26-03-2025_Mobiliteitsplan_Oude_IJsselstreek_Bijlagen.pdf
Tekst van het document
Mobiliteitsplan Oude IJsselstreek 2025-2040 Bijlagen
Colofon Mobiliteitsplan Oude IJsselstreek 2025-2040 Bijlagen Klant: Gemeente Oude IJselstreek Referentie: BJ1634 Status: Definitieve versie Datum: 31 januari 2025
Titel: Mobiliteitsplan Oude IJsselstreek 2025-2040 Ondertitel: Bijlagen Referentie: BJ1634 Status: Definitieve versie Datum: 31 januari 2025 Projectnaam: Mobiliteitsplan Oude IJsselstreek 2025-2040 Projectnummer: BJ1634 Auteur(s): R. Luimes, J. Droogsma en L. B. Cooiman
Opgesteld door: R. Luimes, J. Droogsma en L. B. Cooiman Gecontroleerd door: R. Luimes Datum: 31 januari 2025 Goedgekeurd door: R. Luimes Datum: 31 januari 2025
Classificatie Open Behoudens andersluidende afspraken met de Opdrachtgever, mag niets uit dit iReport worden verveelvoudigd of openbaar gemaakt of worden gebruikt voor een ander doel dan waarvoor het iReport is vervaardigd. HaskoningDHV Nederland B.V. aanvaardt geen enkele verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid voor dit iReport, anders dan jegens de Opdrachtgever. Let op: dit document bevat persoonsgegevens van medewerkers van HaskoningDHV Nederland B.V. en dient voor publicatie of anderszins openbaar maken te worden geanonimiseerd.
2
|
|
Colofon
Inhoudsopgave Colofon
2
1 Inleiding
5
1.1 Aanleiding 1.2 Wat is een mobiliteitsplan? 1.3 Participatie 1.4 Opbouw Mobiliteitsplan 1.5 Gebruik van het mobiliteitsplan
5 5 6 7 7
2 Bijlagen
9
2.1 Inventariseren en analyseren
9
Huidige situatie Verkeersveiligheid Inventarisatie inwoners Beleidskaders Landelijke en provinciale beleidskaders Regionale en lokale beleidskaders Trends & ontwikkelingen Trends Ontwikkelingen Geregistreerde ongevallen SPV-analyse Introductie SPV-analyse gemeente Oude IJsselstreek
9 16 19 20 21 25 28 28 31 33 34 34 34
2.2 Wat is een wegcategorisering?
57
Colofon
|
|
3
Inleiding
1 Inleiding 1.1 Aanleiding Hier presenteren we het mobiliteitsplan van de gemeente Oude IJsselstreek. Dit mobiliteitsplan vervangt het Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan (GVVP) uit 2011. Met dit actuele mobiliteitsplan kan de gemeente de komende jaren goed onderbouwd, met bestuurlijk en maatschappelijk draagvlak, en op basis van de nieuwste inzichten, toekomstgericht werken aan de mobiliteit binnen de gemeente en in de regio.
1.2 Wat is een mobiliteitsplan? Met dit mobiliteitsplan schetsen we de visie van de gemeente Oude IJsselstreek op verkeer en vervoer. We richten ons op de gewenste infrastructuur, waarbij we verkeersveiligheid, bereikbaarheid en leefbaarheid voor alle typen verkeer – fietsers, personenauto’s, vrachtverkeer, landbouwverkeer, voetgangers en openbaar vervoer – centraal stellen. We beschrijven de nodige maatregelen om deze situatie te bereiken en gebruiken dit plan als leidraad voor toekomstige investeringen.
Doel van een mobiliteitsplan Een mobiliteitsplan geeft inzicht in hoe de gemeente Oude IJsselstreek, mede op basis van de ambities van de gemeenteraad, bereikbaar, leefbaar, aantrekkelijk en veilig kan blijven voor inwoners, werknemers, bedrijven en bezoekers. We houden rekening met toekomstige ontwikkelingen, zoals aanpassingen aan infrastructuur en de bouw van nieuwe woningen. We richten ons ook op verduurzaming, deelmobiliteit, veiligheid, leefbaarheid en gezondheid. Een belangrijk onderdeel bij de totostandkoming is de afstemming en participatie met diverse betrokkenen om integraal de beste keuzes te maken.
Een vastgesteld mobiliteitsplan heeft een aantal voordelen voor de gemeente: • De ambities van het gemeentebestuur hebben een plek. • Inwoners krijgen meer inzicht in hoe keuzes worden gemaakt. • Er is duidelijkheid voor het gemeentebestuur, bewoners, ontwikkelaars, enzovoorts. • Er wordt niet meer ad-hoc gehandeld (op locatie- of projectniveau), maar op basis van duidelijke kaders en ambities.
• Uitwerkingen of specifiek beleid hebben een duidelijk kader. Bijvoorbeeld bij reconstructies van wegen; hoe we deze moeten vormgeven, welke kruisingen aandacht nodig hebben. Of bij parkeerbeleid; hoe we daarin rekening moeten houden met plekken waar meer of minder autoverkeer gewenst is. • Met een onderbouwd pakket maatregelen is het mogelijk om gemotiveerd middelen vrij te maken en subsidies aan te vragen. • Snel en consequent kunnen handelen, omdat visie, kaders en uitgangspunten voor mobiliteit bekend zijn.
Inleiding
|
|
5
1.3 Participatie Een belangrijk onderdeel bij de totstandkoming van dit mobiliteitsplan is participatie. Er zijn diverse doelgroepen betrokken. Dit is gedaan aan de hand van de participatiepiramide en de daarin onderscheiden treden. Met participatie zorgen we er ook voor dat er duidelijkheid ontstaat over het proces van de totstandkoming van het mobiliteitsplan en de keuzes en overwegingen die daarbij komen kijken. Participatie betekent niet dat we álle ontvangen opmerkingen verwerken.
Inwoners Inwoners staan op de trede ‘inspreken’. Tussen 20 september en 18 oktober 2023 hebben alle inwoners de gelegenheid gehad om wensen, knelpunten en positieve ervaringen met betrekking tot mobiliteit aan te geven. We hebben hiervoor een brief aan huis gestuurd en een digitale kaart gebruikt. In het hoofdstuk “Inventariseren en analyseren”, paragraaf Inventarisatie inwoners, gaan we hier nader op in. Hier hebben we ook de digitale kaart met alle reacties opgenomen.
Klankbordgroep De klankbordgroep bevindt zich op de trede ‘consulteren’. Er zijn drie bijeenkomsten geweest met de klankbordgroep: in oktober 2023, februari 2024 en juni 2024. We hebben deze input gebruikt om de knelpunten, netwerken en maatregelen te verfijnen. De klankbordgroep bestond uit diverse belangenverenigingen, zoals dorpsraden, ondernemersverenigingen, vertegenwoordigers van bedrijven, vertegenwoordigers van inclusiviteit, de Fietsersbond en hulpdiensten. In totaal bestond de klankbordgroep uit: Arriva, Belangenvereniging Bontebrug, Belangenvereniging Breedenbroek/Voorst, de brandweer, Comité Dorpsbelangen Etten, Comité Leefbaarheid Mechelen (CLM), Heelwegs Belang, Industrie Belang Oude IJssel (IBOIJ) & VIV, Leefbaarheid Megchelen, Ondernemersvereniging De Hanze Ulft, Ondernemersvereniging Gendringen, Ondernemersvereniging Terborg Centraal, de politie, Stichting Gendringen Leefbaar, Stichting Toerisme Recreatie Oude IJsselstreek (STROIJ), 't Gemeynt Netterden, Terborgs Belang, Varssevelds Belang, Varsseveldse Ondernemersvereniging (VOV), Vereniging Dorpsbelangen Varsselder/Veldhunten, Vereniging Leefbaarheid Netterden, Vereniging Silvolds Belang, Vereniging voor het Sinderens Belang, VVN lokale afdeling, Werkgroep Onbeperkt Meedoen, Westendorps Belang en Wijkraad Ulft Noord.
Gemeenteraad De gemeenteraad staat in het proces van totstandkoming op de trede ‘consulteren’. We hebben de gemeenteraad drie keer geconsulteerd: in september 2023, maart 2024 en september 2024. De raadsleden hebben hun eerste denkwijzen over mobiliteit aangegeven, we hebben in kleine groepen de visie en gewenste netwerken besproken en de maatregelen toegelicht.
