Bijlage 1 Erfinpassing.pdf

Erfinpassingsplan Julianaweg 24 Megchelen

Colofon Erfinpassingsplan Julianaweg 24 Megchelen

Uitgevoerd door: Natuurbank Overijssel Correspondentieadres: Aladnaweg 15 7122RP Aalten BTW-ID: NL001388212B56 E: info@natuurbankoverijssel.nl Tel: 0850-509852

Opdrachtgever:

Locis Adviseurs

Projectnummer en versie: 7528A versie 3.1 Ligging plangebied: Julianaweg 24 Megchelen Auteur: Ing. P. Leemreise + K. ten Haaff

Status: Definitief Rapportdatum: 10-10-25

1

Inhoudsopgave Hoofdstuk 1

Inleiding.................................................................................................................................. 3

1.1 Aanleiding................................................................................................................................................. 3 Hoofdstuk 2 Plangebied .................................................................................................................................... 4 2.1 Situering van het plangebied ................................................................................................................... 4 2.2 Beschrijving van het plangebied............................................................................................................... 4 2.3 Landschap................................................................................................................................................. 6 Hoofdstuk 3

Het ontwerp ............................................................................................................................ 8

3.1 Doelstelling ............................................................................................................................................... 8 3.2 Uitgangspunten ........................................................................................................................................ 8 3.3 Kansen voor versterking van het erf ........................................................................................................ 8 3.4 Het ontwerp ............................................................................................................................................. 8 Hoofdstuk 4

Inrichting en beheer.............................................................................................................. 10

4.1 Inrichtingsmaatregelen .......................................................................................................................... 10 4.2 Beheer .................................................................................................................................................... 11 4.3 Toets aan gemeentelijke eisen ............................................................................................................... 12

2

HOOFDSTUK 1

INLEIDING

1.1 Aanleiding Er zijn plannen voor de bouw van een extra woning op een erf aan de Julianaweg 24 te Megchelen. De nieuwe woning mag gebouwd worden in het kader Rood-voor-rood-beleid van de gemeente Oude IJsselstreek. Om de nieuwe woning mogelijk te maken dienen een stal op het erf gesloopt te worden en dienen enkele bomen geveld te worden. De nieuwe woning wordt gebouwd ten noorden van de te slopen schuur. Op onderstaande afbeelding wordt het wenselijke eindbeeld weergegeven.

woning

bijgebouw

Verbeelding van het nieuwe erf. Op bovenstaande tekening worden de nieuw te bouwen woning en bijgebouw aangegeven en wordt de contour van de te slopen stal aangeduid.

De gemeente Oude IJsselstreek stelt als voorwaarde voor een dergelijke ontwikkeling, dat het nieuwe erf landschappelijk ingepast dient te worden. In voorliggend inpassingsplan, wordt een erfinpassingsplan voor het uiteindelijke eindbeeld van het erf gegeven. De gemeente Oude IJsselstraat hanteert een puntensysteem voor de beoordeling van de kwantiteit van de nieuwe elementen die toegevoegd worden aan het erf. Aan het eind van het rapport wordt aangegeven of voldaan wordt aan de gestelde eisen van de gemeente Oude IJsselstreek. Reikwijdte Het plangebied vormt de noordelijke helft van een bestaand erf. Het zuidelijke deel van het erf wordt niet meegenomen in deze studie.

3

HOOFDSTUK 2 PLANGEBIED 2.1 Situering van het plangebied Het plangebied is gesitueerd op het adres Julianaweg 24 te Megchelen, gemeente Oude IJsselstreek. Het ligt in het buitengebied, iets ten noorden van de woonkern Megchelen. Op onderstaande afbeelding wordt de ligging van het plangebied weergegeven op een topografische kaart.

Globale ligging van het plangebied. De ligging van het plangebied wordt met de rode cirkel aangeduid (bron: topotijdreis.nl, 2022).

