurtschap en onderdeel van de gemeente Oude Ijsselstreek. Het plangebied ligt tussen de dorpen Varsseveld en Lichtenvoorde en wordt omgeven door landelijk gebied. Op de onderstaande afbeelding wordt de globale ligging van het plangebied weergegeven op een topografische kaart.

Het plangebied bestaat uit vier varkensstallen, en een boerderijwoning. Verder bestaat de buitenruimte rondom de stallen uit erfverharding en gazon. Voor de boerderijwoning staan leilinden en een solitaire fruitboom. Het plangebied wordt omringd door agrarisch cultuurland, woningen, elzensingel en een boomgaard.

Afbeelding 3: Luchtfoto met plangebied dat van functie veranderd in geel aangeduid (bron: gelderland.maps.arcgis.com) Afbeelding 2: Ligging plangebied met rode cirkel aangeduid (bron: topotijdreis.nl) 4

Afbeelding 4 t/m 15: Huidige situatie en beplanting van het plangebied.

5

6

7

2.3 Landschap Het plangebied en de omgeving van het plangebied behoort tot het heidelandschap, zie afbeelding 16. In 1850 bevond zich op deze locatie een heidelandschap, inmiddels is de heide ontgonnen en is het tegenwoordig een heideontginningslandschap. Hieronder wordt dan ook de beplanting van het heideontginningslandschap beschreven. Beken en sloten vormen vaak de kavelgrens. Grasland en bouwland komen beide veel voor. Er zijn in het heideontginning landschap vaak nog onverharde wegen te vinden. Het landschap was in het verleden besloten door houtwallen en houtsingels op de hogere delen en knotbomen in de lagere gebieden. Tegenwoordig is het heideontginningslandschap meer open, doordat veel beplanting is verdwenen. De bebouwing is verspreid over het landschap.

Afbeelding 16: Ligging plangebied in Kampenlandschap, bron: slgelderland.nl

8

Onderstaande afbeeldingen laten de ontwikkeling van het landschap zien, doormiddel van historische topografische kaarten van topotijdreis.nl. De zwarte cirkel duidt het plangebied aan.

Afbeelding 17: Plangebied op topografische kaart van 1850.

Afbeelding 18: Plangebied op topografische kaart van 1900.

Afbeelding 19: Plangebied op topografische kaart van 1950.

Afbeelding 20: Plangebied op topografische kaart van 2000.

9

HOOFDSTUK 3

HET ONTWERP

3.1 Doelstelling Het doel van een plan voor landschappelijke inpassing is het in harmonie met het omringende landschap inpassen van het erf; zowel het bestaande deel alsmede de nieuwe ontwikkeling. Dat wil niet zeggen dat alle bebouwing verstopt moet worden achter een ‘groene muur’ van beplanting. Bebouwing mag juist zichtbaar en beleefbaar zijn, maar beplanting kan wel bijdragen aan het wegnemen van zicht op minder fraaie elementen, zoals mestsilo’s, betonnen keerwanden van kuilvoerplaten of grote, eentonige stallen voor de intensieve veehouderij.

3.2 Het ontwerp Het ontwerp is voorzien van een houtsingel ten westen van het plangebied. Daarnaast komt een nieuwe hoogstam fruitboomgaard met ruigtekruiden te liggen. Langs de nieuwe oprit komen solitaire bomen met scheerhagen er tussen, dit dient als afscheiding om de fruitboomgaard heen. Om de boerderijwoning komt een ‘nette’ struweelhaag voor wat privacy in de tuin van de nieuwe bewoners. Ook wordt de bestaande elzensingel verder aangevuld. Bovenlangs de nieuwbouw woning en bijgebouw komt een scheerhaag. Ook wordt de overgang van bomenrij en boomgaard verbreed door een struweelhaag. Tot slot worden er verspreid over het plangebied solitaire bomen geplant.

3.3 Uitgangspunten Bestaande beplanting Uitgangspunt voor het opstellen van een erfinpassingsplan is behoud van zo veel mogelijk bestaande beplanting. Voorwaarde is wel dat het streekeigen beplantingsvormen zijn, passend in het landschap, en bestaat uit inheemse beplanting (geen conifeer, laurier, duindoorn, naaldbomen). Huidige beplanting Het plangebied bestaat uit inheemse plantsoorten.