Interne brede projectgroep Ambtelijke vertegenwoordigers van diverse relevante beleidsvelden binnen de gemeente Oude IJsselstreek maakten deel uit van de interne brede projectgroep. We hebben deze projectgroep drie keer geconsulteerd om ervoor te zorgen dat het mobiliteitsplan in lijn is met de overige beleidsvelden van de gemeente.
6
|
|
Inleiding
1.4 Opbouw Mobiliteitsplan Dit mobiliteitsplan is opgebouwd in drie stappen
Inventarisatie en analyse van de huidige situatie In stap 1 bekijken we de huidige situatie in de gemeente Oude IJsselstreek. Vervolgens onderzoeken we hoe landelijke, provinciale en regionale ontwikkelingen de mobiliteit in Oude IJsselstreek kunnen beïnvloeden. We lichten de belangrijkste beleidskaders toe en gebruiken deze als uitgangspunten voor het mobiliteitsplan. Ten slotte onderzoeken we de trends en ontwikkelingen die van invloed zijn op mobiliteit en verkeer.
Visie, ambities en wensbeelden Stap 2 omvat onze mobiliteitsvisie, ambities en de gewenste netwerken verkeersstructuur. We maken onderscheid tussen nieuwe mobiliteit vanwege verwachte ontwikkelingen en bestaande mobiliteit. Voor de komende jaren richten we ons op verkeersveiligheid en duurzame mobiliteit. Vervolgens vertalen we de ambities concreet vanuit de mobiliteitsvisie en gebruiken deze als uitgangspunt voor het maatregelenpakket. Ten slotte brengen we de gewenste netwerken voor fiets, auto en vrachtverkeer in kaart.
Maatregelen In stap 3 stellen we de concrete maatregelen voor. We beschrijven de maatregelen op hoofdlijnen. Een gedetailleerde uitwerking van wat er concreet op straat moet gebeuren, maakt geen deel uit van het mobiliteitsplan. Hiervoor zijn vaak meerdere mogelijkheden met voor- en nadelen, die nader onderzocht moeten worden. Ook de financieringsmogelijkheden van de maatregelen vallen buiten het mobiliteitsplan.
1.5 Gebruik van het mobiliteitsplan Met dit mobiliteitsplan kunnen we op een logische, samenhangende en goed onderbouwde wijze de mobiliteit en de infrastructuur in de gemeente verbeteren. Het voorstellen, verkennen, uitwerken en/of uitvoeren van aanpassingen aan de infrastructuur in de gemeente mag daarom zonder goede motivatie niet conflicteren met dit mobiliteitsplan.
Inleiding
|
|
7
Bijlagen
2 Bijlagen 2.1 Inventariseren en analyseren Huidige situatie We beschrijven de huidige mobiliteitssituatie in de gemeente Oude IJsselstreek zo objectief mogelijk. Het gaat om de situatie in 2024, ten tijde van het opstellen van dit mobiliteitsplan. Het is belangrijk om een objectief beeld van de huidige situatie te schetsen om verschillende redenen: 1. Inzicht in aandachtsgebieden: We identificeren locaties die risicovol zijn voor kwetsbare verkeersdeelnemers, hardrijders, minder goed ingerichte wegen/kruispunten en onderzoeken waar ongevallen zijn gebeurd. Dit inzicht is belangrijk om verkeersveiligheidsproblemen gericht aan te pakken. Daarnaast brengen we in beeld waar ruimtelijke ontwikkelingen (zoals nieuwe woningen of bedrijventerreinen) worden verwacht. 2. Effectieve planning: Met een duidelijk en objectief beeld kunnen geïnformeerde beleidsmakers en planners beter beslissingen nemen over waar en hoe verbeteringen moeten worden aangebracht. Bijvoorbeeld om nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen goed bereikbaar te maken of efficiënt beheer en onderhoud uit te kunnen voeren. 3. Maatregelen: We stellen verkeersmaatregelen voor. Wegen of plekken met de grootste risico's pakken we eerst aan, wat de algehele verkeersveiligheid en doorstroming ten goede komt. 4.
Verantwoording en transparantie: Een objectieve analyse zorgt voor transparantie richting de inwoners en andere belanghebbenden. Het toont aan dat de voorgestelde maatregelen gebaseerd zijn op feiten en data, wat het vertrouwen in het mobiliteitsplan vergroot. 5. Monitoring en evaluatie: We bieden een basislijn waarmee we toekomstige veranderingen en verbeteringen kunnen meten. Dit is belangrijk voor het evalueren van de effectiviteit van de genomen maatregelen en voor het bijstellen van plannen indien nodig. 6. Beleidskaders en wetgeving: We stemmen (lokale) plannen af met landelijke en regionale beleidskaders en wetgeving. Dit zorgt voor een coherente aanpak die in lijn is met bredere mobiliteitsdoelen. We brengen eerst de bestaande mobiliteitsnetwerken in beeld. Vervolgens richten we ons op de verkeersveiligheid. Hiervoor hebben we verschillende risicoanalyses uitgevoerd, waaronder analyses van bevolkingssamenstelling, infrastructuur en verkeersgedrag. De uitgebreide uitwerking van deze analyses vindt u in de SPV-analyse in de bijlagen. Dit geeft een objectief beeld van de verkeersveiligheid. We presenteren een overkoepelende samenvatting van de risicoanalyse, de geregistreerde ongevallen van de afgelopen vijf jaar en landelijke trends die de verkeersveiligheid beïnvloeden.
Om dit objectieve inzicht compleet te maken, hebben we aanvullend subjectief inzicht verkregen in hoe de inwoners de verkeerssituatie in de gemeente ervaren. Hiervoor hebben we een inventarisatie gehouden onder de inwoners en de resultaten geanalyseerd.
Bijlagen
|
|
9
Bestaande netwerken We beschrijven de bestaande netwerken voor verschillende verkeersdeelnemers. Deze netwerken hebben we overgenomen uit het in 2011 vastgestelde "Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan 2012-2020" Het gaat om de netwerken voor fietsers, gemotoriseerd verkeer, vrachtverkeer, landbouwverkeer en hulpdiensten. Het netwerk voor het openbaar vervoer hebben we overgenomen van de website van Arriva (consessiehouder in september 2024).
Fietsers Er is een bestaand regionaal en lokaal fietsnetwerk. Deze is te zien op onderstaande kaart. Hierbij is onderscheid gemaakt tussen utilitaire (roze), recreatieve (groen), lokale (oranje) en nog aan te leggen fietsverbindingen (oranje stippellijn).
Huidig netwerk fiets
10
|
|
Bijlagen
Gemotoriseerd verkeer Er is een bestaande wegcategorisering van de gemeente Oude IJsselstreek. Hierin zijn stroomwegen, gebiedsontsluitingswegen buiten en binnen de bebouwde kom, erftoegangswegen, traverses en nog aan te leggen wegen opgenomen. Op de onderstaande kaart zijn weergegeven de stroomwegen (rood), gebiedsontsluitingswegen buiten (blauw) en binnen de bebouwde kom (oranje), en erftoegangswegen (groen).
Huidig autonetwerk
Bijlagen
|
|
11
Vrachtverkeer Er is een netwerk met hoofdroutes voor vrachtverkeer in de gemeente Oude IJsselstreek. Op de onderstaande kaart zijn de doorgaande routes (lichtrood) en hoofdroutes voor vrachtverkeer (donkerrood) weergegeven.
Huidig netwerk vrachtverkeer
12
|
|
Bijlagen
Landbouwverkeer Er is een netwerk met routes voor landbouwverkeer en wegen met landbouwpasseerhavens. Deze zijn weergegeven op onderstaande kaart.
Huidig netwerk landbouwverkeer
Bijlagen
|
|
13
Brandweer Er is een kaart met de uitrukroutes voor de brandweer. De wegen die hierbij belangrijk zijn, staan in onderstaande kaart, samen met de drie brandweerkazernes. Het netwerk bestaat hoofdzakelijk uit gebiedsontsluitingswegen.
