Bijlage 2 GVVP.pdf
Tekst van het document
GVVP Oude IJsselstreek Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan 2012-2020 Uitvoeringsprogramma op hoofdlijnen GVVP Oude IJsselstreek 2010-2020
1
Voorwoord Voor u ligt het nieuwe Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan 2012-2020, ook wel het GVVP genoemd. In dit plan wordt aangegeven hoe ons verkeersbeleid er de komende jaren uitziet. Daarbij spelen we in op nieuwe ontwikkelingen en ambities van de gemeente. Als je het hebt over verkeer, dan denk je al snel aan verkeersveiligheid. Dit is ook een belangrijk onderwerp, dat ons allemaal raakt. Het doel is om het aantal ernstige verkeersslachtoffers structureel te beperken door bijvoorbeeld verder te gaan met het inrichten van 60 km-zones en schoolzones. Daarnaast wordt educatie steeds belangrijker. Maar niet alleen verkeersveiligheid komt in het GVVP aan de orde. We kijken ook naar onderwerpen als parkeren, openbaar vervoer en duurzame mobiliteit. Dit laatste is vooral belangrijk om Oude IJsselstreek gezond en leefbaar te houden. Een plan alleen is niet voldoende, er moeten ook concrete maatregelen worden genomen. De vervolgstap is dan ook een jaarlijks uitvoeringsprogramma waarin precies staat wat we elk jaar op het gebied van verkeer gaan doen. Maar de basis is er, in de vorm van dit GVVP. Wat mij betreft een goede stap op weg naar een nog veiliger Oude IJsselstreek.
Gerard van Balveren wethouder verkeer gemeente Oude IJsselstreek
GVVP Oude IJsselstreek 2010-2020 GVVP Oude IJsselstreek 2012-2020
2
Inhoudsopgave Inleiding
4
Regionaal fietsnetwerk
68
Aanleiding
5
Hoofdfietsroutes in kernen
70
Opbouw van het GVVP
6
Openbaar vervoer netwerk
74
Parkeren
76
Verkeersveilig weggedrag
80
Deel 1 Analyse
8
Mobiliteitsmanagement
83
Huidige situatie
9
Duurzame mobiliteit
84
Huidige situatie conclusies
24
Toekomstige situatie
25
Deel 4 Uitvoering
86
Toekomstige situatie conclusies
35
Werk in uitvoering
87
Deel 2 Visie
36
Netwerkvisie
37
Uitvoeringsprogramma
88
Regionale mobiliteitsagenda 2010-2020
97
Mobiliteitsaanpak
39
Bijlagen
100
Groei- en krimpbestendigheid
42
B1 Totstandkoming GVVP
101
B2 Verkeersongevallenconcentraties
103
Deel 3 Beleid
44
B3 Subjectieve knelpunten
105
Wegencategorisering
45
B4 Kaderstellend mobiliteitsbeleid
114
Hoofdroutes vrachtverkeer
62
B5 Keuzen ten aanzien van kernen
117
Uitrukroutes hulpdiensten
64
B6 Parkeernormen
133
Voorkeursroutes landbouwverkeer
66
.
GVVP Oude IJsselstreek 2010-2020 GVVP Oude IJsselstreek 2012-2020
3
Inleiding
Vitaal
Aantrekkelijk
Bereikbaar
Schoon & stil
Leefbaar
Veilig
Verkeer: mobiliteitsontwikkeling geleiden Ruimte: condities scheppen Economie: vitaliteit van de kernen versterken Milieu: leefbaarheid vergroten GVVP Oude IJsselstreek 2010-2020 GVVP Oude IJsselstreek 2012-2020
4
Aanleiding Actualisatie huidig GVVP
Keuzen in de verkeersstructuur
Het huidige gemeentelijke verkeer- en vervoerplan (GVVP) stamt uit 2006 en heeft een looptijd tot 2010. Dit houdt in dat de beleidskaders uit dit plan aan herziening toe zijn. In de periode tussen 2006 en nu is Oude IJsselstreek verder ontwikkeld. Dit nieuwe GVVP geeft vanuit het verkeersbeleid kaders om in te spelen op nieuwe ontwikkelingen en ambities.
Naast eigen ambities en ontwikkelingen, krijgt Oude IJsselstreek ook te maken met de gevolgen van infrastructurele ontwikkelingen buiten de gemeente. Voorbeelden hiervan zijn de aansluiting Emmerich-Ost op de A3 en de opwaardering van de N18. Aan de ene kant verbetert hierdoor de (regionale) bereikbaarheid, maar
Groeiambitie en krimpverwachting De gemeente Oude IJsselstreek heeft een groeiambitie. In de dat het inwonertal tot en met 2025 moet groeien naar 41.000 inwoners. Daar tegenover staat een regionale woonvisie die inzet op krimp. De woonvisie gaat voor Oude IJsselstreek uit van 38.000 inwoners in 2020, maar wel een toename in het aantal huishoudens. Een toe- of afname van de bevolking heeft invloed op het verkeer in Oude IJsselstreek. Maar een robuust verkeerssysteem draagt ook bij aan de bevolkingsontwikkelingen. In dit GVVP gaan we uit van een toekomstvast verkeerssysteem dat de mogelijke bevolkingsgroei op kan vangen. Wel nemen we in ogenschouw wat de consequenties voor het verkeersbeleid zijn wanneer er toch een bevolkingskrimp plaatsvindt.
gebied van leefbaarheid en ongewenst verkeer in kwetsbare gebieden (bijvoorbeeld in de kleine kernen). In dit GVVP worden keuzes gemaakt die aan de ene kant de (lokale) verkeersproblemen oplossen en kansen voor de regio benutten, maar aan de andere kant de ongewenste (neven)effecten beperken. Leefbare wijken en buurten ongemakken die daarmee verbonden zijn, speelt zich voor veel inwoners af in de eigen omgeving: de buurt, het dorp, de weg naar werk of school. De beginspraak (georganiseerd in september 2009 als startpunt van dit nieuwe GVVP) laat zien dat op wijk- en buurtniveau diverse knelpunten worden ervaren. Dit GVVP heeft niet de intentie om al deze knelpunten individueel op te lossen, maar geeft wel de beleidskaders waarbinnen de probleemaanpak kan plaatsvinden. In bijlage 1 is het totstandkomingproces van het GVVP beschreven.
GVVP Oude IJsselstreek 2010-2020 GVVP Oude IJsselstreek 2012-2020
5
Opbouw van het GVVP Deel 1 Analyse Het GVVP begint met een inventarisatie van de huidige verkeerssituatie van Oude IJsselstreek. Daarbij is niet alleen aandacht voor feiten en onderzoeksresultaten zoals de inrichting van de wegen en het aantal verkeersongevallen. Een belangrijk onderdeel van deze inventarisatie is ook hoe de huidige verkeerssituatie wordt ervaren door de bewoners van Oude IJsselstreek. Naast een inventarisatie van de huidige situatie, zijn ook de gaat het niet alleen om ruimtelijke en infrastructurele ontwikkelingen, maar ook om regionale beleidskeuzen en actuele
Deel 2 Visie Op basis van de analyse van de huidige en toekomstige situatie is een visie ontwikkeld op het functioneren van het verkeers- en vervoersysteem in Oude IJsselstreek. Een eigen gemeentelijke mobiliteitsaanpak maakt duidelijk wat de gemeentelijke ambities zijn en op welke wijze deze worden gerealiseerd. Vertrekpunt voor het GVVP is een bevolkingsgroei, maar uit diverse prognoses blijkt dat een bevolkingskrimp ook goed mogelijk is. Deel 2 eindigt met een beschrijving van de mate van krimpbestendigheid van het GVVP.
Deel 3 Beleid De visie en mobiliteitsaanpak zijn vertaald in beleid. Beleid dat in hoofdlijnen is gericht op het goed functioneren van de verkeersnetwerken voor (vracht)auto, fiets en openbaar vervoer, de keuzegedrag door reizigers (verkeersveilig weggedrag, mobiliteitsmanagement en duurzame mobiliteit). De rode draad binnen de verkeersnetwerken is de wegencategorisering. Deze bestaat uit een functietypering van de wegen (binnen en buiten de bebouwde kom) en de bijbehorende voorkeurskenmerken. De wegencategorisering is aangevuld voor vrachtverkeer (hoofdroutes), hulpdiensten (uitrukroutes) en landbouwverkeer (voorkeursroutes). Deel 4 Uitvoering De verkeersnetwerken en het thematische beleid geven een beeld waar Oude IJsselstreek de komende jaren naartoe gaat werken. Deel 4 gaat in op maatregelen die noodzakelijk zijn om de gemaakte keuzen te bereiken. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen fysieke maatregelen (zoals de aanleg van nieuwe wegen) en gedragsmaatregelen (zoals verkeerseducatie). Naast de uitvoering van concrete projecten en maatregelen zal de uitvoering van het gemeentelijke verkeer- en vervoerbeleid grotendeels afhankelijk zijn van samenwerking in regionaal verband (provincie Gelderland, ROVG, Regio Achterhoek, buurgemeenten, grensoverschrijdend).