Afbeelding 21: Ontwerp landschappelijke erfinpassing.

10

Autochtoon plantmateriaal Er wordt bij voorkeur gebruik gemaakt van autochtoon plantmateriaal. Dat houdt in dat het plantmateriaal een Nederlandse herkomst heeft. Autochtoon plantmateriaal is afgestemd op het Nederlandse klimaat. Autochtoon plantmateriaal gebruiken verminderd ook hybridisatie van plantgoed van buitenlandse komaf met autochtone beplanting. Streekeigen beplantingsvormen In het heideontginningslandschap zijn. Beplantingsvormen voor het heidelandschap bestaan uit op droogere delen veel houtwallen en bomenrijen, elzensingel en knotbomen in de nattere delen en tevens zijn struweelhagen, geriefhoutbosjes, hoogstamboomgaarden, solitaire bomen en scheerhagen streekeigen binnen dit landschap.

3.4 Beleid Provinciaal beleid Het plangebied valt niet binnen gronden van het Geldersnatuurnetwerk, de Groene ontwikkelingszone of Natura2000. Gemeentelijk beleid Om te zorgen dat er bij ruimtelijke ontwikkelingen sprake is van een goede landschappelijke inpassing heeft de gemeente Oude IJsselstreek een standaard opgesteld. Deze standaard zorgt ervoor dat er bij initiatiefnemers duidelijkheid is en de vele verschillende ruimtelijke ontwikkelingen op eenzelfde manier ruimtelijk worden ingepast en getoetst. Om te beoordelen of er voldoende landschap wordt aangelegd als onderdeel van landschappelijke inpassing hanteert de gemeente Oude IJsselstreek een puntensysteem. Bij ruimtelijke ontwikkelingen in het buitengebied stelt de gemeente de volgende standaard. De gemeente Oude IJsselstreek hanteert een puntensysteem, waarbij voor ieder landschapselement een bepaalde hoeveelheid punten behaald kunnen worden. Deze punten kunnen per vierkante of strekkende meter behaald worden. Tot 500 m² bestemmingsvlak geldt dat er minimaal 500 punten behaald dienen te worden. Daarboven worden er per 100 m² extra bestemmingsvlak 100 punten vereist. De initiatiefnemer dient minimaal twee en bij voorkeur meerdere landschapselementen te gebruiken. Gevolgen voor dit initiatief: In het kader van functieverandering van het plangebied, bestaande uit 12.066 m², moeten er 12.066 punten behaald worden.

3.5 Kansen voor versterking van de landschappelijke inpassing van het erf Momenteel gaat het erf zonder fysieke ‘barrière’ over in het omringde agrarisch grasland. De nieuwe bomenrij, scheerhaag, elzensingel en solitaire loofbomen zorgen voor een groene afscheiding tussen agrarisch cultuurland en het erf. Daarnaast biedt dit meer voedsel- en schuilplek voor vogels, insecten en grondgebonden zoogdieren. Tevens zorgen deze groenstroken voor verbinding tussen andere landschapselementen voor vogels, insecten en grondgebonden zoogdieren. 11

Hoofdstuk 4

Inrichting en beheer

4.1 Inrichtingsmaatregelen Om tot het wenselijke eindbeeld te komen, worden de volgende inrichtingsmaatregelen genomen. Onderstaande tabel is een bestaande tabel van gemeente Oude IJsselstreek, welke ingevuld dient te worden. Landschapselement Elzensingel Laan Knotboom Fruitlaan Bomenrij Solitaire bomen Hoogstamboomgaard Houtwal of houtsingel Struweelrand Vogelbosje Knip- of scheerhaag Struweelhaag Poel en klein- historisch water Rietzoom en klein rietperceel Natuurvriendelijke oever

Nieuw aan te leggen Ja Ja

Ja Ja Ja Ja Ja

Te verwijderen

Optioneel; aanwezig in landschap Ja

Ja Ja

Ja Ja

12

Landschapselement 1 Naam landschapselement

Struweelhaag

Omschrijving en samenstelling

Als afscheiding wordt er rondom de tuin van de nieuwe bewoners een struweelhaag gerealiseerd. Er wordt bij aanleg gebruik gemaakt van driejarig plantsoen (80-120 cm). Per strekkende meter worden drie stuks plantsoen (in driehoek verband) geplant.