Hoofdroutes brandweer Oude IJsselstreek
14
|
|
Bijlagen
Openbaar vervoer Van het openbaar vervoer geeft de lijnnetkaart van Arriva het actuele beeld (september 2024) van de trein- en (buurt)busverbindingen in de gemeente. In de gemeente zijn de volgende OV-lijnen: • Treindienst tussen Arnhem en Winterswijk met stations in Terborg en Varsseveld • Buslijn 28, tussen Doetinchem en Gendringen, via Etten en Ulft • Buslijn 40, tussen Doetinchem en Dinxperlo, via Terborg, Silvolde en Breedenbroek • Buslijn 74, tussen Enschede en Doetinchem, via Varsseveld en Westendorp • Buurtbus 194, tussen Aalten en Zelhem, via Breedenbroek, Sinderen, Varsseveld en Heelweg • Buurtbus 195, tussen Terborg en Megchelen, via Etten, Ulft en Gendringen • Buurtbus 197, van 's Heerenberg naar Terborg, via Varsselder, Ulft, Bontebrug en Silvolde • In aanvulling op deze (buurt)bussen is het ook mogelijk om met HalteRRReis te reizen, een deeltaxi die tussen bushaltes rijdt op het moment dat de buslijn niet rijdt.
OV-netwerk gemeente Oude IJsselstreek (Bron: OpenStreetmap, december 2023)
Bijlagen
|
|
15
Verkeersveiligheid In dit subhoofdstuk bespreken we de verkeersveiligheid. We hanteren een proactieve aanpak door middel van een uitgebreide risico-analyse, de SPV-analyse. Hierbij analyseren we risico’s op het gebied van bevolkingssamenstelling, infrastructuur en verkeersgedrag. In dit subhoofdstuk bespreken we de belangrijkste resultaten van deze analyse, uitgevoerd in het vierde kwartaal van 2023. Voor de volledige SPV-analyse verwijzen we naar de bijlage. Daarnaast presenteren we de resultaten van de registratie van ongevallenanalyse (reactieve analyse) om te leren van eerdere incidenten en gaan we in op landelijke trends die invloed hebben op de verkeersveiligheid.
Risico-analyse Om de verkeersveiligheid te verbeteren analsyeren we op welke locaties de grootste risico’s voor verkeersveiligheid zijn. Hiermee kunnen we vooraf (proactief) maatregelen nemen in plaats van na het plaatsvinden van een ongeval (reactief). Bij risico’s moet gedacht worden aan indicatoren zoals de gereden snelheid van auto's, de breedte van de fietspaden, de vormgeving van 30 km/h-wegen en de aanwezigheid van scholen in de omgeving. Op basis van deze indicatoren wordt per wegvak en kruispunt een risicocijfer bepaald. Hiermee kunnen we proactief inzetten op maatregelen om de verkeersveiligheid te verbeteren. Bovendien ontstaat er een rangorde, waarbij de aanpak van een hoog verkeersveiligheidsrisico meer prioriteit krijgt dan een lager verkeersveiligheidsrisico. In de bijlage is de complete analyse opgenomen. De hier en in de bijlagen genoemde wegen, wegvakken en kruisingen hebben we verwerkt in maatregelen, tenzij er recent een maatregel is uitgevoerd of een maatregel in voorbereiding is.
Een aantal kruisingen met een verhoogd verkeersveiligheidsrisico (niet volledig en geen rangorde) is hieronder genoemd. Het volledige overzicht is opgenomen in de bijlage. • • • • •
Anton Tijdinklaan - Debbeshoek - Staringstraat - Wesenthorstlaan (Ulft) Berkenlaan - Egginkstraat - Schoolstraat (Silvolde) N317 Slingerparallel - Zeddamseweg (Etten) Rijnweg - Staringstraat (Gendringen) Doetinchemseweg - Stompdijk (Westendorp)
Een aantal wegen met een verhoogd verkeersveiligheidsrisico (niet volledig en geen rangorde) is hieronder genoemd. |Het volledige overzicht is opgenomen in de bijlage. • Anholtseweg - Julianastraat (Gendringen) • Netterdensestraat (Netterden) • Berkenlaan (Silvolde)
16
|
|
Bijlagen
• Doetinchemseweg, tussen Sint Jorisplein en Stationsweg (Terborg) • Bongersstraat (Ulft) • Debbeshoek - Frank Daamenstraat - Dr Ariënsstraat (Ulft)
Registratie van ongevallen In de periode van 2019 tot en met 2023 (5 jaar) zijn er in totaal 776 verkeersongevallen geregistreerd in de gemeente Oude IJsselstreek. Van deze ongevallen vonden er 527 plaats op wegen in beheer van de gemeente Oude IJsselstreek. Dit komt neer op een gemiddelde van 9 geregistreerde ongevallen per maand. Hoewel elk verkeersongeval er een teveel is, is dit een redelijk gemiddeld aantal voor een gemeente met de omvang van Oude IJsselstreek. Deze 527 ongevallen resulteerden 103 in gewonden en 8 in dodelijke slachtoffers. Bij 375 van de ongevallen was een personenauto betrokken.
Gewonden Ongevallen op wegen in beheer va…
Dodelijke slachtoffers
Ongevallen op wegen niet beheer …
Uitsluitend materiële schade
Een aantal ongevallenconcentraties (niet volledig en geen rangorde) is hieronder genoemd. Het volledige overzicht is opgenomen in de bijlage. • • • • •
Kruising N317 Slingerparallel - Oude IJsselweg (tussen Etten en Doetinchem) Kruising Azewijnsestraat - Miltseweg - Netterdensestraat - Wiekenseweg (tussen Gendringen en Netterden) Kruising Silvoldseweg - Hoofdstraat - Walstraat (Terborg) Route Ulftseweg, Terborgseweg - Silvoldseweg (Silvolde en Terborg) Kruising Wesenthorstlaan - Staringstraat - Anton Tijdinklaan - Debbeshoek (Ulft)
Bijlagen
|
|
17
Geregistreerde verkeersongevallen tussen 1 januari 2019 en 31 december 2023
Landelijke trends met invloed op verkeersveiligheid De populariteit van elektrische fietsen (ook elektrische bakfietsen en fatbikes) groeit al geruime tijd. Zowel forenzen als middelbare scholieren kiezen steeds vaker voor een elektrische fiets. Deze fietsen halen hogere snelheden dan gewone fietsen, wat kan leiden tot een hoger ongevalsrisico. Daarnaast is het gebruik van smartphones in het verkeer toegenomen. Dit heeft als gevolg dat verkeersdeelnemers minder bewust zijn van hun omgeving, wat een negatieve invloed heeft op de verkeersveiligheid. Helaas zijn er geen beschikbare cijfers die inzicht geven in de verhouding tussen ouderen en jongeren met betrekking tot dit gedrag, evenmin als de exacte gevolgen voor de verkeersveiligheid. Bovendien geven weinig mensen na een ongeval eerlijk toe dat ze werden afgeleid door hun smartphone. Om gebruikers bewust te maken van de risico's van het gebruik van e-bikes en smartphones in het verkeer, zijn educatie en communicatie essentiële instrumenten. Naast educatie is handhaving eveneens van groot belang, aangezien het sinds 2019 verboden is om tijdens het fietsen gebruik te maken van smartphones.
18
|
|
Bijlagen
Inventarisatie inwoners In september 2023 is een online inventarisatie gehouden waarin inwoners van de gemeente wensen, knelpunten en complimenten op het gebied van verkeer op een kaart konden aangeven. De inwoners hebben een huis-aanhuis brief ontvangen met de uitnodiging om hun reactie online of tijdens het inloopmoment op het gemeentehuis te geven. Er zijn ruim 3.300 reacties ontvangen, waarvan het overgrote deel door bewoners van de gemeente. De reacties uit deze inventarisatie zijn op de digitale kaart in het iReport weergeven. Niet alle 3.300 reacties zijn verwerkt in het mobiliteitsplan. Over het geheel genomen zijn de wegen en locaties die veel zijn genoemd door de inwoners verwerkt in maatregelen. Niet alle ontvangen reacties hebben we verwerkt.
Reacties online inventarisatie mobiliteitsplan
De ontvangen reacties zijn gekoppeld aan diverse onderwerpen. Deze zijn in de tabel hieronder opgenomen. De meeste reacties (33%) gaan over snelheid . Iedere reactie kon meerdere onderwerpen behandelen, waardoor de percentages niet bij elkaar opgeteld kunnen worden.
