Beleidsnotitie Recreatie Toerisme 2020-2024.pdf
Tekst van het document
Beleidsnotitie Toerisme en Recreatie 2020 – 2024
Voorwoord We wonen in een mooie gemeente, met innovatieve bedrijven die veel werkgelegenheid bieden, prachtige natuur, een rijk verenigingsleven, uniek industrieel erfgoed en gastvrije toeristisch-recreatieve ondernemers. Kortom, een aantrekkelijke gemeente voor inwoners en bezoekers. Die aantrekkelijkheid willen we behouden en versterken. Dat kunnen en doen we als gemeente niet alleen. Met veel plezier bied ik u de Beleidsnotitie Toerisme en Recreatie 2020 – 2024 aan. Het gemeentebestuur spreekt hierin zijn toeristische ambities uit. Er liggen veel kansen. Toerisme is een belangrijk onderdeel van onze economie en zorgt voor werkgelegenheid. Samen met ondernemers en betrokken partijen werken we de komende jaren aan de kwalitatieve en kwantitatieve groei van de toeristische sector. Deze beleidsnotitie vormt de basis om een impuls te geven aan de vrijetijdssector in Oude IJsselstreek. Diverse partijen hebben bijgedragen aan de totstandkoming van deze notitie, zoals Stichting Achterhoek Toerisme, de ondernemerswerkgroep IJzersterk Genieten, de Plattelandsraad, Borchuus Varsseveld en overige toeristische ondernemers en organisaties. Ik dank hen hartelijk voor hun inzet en medewerking. Hun betrokkenheid geeft veel vertrouwen voor de toekomst.
Ik kijk ernaar uit om samen met betrokken partijen verder te werken aan het realiseren van onze ambities; een aantrekkelijke gemeente waar het voor iedereen goed toeven is. Janine Kock wethouder toerisme en recreatie
BELEIDSNOTITIE TOERISME EN RECREATIE 2020 – 2024
3
Inhoudsopgave 1. Inleiding / aanleiding 1.1 Aanleiding 1.2 Het belang van vrijetijdseconomie (VE) 1.3 Lokaal en regionaal
2. Uitgangssituatie 2.1 VE-profiel van de gemeente Oude IJsselstreek 2.2 Overzicht van sterkten en zwakten, kansen en bedreigingen (SWOT) 2.3 De uitgangssituatie in cijfers uitgedrukt
3. Trends, ontwikkelingen en leefstijlen 3.1 Trends & ontwikkelingen 3.2 Leefstijlen en De Leefstijlvinder
4. Ontwikkelperspectief en ambitie 4.1 Ontwikkelperspectief 4.2 Onze ambitie 4.3 Focus op stijl-, avontuur- en inzichtzoekers 4.4 Kansrijke ontwikkelrichtingen 4.5 Crossovers tussen beleidsvelden 4.6 Perspectief bestaand aanbod
5. De aanpak
Gendringen, 15 januari 2020
5 5 5 5 6 6 6 6 11 11 11 13 13 13 14 14 15 15
5.1 Gebiedsgerichte aanpak 5.2 Thematische aanpak
16 16 20
6. Van visie naar uitvoering
26
Bijlage 1: De Leefstijlvinder
30
Bijlage 2: Sterkten, zwaktes, kansen en bedreigingen
32
1. Inleiding / aanleiding 1.1 Aanleiding Het Toeristische Recreatief Ontwikkelings Plan (TROP) van onze gemeente dateert van 2009 en is aan herijking toe. Het coalitieakkoord 2018-2022 “Met lef samen bouwen aan onze toekomst”, geeft aan dat onze gemeente met haar bloeiende economie een aantrekkelijke gemeente is om te wonen, werken en recreëren. Maar er zijn grenzen aan de groei; klimaat en natuur staan onder druk. We moeten de kansen en mogelijkheden van onze mooie groene grensgemeente benutten om recreatie en toerisme een extra impuls te geven. We faciliteren en ondersteunen initiatieven uit de samenleving die bijdragen aan een aantrekkelijk recreatief aanbod. Deze beleidsnotitie geeft antwoord op de vraag waar voor de gemeente Oude IJsselstreek kansen liggen en welke keuzes we maken.
1.2 Het belang van vrijetijdseconomie (VE) Toerisme en recreatie stimuleren niet alleen de economie, maar verhogen ook de leefbaarheid en aantrekkelijkheid van onze regio. Onze inwoners maken immers net zoals de toerist gebruik van de kerkenpaden in Sinderen, of van het terras bij de DRU met een waterspeelplaats voor de kinderen. Zonder toeristen en recreanten hadden onze eigen inwoners niet kunnen profiteren van zoveel aanbod. Een positief toeristisch en recreatief imago vergroot de aantrekkelijkheid van de streek voor nieuwe inwoners en investeerders. Daarmee levert de vrijetijdssector een niet te onderschatten bijdrage aan het lokale en regionale vestigingsklimaat. Bovendien kan de VE-sector een positieve bijdrage leveren aan de krappe arbeidsmarktsituatie, door mensen van buiten onze regio kennis te laten maken met de verrassende kwaliteiten van de Achterhoek. Onbekend maakt onbemind. De VE-sector is dus van groot belang voor een vitale en leefbare regio.
1.3 Lokaal en regionaal De regio werkt aan de Vrijetijdsagenda 2020-2030. Oude IJsselstreek kiest ervoor om nadrukkelijk aansluiting te zoeken bij het ‘merk’ Achterhoek. Daarnaast is een sterke lokale inkleuring en positionering nodig om de eigen identiteit van Oude IJsselstreek te benadrukken. De maakindustrie en ijzerhistorie zijn nadrukkelijk in het DNA verweven. Daarnaast zijn er veel meer gebieden en lokale thema’s die benoemd en belicht moeten worden, zoals de beleving van de Oude IJssel, de ontstaansgeschiedenis van het landschap en streekproducten.
BELEIDSNOTITIE TOERISME EN RECREATIE 2020 – 2024
5
2. Uitgangssituatie 2.1 VE-profiel van de gemeente Oude IJsselstreek De ondernemerswerkgroep IJzersterk Genieten heeft in 2017 een brainstormsessie gehouden. Toeristische ondernemers en andere belanghebbenden hebben in deze sessie verkend waarin we ons kunnen onderscheiden en wie onze doelgroep is. De uitkomst was, dat je binnen onze gemeente goed kunt wandelen en fietsen. Maar dat kan elders in onze grensregio (en daarbuiten) ook. Onze ijzerhistorie, met het DRU-Industriepark als rijksmonument, en onze ligging aan de Oude IJssel zijn wél onderscheidend. Beide thema’s zijn ook in het huidige TROP opgenomen en zijn dus nog steeds actueel. Geconstateerd is, dat we in de huidige situatie een brede doelgroep aantrekken die per voorziening of activiteit verschilt.
2.2 Sterkten en zwakten, kansen en bedreigingen Het overzicht met sterkten, zwaktes, kansen en bedreigingen is in bijlage 2 opgenomen. Deze is tot stand gekomen tijdens de brainstormsessie van de werkgroep IJzersterk Genieten
6
2.3 De uitgangssituatie in cijfers uitgedrukt De verschillende kerncijfers geven een goed beeld van de huidige situatie voor de gemeente Oude IJsselstreek en het aandeel ten opzichte van het totaal in de Achterhoek.