Een regionale mobiliteitsagenda maakt inzichtelijk welke dossiers Oude IJsselstreek op de regionale politiek-bestuurlijke agenda wil plaatsen. GVVP Oude IJsselstreek 2010-2020 GVVP Oude IJsselstreek 2012-2020
6
Het speelveld van verkeer en vervoer in Oude IJsselstreek in termen van knelpunten, trends en ontwikkelingen en actuele
Analyse
Visie
Zo kijken we aan tegen verkeer en vervoer in Oude IJsselstreek, in het licht van ambities en geconstateerde knelpunten.
Beleid
Uitvoering
Met deze samenhangende beleidskeuzen (ten aanzien van de verkeersnetwerken en -
Dit is wat we regionaal op de mobiliteitsagenda willen zetten en zelf concreet gaan doen en realiseren!
GVVP Oude IJsselstreek 2010-2020 GVVP Oude IJsselstreek 2012-2020
7
Deel 1 Analyse Het speelveld van verkeer en vervoer in Oude IJsselstreek in termen van knelpunten, trends en ontwikkelingen en actuele
Analyse
Visie
Zo kijken we aan tegen verkeer en vervoer in Oude IJsselstreek, in het licht van ambities en geconstateerde knelpunten.
Beleid
Uitvoering
Met deze samenhangende beleidskeuzen (ten aanzien van verkeersnetwerken en -
Dit is wat we regionaal op de mobiliteitsagenda willen zetten en zelf concreet gaan doen en realiseren!
GVVP Oude IJsselstreek 2010-2020 GVVP Oude IJsselstreek 2012-2020
8
Huidige situatie wegenstructuur Regionaal ligt de gemeente Oude IJsselstreek ingeklemd tussen de Rijkswegen A18 en N18 (Twenteroute) en de Bundesautobahn A3 (de verbinding met de A12 richting Arnhem). Hoewel dit op het oog een voortreffelijke regionale bereikbaarheid biedt, heeft de gemeente enkel rechtstreekse aansluitingen op de A18 en N18: afrit 4 Doetinchem-Oost op de A18 (via N317 richting Terborg/Ulft/Gendringen) en rechtstreekse aansluitingen op de N18 via de Doetinchemseweg en Zelhemseweg bij Varsseveld en via de provinciale wegen N318/N330. Oude IJsselstreek heeft geen rechtstreekse aansluiting op de A3, wat de regionale bereikbaaheid vanuit zuidelijke richting kwetsbaarder maakt. De verstedelijkingsas Terborg-Silvolde-Ulft-Gendringen wordt vanaf de A18 uit noordelijke richting ontsloten via de provinciale weg Heerenberg/Zeddam) via de provinciale wegen N816 (richting Ulft/Gendringen) en de N335 (richting Etten/Terborg/Silvolde). De provinciale weg N818 vormt de verbinding tussen Terborg/Silvolde en Varsseveld, maar heeft op regionale schaal (samen met de N335 en N318) ook een functie als verbinding tussen ZeddamVarsseveld-Aalten-Winterswijk. Deze verbinding leidt tot doorgaand (sluip)verkeer door Terborg.
Analyse
Visie
Beleid
Uitvoering
snelheidsregimes van de wegen in de grote kernen en het buitengebied weergegeven. Binnen de grote kernen zijn (wat betreft ontsluitingswegen (50 km/uur) met daartussen grote(re) aaneengesloten verblijfsgebieden (30-zones). De kleinere kernen in het buitengebied zijn vrijwel allemaal ingericht als 30-zone. Het buitengebied wordt ontsloten door de provinciale 80-wegen (en een enkele gemeentelijke weg, tussen Varsseveld en Sinderen bijvoorbeeld) met daartussen (in het zuidelijk deel van de gemeente) ingerichte 60-zones. In het noordelijk deel van de gemeente zijn nog geen 60-zones ingericht. Bij deze kaarten past wel de kanttekening dat een snelheidsregime op zich niks zegt over het inrichtingsniveau van een weg. Bij een functie van een weg hoort een op die functie toegesneden inrichting, waarvan het snelheidsregime een onderdeel is. Als voortvloeisel van dit GVVP kan worden beoordeeld of van de wegen waarvan wordt verondersteld dat ze volgens de landelijke richtlijnen zijn ingericht, functie en inrichting met elkaar in overeenstemming zijn en zo nee, welke maatregelen getroffen moeten worden om dit te bereiken.
GVVP Oude IJsselstreek 2010-2020 GVVP Oude IJsselstreek 2012-2020
9
Huidige snelheidsregimes kernen
Legenda 80 km/uur 60 km/uur 50 km/uur verblijfsgebied (30-zone) Analyse
Visie
Beleid
Uitvoering
GVVP Oude IJsselstreek 2010-2020 GVVP Oude IJsselstreek 2012-2020
10
Ingerichte 60-zones
Legenda 60-zone ingericht gemeentegrens
Analyse
Visie
Beleid
Uitvoering
GVVP Oude IJsselstreek 2010-2020 GVVP Oude IJsselstreek 2012-2020
11
Huidige situatie openbaar vervoer Vervoerders
Ontsluitende buslijnen (buurtbus)
De gemeente Oude IJsselstreek is zowel per trein als per bus bereikbaar. Tijdens de totstandkoming van dit GVVP verzorgt Syntus het treinvervoer en Arriva het busvervoer. De overgang in 2012 naar een andere treinvervoerder heeft naar verwachting geen directe consequenties voor het openbaar vervoeraanbod in de gemeente Oude IJsselstreek.
Ook rijden er door Oude IJsselstreek bussen die een meer ontsluitend karakter hebben (en waar snelheid een ondergeschikte rol speelt). Dit zijn lijn 42 (Terborg-Gendringen) en de buurtbussen 197 (Megchelen -Heerenberg met haltes in Varsselder, Ulft, Gendringen) en 194 (Zelhem-Dinxperlo met haltes in Heelweg, Varsseveld, Sinderen, Breedenbroek). Per medio december 2011 wordt lijn 197 aangepast (Terborg - -Heerenberg met haltes in Silvolde, Bontebrug, Ulft, Varsselder, Azewijn en Lengel) en wordt lijn 195 toegevoegd (Terborg - Megchelen met haltes in Etten, Ulft en Gendringen). De frequentie van deze lijnen is maximaal 1x per uur. Het rijden van de buurtbussen is afhankelijk van de inzet van
Spoor De kernen Terborg en Varsseveld liggen aan de enkelspoor spoorlijn tussen Arnhem en Winterswijk. Vanaf de stations in Terborg en Varsseveld kan 2x per uur in de richting van Arnhem en Winterswijk worden gereisd. Verbindende buslijnen Een andere bovenregionale openbaar vervoerverbinding is de (snel)buslijn 74 tussen Doetinchem en Enschede (via onder andere Westendorp en Varsseveld). Door de week rijdt deze bus 2x per uur in beide richtingen. Naast de oostbuslijnen in de as Terborg-Silvolde-Ulft-Gendringen. Dit zijn lijn 40 (Dinxperlo-Doetinchem met haltes in Terborg, Silvolde, Breedenbroek) en lijn 28 (Doetinchem-Gendringen met haltes in Terborg, Silvolde, Ulft, Etten). De frequentie van deze lijnen is maximaal 2x per uur.
Analyse
Visie
Beleid
Uitvoering
voor het rijden van de buurtbussen. Regiotaxi In de hele Achterhoek, en dus ook de gemeente Oude IJsselstreek, kan gebruik worden gemaakt van de Regiotaxi. Dit is een vorm van collectief vervoer van deur tot deur dat voor iedereen toegankelijk is op afroep, zeven dagen per week. Het systeem wordt gefinancierd door de Provincie Gelderland en de Achterhoekse gemeenten. De duidelijkheid van het OV-netwerk in termen van informatievoorziening over vervoersmogelijkheden, dienstregelingen (vertrek- en aankomsttijden) en haltevoorzieningen laat te wensen over en is voor verbetering vatbaar. GVVP Oude IJsselstreek 2010-2020 GVVP Oude IJsselstreek 2012-2020
12
Regionaal openbaar vervoernetwerk 2010
Legenda spoorlijn regionale buslijn buurtbus
Bron: Syntus
Analyse
Visie
Beleid
Uitvoering
GVVP Oude IJsselstreek 2010-2020 GVVP Oude IJsselstreek 2012-2020
13
Huidige situatie mobiliteitsgedrag Modal split
Fiets- en autogebruik naar afstand
De modal split is de verdeling van de (personen)verplaatsingen over de verschillende vervoermiddelen. De auto en de fiets zijn binnen de gemeente Oude IJsselstreek de meest gebruikte vervoermiddelen. Meer dan 80% van alle verplaatsingen vindt plaats met een van deze vervoermiddelen: 52% auto (als bestuurder en passagier) en 31% fiets. Het openbaar vervoergebruik is erg laag in de gemeente, ondanks de aanwezige trein- en busverbindingen. Landelijk is ongeveer 5% van alle verplaatsingen met het openbaar vervoer, in Oude IJsselstreek is dit slechts 1%.