Bijlagen
|
|
19
Reactieonderwerpen inventarisatie inwoners Snelheid en verkeer Fiets Voetgangers Gevaarlijke locaties Zicht op verkeer Parkeren Oversteken van wegen Landbouw- en vrachtverkeer 0
5
10
15
20
25
Reactieonderwerpen (in %)
Een aantal kruispunten dat veel genoemd is door inwoners: • • • • • • •
Sint Jorisplein (Terborg) Walstraat - Vulcaanstraat (Terborg) Doetinchemseweg - Stationsstraat (Terborg) Markt (Silvolde) Berkenlaan - Terborgseweg (Silvolde) N317 Slingerparallel - Oude IJsselweg (tussen Etten en Doetinchem) N817 Oude IJsselweg – Hoofdstraat (tussen Ulft en Varsselder)
Een aantal wegen dat veel genoemd is door inwoners: • • • • • • • • •
Den Dam (Breedenbroek) Zeddamseweg (Etten) Ulftseweg (Silvolde) Silvoldseweg (Terborg) Bongersstraat (Ulft) Debbeshoek - Frank Daamenstraat - Doctor Ariënsstraat (Ulft) Doetinchemseweg, het deel met een maximumsnelheid van 30 km/h (Varsseveld) Sinderenseweg, het deel in bebouwde kom (Varsseveld) N818 Berghseweg, het deel ter hoogte van de bebouwde kom (Varsselder)
Beleidskaders Landelijke, provinciale en regionale ontwikkelingen beïnvloeden de mobiliteit in de gemeente Oude IJsselstreek. In dit hoofdstuk vatten we relevante passages uit de belangrijkste beleidskaders samen. We gebruiken deze als algemene uitgangspunten en input voor dit mobiliteitsplan. Daarnaast biedt dit mobiliteitsplan kaders die we kunnen toepassen bij regionale en provinciale ambities, opgaven en vraagstukken.
20
|
|
Bijlagen
30
35
Landelijke en provinciale beleidskaders Op deze pagina zijn de belangrijkste nationale en provinciale beleidskaders samengevat die invloed hebben op het mobiliteitsplan. Deze beleidskaders geven de kaders, en in sommige gevallen doelstellingen, mee waar het mobiliteitsplan Oude IJsselstreek aan moet voldoen.
Nieuwe omgevingswet (2024) In 2024 is de nieuwe Omgevingswet ingegaan. De Omgevingswet introduceert een geïntegreerde aanpak voor ruimtelijke ordening, milieu en natuur. Het doel is een efficiënter en eenduidiger systeem voor vergunningverlening en ruimtelijke planning, gericht op duurzaamheid en leefbaarheid. De wetgeving stimuleert samenwerking tussen overheden, burgerparticipatie en digitale processen via het Omgevingsloket. Er is aandacht voor het inrichten van de fysieke leefomgeving en het omgaan met uitdagingen zoals klimaatverandering en energietransitie. Een gebalanceerde afweging tussen verschillende belangen is noodzakelijk. De Omgevingswet heeft vier belangrijke punten:
1
Vereenvoudiging en samenhang
2
De wet leidt tot minder regels, meer samenhang en duidelijkheid voor samenwerkende partijen zoals gemeenten, provincies en waterschappen.
3
Omgevingsvergunning Er is één vergunning vereist voor plannen, zelfs als meerdere overheidsinstanties betrokken zijn. De besluitvorming wordt versneld, met een beslissing binnen 8 weken na aanvraag in plaats van 26 weken.
Digitaal Omgevingsloket Hierin zijn alle regels van gemeenten, provincies en waterschappen, evenals plannen en voorschriften voor een locatie of gebied, op één plek beschikbaar.
4
Eigen initiatief en regie Burgers en bedrijven krijgen meer ruimte om plannen uit te voeren, op voorwaarde dat deze aansluiten bij het omgevingsplan van de gemeente en worden voorgelegd aan de betrokkenen. Dit stimuleert initiatieven en betrokkenheid.
De omgevingswet heeft gevolgen voor het huidige en toekomstige beleid van de gemeente. De gemeente kan de omgevingswet gebruiken om onder andere inwoners te laten participeren in verscheidene besluiten. Het is dan van belang dat de inwoner aan de voorkant wordt meegenomen bij de besluitvorming. De omgevingswet ziet toe op een fysiek gezonde leefomgeving. De verkeersstructuur kan hier een bijdrage aan leveren. De omgevingswet is toe te passen op toekomstige ontwikkelingen, bijvoorbeeld bij de herinrichting van wegen en de inbreiding van woningbouw. De maatregelen omtrent de omgevingswet gelden voor alle geplande maatregelen na het ingaan van de omgevingswet begin 2024.
Nationale omgevingsvisie (2020) De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) schetst de langetermijnvisie van het Rijk op de toekomstige ontwikkeling van de Nederlandse leefomgeving. Nederland staat voor diverse dringende uitdagingen, zoals klimaatverandering, energietransitie, circulaire economie, bereikbaarheid en woningbouw, die lokaal, regionaal, nationaal en internationaal spelen. Deze complexe opgaven zullen het land aanzienlijk veranderen, maar bieden ook kansen om vooruitgang te boeken en de aantrekkelijkheid van Nederland te behouden en versterken voor toekomstige generaties. De NOVI introduceert een integrale aanpak, waarbij de nadruk ligt op omgevingskwaliteit, inclusief ruimtelijke en milieukwaliteit. Het Rijk neemt een leidende rol in samenwerking met andere overheden en maatschappelijke organisaties. De visie concentreert zich op vier prioriteiten: 1. Het stimuleren van duurzaam economisch groeipotentieel voor Nederland. 2. Het creëren van ruimte voor klimaatverandering en de overgang naar duurzame energie. 3. Het versterken van leefbare, klimaatbestendige steden en regio's met voldoende ruimte voor wonen, werken en mobiliteit. 4. Het bevorderen van toekomstbestendige ontwikkeling in landelijke gebieden.
De NOVI benoemt nationale belangen die beschermd moeten worden in het beleid voor de fysieke leefomgeving, waaronder het behoud van cultureel erfgoed en landschappelijke kwaliteit.
Bijlagen
|
|
21
De visie hanteert drie inrichtingsprincipes om belangenafwegingen te maken: 1. Samenvoegen van belangen boven enkelvoudige benaderingen. 2. Focussen op de kenmerken en identiteit van een gebied. 3. Voorkomen van het afschuiven van verantwoordelijkheden. De NOVI beoogt een cultuurverandering, waarbij Nederland evolueert naar een netwerk van goed verbonden steden en regio's, ondersteund door duurzaam transport. De visie verweeft wonen, werken, natuur en landschap steeds meer met elkaar, terwijl digitalisering en mobiliteit nauw met elkaar verweven zijn. De NOVI benadrukt de onderlinge verbondenheid van belangen in heel Nederland en biedt een gezamenlijk kader voor duurzame ontwikkeling en behoud van leefbaarheid. De NOVI is bindend voor de overheid zelf en beoogt dat provincies en gemeenten bij het opstellen van hun eigen omgevingsvisies rekening houden met de richtlijnen en principes uit de NOVI.
Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) presenteert de langetermijnvisie van de Rijksoverheid op ruimtelijk en mobiliteitsbeleid voor Nederland in het jaar 2040. Het document stelt richtlijnen vast voor de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving tot 2040, met een nadruk op duurzaamheid, efficiënt ruimtegebruik en mobiliteit. De SVIR benadrukt het belang van het versterken van de economische concurrentiepositie van Nederland en het ondersteunen van duurzame groei. Het pleit voor een integrale aanpak waarin ruimte, infrastructuur en milieu in samenhang worden beschouwd. De visie omvat enkele belangrijke aspecten: 1. Decentrale aanpak: De SVIR stimuleert gemeenten en provincies om meer verantwoordelijkheid te nemen voor ruimtelijke planning, zodat zij beter kunnen inspelen op lokale behoeften en kansen. 2. Ruimtelijke hoofdstructuur: De visie schetst een hoofdstructuur van de ruimtelijke inrichting van Nederland, waarin steden en dorpen worden verbonden door kwalitatief hoogwaardige infrastructurele netwerken, zoals wegen, spoorwegen en vaarwegen. 3. Duurzaamheid: Duurzaamheid vormt een kernprincipe. De visie streeft naar energiezuinige steden, vermindering van de druk op natuur en landschap, en het beschermen van waterveiligheid. 4.
Benutting bestaande infrastructuur: Het document benadrukt het belang van het optimaliseren van bestaande infrastructuur voordat er nieuwe projecten worden gestart, om onnodige ruimteclaims te voorkomen. 5. Mobiliteit: De visie bevordert een efficiënt en duurzaam mobiliteitssysteem dat verschillende vervoerswijzen integreert en zorgt voor goede bereikbaarheid van steden en regio's. Over het geheel genomen wil de SVIR de balans vinden tussen economische groei, leefbaarheid, natuurbehoud en mobiliteit, met een nadruk op samenwerking tussen verschillende overheidsniveaus en betrokken belanghebbenden.