Werkgelegenheid Ons werkgelegenheidsaandeel van de VE-sector ten opzichte van het totale werkgelegenheidsvolume ligt een procent lager dan het regionale gemiddelde. Hierbij moet worden opgemerkt dat het totale werkgelegenheidsvolume in het tijdvak 2009-2018 in de Achterhoek met 2 procent is gedaald, terwijl we in Oude IJsselstreek een overall werkgelegenheidsgroei van 5 procent hebben gerealiseerd. Het daadwerkelijke aantal banen in de VE-sector is gegroeid van 830 in 2009 naar 960 in 2018: een groei van 15,7 procent. Opmerkelijk is de groeispurt die we in 2018 hebben gerealiseerd.
BELEIDSNOTITIE TOERISME EN RECREATIE 2020 – 2024
Tabel: Werkgelegenheid toerisme en recreatie absoluut en in % van de totale werkgelegenheid 2009-2018
Jaar
Absoluut
Aandeel (%)
Aandeel WGR-gebied Achterhoek (%)
2009
830
4,9%
5,8%
2010
890
5,4%
5,7%
2011
890
5,3%
5,8%
2012
860
5,1%
5,9%
2013
810
5,0%
5,8%
2014
860
5,4%
6,1%
2015
900
5,4%
6,3%
2016
900
5,3%
6,3%
2017
880
5,2%
6,4%
2018
960
5,4%
6,4%
Bron: Provincie Gelderland, Bureau Economisch Onderzoek / Provinciale Werkgelegenheidsenquête / Lisa
Economische betekenis Uit de Kerncijfers 2017 van Achterhoek Toerisme blijkt, dat we met een aandeel van 7 procent dagrecreatieve bezoekers en 7 procent bestedingsvolume, beter scoren dan bij het onderdeel ‘overnachtingen’ (zie volgende pagina). Maar beide waarden liggen wel onder het regionale gemiddelde.
Lochem 16% Zutphen 7%
Berkelland 11%
Bronckhorst 10% Doesburg 4%
Oost Gelre 16%
Doetinchem 5% Montferland 11%
Oude IJsselstreek 7%
Winterswijk 14%
Aalten 4%
Procentuele verdeling aandeel economische betekenis (in bestedingen) per gemeente, 2017 Bron: Factsheet Kerncijfers Achterhoek Toerisme 2017
B E L E I D S N O T I T I E R E C R BE EALTEI IED &S NTOOTE IRTIISEMTEO 2E 0 R 1I S9 M–E 2E0N2 3R E C R E A T I E 2 0 2 0 – 2 0 2 4
7
Aantal overnachtingen De gemeenten Aalten, Doesburg, Doetinchem, Oude IJsselstreek en Zutphen realiseren ieder slechts 2 tot 4 procent van het totale aantal overnachtingen in de Achterhoek. De gemeente Oost Gelre, met vakantiepark Marveld en De Zwarte Cross als grootschalig evenement, neemt in haar eentje 19 procent van het totaal aantal overnachtingen voor haar rekening. Dit is dus meer dan genoemde vijf gemeenten bij elkaar. In Oude IJsselstreek zijn er 63 overnachtingslocaties. Dit zijn vooral kleinschalige B&B’s en kleine campings. Verdeling toeristische overnachtingen per gemeente, regio Achterhoek 2017
Winterswijk 16%
Doesburg Zutphen 3% Aalten 4% 3%
Berkelland 11% Bronckhorst 10%
Oude IJsselstreek 3%
Doetinchem 2%
Oost Gelre 19%
Lochem 16%
8
Montferland 13%
Bron: Presentatie AT tijdens expertmeeting op 20 november 2019
Aanbod verblijfsrecreatie Op basis van de aangifte Toeristenbelasting 2015 t/m 2018 zien we binnen onze gemeente per overnachtingstype het volgende beeld: Aantal overnachtingen in Oude IJsselstreek 120000 100000 80000 60000 40000 20000 0 2015 Camping
Groepsaccommodatie
2016 B&B
2017 Hotel
Vakantie woning
BELEIDSNOTITIE TOERISME EN RECREATIE 2020 – 2024
2018 Evenementen
Totaal
In het tijdvak 2015-2018 is het aantal overnachtingen binnen onze gemeente vrijwel constant gebleven, circa 120.000 per jaar. In 2018 zien we een lichte stijging. Verblijf op campings vormt het grootste deel van de overnachtingen, maar het aantal overnachtingen op campings neemt wel af. Groei binnen de overige categorieën (vooral groepsaccommodaties) compenseert dit verlies, waardoor het totaal op peil blijft. Ons beeld (krimp van de kampeersector en groei van overnachtingen in hotels en groepsaccommodaties) komt overeen met de uitkomsten van het regionale Vitaliteitsonderzoek. Als we naar de onderliggende cijfers kijken, dan blijkt dat de campings Slootermeer & Scholtenhof (van één eigenaar) meer dan de helft van het aantal overnachtingen in deze categorie voor hun rekening nemen. Wanneer we kijken naar de verschillende vormen van de 63 overnachtingslocaties dan zien we dat er vooral kleinschalige B&B’s en campings zijn in Oude IJsselstreek. Verdeling aantal verblijfsrecreatieve bedrijven in de Oude IJsselstreek 25 20 15 10 5 0 B&B
Camping
Vakantie woning
Camperplaatsen
Groepsaccommodatie
Hotel
Aanbod dagrecreatie Eind 2019 telde Oude IJsselstreek 36 locaties voor dag recreatie. Dit is exclusief detailhandel, café’s, restaurants, monumenten, recreatie-, en natuurgebieden.
Lochem 8% Zutphen 13%
Bron: Toeristische plattegrond Oude
Bronckhorst 8%
IJsselstreek 2020/Regiocoördinator Achterhoek Toerisme
Berkelland 11%
Doesburg 5%
Oost Gelre 11%
Doetinchem 9% Montferland 12%
Oude IJsselstreek 7%
Winterswijk 13%
Aalten 5%
Procentuele verdeling aantal dagrecreatieve bezoeken per gemeente, 2017 Bron: Factsheet Kerncijfers Achterhoek Toerisme 2017
BELEIDSNOTITIE TOERISME EN RECREATIE 2020 – 2024
9
Aanbieders dagrecratie in Oude IJsselstreek
Zwembad Tuinderij Theater Rondvaartboot Overige Oeverrecreatie Musea Koffie, thee, wijn of ijs Golfbanen Galerie/creatief
10
Diergerelateerd Bowlingbaan 0
1
2
3
4
BELEIDSNOTITIE TOERISME EN RECREATIE 2020 – 2024
5
6
3. Trends, ontwikkelingen en leefstijlen Onder invloed van diverse trends en ontwikkelingen is de vraag van de recreant en toerist continu in beweging. Hier kunnen we op inspelen. Zo kunnen we de huidige bezoekers behouden, maar ook nieuwe doelgroepen verleiden om naar Oude IJsselstreek te komen.
3.1 Trends en ontwikkelingen a. Digitalisering versus persoonlijk contact Online staat voorop! Persoonlijk contact maakt het verschil. b. Van informatie naar inspiratie Draait om beleving: emotie, relevantie, betrokkenheid, ontmoetingen en ervaringen. Inspiratie bieden is onderscheidend. c. Vergrijzing Groeiende groep senioren! Deze doelgroep zit ook allang online, maar heeft nog steeds behoefte aan persoonlijk contact. Populariteit van wandelen en fietsen (e-bike) zal verder toenemen, net als de vraag naar zorgtoerisme. d. Keuzestress Vrijetijd wordt schaarser. Er worden hogere eisen gesteld aan de vrijetijdsbesteding. Er is zoveel! Vluchtige oriëntatie. Beleving maakt het verschil. e. Oriëntatie Regionaal (Achterhoek) ➜ activiteiten vinden plaats in meerdere gemeenten. Beleving en zingeving ➜ op zoek naar authenticiteit, kleinschaligheid en betekenis (special interest). Groeiende aandacht voor cultuurhistorisch erfgoed, lokaal aanbod, gezonde leefstijl en duurzaamheid. Bron: Achterhoek Toerisme
3.2 Leefstijlen en De Leefstijlvinder Consumenten bepalen hun keuze voor een vakantie of uitje niet alleen op basis van demografische aspecten (leeftijd, woonplaats, inkomen), maar vooral op basis van wensen, motieven en interesses. De Leefstijlvinder geeft inzicht in de omvang van groepen en hun vrijetijdsvoorkeuren. Met die kennis en informatie over de verschillende doelgroepen kunnen we het aanbod beter afstemmen op de vraag.