2.2 Beschrijving van het plangebied Het plangebied vormt het noordelijke deel van een (voormalig) agrarisch erf. Op het erf staan een boerderij met aangebouwde schuur, een stal en werktuigenberging. Rondom het erf is veel erfbeplanting aangeplant in de vorm van bomen, struiken, scheerhaag en hoogstam fruitbomen. Het deel van het erf dat tot het plangebied behoort, bestaat uit de noordelijke helft. In dit deel staan een stal en werktuigenberging. De aanwezige erfbbeplanting in dit deel bestaat uit een beukenscheerhaag, enkele solitaire loofbomen, een loofhoutbosje en enkele jonge hoogstam fruitbomen. Bij het aanleggen van nieuwe erfbeplanting dient er gelet te worden op leidingen die in de grond liggen in de berm van de weg, parallel langs de weg (zie afbeelding hiernaast). Beplanting moet dus minimaal 5 meter van deze leidingen af gelegd worden.

Plek waar de transportleidingen in de grond liggen 4

Luchtfoto van het erf (bron luchtfoto: kadaster.nl).

Aanzicht op het erf vanaf de Julianaweg, kijkend in zuidelijke richting.

5

Aanzicht op de voorzijde van het erf. Dit is tevens het zicht op het plangebied (noordelijke deel van het erf)

Aanzicht op het erf vanaf de Groeneweg.

2.3 Landschap Het plangebied en de omgeving van het plangebied behoren tot het kampenlandschap. Dit is een oud agrarisch cultuurlandschap, ontstaan vanaf de middeleeuwen. Het kenmerkt zich door de grillige, bochtige wegenstructuur waarbij boerderijen verspreid in het landschap liggen. De agrarische percelen hebben ongelijke vormen en volgen oorspronkelijke landschapspatronen, zoals dekzandkopjes en laagtes, waarbij essen veelal werden aangelegd op de hogere (drogere) zandkopjes. Lagere, meer vochtige delen, werden veelal ingericht als hooiland. Deze oorspronkelijke indeling van essen en hooilanden is anno 2024 niet meer zichtbaar in het landschap. In het oorspronkelijke landschap waren de randen van essen veelal voorzien van opgaande beplanting, vermoedelijk struweelhagen en hakhout. Veel van de oorspronkelijk structuren zijn als gevolg van ruilverkaveling en daarop volgende schaalvergroting verloren gegaan in de afgelopen decennia. Als gevolg van ruilverkaveling zijn veel zandwegen verdwenen, nieuwe wegen aangelegd, kavelgrensbeplanting verdwenen en percelen samengevoegd tot grote, meer rationele percelen. Ook is een fijnmazig patroon van kavelgrenssloten en A-watergangen aangelegd om percelen vroeg in het voorjaar bruikbaar te maken voor landbouwkundige bewerkingen. 6

Op onderstaande uitsnede van de historische kaart, wordt de ligging van het plangebied weergegeven.

Ligging van het plangebied op de topografische kaart. De ligging van het plangebied wordt met de gele cirkel aangeduid.

Kenmerkende beplanting in het kampenlandschap bestaat uit laanbeplanting van zomereiken of linden, houtsingels en houtwallen met een gemengde loofhoutbeplanting en hoogstam fruitbomen. Bos ontbreekt nagenoeg in het kampenlandschap rondom Megchelen, behouden landgoed Landfort.

7

HOOFDSTUK 3

HET ONTWERP

3.1 Doelstelling Het doel van een plan voor landschappelijke inpassing is het in harmonie met het omringende landschap inpassen van het erf. Dat wil niet zeggen dat alle bebouwing verstopt moet worden achter een ‘groene muur’ van beplanting. Bebouwing mag juist zichtbaar en beleefbaar zijn, maar beplanting kan wel bijdragen aan het wegnemen van zicht op minder fraaie elementen, zoals mestsilo’s, betonnen keerwanden van kuilvoerplaten of grote, eentonige stallen voor de intensieve veehouderij.