Mobiliteitsvisie 2050 - Hoofdlijnennotitie De Rijksoverheid werkt aan een meer samenhangend beleid om de bereikbaarheid te verbeteren. Het huidige beleid is te versnipperd, wat problematisch is gezien de uitdagingen voor een duurzaam systeem. Deze notitie legt de basis voor een meer geïntegreerd bereikbaarheidsbeleid. De Contourennota van 14 oktober 2022 vormt het uitgangspunt voor deze notitie. Hierin worden de principes, aanpak en het proces beschreven. De Mobiliteitsvisie 2050 vormt de overkoepelende strategie en verbindt de deelvisies over mobiliteit, zoals Automobiliteit, Openbaar Vervoer, Fiets, Goederenvervoer, Luchtvaart en Duurzame Energiedragers. De vier hoofdlijnen richting 2050 zijn: 1. Het nastreven van integrale doelen die de bereikbaarheid van vitale functies in heel Nederland waarborgen. 2. Het slim combineren, versterken en verbinden van verschillende mobiliteitsvormen om de bereikbaarheidsdoelen efficiënt te bereiken, met aandacht voor innovatie. 3. Het toekomstige mobiliteitssysteem voldoet aan eisen voor duurzaamheid, een gezonde leefomgeving en veiligheid.
22
|
|
Bijlagen
4. De bovenstaande drie hoofdlijnen worden gebiedsgericht uitgewerkt in samenwerking met partners en gebruikers van het systeem. Voor goederenvervoer is dit corridorgericht en sluit aan op internationale netwerken. Deze notitie belicht deze vier hoofdlijnen en beschrijft de aanpak van de Rijksoverheid om het bereikbaarheidsbeleid toekomstbestendig te maken. Het document is vooral overkoepelend en bedoeld om richting te geven.
Veilig van deur tot deur – Het Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030 Het Strategisch Plan voor Verkeersveiligheid (SPV), opgesteld door de Rijksoverheid in 2018, vormt de basis van het nationale verkeersveiligheidsbeleid. De maatschappelijke relevantie van verkeersveiligheid is enorm. Desondanks blijft het aantal ernstig gewonde verkeersslachtoffers toenemen, terwijl de daling van het aantal verkeersdoden stagneert. Met de betrokkenheid van het Rijk, provincies, gemeenten en vervoerregio's, samen met diverse maatschappelijke stakeholders, is er een innovatieve aanpak ontworpen en vastgelegd, gericht op de duurzame verbetering van verkeersveiligheid. Slechts door gezamenlijke inspanningen kan de verkeersveiligheid daadwerkelijk bevorderd worden, waarbij eenieder vanuit hun eigen verantwoordelijkheid en expertise een waardevolle bijdrage levert. Het SPV 2030 omarmt een nulambitie: elk slachtoffer van verkeersongevallen is er één te veel. Deze nulambitie stimuleert overheden om gezamenlijk te opereren ten behoeve van een maximaal effect op het vlak van verkeersveiligheid. Het SPV 2030 overstijgt simpelweg het samenbrengen van individuele maatregelen; het representeert een visie op een geheel nieuwe benadering.
Het dient als het vertrekpunt waarvandaan alle overheidsinstanties en samenwerkingspartners gestaag aandacht schenken aan verkeersveiligheid binnen nationale, regionale en lokale uitvoeringsprogramma's. Een cruciaal onderscheid van dit beleid in vergelijking met voorgaande benaderingen is de verschuiving van een reactieve methodologie (gebaseerd op geregistreerde ongevallen) naar een proactieve aanpak (gebaseerd op risico's). Door systematisch risico's in kaart te brengen en vervolgens gerichte maatregelen te treffen om de meest substantiële risico's te reduceren, wordt de algehele verkeersveiligheid significant vergroot. De Provincie Gelderland heeft op basis van de SPV analyse een uitvoeringsagenda verkeersveiligheid gemaakt voor de periode 2024-2027. De provincie heeft extra budget voor deze periode om te investeren in het verbeteren van de verkeersveiligheid volgens de volgende actielijnen. • Veilige infrastructuur op provinciale en gemeentelijke wegen - € 32 miljoen incidentele middelen. • Veilig gebruik van de infrastructuur - € 6,9 miljoen incidentele middelen. • Provincie als regionale regisseur verkeersveiligheid -€ 1 miljoen incidentele middelen. Daarnaast besteedt de provincie structurele middelen aan groot onderhoud, subsidiemaatregelen voor gemeenten en verkeersveilig gedrag.
Toekomst openbaar vervoer 2040 Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) werkt samen met provincies, metropoolregio's, vervoerders en ProRail aan het toekomstbeeld van het openbaar vervoer (OV) in 2040 in Nederland. Het streven is dat iedereen snel, gemakkelijk, betrouwbaar en betaalbaar met het OV kan reizen, zowel nu als in de toekomst. Mobiliteit staat voor grote veranderingen, aangedreven door bevolkingsgroei, woningbouw en duurzaamheid. De Ontwikkelagenda biedt inzicht in stappen tot 2040, inclusief kosten en baten. Technologische ontwikkelingen spelen een rol, waarbij reizigers actuele reisadviezen kunnen ontvangen via apps en naadloos kunnen overstappen tussen vervoerders. Schoner en duurzamer OV is ook een doel, ondersteund door internationale klimaat- en luchtkwaliteitsafspraken. Dit houdt in dat alternatieve brandstoffen, duurzame infrastructuur en materialen worden ingezet met gebruik van technologische vooruitgang. Het uiteindelijke doel is een verbeterde leefomgeving en duurzamere mobiliteit.
Bijlagen
|
|
23
Stikstofproblematiek (2020) Het document 'Niet alles kan overal - Eindadvies over structurele aanpak Adviescollege Stikstofproblematiek' gepubliceerd op 8 juni 2020, biedt een advies over de aanpak van de stikstofproblematiek in Nederland. Het adviescollege beveelt aan om de uitstoot van stikstof drastisch te verminderen om natuurgebieden te beschermen en economische ontwikkeling mogelijk te maken. Het rapport pleit voor het instellen van duidelijke normen en maatregelen om de stikstofuitstoot in diverse sectoren, waaronder landbouw, verkeer en industrie, te verminderen. Het belang van regionale differentiatie wordt benadrukt om rekening te houden met variërende ecologische omstandigheden. Het adviescollege adviseert verder om vergunningverlening te baseren op de werkelijke stikstofuitstoot in plaats van op theoretische berekeningen. Ook worden flexibele en adaptieve beleidsmaatregelen aanbevolen om snel in te kunnen spelen op nieuwe inzichten en ontwikkelingen. Daarnaast wordt een gebiedsgerichte aanpak voorgesteld, waarbij herstelmaatregelen voor de natuur hand in hand gaan met ruimte voor economische activiteiten. Het rapport benadrukt de noodzaak van betere monitoring, kennisuitwisseling en samenwerking tussen verschillende overheden en stakeholders.
Tot slot pleit het voor een integrale aanpak van de stikstofproblematiek waarbij zowel milieu, natuur als economie in balans worden gebracht. Het advies biedt een leidraad voor het ontwikkelen van duurzaam beleid om de stikstofuitstoot te verminderen en de Nederlandse natuur te beschermen.
MKBA Vrachtwagenheffing (maart 2020) Nederland is voornemens vanaf 2026 een vrachtwagenheffing te starten. Op dit moment wordt de realisatie van de vrachtwagenheffing voorbereid. Doel hiervan is: • Binnen- en buitenlands vrachtverkeer te laten betalen voor het gebruik van de weg. • Innoveren en verduurzamen van de Nederlandse vervoerssector. • Misschien ook het beter sturen van vrachtverkeer? Met weerstand door heffing kiest men wellicht een andere, meer wenselijke route. Dit zou relevant kunnen zij voor ons mobiliteitsplan Het rapport "MKBA Vrachtwagenheffing maart 2020" presenteert een Maatschappelijke Kosten-Batenanalyse (MKBA) van het voorstel voor een vrachtwagenheffing in Nederland. Gepubliceerd in maart 2020, onderzoekt het rapport de potentiële gevolgen van het heffen van tol op vrachtwagens voor het gebruik van snelwegen. De voorgestelde heffing heeft tot doel externaliteiten zoals congestie en milieueffecten te internaliseren, en de inkomsten te gebruiken voor infrastructuurverbeteringen. De MKBA analyseert de verwachte kosten en baten van de vrachtwagenheffing, waaronder de effecten op verkeersstromen, milieukwaliteit, economische activiteit en overheidsinkomsten. Hierbij worden zowel directe als indirecte effecten meegenomen.