De Leefstijlvinder Om inzicht te krijgen in kansrijke doelgroepen voor de gemeente Oude IJsselstreek, maken we gebruik van de Leefstijlvinder. De Leefstijlvinder geeft inzicht in gedrag, waarden en behoeften van recreanten en toeristen op basis van psychologische en sociologische kenmerken. De leefstijlsegmentatie onderscheidt zeven doelgroepen, ook wel leefstijlen genoemd, met allemaal een eigen vrijetijdsprofiel. Dit zijn de volgende zeven leefstijlen: avontuur-, plezier-, harmonie-, verbindings-, rust-, inzicht en stijlzoekers. De Leefstijlvinder is het uitgangspunt voor de analyse van vraag en aanbod in dit onderzoek. De zeven Leefstijlen zijn weergegeven in onderstaande figuur. Voor meer informatie zie bijlage 1.
BELEIDSNOTITIE TOERISME EN RECREATIE 2020 – 2024
11
Model Leefstijlvinder, SAMR 2018 Extravert vrijheid
harmonie 11%
Avontuurzoekers
19%
Plezierzoekers
12%
Harmoniezoekers Verbindingszoekers
12%
Ego
Groep
Inzichtzoekers Stijlzoekers
17%
11% Rustzoekers
17% controle
veilig
Introvert Bron: SAMR Marktvinders
12
In 2019 is op het niveau van de Achterhoek onderzocht op welke leefstijlen het verblijfsrecreatie- aanbod de meeste aantrekkingskracht heeft1.
De belangrijkste conclusies uit het onderzoek zijn: ● Het verblijfsrecreatie-aanbod in de Achterhoek is tamelijk eenzijdig. Vooral harmoniezoekers en verbindingszoekers vinden aantrekkelijk aanbod, gevolgd door rustzoekers. ● Het aanbod voor stijlzoekers, avontuurzoekers en plezierzoekers is beperkter; zeker in relatie tot de vraag. Dat betekent dat vernieuwing van het aanbod specifiek gericht op stijlzoekers, avontuurzoekers en plezierzoekers een aandachtspunt in de regio is. Deze conclusies zijn ook toepasbaar op de gemeente Oude IJsselstreek.
1 Bron: Vitaliteitsonderzoek Achterhoek, Bureau voor Ruimte & Vrije Tijd, 2019
BELEIDSNOTITIE TOERISME EN RECREATIE 2020 – 2024
4. Ontwikkelperspectief en ambitie 4.1 Ontwikkelperspectief De vrijetijdssector in Nederland is volop in ontwikkeling en groeit sterk. Het inkomend toerisme en, in mindere mate, het binnenlands toerisme nemen naar verwachting de komende jaren fors toe. NBTC Holland Marketing verwacht een stijging van 19 miljoen buitenlandse gasten in Nederland nu, naar ongeveer 29 miljoen in 2030. Dat is een stijging van 50 procent. Ook in de Achterhoek neemt het aantal inkomende toeristen toe, van een aandeel van 12 procent in 2015 naar ruim 20 procent in 2017 op het totale aantal toeristische overnachtingen. Als we de prognose van NBTC volgen, dan kan het aantal overnachtingen in de Achterhoek groeien naar bijna een miljoen in 2030. Dagtoerisme en verblijfstoerisme groeien steeds meer naar elkaar toe. Genoemde ontwikkelingen bieden perspectief voor de VE-sector in de Achterhoek en daarmee in onze gemeente.
13
4.2 Onze ambitie Tijdens de expertmeeting op 21 november 2019 hebben de aanwezige raadsleden drie concrete ontwikkelingen benoemd. Het gaat om: 1. de ontwikkelpotentie van de Oude IJssel, ook aan de andere kant van de grens; 2 de kansen die kunst en cultuur bieden en de mogelijkheid voor een depotmuseum met landelijke uitstraling, aansluitend op Museum MORE en Villa Mondriaan; 3. bijzondere vormen van verblijfs- en overnachtingsmogelijkheden. Concreet moet dit resulteren in: ● Een toename van de toeristische overnachtingen van binnen- en buitenlandse gasten met 2 procent per jaar (o.b.v. Toeristenbelastinggegevens 2019 e.v.)2. ● Stimulering van de lokale economie. ● Groei van het aantal banen in de VE-sector met 2 procent per jaar (o.b.v. PWE 2019, zie tabel werkgelegenheid blz.7). ● Het vergroten van het aandeel vitale, vernieuwende verblijfsrecreatiebedrijven in Oude IJsselstreek (o.b.v. regionaal Vitaliteitsonderzoek). ● Meer veelzijdigheid en onderscheidend vermogen in het dag- en verblijfsaanbod, door investeren in bestaand aanbod en toevoegen nieuw aanbod (zoals DRU-hotel). ● Een prettig leefbare woonomgeving. Vernieuwende en aantrekkelijke voorzieningen en events bieden ‘reuring’ voor uiteenlopende doelgroepen. ● Meer beleving aan en op de Oude IJssel, ook aan de andere kant van de grens. ● Verhogen bezettingsgraad (bestaand aanbod).
● Capaciteit verblijfsaccommodaties uitbreiden d.m.v. vernieuwende concepten die aansluiten bij het regionaal Vitaliteitsonderzoek; ● Inzetten op de komst van een (depot)museum met landelijke uitstraling. 2 Er van uitgaande dat de genoemde aanbevelingen uit deze beleidsnotitie ook uitvoering krijgen.
BELEIDSNOTITIE TOERISME EN RECREATIE 2020 – 2024
Stappenplan: 1. Kansen per doelgroep per gebied in beeld brengen (uitvoering februari 2020) 2. Globaal onderzoek naar opzet en haalbaarheid van additionele projecten (maart 2020) 3. Een operationeel kader / uitvoeringsagenda opstellen (april 2020) 4. Een uitnodigingskader opstellen (april 2020) 5. Het uitwerken en inrichten van de lokale toeristische organisatiestructuur (april 2020)
4.3 Focus op stijl-, avontuur- en inzichtzoekers Stijl- en avontuurzoekers zijn, evenals inzichtzoekers, bovengemiddeld geïnteresseerd in cultuur- en natuurgericht aanbod. Qua accommodatie kiezen ze bovengemiddeld vaak voor een kleinschalige B&B, boetiek hotel (stijl- en inzichtzoeker) of kampeervormen, zoals een natuurkampeerterrein (avontuurzoeker en inzichtzoeker). Deze doelgroepen passen goed bij de identiteit van de gemeente Oude IJsselstreek en onze ambitie. Daarom focussen we in productontwikkeling en marketingcommunicatie op deze doelgroepen. Inzicht zoekers vinden op dit moment al meer passend verblijfscreatie-aanbod in de Achterhoek. Het huidige aanbod bedient vooral de doelgroepen aan de rechterzijde in de Leefstijlvinder. Willen we de VE-sector een impuls geven, dan moeten we ons vooral richten op uitbreiding van het aanbod voor stijl-, avontuur- en inzichtzoekers. Dit in combinatie met behoud van het huidige aanbod.
