Algemene Beschouwingen - DePB - programmabegroting 2025-2028.pdf

Voorzitter, Vanavond staat de 2e Bestuursrapportage (Berap) en de Programmabegroting 20252028 op de agenda. 2e Berap: In de themabijeenkomst hebben de ambtenaren onze vragen beantwoord. Daarvoor onze dank ! Hierbij de vraag of de beantwoording op andere wijze plaats kan vinden, gewoon in alle openheid via de stream, zodat eenieder het kan zien en nakijken. Inhoudelijk hebben we voor het college de volgende opmerkingen en suggesties: Is het een idee om de cyclus Planning en Control te wijzigen? De 1e Berap voegt eigenlijk niets toe aan een financiële verantwoording over de korte periode ervan. De meicirculaire is niet of niet volledig in de stukken verwerkt. Naar de mening van DEPB geeft de 1e Berap nu niet de getrouwe informatie aan de gemeenteraad. De 2e Berap is wat vollediger dan de 1e Berap maar geeft nog steeds geen duidelijk beeld van de financiële positie van onze gemeente. Wat de DEPB betreft mogen de Berap’s worden vervangen door een zomerrapportage, bijgewerkt tot 1 juli inclusief de verwerking van de meicirculaire. De 2e Berap kan daarmee vervallen omdat de jaarrekening al kort erna wordt opgemaakt. Het college krijgt dan van DEPB wel de suggestie mee om grote financiële afwijkingen in de programma’s aan de raad te melden via raadsinformatiebrieven.

Vragen 2e Berap: Afvalbeleid: Er is niet meer afval gedumpt dan voorgaande jaren maar dat komt volgens DEPB ook omdat inwoners nog geen afrekening hebben gehad over het aan de weg zetten van de grijze container. De afrekening komt begin volgend jaar en dat zal voor menig inwoner best schrikken zijn. Afvaldumping ligt dan op de loer. Verder geeft de hoeveelheid restafval niet het juiste beeld want veel inwoners bestellen liever een container bij een bedrijf of brengen het afval zelf weg naar een afvalverwerker, dan zijn ze goedkoper uit. Dit zal nog meer gaan gebeuren zodra de afrekening komt en zeker als onze tarieven verder gaan stijgen.Wordt de tariefsverhoging ook in 2025 beperkt tot maximaal 3% zoals in het coalitie akkoord is afgesproken ? Veel gemeenten zijn -juist met het oog op bezuinigingen- gestopt met het gescheiden inzamelen van restafval en PBD. Met name de vervuilingsgraad van

PBD is daarvan de oorzaak, waardoor het grootste gedeelte van PBD toch in het restafval belandt en wordt verbrand. Bij ophalen en daarna scheiden wordt tot 95% van het gewenste resultaat behaald. Is de wethouder bereid om deze andere wijze van inzamelen te onderzoeken en het daarmee veel efficiënter én voor onze inwoners aanmerkelijk goedkoper te maken?

Programmabegroting 2025-2028 De DEPB heeft vorig jaar bij de begrotingsraad al haar zorgen uitgesproken over de financiële positie van onze gemeente. Wij hebben aangegeven dat de raad keuzes moest maken over toekomstige investeringen en de prioritering daarvan. Met die suggestie van DEPB heeft het college niets gedaan. Het college is op de oude voet verder gegaan en zie nu het resultaat. Na 2025 komt het “ravijnjaar 2026” en ook daarna heeft de gemeente een miljoenentekort. Sinds het zomerreces horen we in deze raad alleen nog maar de woorden “ravijnjaar” en “bezuinigen”. Bezuinigingen op Jeugdzorg, op leerlingenvervoer, op woningbouw, op sportaccomodaties enzovoort. Dan is het toch niet meer dan logisch om ook fors te gaan bezuinigen op de DRU. De DRU mag niet zo’n financiële last zijn dat er voor noodzakelijke dingen geen geld meer is.

