26-029a College - Jaarverslag LerenWerkt 2024-2025

Raadsmemo Jaarverslag LerenWerkt 2024-2025 Aan : De gemeenteraad van de Oude IJsselstreek Van : Het college van de Oude IJsselstreek Datum : 03-02-2026 Kenmerk : 1334475 Onderwerp: Jaarverslag LerenWerkt 2024-2025 Inleiding Op grond van artikel 25 lid 1 van de Leerplichtwet dient uw college jaarlijks de gemeenteraad te informeren over het gevoerde beleid inzake de handhaving van de leer- en kwalificatieplicht en de resultaten daarvan. Bijgevoegd is daarom het jaarverslag van LerenWerkt over schooljaar 2024-2025. Team LerenWerkt voert voor de gemeenten Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doesburg, Doetinchem, Montferland, Oost Gelre, Oude IJsselstreek en Winterswijk de wettelijke taken van het Doorstroompunt en gedeeltelijk de leer- en kwalificatieplichttaken uit. In bijgevoegd jaarverslag zijn de resultaten van zowel de leer- als kwalificatieplicht als van het Doorstroompunt opgenomen. In deze memo vindt u een toelichting op het jaarverslag van 2024-2025. Verzuim Er wordt gesproken van verzuim als een leerplichtige leerling of een leerling zonder startkwalificatie zonder geldige reden afwezig is. Verzuim bestaat uit relatief en absoluut verzuim. Relatief verzuim doet zich voor wanneer een leerling wel staat ingeschreven op een school, maar zonder geldige reden afwezig is tijdens les- of praktijktijd.

Scholen zijn volgens de Leerplichtwet verplicht om dit ongeoorloofd relatief verzuim te melden. Er zijn verschillende vormen van relatief verzuim. Hieronder valt: - Wettelijk verzuim: de leerling is in een periode van 4 aaneengesloten weken 16 les- of praktijkuren afwezig zonder geldige reden. - Langdurig relatief verzuim: de leerling verzuimt meer dan 4 weken zonder geldige reden. - Luxe verzuim: de leerling gaat zonder toestemming van de schoolleiding buiten de schoolvakanties op vakantie. - Overig verzuim: de leerling is vaak te laat, laat spijbelgedrag zien of is enkele uren of dagen met onbekende reden afwezig. Ook twijfelachtig ziekteverzuim kan hieronder vallen. Absoluut verzuim betekent dat een leerling (zonder startkwalificatie) geen inschrijving op een school of een vrijstelling hiervan heeft. DUO (Dienst Uitvoering Onderwijs) meldt via rapportages aan scholen en gemeenten om welke leerlingen het gaat. In de regio zien we ten opzichte van schooljaar 2023-2024 een stijging van het aantal kinderen en jongeren zonder schoolinschrijving (absoluut verzuim). Dit is een zorgelijke ontwikkeling in de regio en stijgt al een aantal jaren. De stijging wordt voor een belangrijk deel verklaard door de toename van het aantal jongeren die in Nederland nog geen onderwijs hebben gevolgd. De druk op de Internationale Schakelklas is daardoor toegenomen.

Omdat het aantal beschikbare plekken niet altijd toereikend is staan sommige jongeren langer op een wachtlijst en volgen zij tijdelijk geen onderwijs. Bij relatief verzuim zien we ten opzichte van schooljaar 2023-2024 een daling van wettelijk verzuim en luxe verzuim en een stijging van overig verzuim. De stijging van overig verzuim is een positieve ontwikkeling. Leerplichtambtenaren zetten actief in op het stimuleren van vroegtijdige signalering. Op sommige scholen zijn preventieve spreekuren ingericht, waardoor verzuimende jongeren eerder in beeld komen. We zien dat scholen verzuim vaker preventief melden. Dit verklaart mogelijk ook de daling van het aantal leerlingen waarvan wettelijk verzuim is gemeld. De daling van het luxe verzuim is mogelijk een gevolg van gesprekken die leerplichtambtenaren voeren met scholen over het al dan niet verlenen van verlof. Daarnaast wordt er strenger gehandhaafd op luxe verzuim. Hierdoor worden ouders wellicht ontmoedigd om buiten de schoolvakanties op vakantie te gaan. Bij de verzuimaanpak 18+ zien we een toename van het aantal meldingen. Ook dit lijkt een gevolg van de aandacht die besteed is aan het vroegtijdig signaleren en melden van verzuim. Hierdoor zijn leerlingen eerder in beeld en consulenten van het Doorstroompunt tijdig betrokken.