4.4 Kansrijke ontwikkelrichtingen
14
Wat voor soort voorzieningen passen nu bij de leefstijlen waarbij we leemtes hebben geconstateerd? Over het algemeen kun je niet stellen dat een bepaald soort voorziening (bijvoorbeeld een hotel, camping of bungalowpark) past bij een bepaalde leefstijl. De leefstijlsegmentatie gaat uit van een ‘beleving’ die past bij een bepaalde leefstijl, of dat nu gaat om een camping, museum, restaurant, hotel of bungalowpark. Daarom geven we in onderstaand overzicht aan welke kenmerken aantrekkelijk zijn voor avontuur-, stijl- en inzicht zoekers.
Avontuurzoekers
Stijlzoekers
Inzichtzoekers
Passende woorden: Vrijheid, nieuwe dingen, inspiratie, dingen leren, uitdaging.
Passende woorden: Dingen leren, verwennen, uitdaging, voldoening.
Passende woorden: Vrijheid, rust en stilte, dingen leren.
Frequent ondernomen activiteiten: Museumbezoek, wandelen, natuurgebied bezoeken, stad bezoeken.
Frequent ondernomen activiteiten: Sporten, toeren met de motor / auto, bezienswaardig gebouw bezoeken, museum, theater.
Frequent ondernomen activiteiten: Museumbezoek, wandelen, bezienswaardige gebouwen bekijken, natuurgebied bezoeken.
Passende belevingen: Anders dan anders, prikkelend, eigentijds, ongerept, niet voor de massa.
Passende belevingen: Eigentijds, anders dan anders, prikkelend, luxe, design.
Passende belevingen: Gericht op verdieping, niet voor de massa, onontdekt, authentiek en eigen.
BELEIDSNOTITIE TOERISME EN RECREATIE 2020 – 2024
4.5 Crossovers tussen beleidsvelden Door samenwerking te zoeken met andere sectoren ontstaat meerwaarde. Voor het beleidsveld vrijetijdseconomie geldt dit in het bijzonder. Voorbeelden van cross-overs van de VE-sector met andere sectoren zijn: ● de zorgsector (inclusieve samenleving); ● arbeidsmarkt en onderwijs (krapte in de horeca, maar ook potentieel voor afstand arbeidsmarkt); ● extensivering en verbreding landbouw (streekgerechten, wijnbouw etc.); ● sport en bewegen (inzet toeristische voorzieningen om gezond en fit te blijven); ● bereikbaarheid van (toeristische) voorzieningen verbeteren (project SMAAS); ● kunst en cultuurhistorie (van conserveren naar het beleven van monumenten); ● innovatie (toepassing virtual reality technieken, LORA-sensortechnologie); ● maakindustrie (transitie van vies zwaar werk naar clean high-tech vermarkten; daarnaast ook videowall bij bedrijven, koppeling smart industry, koppeling events); ● natuur- en landschap (fietspad Keizersbeek); ● detailhandel (van functioneel iets kopen naar een dagje uit); ● branding (events dragen bij aan imago van stad, gemeente, regio).
4.6 Perspectief bestaand aanbod Voor zowel de Achterhoek als de gemeente Oude IJsselstreek vinden harmoniezoekers en verbindingszoekers een aantrekkelijk aanbod, gevolgd door rustzoekers. Deze doelgroepen kunnen terecht binnen het bestaande aanbod in onze gemeente. Het is belangrijk om deze basis te behouden en de bestaande infrastructuur te versterken.
BELEIDSNOTITIE TOERISME EN RECREATIE 2020 – 2024
15
5. De aanpak 5.1 Gebiedsgerichte aanpak Binnen de gemeente Oude IJsselstreek onderscheiden we een aantal toeristische kerngebieden met een concentratie van recreatief-toeristisch aanbod. Dit zijn de Vennebulten-De Radstake, Idink-Nibbelinkbos, Engbergen, DRU, Slootermeer-Scholtenhof en de Oude IJssel. Hieronder beschrijven we kort de toeristische betekenis van elk kerngebied. Ook gaan we in op de opgaven en kansen om deze kerngebieden een impuls te geven.
1 Vennebulten-De Radstake Aan de zuidzijde van de Twenteroute (N18) ligt de Halse Rug met het natuurgebied de Vennebulten. De Oude Hessenweg loopt over deze dekzandrug, die zich uitstrekt tussen het Duitse Bocholt en het Hanzestadje Doesburg. De Radstake was vroeger een belangrijke pleisterplaats op deze route. Het gebied heeft niet alleen natuurlijke en landschappelijke waarde, maar is ook cultuurhistorisch van groot belang. Zo worden er veel events gehouden (zoals Hippisch Festijn, Motorcross Vamac en oktoberfeesten). Het is een aantrekkelijk natuurgebied met heide, een schaapskooi en een uitkijkpunt.
16
Inzet en actie: ● ● ● ● ●
Inrichting gebied Vennebulten uitwerken. Opgaven Gebiedsproces Aaltense Goor-Zwarte Veen uitvoeren. Integrale inrichtingsschets gebied Vennebulten uitwerken. Revitalisering routeproduct Langs Oude Banen. Vennebulten – De Radstake opnemen in nieuwe ATB-route (mountainbike) Aalten- Slangenburg.
2 Kerngebied Idink-Nibbelink De namen van deze twee bosgebieden kwamen al in de middeleeuwen voor. Het gebied kent een mooie afwisseling van bos, landbouwgronden, struikgewas en kleinschalige landschapselementen. Dit bosgebied is geliefd bij rustzoekers en heeft een aantrekkelijke padenstructuur. De kerken-, fietsen wandelpaden en parkeervoorzieningen zijn onlangs opgewaardeerd en maken onderdeel uit van de Kerkenpadenroute in Sinderen. Koffieboerderij Groot Nibbelink, theetuin NatuurlijkBUITEN en enkele (kleine) campings zorgen voor een aantrekkelijk aanbod. BELEIDSNOTITIE TOERISME EN RECREATIE 2020 – 2024
Inzet en actie: ●
● ●
Draagvlak voor betere samenwerking tussen toeristische ondernemers (zowel verblijfs- als dagrecreatie) onderzoeken. Gezamenlijk profilering geven aan natuurlijk gebied / rustgebied. Lokaal aanbod voor rustzoekers vermarkten
3 Engbergen Deze rivierduin van de Oude IJssel is van oudsher al bekend als recreatiegebied (met openlucht theater, speeltuin en hertenkamp). Onlangs heeft het gebied Engbergen een enorme upgrade gekregen, waarbij de mogelijkheden om te recreëren flink zijn verbeterd. Het recreatieve aanbod is veel zijdig, met onder andere golf, een blotevoetenpad en een alpacaranch. Kinderen kunnen in het gebied bij de Oude IJssel spelen, klimmen, glijden, spetteren en de natuur ontdekken. Er is een fijnmazig netwerk van wandel-, fiets en ruiterpaden. Het gebied voorziet duidelijk in een maatschappelijke behoefte.
Inzet en actie: ● ●
●
● ●
Realiseren verbinding met Huis Landfort in Megchelen. Ondernemers in het gebied laten samenwerken en met elkaar hun bedrijfsactiviteiten verder laten ontwikkelen. Cluster ‘Voorst’ medewerking verlenen aan landgoedontwikkeling, met ruimte voor fietspad Engbergen-Sinderen. Verdere promotie van het natuur- en recreatiegebied. Gepaste evenementen toestaan.