Op afstanden tot 2,5 kilometer heeft de fiets in Oude IJsselstreek een duidelijke concurrentiepositie ten opzichte van de auto. Ruim 60% van de verplaatsingen wordt op deze afstanden met de fiets gemaakt. Voor afstanden tussen de 2,5 en 10 kilometer is het de auto die de dienst uitmaakt. Meer dan de helft (tot driekwart) van de verplaatsingen wordt op die afstanden met de auto gemaakt. Op afstanden groter dan 10 kilometer is de positie van de auto schijnbaar onaantastbaar, met ruim 90% van de verplaatsingen.
Modal split Oude IJsselstreek, gemiddelde 1999-2007 (Bron: MON)
Analyse
Visie
Beleid
Uitvoering
Fiets- en autogebruik naar afstand in Oude IJsselstreek, gemiddelde 1999-2007 (Bron: MON)
GVVP Oude IJsselstreek 2010-2020 GVVP Oude IJsselstreek 2012-2020
14
Huidige situatie mobiliteitsgedrag Verplaatsingsmotieven De belangrijkste motieven in Oude IJsselstreek om te verplaatsen zijn gerelateerd aan de dagelijkse bezigheid van winkelbezoek (22%) en sociaal-recreatieve motieven (35%): op visite gaan, naar de sportclub, een mooie fietstocht maken etc. Het motief woonwerk, waar verkeer en verkeersproblematiek als files vaak mee in verplaatsingsmotieven zijn de auto en de fiets in Oude IJsselstreek de belangrijkste vervoerswijzen, al valt op dat het openbaar vervoer
Motief
Vervoerswijze Auto
OV
Fiets
Overig
Totaal
Werk
19%
22%
16%
5%
16%
Zakelijk
6%
0%
1%
3%
4%
School
2%
39%
13%
11%
7%
Winkel
25%
3%
23%
12%
22%
Sociaalrecreatief
30%
27%
33%
54%
35%
Rest Overig
18%
9%
14%
15%
16%
Totaal
100%
100%
100%
100%
100%
Modal split naar vervoerswijze en motief Oude IJsselstreek, gemiddelde 1999 2007 (Bron: MON)
Analyse
Visie
Beleid
Uitvoering
GVVP Oude IJsselstreek 2010-2020 GVVP Oude IJsselstreek 2012-2020
15
Huidige situatie mobiliteitsgedrag Straat
Verkeersintensiteiten De kaart en tabel met verkeersintensiteiten laat zien hoeveel voertuigen er op een gemiddelde werkdag over de belangrijkste wegen in Oude IJsselstreek rijden (gegevens verkeersmodel). De N18 is de drukste weg in de gemeente, maar deze is ook ingericht om veel verkeer te kunnen verwerken. De provinciale wegen (buiten de bebouwde kom) kunnen een intensiteit tot 20.000 voertuigen goed verwerken. Op geen van de wegen in Oude IJsselstreek overstijgt de intensiteit dit maximum. Op de doorgaande wegen binnen de bebouwde kom geven intensiteiten tot 10.000 15.000 motorvoertuigen per etmaal in principe geen doorstromingsproblemen. De Zeddamseweg in Etten/Terborg is de drukste weg die in gemeentelijk beheer valt en komt in de buurt van dit maximum. Hierdoor ontstaan tijdens de spits vertragingen en staan er regelmatig wachtrijen voor het kruispunt met de N317. Ook is de intensiteit hinderlijk voor aanwonenden, aangezien de huizen dicht op de weg staan. Uit een verkeersonderzoek van de gemeente blijkt dat ongeveer 40% van het verkeer op de Zeddamseweg geen herkomst en bestemming heeft in Etten en Terborg. De intensiteiten in de overige kernen zijn een stuk lager. Structurele doorstromingsproblemen komen in deze kernen ook niet voor.
Problemen die wel voorkomen in de gemeente zijn een slechte oversteekbaarheid en hinder van verkeer omdat de woningen dicht op de weg staan. Uit reacties van inwoners blijkt dat dit speelt in Silvolde (Ulftseweg) en Ulft (Debbeshoek).
Analyse
Visie
Beleid
Uitvoering
Intensiteiten 2008 (mvt/etm)
1. N18, Doetinchem
Varsseveld
23.300
2. N317, Doetinchem
Etten
15.800
3. N317, Etten
Silvolde
6.400
4. N317, Ulft - Dinxperlo
6.600
5. N335, Zeddam - Etten
5.500
-Heerenberg - Ulft
5.000
7. Netterdensestraat, Netterden - Gendringen
1.300
8. N818, Terborg
5.800
9. N318, N18
Varsseveld
Varsseveld
10. Sinderenseweg, Sinderden
11.600 Varsseveld
4.900
11. Etten, Zeddamseweg
11.800
12. Terborg, Rijksweg
8.500
13. Silvolde, Ulftseweg
4.500
14. Ulft, Debbeshoek
5.400
15. Ulft, Berghseweg
5.600
16. Gendringen, Staringstraat
5.700
17. Varsseveld, Doetinchemseweg
5.500
18. Varsseveld, Burg. van de. Zandestraat
3.400
GVVP Oude IJsselstreek 2010-2020 GVVP Oude IJsselstreek 2012-2020
16
Verkeersintensiteiten 2008 (motorvoertuigen/etmaal)
Legenda 0
Analyse
Visie
Beleid
Uitvoering
GVVP Oude IJsselstreek 2010-2020 GVVP Oude IJsselstreek 2012-2020
1.000
1.000
2.000
2.000
5.000
5.000
10.000
10.000
15.000
15.000
25.000
17
Huidige situatie verkeersveiligheid Ongevalcijfers Verkeersveiligheid is en blijft een belangrijk thema in Oude van problemen op onveilige kruispunten en wegvakken. Wanneer we kijken naar de ongevalcijfers over een periode van 5 jaren (periode 2005 2009), dan zien we in Oude IJsselstreek de volgende ontwikkeling: -
het aantal verkeersdoden is afgenomen tussen 2005 en 2007 (met in 2007 geen enkele verkeersdode), maar in 2008 waren er 5 verkeersdoden te betreuren, in 2009 ligt dit aantal weer op het niveau van 2005 (2 verkeersdoden);
-
het aantal ziekenhuisopnamen als gevolg van een verkeersongeval neemt tussen 2005 en 2008 per saldo toe, maar neemt in 2009 fors af tot 17 ziekenhuisopnamen (-50% t.o.v. 2008);
-
bijna de helft van de ernstige verkeersslachtoffers (doden en ziekenhuisopnamen) bevindt zich in de leeftijdsgroep 25 59 jaar. Hoewel dit een hoog percentage is, is dit niet opvallend ten opzichte van landelijke ongevalcijfers;
-
bijna de helft van de verkeersslachtoffers is automobilist;
-
geen voorrang verlenen is in bijna de helft van de ernstige ongevallen de dominante ongevaloorzaak.
Analyse
Visie
Beleid
Uitvoering
Met name de spectaculaire daling van het aantal ziekenhuisopnamen in 2009 kan tot de voorzichtige conclusie leiden dat Oude IJsselstreek goed op weg is in de aanpak van de verkeersonveiligheid. Hier past echter wel de kanttekening bij dat de komende jaren dan moet blijken of er in 2009 sprake was van een uitschieter of van een structurele verbetering. Daarnaast neemt de betrouwbaarheid van de ongevalstatistieken af door een lagere registratiegraad door politie. In regionaal verband is de keuze gemaakt om bij de analyse van ongevallen gebruik te maken van de ongevallencijfers op provinciale schaal (geleverd door het ROVG), aangevuld met de inzichten op lokale schaal over objectieve en subjectieve verkeersonveiligheid. Landelijke verkeersveiligheidstatistieken Op enkele punten wijken de ongevalgegevens in Oude IJsselstreek af van landelijke gemiddelden: -
binnen de leeftijdsgroep 18 24 jaar vallen in de gemeente Oude IJsselstreek relatief veel verkeersslachtoffers (20% van het slachtoffertotaal, tegenover 13% landelijk);
-
het aandeel automobilisten is erg hoog onder de ernstige verkeersslachtoffers in Oude IJsselstreek (46% ten opzichte van 29% landelijk);
-
slechts 19% van de verkeersslachtoffers is fietser. Landelijk is dit percentage 41%.
GVVP Oude IJsselstreek 2010-2020 GVVP Oude IJsselstreek 2012-2020
18
Ongevalsstatistieken 2005
2009 (Bron: ViaStatonline)
Ongevalsoorzaak ernstige verkeersslachtoffers 2005-2009 Ernstige verkeersslachtoffers 2005-2009
Vervoerswijze ernstige verkeersslachtoffers 2005-2009 Leeftijd ernstige verkeersslachtoffers 2005-2009 Analyse
Visie
Beleid
Uitvoering
GVVP Oude IJsselstreek 2010-2020 GVVP Oude IJsselstreek 2012-2020
19
Huidige situatie verkeersveiligheid Ongevallenconcentraties
Drugsgebruik en verkeer
oplossen van verkeersonveilige plekken in de gemeente. Uit een analyse van de ongevalgegevens blijkt dat er op dit moment nog 18 locaties zijn die worden aangemerkt als verkeersongevallenconcentratie (VOC). Dit zijn plekken waar in de afgelopen 3 tot 5 jaar minimaal 3 slachtofferongevallen hebben plaatsgevonden. Twee locaties binnen de gemeente gelden als blackspot (minimaal 6 slachtofferongevallen in de afgelopen 3 tot 5 jaar). Deze blackspots zijn: -
kruising N335 (Zeddamseweg)
-
kruising Kapelweg-Toldijk.