Enige zorg bij deze groep is dat scholen vaak aangeven dat er geen ‘actie gewenst’ is door de consulenten van het Doorstroompunt. Dit is niet conform de afspraken in het regionale verzuimprotocol. Consulenten van het Doorstroompunt bezoeken de middelbaar beroepsonderwijs scholen met regelmaat om de aanpak en samenwerking onder de aandacht te brengen. Vrijstellingen We zien ten opzichte van het schooljaar 2023-2024 zowel een toename van het aantal vrijstellingen op lichamelijke of psychische gronden (artikel 5 onder a van de Leerplichtwet) als vrijstellingen op grond van bedenkingen tegen de richting van het onderwijs (artikel 5 onder b van de Leerplichtwet). Er zijn wel verschillen per gemeente. Omdat het kleine aantallen betreft fluctueren deze van jaar tot jaar. Een verhuizing van een groot gezin kan dan voor vrijstellingen op grond van bedenkingen tegen de richting van het onderwijs al voor een stijging zorgen. Het aantal vrijstellingen op grond van artikel 5 onder b ligt in de Achterhoek hoger dan landelijk en in onze benchmarkregio’s. Een mogelijke oorzaak is het beperkte aantal scholen met verschillende levensbeschouwelijke richtingen in de Achterhoek. Ook zien we een stijging van het aantal vrijstellingen artikel 15 van de Leerplichtwet: het volgen van ander onderwijs.

Deze toename hangt samen met jongeren die op 17-jarige leeftijd in het kader van vervroegde inburgering stoppen met school. Lokale ontwikkelingen verzuim in de Oude IJsselstreek Absoluut verzuim | 2023-2024 | 2024-2025 Primair onderwijs | 2 | 4 Voortgezet onderwijs | 3 | 3 Middelbaar beroepsonderwijs | 2 | 4 Relatief (wettelijk) verzuim | 2023-2024 | 2024-2025 Primair onderwijs | 8 | 4 Voortgezet onderwijs | 39 | 29 Middelbaar beroepsonderwijs | 35 | 29 Luxe verzuim | 2023-2024 | 2024-2025 Primair onderwijs | 7 | 10 Voortgezet onderwijs | 10 | 3 Middelbaar beroepsonderwijs | - | - Overig verzuim | 2023-2024 | 2024-2025 Primair onderwijs | 5 | 14 Voortgezet onderwijs | 118 | 141 Middelbaar beroepsonderwijs | 16 | 13 Informatie en advies1 | 2023-2024 | 2024-2025 Primair onderwijs | 14 | 8 Voortgezet onderwijs | 12 | 31 Middelbaar beroepsonderwijs | 1 | 2 1 Bij ‘Informatie en advies’ gaat het om contacten met scholen, ouders, jongeren en andere partijen, zoals vragen over opleidingen of scholen of bemiddeling tussen ouders, jongeren en school Regionale ontwikkelingen op het gebied van voortijdig schoolverlaten Na de piek van 30.000 vroegtijdig schoolverlaters in Nederland in 2022 is inmiddels landelijk een daling zichtbaar. In het schooljaar 2023-2024 zijn er ruim 29.000 nieuwe vroegtijdig schoolverlaters.

In de Achterhoek bleef het aantal in eerste instantie doorstijgen, maar inmiddels zien we een voorzichtige daling. In het schooljaar 2023-2024 zijn er 430 nieuwe vroegtijdig schoolverlaters. Ook hier zien we de invloed van de wachtlijsten op de Internationale Schakelklas en doorstroom naar inburgering of vervolgonderwijs. De arbeidsmarkt blijft trekken aan jongeren. Veel voortijdig schoolverlaters en oud- vroegtijdig schoolverlaters (vroegtijdig schoolverlaters van eerdere schooljaren) gaan niet terug naar school maar gaan aan het werk. Wanneer dit niet lukt begeleidt het Doorstroompunt hen richting gemeenten voor begeleiding vanuit jeugdzorg, de wet maatschappelijke ondersteuning of de participatiewet.