BELEIDSNOTITIE TOERISME EN RECREATIE 2020 – 2024
17
4 DRU Op het DRU Industriepark is de historie nog zichtbaar en voelbaar. De oude fabriekspanden en rijksmonumenten van de bekende DRU ijzergieterij in Ulft hebben een nieuwe bestemming gekregen. Horeca, theater, film, popmuziek, festivals, beurzen, een innovatiecentrum en exposities; het zindert hier werkelijk van de activiteiten! Met de fraai vormgegeven buitenruimte en het groene gebied aan de overkant van de Oude IJssel is dit de perfecte locatie voor grootschalige evenementen in de openlucht, die duizenden bezoekers trekken. Inmiddels is er een nieuwe aanrijroute vanuit Silvolde en een ruime parkeerplaats. Per 1 januari 2019 is de exploitatie onder één overkoepelende stichting DRU Industriepark gebracht om de synergie te vergroten.
Inzet en actie: Unesco status. Vergroting synergie tussen de verschillende partijen op het DRU Industriepark. ● Bewegwijzering optimaliseren. ● Realisatie fietsverbinding naar Bontebrug, op de nog aansluiting op nog aan te leggen rotonde ● IJzerbeleving / historie complex meer benutten. ● Helder communiceren wat er op welk moment waar te doen is op het complex (openen bezoekerscentrum / Toeristisch Inspiratiepunt). ● DRU-hotel en overige initiatieven tot uitbreiding van overnachtingscapaciteit. ● Depotmuseum. ● Conceptmatig uitwerken van een toeristisch aantrekkelijk aanbod binnen DRU Industriepark. ● Grensoverschrijdende industriële erfgoedroute met DRU als ERIH Ankerpunt. ● ●
18
5 Kerngebied Slootermeer-Scholtenhof Door zand- en grindwinning is tussen Etten en Varsselder waterplas Slootermeer ontstaan. De familie Sloot, die de zand- en grindwinning exploiteerde, is vanaf de jaren zeventig begonnen met de ontwikkeling van camping Slootermeer en vervolgens camping Scholtenhof. Beide campings, die sinds een jaar of vier weer eigendom zijn van één eigenaar, nemen bijna de helft van het totale aantal jaarlijkse overnachtingen binnen onze gemeente voor hun rekening. Door het aantal kortkampeerplaatsen te vergroten, blijft het aantal overnachtingen op peil.
BELEIDSNOTITIE TOERISME EN RECREATIE 2020 – 2024
Inzet en actie: ● ●
De huidige eigenaar zet in op het saneren van verouderde seizoensplaatsen. Verdere uitbreiding is gepland om groei van het aantal kampeerplekken te faciliteren.
6 Oude IJssel De Oude IJssel en Aa-strang lenen zich uitstekend voor waterrecreatie. De Oude IJssel begint in het Duitse Raesfeld en loopt via de gemeenten Oude IJsselstreek, Doetinchem en Bronckhorst bij Doesburg de IJssel in. Er is een ecologische oeverinrichting met vistrappen gerealiseerd vanaf Doesburg tot aan Hutten-Zuid in Ulft. Ook is er een fietspad langs het water aangelegd. De mogelijkheden voor de tracés Megchelen-Gendringen en Ulft-Terborg worden momenteel onderzocht. Gedacht kan worden aan waterbeleving, wonen op het water, een netwerk van uitkijkpunten, een kastelen- en landgoederenroute en het versterken van de recreatievaart. Het waterschap en de provincie onderschrijven het belang van dit onderwerp.
Inzet en actie: ● ●
●
●
● ●
●
Recreatievaart bevorderen. Oude IJssel een impuls geven en de samenhangende kosten en kostendragers inzichtelijk maken. Hiermee geven we uitvoering aan de raadsmotie die als onderdeel van de begrotingsbehandeling 2019 is aangenomen. Verbinden en vermarkten van toeristische parels langs Oude IJssel door middel van arrangementontwikkeling, samen met Achterhoek Toerisme. Uitzichtpuntenroute ontwikkelen langs Oude IJssel en Aa-strang (Doesburg tot aan Bocholt). Deelname Oude IJsselbiënnale. In gesprek met Iesselganger en andere spelers / gebruikers langs het water ter hoogte van Ulft om wensen en mogelijkheden in kaart te brengen. Indien de Oude IJsselzone als onderdeel van de lopende aanvraag voor het Geo-park Rijn-Maas een UNESCO status verwerft, dan geeft dit ons gebied een internationale boost. Reden om deze ontwikkeling actief te volgen en te steunen.
BELEIDSNOTITIE TOERISME EN RECREATIE 2020 – 2024
19
5.2 Thematische aanpak 1
Een goede basis
1A Een goede basis - fysiek Natuur, landschap, kunst, cultuur(historie) en monumenten benadrukken een eigen identiteit. Tot de sterke punten van Oude IJsselstreek horen een zeer afwisselend landschap met bijzondere natuur gebieden, landgoederen en een rijke cultuurgeschiedenis. Het is belangrijk om deze basis te behouden en versterken. Een gebiedsgerichte aanpak helpt om de benoemde gebieden beter beleefbaar te maken. Een verdiepingsslag is mogelijk door de nadruk te leggen op de ontstaansgeschiedenis en achterliggende verhalen. Ook lokale initiatieven als de kerkenpaden en bloemrijke akkerranden zorgen voor een positieve plattelandsbeleving.
Inzet en actie: Natuur- en landschap groenbeleid opstellen en uitvoeren. ● Verankering van uitkomsten beleidsnotitie toerisme en recreatie in de Omgevingsvisie. ●
20
1B Een goede basis - organisatorisch De Rode Loper-aanpak die we voor de industriële bedrijvigheid in onze gemeente hebben ontwikkeld, begint zijn vruchten af te werpen. Het doel van deze aanpak is om de ondernemer met raad en ondersteuning bij te staan, zodat deze zorgvuldiger, sneller en beter kan schakelen bij vragen over uitbreiding of vestiging van zijn bedrijf. De Rode Loper-aanpak betreft ook een gastvrije ontvangst van bezoekers aan onze gemeente. Dit vraagt om een heldere samenwerkingsstructuur en verlangt van ons dat we beleidsontwikkeling en -uitvoering integraal oppakken. a. Ja-mits benadering voor ondernemersinitiatieven We versterken het aanbod door ruimte te bieden aan nieuwe initiatieven. Zeker in de benoemde kerngebieden zijn deze van harte welkom. Dit kunnen omvangrijke, maar ook kleine originele initiatieven die van toegevoegde waarde op het bestaande aanbod zijn. Dit brengt meer variatie om zo de toerist beter te bedienen in onze gemeente zijn veel initiatieven de laatste vijftien jaar op basis van een maatwerkaanpak gefaciliteerd. Op basis van het Vitaliteitsonderzoek kunnen we inschatten of er sprake is van versterking van het aanbod, of dat er overaanbod ontstaat. Als we dit combineren met een kwalitatieve beoordeling van initiatieven, kunnen we op maatwerkniveau ontwikkelruimte (blijven) bieden aan de VE-sector.
In vervolg op het beleidsplan wordt een uitnodigingskader opgesteld. Hierin staat beschreven binnen welke randvoorwaarden ruimte wordt geboden voor nieuwvestiging en uitbreiding van ondernemersinitiatieven.
BELEIDSNOTITIE TOERISME EN RECREATIE 2020 – 2024
Inzet en actie: ●
Perspectiefrijke initiatieven tot nieuwvestiging of uitbreiding met een positieve grondhouding beoordelen en zo mogelijk faciliteren. Het is van belang dat we dit verankeren in de Omgevingsvisie (die nog in ontwikkeling is).
b. Heldere organisatie-opzet Een Rode Loper-aanpak zonder toewijzing van verantwoordelijkheden, gaat niet werken. De organisatorische opgaven binnen onze gemeente moeten we zien te stroomlijnen met ontwikkelingen die op dit moment binnen onze regio spelen.