Oppervlakte of aantallen

In totaal 115 meter aan struweelhaag. 115 x 3 = 345 stuks plantsoen.

Soortnamen in Nederlands en Wetenschappelijk (& verbeelding landschapselement)

De struweelhaag mag bestaan uit (een mix van): Wilde lijsterbes, Sorbus aucuparia; Gelderse roos, Viburnum opulus; Hondsroos, Rosa canina; Sleedoorn, Prunus spinosa; Meidoorn, Crataegus monogyna; Veldesdoorn, Acer campestre; & Hazelaar – Corylus avellana.

Aantal punten

10 punten per strekkende meter. In totaal 1.150 punten.

13

Landschapselement 2 Naam landschapselement Omschrijving en samenstelling

Oppervlakte of aantallen

Hoogstam fruitboomgaard en ruigtekruiden De voorgenomen plannen bestaan uit het aanleggen van een hoogstam fruitboomgaard met daaronder ruigtekruiden voor het aantrekken van insecten. De zeven bomen komen minimaal vijf meter uit elkaar te staan. Er wordt bij voorkeur gebruik gemaakt van oude-, streekeigen rassen, denk hierbij aan handappel, moesappel, stoofpeer, handpeer of pruim (als voorbeeld: Hennie Rossel Collectie, Stichting Landschapsbeheer Gelderland (achterhoek)). De ruigtekruiden wordt extensief beheerd als bloem- en faunarijk grasland. De bomen worden voorzien van twee boompalen en boomband. Zeven nieuwe hoogstam fruitbomen. Circa 1.300m² oppervlakte.

Soortnamen in Nederlands en Wetenschappelijk (& verbeelding landschapselement)

Eigen keuze, mits het streekeigen rassen zijn.

Aantal punten

40 punten per boom. In totaal 280 punten. 12 punten per vierkante meter. In totaal 15.600 punten.

14

Landschapselement 3 Naam landschapselement Omschrijving en samenstelling

Oppervlakte of aantallen

Solitaire loofboom Er worden negen solitaire loofbomen aangeplant. Waarvan zes in een bomenrij staan. De loofbomen mogen bestaan uit tamme kastanje, zomereik of Hollandse linde. Er worden als laanboom gekweekte bomen gebruikt met een minimale stamomtrek van 14-16 cm op 1,30 hoogte. De bomen worden voorzien van twee boompalen en boomband. Negen loofbomen.

Soortnamen in Nederlands en Wetenschappelijk (& verbeelding landschapselement)

Tamme kastanje, Castanea sativa; Hollandse linde, Tilia x europaea; & Zomereik, Quercus robur.

Aantal punten

50 punten per boom. In totaal 450 punten.

15

Landschapselement 4 Naam landschapselement

Elzensingel

Omschrijving en samenstelling

De bestaande elzensingel wordt aangevuld. Hiervoor wordt 3 jarig plantsoen gebruikt, met een minimale onderlinge afstand van 1 meter Circa 36 meter aan elzensingel.

Soortnamen in Nederlands en Wetenschappelijk (& verbeelding landschapselement)

Zwarte els, Alnus glutinosa

Aantal punten

25 punten per meter. In totaal 900 punten

16

Landschapselement 5 Naam landschapselement

Houtsingel

Omschrijving en samenstelling

Aan de west kant van het plangebied wordt een houtsingel gerealiseerd. Deze wordt in plantrijen van drie geplant.

Oppervlakte of aantallen

Circa 400m² aan houtsingel.