Het rapport identificeert mogelijke positieve resultaten, zoals vermindering van congestie en uitstoot, alsook mogelijke negatieve effecten voor bepaalde transportsectoren en regio's. Het rapport belicht tevens de technische en administratieve uitdagingen van het heffingssysteem en bespreekt verschillende varianten en tariefstructuren. Daarnaast worden mogelijke gedragseffecten van transportbedrijven en vrachtwagenchauffeurs onderzocht. Samengevat biedt het rapport inzicht in de complexe interacties tussen de voorgestelde vrachtwagenheffing, economische aspecten en milieueffecten. Het ondersteunt beleidsmakers met informatie om weloverwogen beslissingen te nemen over de implementatie van een vrachtwagenheffing in Nederland, rekening houdend met zowel economische als duurzaamheidsdoelstellingen.
Omgevingsvisie Gaaf Gelderland (2018) Gedeputeerde Staten hebben op 30 oktober 2018 de reactienota Omgevingsvisie Gaaf Gelderland en Gelderse Omgevingsverordening vastgesteld. De provincie wil de komende jaren werken aan een gezond, veilig, schoon en welvarend Gelderland. Bij het uitvoeren van de taken ligt de focus op een duurzaam, verbonden en economisch krachtig Gelderland. Met behulp van 7 ambities geeft de provincie richting aan de thema’s Energietransitie, Klimaatadaptatie, Circulaire economie, Biodiversiteit, Bereikbaarheid, Economisch vestigingsklimaat en Woon- en leefklimaat. Voor bereikbaarheid zijn de volgende ambities geformuleerd:
24
|
|
Bijlagen
• In 2050 is de groei van de mobiliteit op een slimme manier opgevangen en verplaatsen mensen in Gelderland zich veilig, snel, betaalbaar en klimaatneutraal. Snel en veilig internet fungeert daarbij als alternatief voor fysieke verplaatsingen. • In 2050 is het netwerk voor goederenvervoer in Gelderland toegankelijk, duurzaam en klimaatneutraal. • In 2030 is al het busvervoer zonder uitstoot en is 35% van het totaal aantal verplaatsingen met de fiets.
Visie voor een bereikbaar Gelderland (2020) In de mobiliteitsvisie kiest de provincie Gelderland ervoor om te werken aan de belangrijkste bereikbaarheidsopgaven. Hiervoor ligt de focus op de stedelijke netwerken en het ontlasten van het wegennetwerk in deze gebieden. Er wordt geanticipeerd op de groei van het aantal verplaatsingen, de klimaatopgave en de noodzaak om de verkeersveiligheid te verbeteren. Daarom wordt er met meer focus aan de volgende bouwstenen gewerkt: 1. 2. 3. 4. 5.
Realiseren van hoogwaardige hubs op de juiste locaties; Inzetten op fietsen op korte afstanden; Optimaliseren van capaciteit op langere afstanden; Verder versterken van het goederenvervoer; Bevorderen van de verkeersveiligheid.
Regionale en lokale beleidskaders
Achterhoek Visie 2030 (2022) De Achterhoek Visie 2030 stelt dat het in 2030 voor iedere inwoner van de Achterhoek mogelijk is op ieder moment van de dag (24/7) van A naar B te plannen, boeken, betalen en reizen. En dat op zo duurzaam mogelijke wijze. Hiervoor moet de infrastructuur goed op orde zijn. Daarnaast mogen er geen belemmeringen meer zijn voor reizen tussen Duitsland en Nederland. In de Regioarrangementen heeft de provincie Gelderland per regio verder uitgewerkt welke speerpunten er zijn en welke vervolgstappen gezet moeten worden om doelstellingen te bereiken. Voor de Achterhoek wordt ingezet op leefbare gemeenschappen en sterke landschappen. Dit is uitgewerkt in 7 speerpunten: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.
Naar een klimaatbestendige regio Aantrekkelijke woonomgeving met passende voorzieningen Toekomstbestendige landbouw Slim bereikbare regio Duurzaam economisch perspectief Meer duurzame energie Versterking (cultuur)landschap Achterhoek
Landschapspark Oude IJssel (2021) • Het Landschapspark Oude IJssel is een ambitieus plan dat gericht is op het behoud en de verbetering van het landschap en de natuurlijke omgeving langs de Oude IJssel • Het plan benadrukt het belang van duurzaamheid en natuurbehoud, waarbij de biodiversiteit wordt versterkt en ecologische corridors worden aangelegd om de lokale flora en fauna te beschermen. • Het document beschrijft de beoogde recreatieve voorzieningen, zoals fiets- en wandelpaden, vogelkijkhutten en picknickplaatsen, om de toegankelijkheid van het gebied te vergroten en het publiek in staat te stellen van de natuur te genieten. • Het betrekt belanghebbenden bij het proces en benadrukt de samenwerking tussen overheidsinstanties, lokale gemeenschappen en natuurbeschermingsorganisaties. • Het Landschapspark Oude IJssel wordt gezien als een kans om de leefbaarheid van de regio te vergroten en de lokale economie te stimuleren door middel van toerisme en recreatie. • Kortom, het document beschrijft een veelomvattend plan voor de ontwikkeling van het Landschapspark Oude IJssel, met aandacht voor zowel natuurbescherming als recreatieve voorzieningen om dit unieke gebied te koesteren en te benutten. Met betrekking tot mobiliteit
Bijlagen
|
|
25
• Fietsen en wandelen: Het document benadrukt de bevordering van duurzaam vervoer door het creëren van uitgebreide fiets- en wandelpaden langs de Oude IJssel. Deze paden moeten niet alleen de recreatieve mogelijkheden vergroten, maar ook dienen als alternatieve vervoersopties voor de lokale bevolking en toeristen. • Autoverkeer: Het document erkent het belang van bereikbaarheid met de auto, maar benadrukt tegelijkertijd het belang van een goed doordacht verkeersplan om negatieve impact op het milieu en de natuurlijke omgeving te minimaliseren. Er worden plannen voorgesteld voor het beheren van verkeersstromen, parkeergelegenheid en snelheidsbeperkingen binnen het landschapspark. • Openbaar vervoer: Het document pleit voor de integratie van het openbaar vervoer in de ontwikkeling van het landschapspark. Dit omvat het verbeteren van busverbindingen en mogelijk zelfs het overwegen van nieuwe vervoersopties zoals veerponten om het park beter bereikbaar te maken voor bezoekers die geen eigen auto hebben. • Toegankelijkheid: Er wordt aandacht besteed aan het verbeteren van de algemene toegankelijkheid van het park voor mensen met mobiliteitsbeperkingen. Dit omvat de aanleg van rolstoeltoegankelijke paden en faciliteiten. • Verkeersveiligheid: Het document benadrukt het belang van verkeersveiligheid binnen het landschapspark, met name voor fietsers en wandelaars.
Er worden maatregelen voorgesteld om het risico op ongevallen te verminderen, zoals goed gemarkeerde kruispunten en waarschuwingsborden. In het kort; het document stelt mobiliteitskwesties centraal in de ontwikkeling van het Landschapspark Oude IJssel, met een focus op duurzaamheid, toegankelijkheid en veiligheid voor alle vormen van vervoer.
Participatiebeleid “wat als het samen kan?” Het document "Participatiebeleid - 'Wat als het samen kan?'" van de gemeente Oude IJsselstreek legt de nadruk op het belang van burgerparticipatie en samenwerking bij beleidsvorming, waaronder mobiliteit. • Fietsen en lopen: Het document moedigt actieve vormen van mobiliteit, zoals fietsen en wandelen, aan als duurzame alternatieven voor autoverkeer. Het benadrukt de behoefte aan veilige en toegankelijke fiets- en wandelpaden, en het belang van betrokkenheid van burgers bij de planning en ontwikkeling van deze routes. De gemeente streeft ernaar om de fiets- en voetgangersinfrastructuur te verbeteren om de mobiliteit te vergroten en de gezondheid te bevorderen. • Autoverkeer: Het document erkent het bestaande autoverkeer en benadrukt de noodzaak van een evenwichtige aanpak om mobiliteit te bevorderen terwijl milieueffecten worden beperkt. Het betrekt burgers bij het debat over mobiliteitsbeleid, inclusief kwesties zoals verkeersstromen, parkeervoorzieningen en maatregelen om de verkeersveiligheid te verbeteren. • Openbaar vervoer: Het document benadrukt de rol van het openbaar vervoer als een belangrijk element van mobiliteit. Het stimuleert de betrokkenheid van burgers bij het plannen van verbeteringen in het openbaar vervoer, zoals het uitbreiden van routes, het verhogen van frequenties en het verbeteren van toegankelijkheid.
