Algemene Beschouwingen - DePB - programmabegroting 2024-2027.pdf

Voorzitter, De financiële positie van onze gemeente komt onder druk te staan. De tekorten op de gemeentelijke begroting lopen na 2025 structureel verder op tot tekorten van maar liefst miljoenen euro’s. Het college geeft aan dat er vanaf 2026 een enorm financieel gat in de begroting wordt geslagen. We moeten niet de fout maken door te denken dat de overheid wel met een oplossing komt, daar is geen enkele garantie voor. Voorkomen moet worden dat onze inwoners deze tekorten moeten ophoesten door verhogingen van belastingen en heffingen. Het mag niet zo zijn dat wij de tekorten maar laten oplopen en de rekening daarvan bij onze inwoners komt te liggen. Het is wat DEPB betreft dan ook de hoogste tijd dat onze raad keuzes gaat maken over de toekomstige investeringen en de prioritering daarvan. Het financiele gat waar we vanaf 2026 in dreigen te vallen kunnen we niet negeren. Wellicht moeten de ambities worden bijgesteld door grote, dure projecten in tijd door te schuiven. Liever een pas op de plaats maken zodat we reserves hebben dan onze inwoners het kind van de rekening te laten worden. Wij pleiten dan ook voor een tijdelijke investeringsstop van grote nieuwe projecten tot de raad duidelijke keuzes heeft gemaakt in prioritering en fasering. DEPB is benieuwd wat de andere partijen van ons voorstel vinden.

Woonlastenstijging Vorig jaar sprak het college nog over een woonlastenstijging van gemiddeld 3%.Dit wordt nu losgelaten en het college spreekt nu over zo’n 10% stijging van woonlasten voor onze inwoners! We hebben het dan over rioolheffing, afvalstoffenheffing en OZB Wij als DEPB vinden dit niet acceptabel, zeker in deze tijden waarin voor onze inwoners alles duurder wordt. We hebben begrepen dat de september circulaire een voordeel voor de gemeente oplevert. Wij pleiten er voor om dit voordeel te gebruiken om de woonlastenstijging voor onze inwoners te beperken. DEPB is benieuwd wat andere partijen hier van vinden. Zijn zij ook van mening dat de woonlastenstijging moet worden beperkt ? Meer duurzame energie opwekken: Tot 1 januari a.s. worden aanvragen voor zonnevelden als maatwerk in behandeling genomen, in 2024 komt er een nieuw gemeentelijk beleid voor zonnevelden. Inmiddels wil zowel de provinciale als ook de landelijke politiek helemaal geen zonnevelden meer hebben op landbouw- en natuurgronden. Dit betekent dus dat er afgezien van de zonnevelden die vergund zijn- geen zonnevelden meer bij komen?

Minimabeleid DEPB juicht toe dat mensen die het financieel heel moeilijk hebben met ondersteuning en vergoeding worden geholpen en dat het aanvragen niet te complex moet zijn. Met alle regelingen voor de minima moeten we wel uitkijken dat het nog wel lonend is om te werken. Is het bijvoorbeeld helder hoe het netto inkomen eruit ziet voor iemand die gebruik maakt van de diverse regelingen ten opzichte van iemand die bijvoorbeeld werkt voor een minimum loon? Woningbouw De druk op de woningmarkt blijft hoog. Met name als het gaat om betaalbare woningen voor onze eigen jongeren (starters) en ouderen. Onze gemeente en de regio hebben vanuit het Rijk een opgave om nieuwe woningen te realiseren. Een betaalbare koopwoning voor starters lijkt echter haast onmogelijk gelet op de schaarste op de woningmarkt en hoge hypotheekrente op dit moment. De bouw van zogenaamde flexwoningen biedt wellicht wat soulaas maar het college moet hierin slagvaardiger optreden. Snelheid van bouwen wordt een prioriteit maar we moeten de inspraak hierover niet vergeten. Bij elk plan voor het bouwen van flexwoningen hoort een communicatieplan op welke wijze bewoners en omwonenden worden betrokken. DEPB vindt wel dat sowieso minimaal de helft van deze flexwoningen voor onze eigen inwoners dient te zijn. Graag horen we wat de wethouder hiervan vindt.

Bewonersparticipatie: DEPB heeft al meermalen opgemerkt dat de bewonersparticipatie in onze gemeente niet goed verloopt. Het college werkt voorstellen uit en legt deze dan voor aan onze inwoners op informatieavonden waar de plannen worden gepresenteerd maar dat is geen echte inspraak. Wij moeten de kennis van de inwoners inzetten en gebruiken in de plannen in plaats van een schijninspraakronde te houden. “Bottom up” in plaats van “Top down.” Graag reactie van de wethouder. Tenslotte: We missen iets in de begroting: Het valt ons op dat er niets terug te vinden valt over onze voedselvoorziening. In het coalitieakkoord schrijft het college en ik citeer: "We willen meer ruimte voor recreatieondernemers en agrarische bedrijven om innovatieve ideeën uit te voeren." We lezen ook: "De transities in de landbouwsector, maar ook de energietransitie, klimaatadaptatie en ruimtevraag van alle functies zijn bepalend voor de toekomst van het buitengebied."

Echter: in de begroting wordt alleen geld uitgetrokken voor zaken die juist beslag leggen op agrarische gronden. Hiermee wordt het tegenovergestelde bereikt van wat het college zegt te willen..Het college werkt zodoende in de hand dat agrarische grond duurder wordt omdat er veel concurrentie is. De gewenste landbouwtransitie zal hierdoor juist verder weg zijn dan ooit. Ook in de SDG's wordt onze voedselvoorziening en het versterken van de agrarische sector genoemd, echter wordt hier geen uitvoering aan gegeven. We vernemen ook graag hierop de reactie van het college.

6-11-2023