Inzet en actie: ●
Op korte termijn een lokale VE-organisatiestructuur vast te stellen, waarin taken, verantwoordelijkheden en bijbehorende budgetafspraken zijn vastgelegd.
21 c. Rode Loper uitrollen voor recreant en toerist De bezoeker aan onze gemeente is steeds meer op zoek naar beleving en zingeving. Dat vraagt een omslag: van producten naar belevenissen en van informatie naar inspiratie. De toerist gaat over het algemeen niet naar een plaats op vakantie, maar naar een regio. Juist in de samenhang binnen die regio bevindt zich voor de toerist de meerwaarde. Achterhoek Toerisme (AT) heeft daarom het initiatief genomen voor een programma dat de lokale VVV’s en Toeristische Informatie Punten (TIP’s) ondersteunt om gefaseerd te professionaliseren en te vernieuwen. Zo kunnen zij aan de eigentijdse wensen van de toerist voldoen. DRU Industriepark in Ulft is binnen de eerste tranche van vijf Achterhoekse gemeenten gekozen om deze omslag te realiseren. Medio 2020 gaan de deuren van het nieuwe Toeristisch Inspiratie Punt/Bezoekerscentrum op het DRU Industriepark open.
Inzet en actie: ●
Lokaal gastheerschap bevorderen door stimulering van de ontwikkeling van een Toeristisch Inspiratiepunt op DRU Industriepark binnen de uitvoering van ons VE-beleid. Daarnaast mogelijk een Infopunt in Varsseveld (Borchuus) inrichten.
BELEIDSNOTITIE TOERISME EN RECREATIE 2020 – 2024
2 Samenwerking tussen en verbinding met ondernemers Ondernemers willen elkaar beter leren kennen en meer inhoud geven aan de toeristische plannen in onze gemeente. Maar bundeling van krachten en uitwisseling van kennis en ervaring komen nog té weinig voor. Het zou goed zijn als gevestigde ondernemers hun kennis en kunde delen met startende ondernemers. Kennisontwikkeling is bij uitstek een onderwerp dat op regionale schaal professioneel opgepakt kan worden. De kennis kan verkregen worden via het Kennisplein Achterhoek Toerisme. Op dit interactieve platform vinden ondernemers op één plek alle informatie die voor hen belangrijk is om te innoveren en gerichte keuzes voor de toekomst te maken. Toeristische organisaties zijn op zich geen doel, maar, maar kunnen wel een belangrijk middel zijn om tot verbinding te komen. Vanwege de grote organisatorische verschuivingen die de afgelopen tien jaar in ons land hebben plaatsgevonden en de beoogde realisatie van een Toeristisch Inspiratiecentrum op het DRU Industriepark, is het zaak te weten hoe toeristische structuren zijn opgebouwd en wie wat doet. Dit is niet alleen belangrijk voor ondernemers, maar ook voor de toeristen en inwoners van Oude IJsselstreek.
Inzet en actie: Uitwisseling van kennis en ervaring door ondernemers. ● Kennisontwikkeling voor ondernemers. ● Ontwikkeling Toeristisch Inspiratiecentrum in DRU Industriepark (zie ook 1c.). ●
22
3 Recreatieve infrastructuur Zowel het toeristisch-recreatief bedrijfsleven als onze inwoners zijn gebaat bij een goede, complete en goed onderhouden recreatieve infrastructuur. Een aantrekkelijk routenetwerk is een basisvoorwaarde voor toeristische ontwikkeling. Een constante doorontwikkeling van bereikbaarheid, aantrekkelijkheid en beleefbaarheid is cruciaal om de concurrentie met andere regio’s aan te kunnen. Het routenetwerk is onlosmakelijk verbonden met de marketinginspanningen waarmee we onze regio op de kaart zetten. Het fietsknooppuntensysteem, wandelroutenetwerk, fietspad Doesburg-Bocholt, Aaltense Goor-Zwarte Veen, Recreatiegebied Engbergen, kerkenpaden en de Oude IJssel zijn belangrijke onderdelen van onze lokale, recreatieve infrastructuur. Ook werken we samen met buurgemeente Stadt Isselburg aan de recreatieve ontsluiting naar Huis Landfort vanuit Duitsland.
Inzet en actie: ● ●
Aantrekkelijk routenetwerk behouden en aanbieden. Recreatieve ontsluiting Huis Landfort vanuit Duitsland
BELEIDSNOTITIE TOERISME EN RECREATIE 2020 – 2024
4 Productontwikkeling Met deze beleidsnotitie als leidraad gaan we nieuwe, aansprekende toeristische producten ontwikkelen. Hierbij is sprake van een verschuiving van investeringen in fysieke zin, naar het ontwikkelen van onderscheidende producten. De grote kans (maar ook opgave) is, om zo goed mogelijk samen te werken met andere beleidsvelden en taakvelden. Hierdoor ontstaan mogelijkheden en een meerwaarde die we zonder een cross-sectorale benadering nooit zouden bereiken. Denk hierbij aan samenwerking tussen sociaal domein, inclusie en (zorg)toerisme en recreatie. Meer dan 12 procent van de Nederlanders heeft een matige of ernstige lichamelijke en / of verstandelijke beperking. De verwachting is dat deze groep door vergrijzing in de toekomst verder toeneemt (bron: CBS, 2018). Kringlooplandbouw biedt goede mogelijkheden om extensieve landbouwactiviteiten te combineren met het leveren van groenblauwe diensten, energieopwekking, zorgarrangementen en toerisme & plattelandsbeleving. Vanuit LEADER Achterhoek is bijvoorbeeld het initiatief genomen om alle relevante spelers in de voedselsector te bundelen in het platform Achterhoek Food. Wij als gemeente Oude IJsselstreek steunen de inzet op dit thema.
Inzet en actie: ● ●
Ontwikkelen van onderscheidende producten. Cross-sectorale samenwerking.
23
5 Promotie, marketing en informatievoorziening Hoe kunnen we events beter vermarkten en toeristen langer in onze gemeente houden? Hoe profileer je je? Hoe laat je de parels zien? Dat kan bijvoorbeeld door meer reuring te creëren en de Oude IJsselstreek te promoten als een van de parels binnen de Achterhoek. Met een bruisende website en app, een digitale plattegrond en een goede samenwerking tussen Nederlandse en Duitse toeristische organisaties, laten we het aanbod binnen onze gemeente beter aansluiten bij regionale campagnes en promoties. Daarnaast maken we ons aanbod zo beter beleefbaar voor een groter publiek.
Inzet en actie: ●
●
●
Meer reuring creëren door goed te ontsluiten wat er in de gemeente te zien, te beleven en te doen is, o.a. doorontwikkeling bruisende website en digitale plattegrond. Goede samenwerking tussen Nederlandse en Duitse toeristische organisaties. Aanbod beter afstemmen op specifieke doelgroepen met potentieel voor Oude IJsselstreek.
BELEIDSNOTITIE TOERISME EN RECREATIE 2020 – 2024
6 Vitale verblijfsrecreatie Vraag en aanbod kunnen beter op elkaar afgestemd worden. We constateren dat het aantal overnachtingen binnen onze gemeente achterblijft bij ontwikkelingen elders in de regio. Willen we onze doelen behalen en de kansen benutten, dan moeten we de komende jaren inzetten op bijzondere vormen van verblijfs- en overnachtingsmogelijkheden. De gemeente Oost Gelre, met vakantiepark Marveld en De Zwarte Cross als grootschalig evenement, neemt in haar eentje 19 procent van het totaal aantal overnachtingen in de Achterhoek voor haar rekening (zie figuur blz.8). Dit voorbeeld maakt duidelijk dat je door toevoeging van enkele grote spelers een groeispurt kunt maken. Oude IJsselstreek kent een sterke maakindustrie / smart industry met vooraanstaande bedrijven. Dit biedt kansen voor zakelijke overnachtingen en congressen rondom deze thematiek, maar ook voor Duitse zakelijke gasten. Dankzij de strategische ligging aan de Duitse grens, is Oude IJsselstreek immers goed bereikbaar. Uit het Vitaliteitsonderzoek blijkt dat het opvallend goed gaat met de verblijfsrecreatie in de Achterhoek. Maar het aanbod lijkt wel veel op elkaar. Juist daar liggen kansen om meer onderscheidend aanbod te ontwikkelen.