3.2 Uitgangspunten Uitgangspunt voor het opstellen van een erfinpassingsplan is behoud van zo veel mogelijk bestaande beplanting. Voorwaarde is wel dat het streekeigen beplantingsvormen zijn, passend in het landschap, en bestaat uit inheemse beplanting (geen conifeer, laurier, duindoorn, naaldbomen). Bestaande beplanting Er zijn concrete plannen voor sloop en vervangende nieuwbouw van een schuur achter de huidige schuur. Om dit mogelijk te maken dienen enkele bomen gerooid te worden. De nieuwe woning komt min of meer op dezelfde plek te staan als de stal. Om de bouw van de woning mogelijk te maken dienen enkele (jonge) hoogstamfruitbomen verplaatst te worden. Autochtoon plantmateriaal Er wordt gebruik gemaakt van autochtoon plantmateriaal. Dat houdt in dat het plantmateriaal een Nederlandse herkomst heeft. Streekeigen beplantingsvormen Streekeigen beplantingsvormen voor het kampenlandschap in de oost-Achterhoek bestaan uit gemengde loofhoutsingels, houtwallen, struweelhagen, hoogstamfruitboomgaarden, laanbeplanting, scheerhagen, geriefhoutbosjes (erfbosjes) en solitaire bomen.

3.3 Kansen voor versterking van het erf De nieuwe woning wordt gebouwd ten noorden van de te slopen schuur. De noordzijde van het erf is vrij open en vanaf de Julianaweg is er vrij zicht op het erf. Door erfbeplanting toe te voegen langs de noord en noordwestrand van het erf, wordt het zicht op het erf sterk verminderd. Dat is mogelijk door de aanplant van solitaire bomen, houtsingel of struweelhaag. Er is sprake van het splitsen van één agrarisch erf in twee woonerven. Beide erven worden ontsloten via één oprit naar de Julianaweg. Om enige afscheiding te verkrijgen tussen beide woonerven wordt voorgesteld twee scheerhagen aan te leggen op het erf. Landschappelijke versterking kan plaats vinden door het aanleggen van kavelgrensbeplanting in de vorm van houtsingels, struweelhagen, knotbomen en solitaire bomen.

3.4 Het ontwerp De nieuwe woning wordt gebouwd ten noorden van de te slopen stal. Rondom de woning wordt een siertuin aangelegd. Om direct zicht vanaf de Julianaweg op het nieuwe erf te verminderen wordt voorgeteld een gemengde struweelhaag aan te leggen langs de Julianaweg en een scheerhaag en twee solitaire bomen aan te leggen langs de noordrand van het erf. Initiatienemers hebben de wens geuit, verder vrij zicht te houden op het agrarisch cultuurland, richting noorden en noordoosten. Om de grens tussen beide erven aan te geven, wordt voorgesteld twee scheerhagen aan te brengen op de perceelsgrens. Om het landschap te versterken wordt geadviseerd een gemengde struweelhaag langs de zuidrand van het agrarisch perceel ten oosten van het erf aan te leggen. Op onderstaande afbeelding, wordt het voorstel voor landschappelijke inpassing gepresenteerd.

8

Plan voor landschappelijke inpassing van het erf.

9

HOOFDSTUK 4

INRICHTING EN BEHEER

4.1 Inrichtingsmaatregelen De volgende inrichtingsmaatregelen worden voorgesteld om tot het wenselijke eindbeeld te komen. 1. 2. 3. 4. 5.

Aanplant scheerhaag Aanplant van solitaire boom; Aanplant gemengde struweelhaag; Aanplant van een hoogstam fruitbomen; Verwijderen beplanting

Ad 1. Aanleg scheerhaag Verdeeld over drie verschillende scheerhagen, wordt 59 meter scheerhaag aangelegd. Op de zuidgrens twee maal 12 meter en langs de noordrand van het perceel 35 meter. De haag mag bestaat uit meidoorn (voorkeur), liguster, beuk, haagbeuk of veldesdoorn. De haag bestaat uit vier stuks plantsoen per meter haag (in totaal 236 stuks plantsoen). Er wordt gebruik gemaakt van driejarig plantsoen. De gemeente eist dat slechts één soort beplanting op de plankaart gezet wordt, in dit geval beuk.