Soortnamen in Nederlands en Wetenschappelijk (& verbeelding landschapselement)

Bomen; Zomereik, Quercus robur; Es, Fraxinus excelsior; Ruwe berk, Betula pendula; Stuiken; Meidoorn, Crataegus monogyna; Veldesdoorn, Acer campestre; Sleedoorn, Prunus spinosa; Wilde lijsterbes, Sorbus aucuparia; Gelderse roos, Viburnum opulus.

Aantal punten

12 punten per vierkante meter. In totaal 4800 punten

17

Landschapselement 6 Naam landschapselement Omschrijving en samenstelling

Oppervlakte of aantallen

Scheerhaag Er wordt op meerdere plekken scheerhagen aangelegd, voorlangs de nieuwe woning, voor het nieuwe bijgebouw voor privacy en tussenin de laan als afscheiding tussen de nieuwe oprit en boomgaard. De scheerhaag mag bestaan uit meidoorn, liguster, haagbeuk of veldesdoorn. Circa 220 meter aan scheerhaag.

Soortnamen in Nederlands en Wetenschappelijk (& verbeelding landschapselement)

Meidoorn, Crataegus monogyna; Veldesdoorn, Acer campestre; (haag)Liguster, Ligustrum ovafolium; Haagbeuk, Carpinus betulus.

Aantal punten

10 punten per meter. In totaal 2.200 punten

Puntentelling Oude IJsselstreek In totaal zijn er 25.830 punten behaald. Hieruit kan geconcludeerd worden dat de 12.066 punten behaald zijn.

18

4.2 Beheer Het vervolgbeheer van de aan te leggen elementen bepaald in grote mate het aanzien van de elementen. In deze paragraaf wordt aangegeven hoe de nieuwe elementen beheerd dienen te worden. Struweelhaag De struweelhaag wordt beheerd als hakhout. Dat betekent dat de haag periodiek afgezet mag worden, waarna de haag weer zal uitlopen. De haag mag iedere 8-10 jaar teruggezet worden, bij voorkeur in twee onderhoudsbeurten, waarbij telkens 50% van de haag (in lengte) afgezet wordt. Solitaire boom Geen beheer. Indien laag hangende takken hinder of schade veroorzaken, mag de boom gesnoeid worden. Scheerhaag De scheerhaag wordt jaarlijks één à twee maal geknipt of geschoren om de haag in de wenselijke hoogte en breedte te houden. Hoogstam fruitboomgaard Hoogstam fruitboomgaard Beheren naar eigen voorkeur. Door snoeien verjong je het vruchthout en blijft de boom langer vruchten produceren. De vorm snoei is bij voornamelijk bij jonge bomen belangrijk. Appelbomen worden meestal in een bolvorm gesnoeid, perenbomen in een piramidale vorm. Het bloem- en faunarijkgrasland wordt gefaseerd gemaaid (sinusbeheer). Bij deze vorm van graslandbeheer wordt het weiland verdeeld in vlakken, deze worden een paar keer per jaar gefaseerd gemaaid waarbij steeds één vlak niet gemaaid wordt.

Op deze manier krijgen insectenpopulaties de kans om naar het vlak met de meeste kruiden en bloemen te verhuizen. Laat de grassen niet langer dan 3 dagen liggen. Door gemaaid gras langer te laten liggen komen er voedingsstoffen vrij die je juist wil afvoeren. Ook krijgen bladrozetten op deze manier niet genoeg licht om te groeien. Maaien na 15 juni (wanneer verschaling nodig is ook in mei maaien). Elzensingel De elzensingel wordt beheerd als hakhout. Dat betekent dat de haag periodiek afgezet mag worden, waarna de haag weer zal uitlopen. De haag mag iedere 8-10 jaar teruggezet worden, bij voorkeur in twee onderhoudsbeurten, waarbij telkens 50% van de haag (in lengte) afgezet wordt. Houtsingel Ook deze wordt beheerd als hakhout. Laan Geen beheer. Indien laag hangende takken hinder of schade veroorzaken, mag de boom gesnoeid worden.

Afbeelding 22: Voorbeeld hakhout beheer, bron: slgelderland.nl. 19

4.3 Plantlijst Bij het beplantingsplan wordt ook een plantlijst aangeleverd. Dit zijn passende plantsoorten bij het kampenlandschap.

1