N317 (Slingerparallel);
In overleg met de provincie Gelderland, als verantwoordelijk wegbeheerder, zal naar een oplossing voor de kruising N335/N317 moeten worden gezocht. Voor de kruising Kapelweg-Toldijk is de gemeente verantwoordelijk wegbeheerder. Uit analyse blijkt dat een combinatie van hoge snelheden, onoverzichtelijkheid van de kruising en een hoog aandeel doorgaand verkeer (tussen Silvolde en Varsseveld) zorgt voor de concentratie van slachtofferongevallen. Deze situatie verandert als de inrichting van de wegen in overeenstemming met de functie worden gebracht (duurzaam veilig).
Uit verschillende onderzoeken blijkt een sterke toename van drugsgebruik in het verkeer. Als grensregio heeft de Achterhoek hier nog sterker mee te maken door drugstoeristen. Gebruik van drugs in het verkeer leidt, gelijk met medicijnengebruik, tot beperkte vermogens bij (auto)mobilisten. De gevolgen zijn vergelijkbaar met alcoholgebruik. In het handhavingsbeleid, de verkeerseducatie en communicatie moet hierop worden ingesprongen. Beveiliging spoorwegovergangen In de Achterhoek liggen nog verschillende onbewaakte gelijkvloerse spoorwegovergangen. Een deel daarvan is voor particulier gebruik, voetgangers. Er is daardoor risico op conflicten. De provincie Gelderland is met Prorail bezig om een deel van die overgangen op te heffen. Dit is een gunstige ontwikkeling voor de verkeersveiligheid.
uit dit overzicht corresponderen met de kaart op de volgende pagina.
Analyse
Visie
Beleid
Uitvoering
GVVP Oude IJsselstreek 2010-2020 GVVP Oude IJsselstreek 2012-2020
20
Verkeersongevallenconcentraties en blackspots
7
3 2 1
9
4 5
7 6
8 13
14
12 10
15
11 16
17
Legenda
Analyse
Visie
Beleid
Uitvoering
15
Verkeersongevallenconcentratie
9
Blackspot
GVVP Oude IJsselstreek 2010-2020 GVVP Oude IJsselstreek 2012-2020
21
Huidige situatie subjectieve knelpunten Voor het opstellen van het GVVP is gekozen voor een interactieve aanpak vanuit de gedachte dat alle betrokkenen een waardevolle inbreng kunnen leveren. Om de juiste informatie vanuit de betrokkenen goed te kunnen inventariseren zijn bijeenkomsten gehouden met: -
inwoners: beginspraak (knelpunten benoemen) en dorpengesprek (keuzen maken);
-
dorpsraden en belangenverenigingen: werkatelier (oplossingsrichtingen benoemen);
-
ambtenaren van de gemeente Oude IJsselstreek: projectgroep (inhoudelijke afstemming op andere beleidsterreinen).
Op basis van de verschillende bijeenkomsten is een inventarisatie gemaakt van de belangrijkste knelpunten in de gemeente. In totaal zijn meer dan 150 knelpunten genoemd. Het gaat hier om verkeerssituaties en/of locaties die door inwoners als hinderlijk of onveilig worden ervaren; het zijn in die zin dus subjectieve knelpunten. Hieronder volgen per thema de belangrijkste subjectieve knelpunten.
Bereikbaarheid -
hinder van doorgaand (vracht)verkeer door Terborg, Silvolde en Sinderen;
-
verdwijnen aansluiting Zelhemseweg/N18 (Varsseveld) met als gevolg extra druk op Doetinchemseweg en Jolinkweg;
-
ontsluiting bouwlocaties Ulft: DRU, Biezenakker, Hutten-Zuid;
-
vrees voor doorgaand verkeer Netterden na aanleg aansluiting Emmerich-Ost;
-
toenemende spanning tussen duurzaam veilige inrichting en bussen, hulpdiensten;
-
grootte landbouwvoertuigen en plek landbouwvoertuigen op de weg.
Parkeren -
parkeersituatie centrum Varsseveld: te weinig capaciteit en lang parkeren;
-
parkeerdruk oudere wijken Ulft;
-
parkeren vrachtwagens in kernen.
In bijlage 3 is een volledige lijst opgenomen van alle genoemde (subjectieve) knelpunten
Analyse
Visie
Beleid
Uitvoering
GVVP Oude IJsselstreek 2010-2020 GVVP Oude IJsselstreek 2012-2020
22
Huidige situatie subjectieve knelpunten Verkeersveiligheid -
te hard rijden in woonwijken en 60-zones;
-
slechte oversteekbaarheid aantal wegen voor fietsers, voetgangers en mindervaliden.
Locaties verkeersknelpunten 149
30 61 81
148
139
147
59 60
Openbaar vervoer
134
2
79 145
146
63
136 135
19
-
te weinig fietsstallingen stations Terborg en Varsseveld;
-
te grote afstand tussen bushaltes buiten de kern Ulft;
138
3
57
62
137 29
125 118
65
25
119
120
117 76
124 17 114 128
10
153
64 152
115 127 86
126 87
-
58
111
116 121
130
123
112
113
20
131
129
8
46
101
122
96
47
74
11
75
73
overlast dieseltrein Arnhem-Winterswijk (geluid, lucht).
105
154
100
43
69
70
72 155
102
14
107
97 68 98
45 15
99
13
42 71
103
156
16
77
104
106
44 1
56
144
95
108 80
109
53 78
132
50
51
110
133 55 142
Inrichting en onderhoud wegen en fietspaden
141
52
38
28
37
140
27
9
54
82
6
4
18
26
91
5 47
143
49
84
48
151
-
smal, hobbelig, onoverzichtelijk, overlast drempels etc;
-
herkenbaarheid wegennet: wel 60-zones voormalige gemeente Gendringen, niet voormalige gemeente Wisch;
24 85
89
150 88
66
67 90
7
39
12
83
34
33
-
verkeerskundige oplossingen in stedelijke omgeving (ontbreken relatie met stedenbouw, bijvoorbeeld de herinrichting van de Walstraat in Terborg).
35 41 94 93
36
92 40
Legenda Bereikbaarheid auto Bereikbaarheid fiets Bereikbaarheid openbaar vervoer Leefbaarheid kernen Verkeersveiligheid Beheer en onderhoud
Analyse
Visie
Beleid
Uitvoering
GVVP Oude IJsselstreek 2010-2020 GVVP Oude IJsselstreek 2012-2020
23
Huidige situatie conclusies -
Het autogebruik in Oude IJsselstreek is relatief hoog, maar dit leidt niet tot capaciteitsproblemen op de wegen. Er is geen structurele filevorming. Uitzondering is de ontsluitende weg door de kernen Etten en Terborg (Zeddamseweg, Walstraat). Door de ligging van deze weg in het provinciale wegennet (op de -Heerenberg/Zeddam Varsseveld Aalten Winterswijk) in combinatie met de aantrekkelijkheid van de routes (80 km/uur buiten de kom), is deze weg door de kernen aantrekkelijk voor doorgaand verkeer. Dit leidt in de spitsperioden tot een hoge verkeersdruk. De uitdaging is hier om het aandeel doorgaand verkeer te verminderen.
-
De verkeersveiligheid in Oude IJsselstreek is een blijvend aandachtspunt. De groep (jonge) automobilisten is een grote groep in de ongevalstatistieken. Voor deze doelgroep zal meer aandacht moeten zijn, ondermeer in de vorm van
-
Een andere verkeersveiligheidsopgave ligt in de inrichting van het wegennet. Niet alle wegen in het buitengebied zijn Duurzaam Veilig ingericht (60-zones). Recent landelijk onderzoek van de SWOV laat zien dat de inrichting van 60zones (verblijfsgebieden buiten de bebouwde kom) in de afgelopen 10 jaar 60 verkeersdoden heeft bespaard. Een verdere verbetering van de verkeersveiligheid in Oude IJsselstreek kan bereikt worden door de inrichting van de 60zones af te ronden. In de periode tot 2020 is dit een belangrijke opgave.
-
De gemeente Oude IJsselstreek is relatief goed bereikbaar met het openbaar vervoer. Heel grote knelpunten in het openbaar vervoer doen zich niet voor. Bij het oplossen van knelpunten is de gemeente vooral afhankelijk van de provincie Gelderland (als concessiebeheerder) en vervoerders. Aandachtspunten vanuit OV zijn de stationsomgevingen (voldoende stalling- en parkeerruimte), goede informatievoorziening over vervoersmogelijkheden en dienstregeling en bussen door woonwijken (spanningsveld met Duurzaam Veilige inrichting).
