Algemene Beschouwingen - PRO! - programmabegroting 2025-2028.pdf

Voorzi er, sinds de vorige Algemene Beschouwingen zijn we er niet op vooruit gegaan. De wereld staat le erlijk en figuurlijk in brand en in Den Haag hee rancuneus rechts de macht gegrepen. Hoewel dit kabinet gelukkig niet de capaciteit lijkt te hebben om hun meest kwaadaardige plannen ten uitvoer te brengen, ligt het noodzakelijke werk s l. Met regeringspar jen die uit zijn op tweespalt en onvrede is het las g opbouwen. Laten we hopen voorzi er dat Nederland gauw van deze bestuurlijke plaag verlost zal zijn. Ook onze ambtenaren werken onder grote onzekerheid. PRO! wil hen waarderen voor de begro ng: ondanks de moeilijke omstandigheden is deze helder en toegankelijk, waardoor wij onze controlerende en kaderstellende taak goed kunnen uitvoeren. We zijn tevreden dat onze begro ng sluitend is. En voorzi er, wij zijn ook blij met onszelf. In deze zaal weten we als raad, ondanks de soms grote ideologische afstand, wél construc ef samen te werken. PRO! hoopt vurig dat we de nega viteit die rondgaat in de wereld buiten de deur weten te houden. Er blij immers genoeg te doen en op veel terreinen is er geen jd te verliezen. Voor ons ligt de begro ng 2025/2028 en dit is een zorgwekkend document. Het uitblijven van voldoende compensa e door het Rijk voor de verplichte taken zet de gemeenten vanaf 2026 nog verder onder druk.

Dit betekent dat we con nu met een kri sche blik moeten kijken naar wat echt noodzakelijk is. Er moeten moeilijke keuzes worden gemaakt over waar we kunnen investeren en waar we moeten bezuinigen. Het is genoegzaam bekend dat het Sociaal Domein voor PRO! een heilige graal is waarop niet mag worden bezuinigd. Voorzi er, aan de hand van de vijf onderdelen van het begrip bestaanszekerheid zal ik mijn bijdrage vervolgen. Te beginnen bij het eerste punt: 1. een bestaan met voldoende en een voorspelbaar inkomen Op het gebied van inkomen is het van belang dat er voldoende werkgelegenheid is en dat iedere inwoner een reële kans op de arbeidsmarkt hee . Om onze lokale werkzoekenden aan het werk te helpen, moet Stoer, wat PRO! betre , nadrukkelijker in contact komen met lokale ondernemers. Doel: het aantal bijstandsgerech gden verminderen en de bestaanszekerheid van onze inwoners vergroten. Als je in de bijstand zit moet je via de Par cipa ewet begeleiding krijgen in het vinden van een betaalde baan. Maar dat is in

werkelijkheid niet voor iedereen haalbaar, concludeert het Sociaal en Cultureel Planbureau in een nieuw rapport. Wat zijn hiervan de te verwach e consequen es voor Stoer? Arriva hee een brief gestuurd over openbaar vervoer voor minima, die onze gemeenteraad op 24 oktober ontving. Hoewel Nederland een van de rijkste EUlanden is, leven ruim 900.000 mensen, waaronder 200.000 kinderen, in armoede. Voor hen is het ov vaak onbetaalbaar. Dit voorstel van Arriva kan dus een groot verschil maken. PRO! wil deze brief en het onderwerp ‘openbaar vervoer voor minima’ bespreken in de commissie MO en vraagt de portefeuillehouder om een standpunt. Samen met de PvdA zullen we hierover een mo e indienen. Het tweede punt: een woning in een groene wijk met voldoende maatschappelijke voorzieningen. Wonen is een recht. De gemeente dient te zorgen dat er voldoende woningen worden gebouwd. We moeten nadrukkelijk kijken naar starters en ouderen op de woningmarkt. Bij de bouw van woningen blij PRO! zich inze en op de minimaal 30% sociale huurwoningen-eis bij elk woningbouwproject. Die woningbouw gaat wat PRO! betre gepaard met het toevoegen van meer kwalita ef groen in de directe woonomgeving. De jdelijke Uuthuuskes zijn nog steeds niet gerealiseerd. Een aantal bestemmingsplannen zijn onherroepelijk geworden.

Dus de vraag aan de wethouder is waarom niet overgegaan wordt tot de realisa e van de Uuthuuskes? Of moeten we concluderen dat dit een verkiezingsstunt is geweest? Daarnaast introduceert Sité een tweehurenbeleid, waarbij 40% van de vrijkomende woningen wordt verhuurd met prijzen die passen bij het inkomen en de gezinssitua e van de huurder. Dit maakt huren toegankelijker voor mensen met een lager inkomen. PRO! vraagt zich af of woningcorpora e Wonion een vergelijkbaar beleid hanteert. Graag een reac e van de wethouder. En dan voorzi er, kom ik aan bij het onderwerp maatschappelijke voorzieningen. Te beginnen met het DRU Industriepark Voorzi er, ik wil mijn zorgen uiten over de huidige financiële situa e van de DRU in Ul . Dit cultureel en maatschappelijk centrum is van groot belang voor onze gemeenschap, en een gezonde financiële basis is essen eel om dit te waarborgen. PRO! wil eerst een volledige risico-analyse vóórdat we overgaan tot weklke stemming dan ook. We kunnen het voorzi er niet naar onze inwoners uitleggen dat er enerzijds ombuigingen in Sociaal Domein plaats moeten vinden én aan de andere kant debiteuren niet aan hun betalingsverplich ngen voldoen. Ook al zijn dat totaal verschillende potjes; dit is niet uit te leggen voor ons aan bijvoorbeeld de SDOUC die krijgt te horen dat de gemeente géén geld hee voor renova e.