Inzet en actie: ●
Inzetten op bijzondere vormen van verblijfsrecreatie, zoals DRU-hotel.
24
BELEIDSNOTITIE TOERISME EN RECREATIE 2020 – 2024
25
BELEIDSNOTITIE TOERISME EN RECREATIE 2020 – 2024
6. Van visie naar uitvoering De waarde van de beleidsvisie ligt in de uitvoering. Het is onmogelijk om alles tegelijk uit te voeren. Per jaar wordt er een uitvoeringsplan opgesteld op basis van onderstaande overzicht.
Prioritering
Prioriteit 1
Prioriteit 2
Prioriteit 3
Lopend project
1 Goede basis Natuur, landschap en groenbeleid opstellen en uitvoeren. Verankering van uitkomsten beleidsnotitie toerisme en recreatie in de Omgevingsvisie.
26
Beoordeling en faciliteren perspectiefrijke initiatieven tot nieuwvestiging of uitbreiding van VE-bedrijven. Vaststelling goede lokale VE-structuur met taken, verantwoordelijkheden en budgetafspraken. Ontwikkeling Toeristisch Inspiratiepunt in DRU Industriepark. Informatiepunt in Varsseveld (Borchuus) inrichten. Actief evenementenbeleid. Zorgtoerisme en inclusie bevorderen.
2 Samenwerking tussen en verbinding met ondernemers Uitwisseling van kennis en ervaring door ondernemers. •
Betere samenwerking tussen toeristische ondernemers (zowel verblijfs- als dagrecreatie) onderzoeken (Idink-Nibbelink, Engbergen).
Kennisontwikkeling voor ondernemers.
BELEIDSNOTITIE TOERISME EN RECREATIE 2020 – 2024
3 Recreatieve infrastructuur Aantrekkelijk routenetwerk behouden en aanbieden. •
Revitalisering routeproduct Langs Oude Banen (Vennebulten / Halse Rug).
•
Vennebulten – De Radstake opnemen in nieuwe ATB-route (mountainbike) Aalten-Slangenburg.
•
Recreatieve ontsluiting Huis Landfort vanuit Duitsland.
•
Cluster “Voorst” fietspad Engbergen-Sinderen.
•
Grensoverschrijdende industriële erfgoedroute met DRU als ERIH Ankerpunt.
•
Realisatie fietsverbinding DRU IP naar Bontebrug; aansluiting op nog aan te leggen rotonde.
Bevordering recreatief medegebruik Oude IJssel. •
Verbinden van het aanbod van toeristische parels langs Oude IJssel van Dinxperlo naar Doesburg.
•
In gesprek met Stichting IJsselvaart en andere spelers / gebruikers langs het water ter hoogte van Ulft, om wensen en mogelijkheden in kaart te brengen.
•
Uitzichtpuntenroute ontwikkelen langs Oude IJssel en Aa-strang (Doesburg tot aan Bocholt).
•
Ontwikkeling Oude IJssel-biënnale.
4 Productontwikkeling Ontwikkelen van onderscheidende producten. •
Depotmuseum.
•
Vergroting synergie van de verschillende partijen op het DRU Industriepark.
•
IJzerbeleving / historie DRU Industriepark meer benutten.
•
Maatregelen voor een toeristisch aantrekkelijk aanbod binnen DRU Industriepark conceptueel uitwerken.
•
Helder communiceren wat er op welk moment waar te doen is op het complex (openen bezoekerscentrum / Toeristisch Inspiratiepunt).
•
Optimalisering bewegwijzering naar DRU Industriepark.
BELEIDSNOTITIE TOERISME EN RECREATIE 2020 – 2024
27
5 Promotie, marketing en informatievoorziening Actievere promotie (meer van ons laten horen). •
Ontwikkeling bruisende website en app.
•
Digitale plattegrond.
Vanuit de gemeentelijke organisatie meer aandacht/samenwerking op gebied van toeristische marketing/ communicatie.
6 Vitale verblijfsrecreatie Uitvoering c.q. begeleiden en promoten van verschillende gebiedsprocessen (Vennebulten, Aaltense Goor-Zwarte Veen, Engbergen). Inzetten op bijzondere vormen van verblijfsrecreatie.
28
•
Ontwikkeling DRU-hotel.
•
Ruimte bieden aan particuliere initiatieven (Rode Loper-aanpak).
7 Duitse markt Maatgerichte productontwikkeling gericht op Duitse gast. •
Goede samenwerking tussen Nederlandse en Duitse toeristische organisaties.
•
Aanbod ook in Duitse taal aanbieden (website / inspiratiecentrum).
BELEIDSNOTITIE TOERISME EN RECREATIE 2020 – 2024
29
BELEIDSNOTITIE TOERISME EN RECREATIE 2020 – 2024
Bijlage 1: De Leefstijlvinder In dit onderzoek maken we gebruik van de Leefstijlvinder, ontwikkeld door SAMR Marktvinders in opdracht van acht provincies. De leefstijlen geven inzicht in het gedrag, waarden en behoeften van recreanten en toeristen op basis van psychologische en sociologische kenmerken. De leefstijlsegmentatie onderscheidt zeven doelgroepen, ook wel leefstijlen genoemd, met allemaal een eigen vrijetijdsprofiel. Dit zijn de volgende zeven leefstijlen: avontuur-, plezier-, harmonie-, verbindings-, rust-, inzicht en stijlzoekers. Deze Leefstijlvinder is het uitgangspunt voor de analyse van vraag en aanbod in dit onderzoek. De zeven Leefstijlen zijn weergegeven in figuur 4.1. Model Leefstijlvinder, SAMR 2018 Extravert vrijheid Avontuurzoekers
harmonie
11% 19%
Plezierzoekers
12%
Harmoniezoekers Verbindingszoekers
12%
30
Ego
Groep
Inzichtzoekers Stijlzoekers
17%
11% Rustzoekers
17%
Bron: SAMR Marktvinders
controle
veilig
Introvert
Harmoniezoekers
Harmoniezoekers zijn hartelijke, gezellige mensen, met veel interesse in anderen. Ze omschrijven zichzelf als gemoedelijk, vrolijk en zachtaardig. In het leven hechten ze veel belang aan geborgenheid, gastvrijheid en vriendschap. Ze nemen de tijd voor het gezin, trekken er graag op uit met (of naar) familie, vrienden en kennissen, en vinden een goede relatie met buren en familie heel belangrijk. Het hoeft voor hen allemaal niet zo vreemd; doe maar normaal, dan doe je al gek genoeg.