-
Uit de beginspraak blijkt dat er veel subjectieve gevoelens zijn ten aanzien van verkeer in Oude IJsselstreek. Hoewel niet al die gevoelens ook daadwerkelijk knelpunten zijn, draagt de verkeerssituatie in de directe woonomgeving wel bij aan de verkeersbeleving in zijn algemeenheid. Er zal dus aandacht moeten zijn voor een goede klachtenafhandeling en een aanpak die voorziet in het snel oplossen van kleine verkeersproblemen.
oplossen van onveilige kruispunten en wegvakken. Toch blijkt uit de ongevallenanalyse dat er nog 18 ongevallenconcentraties zijn, waarvan 5 blackspot-locaties.Oplossing van de blackspots zal samen met de provincie Gelderland moeten gebeuren, aangezien het in alle gevallen gaat om kruisingen met provinciale wegen (N317, N816). Aandacht voor de overige ongevallenconcentraties is nodig, omdat deze kunnen uitgroeien tot blackspots.
Analyse
Visie
Beleid
Uitvoering
GVVP Oude IJsselstreek 2010-2020 GVVP Oude IJsselstreek 2012-2020
24
Toekomstige situatie trends Vergrijzing Al enkele decennia is sprake van dalende geboortecijfers. Hierdoor vergrijst de Nederlandse samenleving in hoog tempo. Kenmerkend is dat die ouderen in vergelijking tot bijvoorbeeld 20 jaar gelden veel mobieler zijn. Het sterk gestegen autobezit in combinatie met participeert in de samenleving. Zij zijn verantwoordelijk voor een groot aantal verplaatsingen met vooral sociaal-recreatieve doeleinden. Feit is dat ouderen te maken krijgen met fysieke beperkingen, die van invloed zijn op hun verkeersgedrag. Beperkingen op bijvoorbeeld het terrein van zicht, gehoor en reactievermogen vragen om gerichte maatregelen op het gebied van verkeersveiligheid (communicatie, verkeerseducatie). Bij deze groep vallen relatief gezien meer verkeersslachtoffers. Bevolkingskrimp De Achterhoek krijgt in de periode 2020-2040 te maken met een krimp van de bevolking. Die krimp vindt vooral plaats in het landelijk gebied en de kleinere kernen. Die krimp hangt samen met de vergrijzing. Er sterven meer mensen dan er geboren worden, daarnaast zijn de beroepsmogelijkheden in bepaalde gebieden beperkt. Risico van bevolkingskrimp ligt in de verschraling van sociale functies. Scholen, winkels, banken etc. hebben een bepaalde omvang aan inwoners nodig om rendabel te kunnen functioneren. Wanneer dit niet het geval is zijn mensen aangewezen op verder gelegen voorzieningen.
Analyse
Visie
Beleid
Uitvoering
De gemiddelde verplaatsingsafstand neemt daardoor toe en ook de noodzaak om gebruik te maken van de auto in plaats van fiets of lopen. Daarnaast zal door de verandering in gezinssamenstelling (meer kleine gezinnen en alleenstaanden) het gemiddeld aantal verplaatsingen per inwoner toenemen. De verkeersveiligheid is daarmee uiteraard niet gebaat. Een logisch samenhangend wegennet en conform de Duurzaam Veilig richtlijnen ingerichte wegen zijn dan belangrijk om verkeersongevallen te voorkomen. Schaalvergroting Een belangrijke maatschappelijke tendens is schaalvergroting. We zien dit bijvoorbeeld in het onderwijs, bij ziekenhuizen, zorginstellingen en sociaalrecreatieve functies als buurthuizen, bibliotheken etc. Deze concentratie leidt tot druk bezochte functies in de meer stedelijke gebieden. Dit vraagt om zorgvuldige inrichting van het (stedelijke) wegennet. Ook moet veel aandacht uitgaan naar een verkeersveilige afwikkeling voor de fiets en voetganger. Juist in druk bezochte gebieden met veel zoekverkeer (naar parkeerplaatsen) ontstaan ongelukken. Wat betreft het aantal autoverplaatsingen is het effect moeilijk in te schatten. Concentratie van voorzieningen kan enerzijds leiden tot langere verplaatsingen, maar anderzijds tot minder verplaatsingen.
GVVP Oude IJsselstreek 2010-2020 GVVP Oude IJsselstreek 2012-2020
25
Toekomstige situatie trends Landbouwverkeer Specifieke aandacht qua schaalvergroting vraagt de agrarische sector. Door schaalvergroting ontstaan minder bedrijven, maar wel grotere bedrijven. Het landbouwverkeer (en vooral ook loonwerkers) moeten zich over langere afstanden verplaatsen. Op parallelwegen en erftoegangswegen kan het landbouwverkeer in conflict komen met (brom)fietsers en voetgangers. Door de toegenomen omvang van landbouwvoertuigen is passeren op veel wegvakken moeilijk. Daarnaast vergt deze toename in omvang oplossingen is het realiseren van landbouwpasseerhavens. Verder wordt landelijk gediscussieerd over een rijbewijsplicht voor 16, 17 en 18-jarigen die een trekker besturen en kentekenregistratie.
wensen van de weggebruiker ten aanzien van bewegwijzering. Veel automobilisten beschikken over routenavigatie (TomTom e.d.). Het aantal automobilisten dat gebruik maakt van de bewegwijzering neemt hierdoor af, waardoor ook ongewenste routes vaker worden gebruikt. Landelijk worden op dit punt al afspraken gemaakt met producenten van navigatiesystemen. Dit is een punt dat ook vanuit regioverband om aandacht vraagt. Elektrische voertuigen Onder invloed van klimaatbeleid is sprake van snelle technologische ontwikkelingen op het gebied van elektrisch vervoer.
waardoor met name fietsers onvoldoende geattendeerd worden op naderend verkeer. Het gehoor is immers een belangrijke factor in verkeersveilig gedrag. Vanuit mobiliteitsmanagement wordt ook sterk ingezet op de elektrische fiets. Geluid is hierin minder van belang voor de verkeersveiligheid. Wel blijken ouderen die gebruik maken van de elektrische fiets een hoger risico te hebben op ongelukken. Een deel van hen blijkt onvoldoende in staat door de hogere snelheid te anticiperen op verkeerssituaties. Onder andere in de vorm van communicatiecampagnes kan worden gewezen op de beschreven gevaren.
Analyse
Visie
Beleid
Uitvoering
GVVP Oude IJsselstreek 2010-2020 GVVP Oude IJsselstreek 2012-2020
26
Toekomstige situatie ruimtelijke ontwikkelingen Oude IJsselstreek staat de komende jaren niet stil. Binnen de gemeente en op regionaal niveau zijn diverse ruimtelijke ontwikkelingen gepland.
De ontwikkelingsvisie is opgesteld als het richtinggevende kader voor de ruimtelijke ontwikkelingen die binnen de gemeente plaatsvinden. Kort samengevat komt de ontwikkelingsvisie neer op: -
Oude IJsselstreek ontwikkelt zich tot een vitale plattelandsgemeente;
-
Oude IJsselstreek is vanuit alle windstreken goed bereikbaar, bovenlokale voorzieningen liggen op een steenworp afstand in de centrumgemeente Doetinchem;
-
Oude IJsselstreek biedt ruimte aan behoud en groei van bestaande (lokale) werkgelegenheid en bedrijvigheid; ruimte voor nieuwe vestigingen is hard nodig;
-
bouwen voor doelgroepen is nodig voor het behoud van draagvlak van de vele voorzieningen die in Oude IJsselstreek aanwezig zijn.
Analyse
Visie
Beleid
Uitvoering
Structuurvisie Het ruimtelijk beleid is weergegeven in de Structuurvisie Oude IJsselstreek 2025. Uitgegaan wordt van een bescheiden groei van 40.000 naar 41.000 inwoners. Parallel hieraan zal ook de woningbouwopgave teruggebracht moeten worden. Hierbij wordt ook rekening gehouden met een mogelijke krimp van de bevolkingsomvang. In de regionaal opgestelde prognoses neemt de bevolking tot 2020 af tot 38.000 inwoners, terwijl het aantal huishoudens wel toeneemt. De woningbouwontwikkeling vindt voornamelijk plaats in de cluster Ulft-Silvolde-Terborg-Etten. Ook in de omgeving van de kern Varsseveld vindt een extra economische ontwikkeling plaats met bijbehorende woningbouw.
GVVP Oude IJsselstreek 2010-2020 GVVP Oude IJsselstreek 2012-2020
27
Toekomstige situatie ruimtelijke ontwikkelingen Consequenties verkeer en vervoer De gemeentelijke ambitie heeft consequenties voor verkeer en vervoer in de gemeente. Om een indruk te geven wat bijvoorbeeld woningbouw betekent: elk huishouden maakt (gemiddeld) 5 tot 6 autoverplaatsingen per dag. De bouw van 2.500 woningen betekent in dit geval 12.500 tot 15.000 extra autoverplaatsingen per dag. De mobiliteitsgroei voor 2020 is doorgerekend aan de hand van het verkeersmodel zuidwest Achterhoek, zoals in de ontwikkelvisie is opgesteld. In deze berekeningen zijn bovenstaande ruimtelijke ontwikkelingen meegenomen, inclusief de opwaardering van de N18 tot regionale stroomweg.