Het doel is om het openbaar vervoer aantrekkelijker te maken voor zowel dagelijkse woonwerkverplaatsingen als recreatieve uitstapjes. • Samenwerking: Het participatiebeleid benadrukt dat mobiliteitsbeslissingen het resultaat moeten zijn van samenwerking tussen de gemeente, burgers en andere belanghebbenden. Het moedigt de betrokkenheid van lokale gemeenschappen en experts aan om te zorgen voor evenwichtige en doelgerichte mobiliteitsoplossingen. In essentie bevordert het participatiebeleid van de gemeente Oude IJsselstreek een inclusieve aanpak voor mobiliteitsvraagstukken, waarbij de gemeenschap actief wordt betrokken bij het vormgeven van beleid en beslissingen die van invloed zijn op verschillende vormen van vervoer in de regio.
Toekomstvisie Oude IJsselstreek Wat is de toekomstvisie? De Toekomstvisie schetst het strategische perspectief voor de gemeente Oude IJsselstreek, met zeven opgaven die richting geven aan de ontwikkelingen in de komende jaren. De 7 opgaven: 1. Benut de stroom van de Oude IJssel: Het gebied rondom de rivier biedt kansen voor toerisme, recreatie, bedrijvigheid, klimaatvraagstukken en wonen. 2. Florerende Smart Industry: Ontwikkeling van clusters zoals De Rieze, DRU Industriepark en Varsseveld Industriepark (VIP) om een robuust economisch systeem te creëren. 3. Vitaal platteland: Multifunctioneel buitengebied met een cruciale rol voor de landbouwsector.
26
|
|
Bijlagen
4. De allernieuwste energie: Gebruik van duurzame en innovatieve energiebronnen bij woningbouw, industrie en bereikbaarheid. 5. Groene parels: Versterking van het karakteristieke landschap met landgoederen, bossen en natuurgebieden. 6. Gezond oud worden én gezond jong zijn: Creëren van een omgeving waar mensen gezond kunnen leven en zich kunnen ontplooien. 7. Het witte vel: Flexibiliteit om de visie aan te passen aan toekomstige ontwikkelingen. Bereikbaarheid De gemeente is verbonden met stedelijke regio's zoals Enschede en Arnhem-Nijmegen via de N18, A18 en A12. Deze verbindingen zijn essentieel voor de economische en sociale integratie van de gemeente met de omliggende gebieden. Er wordt gewerkt aan duurzame, robuuste en slimme mobiliteit, waaronder deelconcepten en het versterken van weg-, fiets- en OV-verbindingen. Dit draagt bij aan een betere bereikbaarheid en een hoger leefklimaat voor de inwoners. De beoogde realisatie van een sneltrein tussen Doetinchem en Arnhem maakt het aantrekkelijker voor studenten en forensen om in de gemeente te wonen, studeren en werken. Dit verbetert de verbindingen en maakt de gemeente toegankelijker. Fiets- en wandelinfrastructuur Bedrijventerreinen zoals het VIP zijn ingericht voor ommetjes en zijn goed bereikbaar met de fiets. Dit stimuleert gezonde mobiliteit en draagt bij aan een aantrekkelijke werkomgeving.
De gemeente stimuleert een groene omgeving die bijdraagt aan gezonde mobiliteit. Dit omvat het aanleggen en onderhouden van fiets- en wandelpaden die de natuur en stedelijke gebieden met elkaar verbinden. Openbaar vervoer De sneltrein tussen Doetinchem en Arnhem verbetert de openbaar vervoersverbindingen en maakt het aantrekkelijker voor forensen en studenten. Er wordt gewerkt aan de verbetering van het grensoverschrijdende wegennet en openbaar vervoer om de bereikbaarheid met buurlanden te verbeteren. Dit omvat betere aansluiting van het openbaar vervoer en wegennet met Duitsland. Verkeersveiligheid Er is een nieuw beleidsplan opgesteld om de verkeersveiligheid te faciliteren en te verbeteren. De gemeente stimuleert een veilige omgeving, inclusief verkeersveiligheid. Dit omvat maatregelen om de veiligheid van voetgangers, fietsers en automobilisten te waarborgen. Duurzaamheid Bij alle ontwikkelingen wordt gebruik gemaakt van de meest duurzame en nieuwste vormen van energie. Dit draagt bij aan de vermindering van de ecologische voetafdruk en de bevordering van een duurzame leefomgeving. De versterking van het landschap met natuurgebieden en bossen draagt bij aan de biodiversiteit en het behoud van natuurlijke hulpbronnen. Bedrijventerreinen zijn klimaatbestendig en veilig ingericht, wat bijdraagt aan de duurzaamheid van de gemeente.
Dit omvat het gebruik van groene energie en milieuvriendelijke productiemethoden. Participatie Inwoners, ondernemers en partners zijn actief betrokken bij de totstandkoming en uitvoering van de visie. Dit zorgt voor een breed draagvlak en betrokkenheid bij de ontwikkeling van de gemeente. Het participatiebedrijf STOER streeft naar inclusie op de arbeidsmarkt en stimuleert de ontwikkeling van menselijke kennis en kunde. Dit draagt bij aan de economische groei en sociale cohesie binnen de gemeente.
Nota Parkeernormen (2024) In deze nota staan de parkeernormen die we hanteren. Deze zijn bepaald op basis van de kencijfers van het CROW uit de publicatie 'Toekomstbestendig parkeren' (publicatie 381). Parkeerkencijfers zijn op de praktijk gebaseerde cijfers die kunnen worden gebruikt als hulpmiddel bij het bepalen van het aantal parkeerplaatsen. Bij actualisatie van de parkeerkencijfers door het CROW zal de Nota Parkeernormen geëvalueerd worden en indien nodig worden aangepast.
Bijlagen
|
|
27
Regio Achterhoek We participeren in diverse regionale mobiliteitsprojecten. • Fietsnetwerk: Waarbij verschillende regionale utilitaire fietsroutes onderzocht worden • Openbaar vervoer: waarbij hoogwaardige openbaar vervoer in de regio belangrijk is. Bijvoorbeeld een verbeterde busverbinidng tussen Varsseveld en Enschede. Ook wiordt de treinverbining met Anrhem verbeterd door de komst van de Regio-Expres. • HUB's: waarbij wordt nagedacht over logische locaties voor hubs. • N18: Waarbij de doorstroming op de N18 en de verkeersveiligheid belangrijk is. Hier hoort ook het onderliggend wegennet bij, met aansluitingen op de N18 en ongelijkvloerse kruisingen met de N18.
Trends & ontwikkelingen Voor een toekomstbestendig mobiliteitsplan houden we rekening met trends en ontwikkelingen. Om een beeld van de toekomst te schetsen, analyseren we de belangrijkste trends en ontwikkelingen die we momenteel verwachten en die van invloed zijn op mobiliteit en verkeer. Denk daarbij aan de veranderde bevolkingssamenstelling, de groeiende aandacht voor het klimaat en energie en de snelle technologische ontwikkelingen.
Trends Toegankelijkheid Toegankelijkheid is een belangrijke trend waarbij steeds meer aandacht wordt besteed aan het wegnemen van fysieke en digitale drempels. Voor de gemeente Oude IJsselstreek betekent dit onder andere het realiseren van toegankelijke openbare ruimtes en het verbeteren van digitale toegankelijkheid van websites en apps. De gemeente is zelfs uitgeroepen tot de Meest Toegankelijke Gemeente van Nederland 2024. Gemeentes werden onder meer beoordeeld op hun Lokale Inclusie Agenda, de indrukken en beoordelingen van de geheime gasten die de gemeenten bezoeken. Ook was er een analyse van de digitale toegankelijkheid van de gemeentelijke sites en apps. Het winnen van deze titel toon aan dat toegankelijkheid diep verankerd is in het beleid en uitvoering van de gemeente. Dit zorgt ervoor dat alle inwoners, ongeacht hun beperkingen, volwaardig kunnen deelnemen aan de samenleving.