DRU: DEPB is altijd al kritisch geweest op de DRU. Het is nu al zo dat de DRU met gemeenschapsgeld dus met geld van onze inwoners draaiende moet worden gehouden. Er gaat elk jaar al 1,1 miljoen Euro gemeentelijke subsidie richting DRU, wij vinden dat al oneerlijke concurrentie t.o.v. andere ondernemers en we vragen ons af of dit geen ongeoorloofde overheidssteun is. Onder andere uit perspublicaties is gebleken dat de Stichting kennelijk niet in staat is om voldoende inkomsten te genereren zodat ze niet aan haar verplichtingen kan voldoen. De directeur heeft pas onlangs gemeld dat de 6 ton huur over 2024 niet kan worden betaald. DEPB vindt het sowieso vreemd dat een jaarhuur pas aan het eind van een jaar wordt voldaan. Waarom is er kennelijk afgesproken dat huur van de DRU pas aan het eind van een jaar wordt betaald en wie heeft dat zo afgesproken? In De Gelderlander meldt de directeur dat de financiële situatie heel zorgelijk is; ook de ruim 4 ton aan coronaschuld en krediet aan de bank kan niet meer kan worden betaald en hij stelt uit te komen op een tekort tussen 2 en 4 miljoen Euro.

Een directeur die tussen neus en lippen door ook nog even stelt dat hij niet de financiën op orde hoeft te brengen, onze partij vindt dit onbegrijpelijk.....Daar ben je dan toch eindverantwoordelijk voor, of ziet de wethouder dit anders? Kort geleden presenteerde de directeur hier op deze plek nog een heel ambitieus plan, waarbij er flink geld in de DRU moest worden gepompt en 5 dagen later kwam hij op de proppen met de financiële strop. Je maakt DEPB niet wijs dat hij op dat moment niks wist van de financiële toestand. En hoe zit het met de Raad van Toezicht? Wie heeft die aangesteld en waarom hebben zij niet aan de bel getrokken?

Was er überhaupt wel controle en toezicht? Waarom ontbrak de transparantie? Natuurlijk moet de directeur hebben geweten dat er grote financiële problemen zijn maar de wethouder is hiervoor verantwoordelijk. Hoe kan het dat zij niks heeft geweten van de financiële problemen? Is het niet de taak van de gemeente om financieel toezicht te houden? Waarom is de gemeenteraad informatie onthouden? We wachten de antwoorden af. Een miljoenentekort in de exploitatie, geen huurbetaling door de Stichting. Wat ons verbaasde is dat de collega wethouder met dure plannen kwam voor de doorontwikkeling van het DRU complex terwijl er de laatste tijd met geld werd gesmeten. Laten wij ook zo snel mogelijk stoppen met de subsidieverstrekking aan de Stichting. Gelet op de ontwikkelingen van de DRU pleiten we voor een investeringsstop van nieuwe projecten tot de raad daarin duidelijke keuzes heeft gemaakt in prioritering en fasering. De DEPB is voorstander van verkoop met voorwaarden van het DRU complex. Dat levert een financieel voordeel voor de gemeente op. DEPB vindt dat we dit verplicht zijn richting onze inwoners. Als één of meerdere ondernemers de DRU willen gaan exploiteren dan juichen we dat van harte toe. Woonlastenstijging Onze begroting is de komende jaren niet meer sluitend en dat houdt in dat ook de woonlasten zullen stijgen.

In 2022 sprak het college nog over een woonlastenstijging van gemiddeld 3%. Maar dat was de afgelopen jaren ook al niet haalbaar. Wij spreken dan ook onze zorgen uit over de stijging. Dit heeft natuurlijk ook te maken met het huishoudboekje van het college. Het wordt daarom de hoogste tijd toekomstige investeringen nog eens onder de loep te nemen. Wij hebben begrepen dat de september circulaire een voordeel voor de gemeente oplevert. Wij pleiten er dan ook voor om dit voordeel te gebruiken om de woonlastenstijging voor onze inwoners te beperken. DEPB is benieuwd wat de andere partijen hier van vinden. Zijn zij ook van mening dat de woonlastenstijging moet worden beperkt ? Woningbouw De druk op de woningmarkt blijft onverminderd hoog. Met name als het gaat om betaalbare woningen voor onze jongeren (starters) en ouderen maar ook voor andere doelgroepen. De bouw van flexwoningen zou wat soulaas moeten bieden maar er is nog geen flexwoning gerealiseerd. Wethouder we vernemen graag de redenen hiervan. Bewonersparticipatie: DEPB heeft al meermalen opgemerkt dat de bewonersparticipatie in onze gemeente niet goed verloopt. Voorbeelden die met enige regelmaat voorbij komen zijn: (bijv dat zienswijzes niet worden beantwoord, de gemeente niet controleert of initiatiefnemers

wel overleg plegen etc). Hiervoor hebben wij via een motie gepleit voor een logboek met een checklist. Deze motie is kort geleden aangehouden. Wij vragen het college hier de komende periode volle aandacht aan te schenken. Bewoners hebben vaak niet het gevoel dat zij bij de planvorming worden betrokken.