Er ligt wel een opgave voor de kernen: de (toekomstige) bouw- en inbreidingslocaties moeten worden ingepast in de bestaande verkeersstructuren. Voor een aantal projecten (Centrumplan Ulft, Vogelbuurt-Biezenakker in Ulft) zijn hier al principebesluiten over genomen. Voor andere vraagstukken (Terborg/Silvolde/Etten, functie Debbeshoek/Frank Damenstraat in Ulft, kwaliteitsimpuls centrum Varsseveld) is dit nog niet gebeurd. De stedenbouwkundige inpassing en uitwerking van verkeersmaatregelen is bij deze vraagstukken een belangrijk aandachtspunt.
Uit de modelresultaten blijkt dat het aan Oude IJsselstreek gebonden verkeer (verkeer met een herkomst of bestemming in Oude IJsselstreek) toeneemt met 20 tot 25 procent. Deze groei doet zich vooral voor op de regionale hoofdwegen: de Rijkswegen A18/N18, de provinciale wegen N317, N816 en N318 en de ontsluitingswegen binnen de kernen. Deze wegen zijn bedoeld voor een vlotte afwikkeling van het verkeer tussen woon- en werkgebieden en voorzieningen. Deze toename van verkeer leidt naar verwachting niet tot problemen in de bereikbaarheid en verkeersafwikkeling.
Analyse
Visie
Beleid
Uitvoering
GVVP Oude IJsselstreek 2010-2020 GVVP Oude IJsselstreek 2012-2020
28
Ontwikkeling verkeersintensiteiten tussen 2008 en 2020
Legenda Gelijkblijvende intensiteit in 2020 Toename intensiteit in 2020 Afname intensiteit in 2020
Analyse
Visie
Beleid
Uitvoering
GVVP Oude IJsselstreek 2010-2020 GVVP Oude IJsselstreek 2012-2020
29
Toekomstige situatie infrastructurele ontwikkelingen Wegenprojecten -
Opwaardering van de Rijksweg N18 Varsseveld-Enschede (Twenteroute) tot regionale stroomweg met 2x2 rijstroken ter hoogte van Varsseveld en een snelheidsregime van 80 km/uur. De keuze voor de meest optimale ontsluiting van Varsseveld op de N18 (via de Zelhemseweg) staat nog open. Dit zal in gezamenlijk overleg gebeuren tussen Rijkswaterstaat, provincie Gelderland en gemeente Oude IJsselstreek.
-
Ter ontsluiting van bedrijvenpark Netpark (ten noordoosten van Emmerich) en de haven Emmerich is een volledige aansluiting gepland van de L90 Netterdensche Strasse op de A3 (het verlengde van de A12). Er is voorzien in een sluis in de Netterdensche Strasse om vrachtverkeer door de kernen ten noorden van de A3 te vermijden. Een definitief besluit over de aansluiting is nog niet genomen.
-
Vergroten verkeersveiligheid N318. Ter hoogte van Varsseveld wordt voorgesteld om de komgrens te benadrukken, de rotonde Hofskamp aan te passen (doorzicht middeneiland voorkomen, veiligheid fietsers vergroten) en de bochtstralen te vernauwen ter hoogte van de aansluiting Entinkweg. Besluitvorming over deze voorstellen moet nog plaatsvinden.
Analyse
Visie
Beleid
Uitvoering
-
De gemeente Montferland heeft het initiatief genomen om de N316 tussen de Terborgseweg en de Meilandsedijk door te trekken. Door het ontbreken van deze schakel is er een versnipperde provinciale infrastructuur tussen de A18 in het noorden en de A12/A3 in het zuiden. Dit stimuleert het gebruik van alternatieve routes over het gemeentelijk wegennet en door de lokale kernen, waardoor de leefbaarheid in de kernen onder druk staat. Voor de gemeente Oude IJsselstreek is de realisatie van de Ontbrekende Schakel van belang omdat deze de Heerenberg Ulft) en in de kern Netterden vermindert.
-
-Heerenberg-Ulft: in het kader van trajectmanagement gaat de provincie Gelderland in 2011 dit wegvak aanpakken. Het gaat daarbij niet alleen om onderhoudswerkzaamheden; waar mogelijk worden verkeersonveilige punten verbeterd. In onze gemeente gaat het daarbij met name om de kruising met de Azewijnsestraat (verkeersongevallenconcentratie) en de oversteek ter hoogte van de Hoofdstraat in VarsselderVeldhunten.
-
N818 Terborg-Varsseveld: in het najaar van 2010 wordt de parallelweg ingericht als 60 km-zone. Tegelijkertijd wordt de kruising N818-Keppelbroeksdijk-Munstermanstraat (verkeersongevallenconcentratie) aangepast. Op dit punt gebeuren elk jaar ongevallen en de kruising staat dan ook op de lijst van black spots. Het downgraden van de parallelweg naar 60 km/uur is waarschijnlijk een eerste stap op weg naar een functieverlaging van de hele N818.
GVVP Oude IJsselstreek 2010-2020 GVVP Oude IJsselstreek 2012-2020
30
Infrastructurele ontwikkelingen Kwaliteitsimpuls HOV-as Doetinchem-Enschede Opwaarderen N18 tot regionale stroomweg
Kwaliteitsimpuls spoorlijn Arnhem-Winterswijk
Verkeersveiliger N818 Terborg-Varsseveld parallelweg
Verkeersveiliger N318 Varsseveld - Winterswijk
Ontbrekende Schakel N316
-Heerenberg
Ulft:
trajecmanagement N816
Aansluiting Emmerich Ost A3
Analyse
Visie
Beleid
Uitvoering
GVVP Oude IJsselstreek 2010-2020 GVVP Oude IJsselstreek 2012-2020
31
Toekomstige situatie infrastructurele ontwikkelingen Openbaar vervoer -
Extra kwaliteitsimpuls HOV-as Doetinchem-Enschede (gebiedsgerichte uitwerking mobiliteitsaanpak).
-
Optimaliseren busverbindingen in de Achterhoek en richting Duitsland (Doetinchem Emmerich). In dit verband zijn de verkenningen naar een busverbinding Doetinchem-EmmerichKleve-Nijmegen en een lightrailverbinding DoesburgDoetinchem-Ulft-Anholt-Bochelt relevant.
-
Extra buurtbus om de kernen onderling beter met elkaar te verbinden
-
Realiseren maatregelen ter verbetering van de performance (punctualiteit) van de spoorlijn Arnhem Winterswijk en onderzoek naar de mogelijkheden van spoorverdubbeling en elektrificatie.
-
Verbeteren toegankelijkheid openbaar vervoer ondermeer door het realiseren van verhoogde halteplaatsen en aanpassen materieel (lage instap bij bussen).
-
Uitbreiden capaciteit fietsenstallingen stations Terborg en Varsseveld (Rijksprogramma Ruimte voor de Fiets).
In bijlage 4 is het kaderstellen mobiliteitsbeleid van Rijk (Nota Mobiliteit, mobiliteitsaanpak) en provincie (PVVP) verder uitgewerkt.
Analyse
Visie
Beleid
Uitvoering
GVVP Oude IJsselstreek 2010-2020 GVVP Oude IJsselstreek 2012-2020
32
Toekomstige situatie Duurzame mobiliteit Duurzame mobiliteit is het zo optimaal mogelijk gebruik maken van de infrastructuur en de beschikbare vervoermiddelen, waarbij gestreefd wordt naar een minimale uitstoot van schadelijke uitlaatgassen en geluidhinder en een optimale mate van bereikbaarheid, ruimtelijke kwaliteit en veiligheid en de zekerheid van energievoorziening. Gemeenten hebben samen met het Rijk de ambitie uitgesproken om aan de slag te gaan met maatregelen om de klimaatverandering aan te pakken. Eind 2007 hebben zij hiertoe
besteed aan schone en zuinige mobiliteit. In de beleidsprogrammering van de gemeente Oude IJsselstreek neemt duurzaamheid een belangrijke plaats in. Concrete maatregelen zijn opgenomen in het gemeentelijke Klimaatprogramma 2009-2012, dat is gebaseerd op het regionale basis klimaatprogramma. Financiering van de gemeentelijke
(mede door inbreng ambtelijke uren).
Analyse
Visie
Beleid
Uitvoering
energieprestatie van het eigen gemeentelijke wagenpark verbeteren (goed voorbeeld doet goed volgen) en het realiseren van twee aardgastankstations in de Achterhoek (regio opgave). Anders betalen voor mobiliteit Op grond van het advies van het Platform Anders Betalen voor Mobiliteit werkt het Rijk aan de invoering van de Wet Kilometerprijs. In beginsel gaan alle motorvoertuigen betalen per gereden kilometer. Naast een basistarief zal een spitstarief worden geheven op drukke locaties tijdens de spitsperioden. Mogelijk leidt de invoering van een spitstarief tot het reizen op een ander tijdstip, met een andere vervoerswijze (bijvoorbeeld de fiets) of reizen via een andere route. Die andere route zou ongewenst kunnen zijn. Wanneer wordt uitgeweken naar het onderliggend wegennet neemt daar de verkeersdrukte toe en het potentieel aantal conflicten tussen snel en langzaam verkeer. Ook is wellicht de vigerende wegencategorisering niet langer adequaat. De heffing van MAUT op vrachtverkeer in Duitsland toont aan dat die effecten kunnen optreden. Overigens kan invoering van de kilometerprijs in Nederland er ook toe leiden dat de huidige vrachtautostromen door de regio gedeeltelijk verdwijnen.