Ad 2. Aanplant solitaire loofbomen Langs de noordrand worden twee solitaire loofbomen geplant. Als plantmateriaal worden als laanboom gekweekte zomereiken (Quercus robur) gebruikt met een minimale stamomtrek van 14-16 cm op 1,5 meter boven de wortelvoet. De bomen worden voorzien van twee boompalen met boomband. Specifieke plantinstructie • Voor het aanplanten is een ruim plantgat noodzakelijk waarin de wortels zich wijd kunnen uitspreiden. Het plantgat dient daarom ongeveer een afmeting te hebben van 70x70x70 cm groot. Spit na het graven de bodem van het plantgat los. • Plaats daarna twee boompalen van onbehandeld hout naast de boom (maat 250 cm lengte bij 8 cm doorsnede), op ongeveer 15 cm van de boom, aan de kant van de heersende windrichting (dit is meestal het zuidwesten). Bevestig de jonge boom met een brede band aan de boompaal. • U kunt nu het plantgat weer dichtgooien. Pas indien nodig bodemverbetering toe door bijvoorbeeld potgrond te mengen met de grond uit het plantgat. • Plaats bij een bomengroep de bomen ruim uit elkaar, de minimale plantafstand is 5 meter. Een volwassen boom kan al snel een kroon ontwikkelen van 10 meter breed.

Jonge boom, voorzien van twee boompalen en boomband.

Ad 3. Aanplant gemengde struweelhaag Er worden twee struweelhagen geplant, met een gezamenlijke totale lengte van 40 meter. Langs de westrand van het erf, 5 meter van de leidingen af, wordt een struweelhaag aangelegd met een lengte van 20 meter. Een haag van gelijke lengte wordt geplant langs de zuidrand van het perceel, net buiten het erf. De haag bestaat uit een enkele rij beplanting en bestaat uit een gemengde aanplant van meidoorn, 10

Gelderse roos, hondsroos, vuilboom, veldesdoorn en sleedoorn. De haag bestaat uit drie stuks plantsoen met meter haag. In totaal worden 120 stuks plantsoen geplant in gelijke menging. Ad 4 Aanplant Hoogstam fruitbomen Aan de voorzijde van het erf (wegzijde) worden twee hoogstam fruitbomen geplant, waarvan 1 boom een boom betreft die verplant wordt. Naast deze appelboom wordt een nieuwe perenboom geplant. De bomen komen minimaal vijf meter uit elkaar te staan. Er wordt bij voorkeur gebruik gemaakt van oude rassen. De boomgaard wordt gecombineerd met een extensief beheerd bloem- en faunarijk grasland, immers dit grasland onder andere meer insecten lokt wat de bestuiving bevorderd. Specifieke plantinstructie • Voor het aanplanten is een ruim plantgat noodzakelijk waarin de wortels zich wijd kunnen uitspreiden. Het plantgat dient daarom ongeveer een afmeting te hebben van 70x70x70 cm groot. Spit na het graven de bodem van het plantgat los. • Plaats daarna twee boompalen van onbehandeld hout naast de boom (maat 250 cm lengte bij 8 cm doorsnede), op ongeveer 15 cm van de boom, aan de kant van de heersende windrichting (dit is meestal het zuidwesten). Bevestig de jonge boom met een brede band aan de boompaal. • U kunt nu het plantgat weer dichtgooien. Pas indien nodig bodemverbetering toe door bijvoorbeeld potgrond te mengen met de grond uit het plantgat.

• Plaats bij een bomengroep de bomen ruim uit elkaar, de minimale plantafstand is 5 meter. Een volwassen boom kan al snel een kroon ontwikkelen van 10 meter breed.

Jonge fruitboom, voorzien van twee boompalen en boomband.

Ad 4. Verwijderen beplanting Om de bouw van de woning mogelijk te maken dienen enkele bomen gerooid te worden op het erf. Deze worden op de tekening aangeduid.

