26-147 College - Memo Netcongestie en woningbouw

1 Aanleiding Op 12 februari 2026 heeft TenneT gewaarschuwd voor een dreigende aansluitstop in de provincies Flevoland, Gelderland en Utrecht. Door een gezamenlijke inzet van het Rijk, netbeheerders en provincies is een algehele aansluitstop in Gelderland tot op heden voorkomen. Maar de druk op het elektriciteitsnet blijft groot en de gevolgen van netcongestie blijven merkbaar. Hierdoor is een situatie ontstaan waarin de beschikbaarheid van netcapaciteit voor bijvoorbeeld woningbouw en andere fysieke/ruimtelijke ontwikke lingen niet vanzelfsprekend is. Het kan daarom voorkomen dat er keuzes gemaakt moeten worden over de verdeling van de schaarse beschikbare capaciteit. Prioriteringskader ACM Op 1 juli 2026 treedt het landelijke prioriteringskader van de Autoriteit Consument en Markt (ACM) in werking. Hierin worden aanvragen voor netcapaciteit beoordeeld op hun maatschappelijke belang. Woningbouw wordt aangemerkt als een groot maatschappelijk belang. De invoering van dit kader kan, als er schaarste optreedt, impact hebben op gemeentelijke opgaven. Wij hebben daarvoor alle plannen voor woningbouwprojecten en onderwijshuisvestingsprojecten , die nog géén aansluiting hebben aangevraagd, geïnventariseerd en in een lijst geplaatst. Deze lijst wordt voorzien van de gevraagde informatie door de netbeheerder.

Wat betekent dit voor de Oude IJsselstreek Ook in Oude IJsselstreek raakt netcongestie rechtstreeks de gemeentelijke opgaven op het gebied van woningbouw, bedrijventerreinen, verduurzaming van de bestaande woningvoorraad, mobiliteit en maatschappelijk vastgoed. Het belang is daarmee groot en het ui tgangspunt helder: als gemeente zullen we aan alle beschikbare knoppen moeten draaien om een mogelijke aansluitstop, en daarmee een, (ver)bouw- of ontwikkelstop, te voorkomen. Hoewel de feitelijke beschikbaarheid van transportcapaciteit grotendeels buiten de directe invloedssfeer van de gemeente ligt, kunnen wij wel actiever sturen op meer ‘netbewustzijn’ binnen onze diverse beleidssectoren. Denk daarbij aan voorbereiding, flexibilisering, beperking van de energievraag en stimulering van netbewuste ontwikkeling. Aanpak van netcongestie in het FGU-gebied Op 21 april 2026 hebben de provincie Gelderland en het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat nadere informatie aan de Gelderse gemeenten verstrekt over de aanpak van netcongestie in het FGU -gebied (Flevoland, Gelderland en Utrecht). De situatie blijft kwetsbaar en aanvullende maatregelen zijn noodzakelijk.

De belangrijkste punten uit de provinciale en landelijke berichtgeving zijn: Memo Aan: Gemeenteraad Oude IJsselstreek Cc: Van: College B&W Oude IJsselstreek Datum 14 juli 2026 Kenmerk: 1372651 Onderwerp: Netcongestie, prioritering woningbouwprojecten en onderwijshuisvesting 2 • Het FGU-gebied wordt opgedeeld in vijf congestiegebieden; delen van Gelderland vallen binnen drie van de vijf Congestiegebieden. De Oude IJsselstreek valt, net als de rest van de Achterhoek, in netcongestiegebied 3. Hier valt ook een deel van de Stedendriehoek binnen, namelijk Lochem en Zutphen én de gemeenten uit de Liemers, Westervoort, Duiven en Zevenaar. • Nieuwe aansluitingen worden gekoppeld aan maatschappelijke prioritering en beschikbare capaciteit. • In Gelderland is – in tegenstelling tot provincie Utrecht - een directe aansluitpauze vooralsnog niet nodig, mits maatregelen tijdig worden gerealiseerd. • Flexibel vermogen (energieopslag, opwek en vraagsturing) wordt een belangrijke randvoorwaarde om nieuwe aansluitingen mogelijk te houden. In dat kader treft Liander de komende tijd maatregelen waardoor de aansluitpauze blijvend voorkomen kan worden.

Zo sta rten zij een flextender (Europese aanbesteding voor installaties voor regelbaar vermogen die helpen om het elektriciteitsnet lokaal te ontlasten ) voor grootschalige batterijopslag bij onderstation Ulft (meest effectief), ontwikkelen ze plannen voor batter ijen bij windmolens en stimuleren zij batterijen bedrijven, maar ook bij inwoners; • Landelijk worden normen ontwikkeld voor netbewuste nieuwbouw en slimmer energiegebruik (bijvoorbeeld op het gebied van elektrisch laden). • Netbeheerders zullen periodiek beoordelen hoeveel capaciteit beschikbaar is en komt. Daarnaast heeft de VNG aangekondigd dat gemeenten vanaf 1 oktober 2026 een nieuwe rol krijgen bij het eerder aanvragen van transportcapaciteit voor woningbouw- en onderwijshuisvestingsprojecten. Gemeenten moeten hiervoor hun projecten prioriteren, beleidskaders prioritering opstellen en bewijslast tijdig op orde brengen. De informatie die we op dit moment krijgen vanuit de VNG, de Provincie en de netbeheerders voor het te volgen proces, wijzigt bijna dagelijks. Veel is nog onduidelijk of niet compleet. Met de informatie die we wel hebben zijn we aan de slag gegaan en we volgen de ontwikkelingen nauwlettend om direct te kunnen handelen. Wij zijn voornemens om op 17 september een themasessie voor de Raad te organiseren rondom dit onderwerp.