Verbindingszoekers
Verbindingszoekers zijn, bovenal, geïnteresseerd in anderen. Het zijn behulpzame, evenwichtige mensen die zichzelf omschrijven als ‘gewoon’ en hartelijk. Voor verbindingszoekers zijn gastvrijheid, sociale verbondenheid en ‘doe maar gewoon’ belangrijke waarden. Ze vinden het dan ook belangrijk om een goede relatie te onderhouden met buren en familie, met harmonie en gezelligheid. Er voor elkaar zijn, dat is toch hartstikke normaal? BELEIDSNOTITIE TOERISME EN RECREATIE 2020 – 2024
Rustzoekers
Rustzoekers vinden zichzelf heel gewone mensen. Ze omschrijven zichzelf als kalm, behulpzaam, bedachtzaam en zachtaardig. Ze houden van rust en regelmaat, en voelen zich het meest op hun gemak in hun eigen, vertrouwde omgeving. Ze vinden het fijn als ze lekker hun eigen gang kunnen gaan, en vinden het dan ook niet erg om alleen te zijn. Ze houden ervan om op hun gemak thuis te zijn, een beetje te tuineren, te klussen en tv te kijken. Doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg.
Inzichtzoekers
Inzichtzoekers zijn bedachtzame, serieuze en intelligente mensen. Ook omschrijven zij zichzelf als evenwichtig en zakelijk. Ze vinden het niet erg om alleen te zijn, want dan kunnen ze mooi hun eigen gang gaan. De rust en ruimte om hen heen die ze daardoor verkrijgen, vinden ze fijn. Belangrijke waarden voor inzichtzoekers zijn rationaliteit, daadkracht, privacy / rust en ‘doe maar gewoon’. Maar ook vrijheid om te doen wat ze willen is erg belangrijk voor ze. Als ze niet op pad gaan naar culturele activiteiten of natuur, dan vinden ze het ook heerlijk om rustig thuis te zijn, een beetje te klussen, tv te kijken en het nieuws te volgen. Ze houden van informatie; ‘meten is weten’!
Stijlzoekers
Stijlzoekers zijn intelligent, zelfverzekerd en doelgericht. Ze hebben een sterk karakter, en omschrijven zichzelf ook wel als zakelijk, ondernemend en leidinggevend. Stijlzoekers zijn graag onder gelijkgestemden, die waarden als ambitie, uitdaging en daadkracht met hen delen. En die waarderen dat de stijlzoekers zeggen waar het op staat, ook als anderen het daar misschien niet mee eens zijn. Stijlzoekers gaan ervoor in het leven: zowel in hun werk, als in hun vrije tijd worden ze graag geprikkeld, en zoeken ze de uitdaging op. Verveling is niet aan hen besteed. Liever besteden ze hun tijd aan sporten en feesten. Gáán!
Avontuurzoekers
Deze recreanten zijn creatief, avontuurlijk, eigenwijs en geïnteresseerd in anderen. Ook omschrijven ze zichzelf als intelligent en ondernemend. Ze vinden het lekker om hun eigen gang te gaan, en vinden het dan ook niet erg om alleen te zijn. Als ze met anderen optrekken, dan zijn dat het liefst creatieve en vernieuwende denkers, of mensen die weten wat ze willen. Ze hechten veel waarde aan vrijheid, uniek zijn en genieten van het leven.
Plezierzoekers
Plezierzoekers zijn spontaan, vrolijk en gezellig. Ook omschrijven ze zichzelf als avontuurlijk, impulsief en eigenwijs. Waarden die ze belangrijk vinden, zijn uitdaging, uniek zijn en succes in het leven. Ze hebben het liefst veel mensen om zich heen, en trekken er dan ook graag op uit met familie, vrienden en kennissen. Ze houden van leuke dingen ondernemen: voor hen staat plezier hebben in het leven op nummer één. Een dag niet gelachen, is een dag niet geleefd!
BELEIDSNOTITIE TOERISME EN RECREATIE 2020 – 2024
31
Bijlage 2: Sterkten, zwaktes, kansen en bedreigingen In onderstaande SWOT-analyse wordt een onderscheid gemaakt tussen een interne en externe analyse. De interne analyse betreft de sterktes en zwaktes. Dit zijn aspecten waar wij invloed op uit kunnen oefenen met toeristisch beleid. De externe analyse betreft de kansen en bedreigingen. Kansen en bedreigingen komen van buiten. De gemeenten kiezen in hun beleid hoe hiermee om te gaan. Hieronder vallen ook onderwerpen die buiten het toeristische beleidsveld vallen.
POSITIEF
NEGATIEF
Sterkte
Zwakte
● Unieke ijzerhistorie
● Aanbod (onderscheidende) dagattrac-
● Op authentieke wijze gastvrij
ties en verblijfsaccommodaties loopt achter t.o.v. de regio ● Grotendeels kleinschalige toeristische initiatieven / beperkte slagkracht ● Matige bereikbaarheid met openbaar vervoer ● Geen grote publiekstrekker of oud-Hollandse authentieke kern / marktplein ● Geen onderscheidende identiteit gemeentebreed (online profilering) ● Niet overal goed netwerkbereik ● Té weinig kennis van elkaar (samenwerking ondernemers onderling) ● Geen volledig aanbod (24/7) voor de toerist ● Potentie ijzerbeleving DRU onvoldoende benut (ijzerbeleving, museum)
● Bijzondere geologische landschaps
elementen ● Grensgebied
32
● Wisselende landschapsstijlen ● Rivier Oude IJssel ● Innovatieve maakindustrie ● Natuur / streekproducten ● Aantal aansprekende evenementen ● Rijksmonumentaal DRU Industriepark ● Goede fiets- en wandelmogelijkheden
INTERN
(in meeste delen van de gemeente)
BELEIDSNOTITIE TOERISME EN RECREATIE 2020 – 2024
POSITIEF
NEGATIEF
Kansen
Bedreigingen
● VE is in coalitieprogramma benoemd tot
speerpunt
moeilijk laten verbinden
● Inspringen op toeristen met zorgvraag ● Inkomend toerisme stimuleren / volop
ruimte voor buitenlandse toeristen ● DRU Industriepark doorontwikkelen en
als grote publiekstrekker vermarkten ● Verhaallijnen verder uitwerken (ijzerhis-
torie, geologie, grensgebied) ● Online goed profileren in de gehele
customer journey van de consument ● Inspringen op kleinschaligheid / authen-
EXTERN
● Veel kleine ondernemers die zich
tieke plattelandsbeleving ● Vrijetijdssector levert werkgelegenheid
op, juist ook voor lager opgeleiden
● Aanbod verblijfsaccommodaties staat
onder druk ● Recreatief winkelen in de verschillende
lokale plaatsen staat onder druk ● Geen langjarige inzet op VE als speer-
punt ● Opkomst deeleconomie en branchevervaging (Airbnb) ● Krimpgebied / leegstand platteland en dorpskernen ● Aantasting coulisselandschap ● Het onttrekken van zandwegen en paden aan openbaarheid
● Toeristische impuls bevordert leefbaar-
heid (wonen, werken) ● Optimalisatie infrastructuur naar een
echte fiets- en wandelgemeente ● Recreatie op en aan de Oude IJssel
optimaliseren als toeristisch parelsnoer ● Inspringen op maakindustrie d.m.v.
aanbod voor zakelijke markt ● Ondernemers ontwikkelruimte bieden
voor onderscheidende initiatieven ● Vergrijzing / seniorenmarkt biedt kansen
op verlenging van het seizoen ● VE als cement voor crossovers met tal
van sectoren (zorg, maakindustrie, extensieve landbouw, detailhandel, gezondheid en mobiliteit)
BELEIDSNOTITIE TOERISME EN RECREATIE 2020 – 2024
33
34
BELEIDSNOTITIE TOERISME EN RECREATIE 2020 – 2024
35
BELEIDSNOTITIE TOERISME EN RECREATIE 2020 – 2024
ONTWERP: BURO 28, ARNHEM
GEMEENTEHUIS: STARINGSTRAAT 25, 7081 BN GENDRINGEN I N F O @ O U D E - I J S S E L S T R E E K . N L | W W W. O U D E - I J S S E L S T R E E K . N L