GVVP Oude IJsselstreek 2010-2020 GVVP Oude IJsselstreek 2012-2020
33
Toekomstige situatie Duurzaam Veilig Een van de doelen van de Nota Mobiliteit is een permanente verbetering van de verkeersveiligheid door een forse reductie van het aantal verkeersdoden (max. 750 doden in 2010, max. 580 in 2020) en ziekenhuisgewonden (max. 17.000 ziekenhuisgewonden in 2010, max. 12.250 in 2020). De principes van Duurzaam Veilig zijn leidend in deze strijd tegen de verkeersonveiligheid.
Van gemeenten wordt in het kader van Duurzaam Veilig een flinke inspanning verwacht. Naast infrastructurele maatregelen (herinrichten van 50 en 80-wegen tot gebiedsontsluitingswegen, aanleg 30 en 60-zones, oplossen onveilige kruisingen en wegvakken) wordt verwacht dat gemeenten nadrukkelijk aandacht
Shared Space Duurzaam Veilig betekent dat het verkeerssysteem zodanig is vormgegeven dat vermijdbare fouten worden voorkomen, terwijl de ernst van onvermijdbare fouten worden geminimaliseerd. Het beleid rond Duurzaam Veilig is opgezet vanuit vier invalshoeken:
De kern van Shared Space is dat straten en pleinen in steden en dorpen worden vormgegeven als mensruimte die sociaal gedrag tussen alle gebruikers bevordert. De openbare ruimte wordt niet
-
beheersbaar maken van de automobiliteit en het stimuleren van veilige(r) alternatieven;
-
invloed uitoefenen op de locaties van herkomsten en bestemmingen en de verbindingen daartussen, waardoor verplaatsingsafstanden klein kunnen blijven en conflicten tussen verkeerssoorten zoveel mogelijk worden voorkomen;
-
mensen bewust maken van hun keuzegedrag (wel of geen alcohol, wel of geen gordel dragen, etc.) en de effecten daarvan op de verkeersveiligheid;
mogelijk als een openbare ruimte waarin functies worden gemengd in plaats van gescheiden. Shared Space is niet uitgewerkt in richtlijnen zoals Duurzaam Veilig (CROW publicaties). Het concept is wel vastgelegd in diverse publicaties en literatuur door organisaties zoals het Shared Space Institute. Bovendien zijn er zowel in binnen als buitenland ervaringen opgedaan. Op basis hiervan is Shared Space als volgt te kenmerken:
-
aanpassen van het wegennet vanuit verkeersveiligheid: het voorkomen van onbedoeld gebruik van de infrastructuur, het voorkomen van ontmoetingen met hoge snelheids- en richtingsverschillen, het voorkomen van onzeker gedrag van verkeersdeelnemers.
Analyse
Visie
Beleid
Uitvoering
-
zo min mogelijk fysieke scheiding van verkeerssoorten;
-
bij voorkeur gebruik van open verharding zoals klinkers;
-
zo min mogelijk expliciet regelen van voorrangssituaties;
-
beperken van belijning en bebording;
-
Intensiteit lager dan 8.000 motorvoertuigen per etmaal (zijstraten lager dan 4.000 mvt/etm).
GVVP Oude IJsselstreek 2010-2020 GVVP Oude IJsselstreek 2012-2020
34
Toekomstige situatie conclusies -
-
Oude IJsselstreek heeft groeiambities. Als gevolg van deze groeiambities zal het verkeer in Oude IJsselstreek toenemen. Dit stelt eisen aan de inrichting van het wegennet in termen van bereikbaarheid en veiligheid. De capaciteit van het hoofdwegennet in Oude IJsselstreek is vooralsnog voldoende. Er ligt wel een opgave voor de kernen. De (toekomstige) bouwen inbreidingslocaties moeten worden ingepast in de bestaande verkeersstructuren. Voor een aantal projecten zijn hier al principebesluiten over genomen, voor andere ontwikkelingen nog niet. De stedenbouwkundige inpassing en uitwerking van verkeersmaatregelen is bij deze ontwikkelingen een belangrijk aandachtspunt. Er zijn diverse grote (regionale) infrastructurele ontwikkelingen in gang gezet (N18, aansluiting A3, ontbrekende schakel N316). Deze projecten verbeteren in principe de bereikbaarheid van
-
Bij de planvorming en uitvoering van deze (regionale) projecten is de gemeente Oude IJsselstreek in grote mate afhankelijk van andere partijen: buurgemeenten, Regio Achterhoek, provincie Gelderland, Rijk. Dit legt een druk op dit GVVP: keuzen die gemaakt worden zullen vertaald moeten worden in een strategische agenda. Het merendeel van de onderzochte oplossingen zal immers direct raken aan de regionale ontwikkelingen en dus niet zelfstandig door Oude IJsselstreek zijn te realiseren.
-
Duurzame mobiliteit staat hoog op de bestuurlijke agenda van Oude IJsselstreek. Vanuit het gemeentelijke klimaatprogramma zijn maatregelen voor duurzame mobiliteit vooralsnog beperkt. Dit biedt de mogelijkheid om in dit GVVP een gemeentelijke visie en ambitie en bijbehorend maatregelpakket voor duurzame mobiliteit te formuleren.
een aantal kernen: Hoe groot is de problematiek in Netterden door een toekomstige nieuwe aansluiting op de A3? Wat is de meest wenselijke aansluiting van Varsseveld (Zelhemseweg) op de N18?
Analyse
Visie
Beleid
Uitvoering
GVVP Oude IJsselstreek 2010-2020 GVVP Oude IJsselstreek 2012-2020
35
Deel 2 Visie Het speelveld van verkeer en vervoer in Oude IJsselstreek in termen van knelpunten, trends en ontwikkelingen en actuele
Analyse
Visie
Zo kijken we aan tegen verkeer en vervoer in Oude IJsselstreek, in het licht van ambities en geconstateerde knelpunten.
Beleid
Uitvoering
Met deze samenhangende beleidskeuzen (ten aanzien van verkeersnetwerken en -
Dit is wat we regionaal op de mobiliteitsagenda willen zetten en zelf concreet gaan doen en realiseren!
GVVP Oude IJsselstreek 2010-2020 GVVP Oude IJsselstreek 2012-2020
36
Netwerkvisie Rijkswegen als hoofddragers
Dit wordt versterkt door aaneengesloten verblijfsgebieden (60-
De Rijkswegen A18 en A3 zijn de hoofddragers voor het (vracht)autoverkeer. Een vlotte en veilige doorstroming op deze autosnelwegen is noodzakelijk om een goede externe bereikbaarheid van Oude IJsselstreek (blijvend) te garanderen. De opwaardering van de N18 Varsseveld-Enschede tot regionale stroomweg versterkt de functie als hoofddrager en is daarmee van wezenlijk belang voor Oude IJsselstreek. Een rechtstreekse aansluiting van Varsseveld op de N18 (Zelhemseweg) is van belang om de directe relatie tussen Varsseveld en Zelhem/Halle in stand te houden. Provinciale wegen als snelle toegangswegen De provinciale wegen N317 (Slingerparrallel) en N816, en in mindere mate N318 en N330, zijn de regionale invalswegen. Deze wegen bieden een snelle toegang naar de grotere woonkernen (Terborg, Silvolde, Ulft, Gendringen, Varsseveld) en bedrijventerreinen (Hofskamp-Oost, De Rieze) in de gemeente. Ook voor deze wegen geldt dat een vlotte en veilige doorstroming noodzakelijk is voor een goede externe bereikbaarheid. De kleinere woonkernen in de gemeente (Netterden, Meghelen, Sinderen, Varsselder, Etten, Westendorp en Heelweg) takken via het onderliggende wegennet rechtstreeks aan op de regionale invalswegen.
Bundeling verkeer op hoofdroutes ontlast kernen Door het doorgaande (vracht)autoverkeer te bundelen op de hoofdroutes wordt de overlast van doorgaand verkeer door kernen (Etten, Terborg, Silvolde, Sinderen) zoveel mogelijk beperkt.