4.2 Beheer Om tot het wenselijke eindbeeld te komen, dient de jonge aanplant vervolg op de juiste wijze beheerd te worden. In deze paragraaf wordt aangeven wat het wenselijke beheer van de verschillende elementen is. Ad 1. Scheerhaag De scheerhaag wordt jaarlijks één à twee maal geknipt of geschoren om de haag in de wenselijke hoogte en breedte te houden. Ad 2. Solitaire boom Geen beheer. Laag hangende takken mogen verwijderd worden indien deze takken schade of hinder veroorzaken. Ad 3. Hoogstam fruitbomen; Beheren naar eigen voorkeur. Door snoeien verjong je het vruchthout en blijft de boom langer vruchten produceren. De vorm snoei is bij voornamelijk bij jonge bomen belangrijk. Appelbomen worden meestal in een bolvorm gesnoeid, perenbomen in een piramidale vorm. Het bloem- en faunarijkgrasland wordt gefaseerd gemaaid (sinusbeheer). Bij deze vorm van graslandbeheer wordt het weiland verdeeld in vlakken, 11

deze worden een paar keer per jaar gefaseerd gemaaid waarbij steeds één vlak niet gemaaid wordt. Op deze manier krijgen insectenpopulaties de kans om naar het vlak met de meeste kruiden en bloemen te verhuizen. Laat de grassen niet langer dan 3 dagen liggen. Door gemaaid gras langer te laten liggen komen er voedingsstoffen vrij die je juist wil afvoeren. Ook krijgen bladrozetten op deze manier niet genoeg licht om te groeien. Maaien na 15 juni (wanneer verschaling nodig is ook in mei maaien). Struweelhaag De struweelhagen worden beheerd als hakhout. Ze worden periodiek afgezet (ca. 20cm boven de grond) waarna de stammen weer uitlopen. Geadviseerd wordt niet beide hagen in één winter af te zetten, maar met minimaal 2 jaar er tussen. De hagen mogen iedere 8-12 jaar afgezet worden, afhankelijk van de groeisnelheid.

4.3 Toets aan gemeentelijke eisen De gemeente stelt minimale eisen aan een erfinpassingsplan. Zij hebben daarvoor een puntensysteem ontwikkeld1. Er dienen voor deze ontwikkeling minstens 500 punten behaald te worden. De volgende elementen worden meegenomen in de berekening: • • •

Solitaire boom Struweelhaag Knip- of scheerhaag

Puntentelling: type Solitaire boom struweelhaag Knip- of scheerhaag Totaal

Puntentelling 50 punten per boom 10 punten per meter 10 punten per meter

Aantal eenheden 2 40 59

Aantal punten 100 400 590 1.090 punten

Conclusie: er wordt voldaan een het minimaal aantal te behalen punten.

1

https://www.oude-ijsselstreek.nl/sites/default/files/202307/Bijlage%202%20Standaard%20Landschappelijke%20Inpassing.pdf 12

Bijlage 1 Plantlijst type beplanting

lengte (m) element opp. (m2) aantal totaal

scheerhaag

59

struweelhaag

40

236

soort

latijn

beuk meidoorn haagbeuk liguster veldesdoorn

Fagus sylvatica Crataegus Carpinus betulus Ligustrum Acer campestre

236 0 0 0 0

80-120cm hoogte 80-120cm hoogte 80-120cm hoogte 80-120cm hoogte 80-120cm hoogte

eenslijlige meidoorn sleedoorn Gelderse roos hondsroos vuilboom/sporkehout veldesdoorn

Crataegus monogyna Prunus spinosa) Viburnum opulus Rosa canina Frangula alnus Acer campestre

20 20 20 20 20 20

80-120cm hoogte 80-120cm hoogte 80-120cm hoogte 80-120cm hoogte 80-120cm hoogte 80-120cm hoogte

Quercus robur

2

14-16 stamomtrek

1

14-16 stamomtrek

solitaire bomen

2

zomereik

fruitbomen

1

peer

n_plantgoed

13

Bijlage 2 ontwerp