Energietransitie Door de energietransitie neemt het gebruik toe van alternatieven voor fossiele brandstof. Het aantal elektrische, waterstof- en aardgasvoertuigen stijgt, ook in de gemeente Oude IJsselstreek, en het aantal elektrische laadpalen in de openbare ruimte neemt toe. De verwachting is dat deze trend doorzet en dat de komende jaren de elektrische auto steeds nadrukkelijker aanwezig is in het straatbeeld. De gemeente volgt ontwikkelingen rond duurzame brandstoffen, zoals waterstof. De Laadvisie 2023-2025 van de gemeente Oude IJsselstreek richt zich op het bevorderen van elektrisch rijden door de laadinfrastructuur uit te breiden. Het document beschrijft de plannen voor de plaatsing van laadpalen op strategische locaties, het stimuleren van duurzaam vervoer en het faciliteren van de groei van het aantal elektrische voertuigen in de regio. Het doel is om een toekomstbestendig laadnetwerk te creëren dat voldoet aan de toenemende vraag naar laadpunten. Een van de doelstellingen in het document is om de komende vijf jaar jaarlijks op 13 locaties een openbare laadpaal te plaatsen.
Deelmobiliteit Tegenwoordig groeit het aantal mogelijkheden voor het maken van verplaatsingen. Men kan kiezen uit verschillende soorten deelvervoer, zoals OV-fietsen, deelbakfietsen en deelauto’s. Steeds meer is de verplaatsing belangrijker dan de vervoerswijzekeuze (o.a. Mobility as a Service, oftewel MaaS, richt zich hierop). Deze ontwikkeling speelt zich momenteel vooral af bij jongeren (bijvoorbeeld de SWAP-fietsen met het blauwe voorwiel). Vaak kiezen mensen met kinderen toch vrij snel weer voor een eigen auto. In de gemeente Oude IJsselstreek zijn al deelfietsen bij station Varsseveld beschikbaar. Daarnaast zijn er dorpsauto’s beschikbaar die gedeeld worden. Het aanbod van deelmobiliteit is mede afhankelijk van de vraag en die is vooralsnog in Nederland vooral terug te vinden in de (grotere) steden. Ouderen zijn minder op gezette tijden afhankelijk van een auto, maar zijn vaak al jaren gewend een eigen auto te hebben, waardoor het lastig is om over te stappen op autodelen. Voor mensen die zelf niet meer kunnen rijden is de dorpsauto (met chauffeur) een alternatief.
28
|
|
Bijlagen
In de Achterhoek wordt deelmobiliteit steeds belangrijker als onderdeel van duurzame mobiliteitsoplossingen. De regio werkt aan een dekkend netwerk van deelvervoer, zoals de Achterhoek Deelvervoer Coöperatie (ADC), die tegen 2030 een breed scala aan MaaS- en deelvervoersopties wil bieden. Dit initiatief ondersteunt de bredere doelstellingen van de regio om de CO₂-uitstoot te verminderen en de leefbaarheid te verbeteren.
Duurzaamheid Elektrische voertuigen winnen terrein en worden steeds vaker ingezet. Vooral in het openbaar vervoer zien we een duidelijke verschuiving, waar elektrische bussen steeds vaker de norm worden. De fiets groeit eveneens in belang als vervoersmiddel, bijvoorbeeld bij pakketbezorging. Dit zorgt voor een discussie en gesprekken over de afweging tussen milieu, duurzaamheid en voortgang, aangewakkerd door de stikstofwetgeving.
Hubs Deze ontwikkeling stimuleert de opkomst van distributiehubs. Deze hubs kunnen fungeren als knooppunten voor goederenoverslag, wat een positieve impuls geeft aan duurzame logistiek en de belevingskwaliteit van de gemeente verbetert. Ook kunnen deze hubs uitgebreid worden met andere mobiliteitsvoorzieningen, zoals parkeren, deelvervoer en openbaar vervoer. In de gemeente Oude IJsselstreek en de bredere regio Achterhoek worden deze hubs steeds belangrijker. Ze ondersteunen niet alleen de logistieke efficiëntie, maar dragen ook bij aan de regionale doelstellingen voor duurzaamheid en mobiliteit. De hubs kunnen bijvoorbeeld dienen als centrale punten voor het laden van elektrische voertuigen en fietsen, en als overstappunten voor verschillende vormen van deelvervoer. Dit sluit aan bij de bredere visie van de Achterhoek om een duurzaam en toekomstbestendig mobiliteitssysteem te ontwikkelen.
Nieuwe voertuigen Het aantal verschillende voertuigen op met name de (brom)fietspaden is de afgelopen jaren sterk toegenomen. Door de komst van de speedpedelec, de toename van elektrische fietsen (waaronder de fatbike) en bakfietsen, neemt de diversiteit in massa, snelheid en breedte op de fietspaden toe. Daarnaast komen er steeds meer verschillende typen voertuigen op de markt. Ook binnen de gemeente Oude IJsselstreek zijn deze verschillende typen voertuigen aanwezig. De weg- en fietsinfrastructuur in de gemeente moet geschikt zijn om deze diverse soorten aan voertuigen veilig een plaats te bieden, ook op de drukke momenten.
Data en digitalisering Betere technologie in voertuigen en meer data leidt tot een nog betere en slimmere manier reizen. Door het verzamelen van data en toepassingsgericht gebruik hiervan wordt ook het gedrag van mobiliteit gestuurd. Waar vroeger de route bepaald werd op basis van de routeborden langs de weg, gebruiken veel mensen nu live verkeersinformatie onderweg, waardoor soms ongewenste routes worden genomen om een file te ontwijken. Door de weerstand toe te voegen op infrastructuur is dit niet meer mogelijk. De gemeente Oude IJsselstreek is actief bezig met data en digitalisering om de dienstverlening te verbeteren en efficiënter te maken. Via het platform MijnOIJ kunnen inwoners de status van hun zaken volgen, documenten uploaden en contact hebben met de gemeente over lopende zaken. In het kader van de energietransitie werkt de gemeente aan de Transitievisie Warmte, waarbij data en digitalisering een cruciale rol spelen in het plannen en uitvoeren van de overstap naar duurzame warmtebronnen. Bovendien maakt Oude IJsselstreek gebruik van open data om transparantie te bevorderen en inwoners beter te informeren over gemeentelijke zaken. De gemeente blijft investeren in digitale oplossingen om de betrokkenheid van inwoners te vergroten en de efficiëntie van gemeentelijke processen te verbeteren.
Autonome en coöperatieve voertuigen De technologie in auto’s ontwikkelt zich snel, waardoor we steeds meer richting autonome en coöperatieve voertuigen gaan. Deze voertuigen hebben een groot effect op vooral de grotere, drukkere wegen, waar de herkenbaarheid van belijning en bebording steeds belangrijker wordt. Sommige gemeenten zetten al hoog in op deze ontwikkeling en kiezen voor zelfsturende voertuigen als alternatief voor openbaar vervoer. Voor de gemeente Oude IJsselstreek is het cruciaal om op deze technologieën te anticiperen en te zorgen voor een goede kwaliteit van de infrastructuur, zoals duidelijke bebording en belijningen. Voertuigen worden steeds geavanceerder en communiceren nu al met elkaar en met verkeerslichten. Deze mogelijkheden breiden zich in de toekomst uit, onder andere met steeds slimmere verkeerslichten. Dit kan ook op gemeentelijke wegen en kruispunten leiden tot een betere doorstroming en minder uitstoot.
Bijlagen
|
|
29
Vergrijzing Het aantal ouderen binnen de gemeente neemt toe (vergrijzing) en deze ouderen worden ook mobieler. Met name het aantal fietsbewegingen onder ouderen stijgt door de opkomst van e-bikes. Dit betekent dat de fietspaden vergevingsgezind aangelegd moeten worden; dat er ruimte is voor foutcorrectie en dat obstakels (zoals paaltjes) zoveel mogelijk verwijderd of afgeschermd worden.
Participatie Onder de Omgevingswet krijgen inwoners steeds meer invloed in het besluitvormingsproces. Dit heeft ook effect op de totstandkoming van verkeersmaatregelen. Het is belangrijk dat de gemeente vooraf een duidelijke structuur heeft voor de inbreng van inwoners en duidelijk maakt wat de positie van de mening van de burgers is in een specifieke situatie. Dit helpt bij het managen van verwachtingen en zorgt voor een transparanter besluitvormingsproces.