Analyse
Visie
Beleid
Uitvoering
een heroverweging moeten plaatsvinden van de functie en inrichting van de provinciale weg N818 en de gemeentelijke weg Molenweg/Sinderenseweg. Een snelheidsregime van 60 km/uur met bijbehorende inrichting lijkt vanuit het beperken van doorgaand verkeer het meest zinvol. Verknopen netwerken in stationsomgevingen De spoorlijn Arnhem-Winterswijk is de drager van de OV-structuur in Oude IJsselstreek. Door verdubbeling en elektrificatie van het spoor kan de frequentie omhoog en de punctualiteit worden verbeterd. Het belang van de spoorlijn voor Oude IJsselstreek neemt daarmee toe. Door voldoende P+R-plaatsen en stallingsruimte voor de fiets, betrouwbare reisinformatie en een goede aansluiting van bus op trein kunnen de stationsomgevingen van Terborg en Varsseveld gaan fungeren als lokale vervoersknopen. Een makkelijke overstap van auto, fiets en bus op de trein (ook vanuit de omliggende kernen) is dan mogelijk. Verblijfsgebieden in kernen Binnen de kernen staat de verblijfskwaliteit voorop. Dit betekent dat ook hier het verkeer wordt gebundeld op de hoofdroutes door de kernen (50 km/uur wegen) en dat de tussenliggende gebieden worden ingericht als verblijfsgebied (30-zones). De afstemming tussen stedenbouwkundige uitgangspunten en de verkeerstechnische inrichting van wegen is in de kernen een belangrijk aandachtspunt.
GVVP Oude IJsselstreek 2010-2020 GVVP Oude IJsselstreek 2012-2020
37
Netwerkvisie
Legenda Rijkswegen: hoofddragers Provinciale wegen: snelle toegangswegen Spoorlijn: drager OV-structuur Kernen Analyse
Visie
Beleid
Uitvoering
GVVP Oude IJsselstreek 2010-2020 GVVP Oude IJsselstreek 2012-2020
38
Mobiliteitsaanpak Structurele aanpak verkeersonveiligheid
Eenduidige en herkenbare inrichting wegennet
De ontwikkeling van de verkeersonveiligheid in de gemeente vraagt om voortdurende aandacht. Het doel is om het aantal ernstige verkeersslachtoffers structureel te beperken, waarbij wordt uitgegaan van de volgende doelstelling:
Voor het sociaal en economisch functioneren van de gemeente is een veilige bereikbaarheid van de kernen en werkgebieden (zoals De Rieze, Hofskamp-Oost) van wezenlijk belang. Daarnaast moet doorgaand sluipverkeer door de kernen zoveel mogelijk worden voorkomen. Dit vergt een heldere wegencategorisering en een eenduidige inrichting van het wegennet in de gemeente. Uitgangspunt voor de wegencategorisering is een onderverdeling
-
45% minder verkeersdoden en 35% minder ziekenhuisgewonden in 2020 ten opzichte van het gemiddelde over de jaren 2001-2003 (overeenkomstig het programma Mobiliteit van Regio Achterhoek), concreet komt dit neer op maximaal 1 verkeersdode en 12 ziekenhuisgewonden in 2020.
De aanpak van de verkeersonveiligheid geschiedt langs vier lijnen: -
-
Oplossen onveilige wegvakken en kruispunten. Waar het provinciale wegen betreft wordt dit in overleg en samenwerking met provincie Gelderland gedaan. Verder gaan met het inrichten van verblijfsgebieden binnen en buiten de bebouwde kom (30- en 60-zones) en schoolzones. Bij de inrichting van 60-zones is het voorkomen van doorgaand sluipverkeer door inrichtingsmaatregelen een aandachtspunt. Bij de inrichting van schoolzones is de aanwezigheid van verkeersouders op de school een voorwaarde.
-
Stroomwegen;
-
Gebiedsontsluitingswegen;
-
Erftoegangswegen.
Bij de inrichting van de wegen zijn de principes van Duurzaam Veilig de leidraad (afstemming van functie, vorm en gebruik), hoewel de lokale situatie ter plaatse (omgevingsfactoren) maatwerk noodzakelijk kan maken. In principe moet een eenduidige inrichting van de wegen het gewenste gedrag afdwingen; de noodzaak tot het plaatsen van verkeersborden kan in dat geval per locatie nader worden afgewogen.
ROVG en VVN. Een jaarlijks op te stellen werkplan met concrete afspraken over projecten/campagnes en financiering is hiervoor de basis. -
Inzetten op zichtbare handhaving in samenwerking met
Analyse
Visie
Beleid
Uitvoering
GVVP Oude IJsselstreek 2010-2020 GVVP Oude IJsselstreek 2012-2020
39
Mobiliteitsaanpak Faciliterend parkeerbeleid
Duurzame mobiliteit
Door ontwikkelingen als gezinsverdunning en de (mogelijke) invoering van de kilometerheffing (onder gelijktijdige afschaffing van aanschaf- en wegenbelasting) is de verwachting dat het autobezit en -gebruik in de toekomst zal toenemen. Voor een autoafhankelijke gemeente als Oude IJsselstreek zal dit een (nog) groter beslag leggen op de beschikbare parkeerruimte. Het beleid van de gemeente is gericht op het faciliteren van voldoende parkeerruimte in de kernen en de winkelcentra om het sociaal en economisch functioneren van de gemeente te waarborgen.
Duurzame mobiliteit zal in verband met schaalniveau voornamelijk vanuit regionale samenwerking worden opgepakt. De gemeente stelt via het Klimaatprogramma middelen beschikbaar om concrete invulling te geven aan deze regionale opgave. Dit betekent niet dat de gemeente verder achteroverleunt. Vanuit haar eigen rol als werkgever en wegbeheerder wil de gemeente: van het eigen wagenpark en het stimuleren van alternatieve vervoermiddelen onder het personeel; -
Binnen dit kader worden de volgende randvoorwaarden gesteld: -
De uitbreiding van parkeerruimte in woonwijken mag niet ten koste gaan van waardevol groen en speelruimte. In principe wordt eerst het gebruik van bestaande parkeerplaatsen geoptimaliseerd en pas daarna de aanleg van nieuwe plaatsen overwogen. Een hernieuwd spelregelkader parkeren moet ervoor zorgen dat situaties gelijk worden beoordeeld en behandeld.
-
Het parkeren van vrachtwagens binnen de bebouwde kom wordt verboden onder voorwaarde dat er goede en alternatieve parkeerlocaties voor vrachtwagens worden aangewezen.
-
In de (winkel)centra van de kernen kan de parkeerduur worden gereguleerd door de invoering van een blauwe zone.
-
Bestuurders met een gehandicaptenparkeerkaart komen in aanmerking voor een gehandicaptenparkeerplaats. Naar rato van het inkomen wordt een bijdrage in de kosten gevraagd. Analyse
Visie
Beleid
Uitvoering
duurzame mobiliteitsinitiatieven ontplooien die passen bij de schaal van Oude IJsselstreek, bijvoorbeeld het onderzoeken van de mogelijkheden van Green Wheels.
GVVP Oude IJsselstreek 2010-2020 GVVP Oude IJsselstreek 2012-2020
40
Mobiliteitsaanpak Regionale samenwerking De landelijke mobiliteitsaanpak kenmerkt zich door regionale dat geldt niet alleen voor Oude IJsselstreek) overstijgen gemeentegrenzen en zijn oplosbaar door een gezamenlijke, integrale aanpak en financiering. In Oude IJsselstreek zijn de aansluiting van Varsseveld op de N18, de aanpak van sluipverkeer door de kernen van Etten/Terborg/Silvolde en het optimaliseren van de spoorlijn Arnhem-Winterswijk voorbeelden van problemen die een sterke regionale context kennen. Dit betekent dat regionale samenwerking noodzakelijk is om uitvoering te kunnen geven aan het lokale mobiliteitsbeleid. Een eigen regionale mobiliteitsagenda moet de onderwerpen die vanuit gemeentelijke optiek een regionaal afsprakenkader vergen op de regionale politiek-bestuurlijke agenda plaatsen (lobby).
maatregelen benoemd die snel en eenvoudig kunnen worden opgepakt of kunnen meeliften in de bestaande de reguliere overleggen met de dorpsraden en vormen de opmaat voor de structurele aanpak van kleine verkeersmaatregelen. Een dekking van kleine verkeersmaatregelen. De klachtenafhandeling van verkeerszaken verloopt volgens de daarvoor geldende formele procedures en termijnen.
Aanpak kleine verkeersmaatregelen Naast grootschalige regionale oplossingen blijft verkeer in Oude IJsselstreek vooral ook een zaak van menselijke gevoelens en waarderingen. Iedereen heeft dagelijks te maken met verkeer, zowel als weggebruiker als in de eigen woonomgeving. Dit betekent dat er ook blijvend aandacht moet zijn voor de kleinere verkeersknelpunten en -ergernissen van inwoners, zoals slecht parkeerplaatsen, overhangende bossages, etc.
Analyse
Visie
Beleid
Uitvoering
GVVP Oude IJsselstreek 2010-2020 GVVP Oude IJsselstreek 2012-2020
41
Groei- en krimpbestendigheid Groeiambities vs. krimpverwachting De groeiambities uit de ontwikkelvisie van de gemeente staan op gespannen voet met de krimpverwachting uit de regionale woonvisie. Deze verwacht een afname van de bevolking tot 38.000 inwoners in 2020, maar wel een toename in het aantal huishoudens. In het GVVP is tot nu toe vooral rekening gehouden met de groeiambitie. Deze paragraaf gaat in op de invloed van bevolkingskrimp op de gemaakte beleidskeuzen.