Verder moet de DRU ons inziens een pas op de plaats maken wat betre grote

investeringen. Gezien de huidige situa e is de vraag ook of het college vindt dat er rich ng hen geen enkele verwijtbaarheid ligt? Graag een reac e hierop. De frac e van PRO! hee nog vele andere vragen en vraagt aan het college om met spoed de belabberde financiële situa e van het DRU Industriepark op de agenda van de commissie te ze en, evenals het herstelplan. Het derde punt: toegang tot onderwijs Iedere leerling hee recht op goed onderwijs in een veilige omgeving. Iedere leerling hee recht op goed onderwijs, ook vluchtelingenkinderen. PRO! is tevreden met de recente investeringen, maar maakt zich zorgen over de ontwikkelingen, vooral met betrekking tot de bezuinigingen op leerlingenvervoer. Het vierde punt: toegang tot zorg. De tarieven van de ambulante ondersteuning worden door een externe par j berekend. Voor PRO! is het belangrijk dat de inwoners die zorg ontvangen er niet financieel op achteruit gaan. Kan het college dat beves gen? Het vijfde punt: een buffer voor onverwachte uitgaven Als je een uitkering hebt, is het opbouwen van een buffer onmogelijk. Boetes helpen daar in elk geval niet bij. Wij vragen het college om ruimhar g om te gaan met gi en in natura door bijvoorbeeld familieleden. Naast deze vijf kenmerken van bestaanszekerheid, zal ik onze bijdrage vervolgen aan de hand van nog zes losse punten. 1.

Energietransi e: In onze regio zijn afspraken gemaakt over de energietransi e. De doelstellingen worden behaald: we lopen zelfs voor. Helaas zorgen zowel het rijk als de provincie voor vertraging. En dan is er ook nog de netconges e. De frac e PRO! zou graag zien dat de gemeenteraad bij wordt gepraat over wat er wanneer wel kan. Dus een koppeling van doelstellingen en netconges e. Kan het college dit toezeggen? We moeten voorkomen dat we last gaan krijgen van de remmende voorsprong. 2. Onder verstevigen van onze voorzieningen verstaat PRO! ook de serviceverlening naar onze inwoners. Lang niet iedereen kijkt eerst op de website voordat hij of zij zijn paspoort gaat verlengen. Zijn er ook balies waar je weliswaar met een mogelijke langere wach jd ook zonder afspraak terecht kan? 3. PRO blij zich ook sterk maken voor de veiligheid en lee aarheid van onze wijken. Wij willen dat onze inwoners zich veilig voelen in hun eigen buurt. PRO! wil meer preven e en handhaving, goede verlich ng en maatregelen tegen overlast, evenals de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Het versterken van sociale veiligheid is daarbij cruciaal: door de gemeenschapszin te bevorderen, versterken we ook de veiligheid in de wijken. Ook het gebrek aan capaciteit bij

handhaving is een zichtbaar probleem. Wanneer kunnen wij het jaarverslag over handhaving van 2023 tegemoet zien? 4. Communica e. Het belang van jdige en correcte communica e vanuit de gemeente naar haar inwoners is extra zichtbaar bij onderwerpen die direct impact hebben op het dagelijks leven van mensen, zoals de recente bijeenkomst over de bezuinigingen op het leerlingenvervoer. Heldere communica e over zulke onderwerpen versterkt het vertrouwen van inwoners en stelt hen in staat om goed geïnformeerd te reageren. Dit helpt om zorgen te verminderen en misverstanden te voorkomen. Bij gevoelige kwes es zoals bezuinigingen is het essen eel dat inwoners jdig weten wat de plannen inhouden, wat dit voor hen betekent en dat zij de mogelijkheid hebben om hun stem te laten horen. Nog belangrijker is dat er vanuit het hart wordt geluisterd naar hun stem én hun zorgen. Door dit goed aan te pakken, laat de gemeente zien dat zij in verbinding staat met haar inwoners en hun zorgen serieus neemt. Wij willen als PRO! dat de raad vanaf nu betrokken wordt bij alle bezuinigingsscenario’s die worden uitgewerkt voor het moment dat het rijk niet met een tegemoetkoming onze kant op komt. Oude IJsselstreek moet zich voorbereiden op moeilijke keuzes, wij zullen daarin ons geluid als PRO! laten horen. 5.

Asiel: Voorzi er voordat ik mijn betoog beëindig, wil ik toch nog even s lstaan bij het onderwerp asiel. PRO! benadrukt het belang van het mensenrecht op asiel, ontstaan na de Tweede Wereldoorlog, en ziet humane opvang als essen eel. PRO! zet zich daarom in voor de bed-bad-brood-regeling en een inclusieve gemeenschap waar iedereen, ongeacht achtergrond, veilig kan wonen. De frac e PRO! spreekt ook haar waardering uit voor vrijwilligers die zich inze en voor vluchtelingen in onze gemeente. 6. En dan zijn we bij de olifant in de kamer; het ravijnjaar. We weten allen waar dat toe leidt, bezuinigingen en lastenverzwaringen voor onze inwoners. Ik krijg buikpijn als ik eraan denk. Een ongekende ramp komt op alle gemeenten af. Maar er is nog een sprankel hoop. Het is bemoedigend dat onze raad samen optrekt om het ravijnjaar te voorkomen. Dank u wel. Gülden Siner-Sir (frac evoorzi er) namens de frac e van Progressief Oude IJsselstreek (PRO!) 7 november 2024