23-184 College - Memo Maatschappelijke banen.pdf

Memo Aan: Cc: Van: Datum Kenmerk: Onderwerp:

Leden van de gemeenteraad Geertje Rasing 10 oktober 2023 636870 Evaluatie en toekomst van de Maatschappelijke banen

Inleiding Op 7 november 2019 is de motie Maatschappelijke banen aangenomen door de gemeenteraad. Dit heeft geresulteerd in de inzet van de Maatschappelijke baan als re-integratie instrument door Stoer versterkt! waarbij het de focus is om de inwoners met een te grote afstand tot de arbeidsmarkt een passende baan te bieden. De definitie is: “Een maatschappelijke baan moet een maatschappelijke meerwaarde hebben, mag niet commercieel zijn en de betrokken werkgever moet een maatschappelijke bijdrage leveren naast de inleenvergoeding. Er moet degelijke begeleiding geboden kunnen worden aan de inwoner. Het werk wat verricht wordt mag geen verdringing zijn op regulier werk en vrijwilligerswerk, bij voorkeur is het een nieuw gecreëerde functie. Bij vacatures die al bestaan moet het aantoonbaar zijn dat er geen passende kandidaten waren en de vacature niet regulier vervuld kon worden.” De inwoners met een Maatschappelijke baan staan op de loonlijst bij Stoer B.V. De gemeente vervult de rol als werkgever van de inwoners met een Maatschappelijke baan aangezien wij eigenaar van de Stoer B.V zijn. Vanuit het management van Stoer versterkt! en het college van de gemeente Oude IJsselstreek is de opdracht gegeven om de Maatschappelijke banen te evalueren en een advies uit te brengen over de toekomstige inzet, waarbij het bieden van een passende baan aan de inwoner het uitgangspunt blijft.

Huidige stand maatschappelijke banen Op dit moment zijn er 7 inwoners met een maatschappelijke baan. Deze zijn werkzaam als buurtversterker, conciërge op een basisschool, assistent sociaal beheerder en assistent facilitair medewerker. Er is ruimte om rustig in een baan te groeien en er is begrip en ruimte voor belemmeringen. De betrokken opdrachtgevers zijn positief verrast over de ontwikkeling van de werknemers. De praktijk wijst uit dat de doelgroep voor wie een maatschappelijke baan een passend middel is veel kleiner is dan verwacht ten tijde van de motie. Daarnaast is het vinden van de passende baan voor de doelgroep een uitdaging. Het vinden van een opdrachtgever die bereid is te investeren in onze inwoner, met daarbij een werkplek met de juiste randvoorwaarden, die past bij de behoefte van onze inwoner kost veel tijd. De doelstelling van 45 maatschappelijke banen, zoals vastgesteld door het college op 28 april 2021 in de strategische agenda Werk en inkomen, is in de huidige tijdsgeest te ambitieus gebleken. De strategische agenda Werk en inkomen is op 28 april 2021 aan u verzonden. Beleving De inwoners met een maatschappelijke baan zijn blij met de kans die ze op deze manier hebben gekregen. Zij ervaren de werkplek als positief. Ze ervaren het als prettig om (weer) een algemene bijdrage te kunnen leveren aan de samenleving als geheel en de werksetting in het bijzonder.

Er weer bij horen en onderdeel uitmaken van een team geeft hun weer nieuwe levensvreugde. Landelijk beeld In Groningen zijn er 107 inwoners met een basisbaan sinds de start in 2020. In Rotterdam heeft een pilot plaatsgevonden met 4 deelnemers, in Tilburg loopt er op dit moment een pilot met 5 deelnemers en in Enschede is, na onderzoek, besloten de pilot niet te starten. Financiën De loonkosten voor 7 inwoners bedragen €11.878,- per maand. Een deel hiervan wordt gedekt door een werkgeversbijdrage en loonkostensubsidie. Na aftrek van de inkomende gelden, bedragen de kosten €8.054,- per maand. Hierin zijn de ontwikkeling van het minimumloon en de uitvoeringskosten niet meegenomen. 1

Deze kosten worden gedekt uit het budget van €450.000,- wat beschikbaar is gesteld voor de maatschappelijke banen. In de begroting 2024 is een bedrag van €300.000,- opgenomen voor de maatschappelijke banen.

Opbrengsten evaluatie Voor de evaluatie zijn gesprekken gevoerd met de inwoners met een maatschappelijke baan, de betrokken ambtenaren, werkgevers en het management. Uit de evaluatie zijn de volgende punten naar voren gekomen: •

De Maatschappelijke baan levert op het vlak van persoonlijke ontwikkeling van de inwoner meer op dan verwacht. Inwoners zijn positief over de inzet van de Maatschappelijke baan en de geboden werkzaamheden. Met name het realistische verwachtingspatroon bij werkgevers en de daardoor aangepaste randvoorwaarden hebben een positief effect. Dit resulteert in een onvoorziene grote ontwikkeling bij de meeste inwoners met een maatschappelijke baan met vergrote baankansen op de reguliere arbeidsmarkt.

•

De start van de Maatschappelijke baan is met grote publiciteit gepaard gegaan. Hierbij werd verwacht dat er vanuit het Rijk aangepast beleid en middelen beschikbaar zouden komen. Dit is tot op heden nog niet gebeurd. Met de val van het kabinet is het niet de verwachting dat dit op korte termijn verandert.

•

Het vinden van een passende werkplek is tijdsintensief. Het vinden van een werkplek die past bij de interesses van de inwoners, aansluit bij de specifieke behoeften in begeleiding, werkplek en werkzaamheden vraagt om zorgvuldigheid en een goede samenwerking tussen inwoner, accountmanager en loopbaanbegeleider.

•

Betrokken werkgevers zijn positief over de inzet van de Maatschappelijke baan en de samenwerking met Stoer versterkt! Zij zijn bereid om meer werkplekken te creëren voor onze inwoners.

•

Het bieden van vaste dienstverbanden via Stoer B.V. aan inwoners met een Maatschappelijke baan heeft ook consequenties. Maatschappelijke organisaties bieden geen levenslange werkplek. Bij het wegvallen van een werkplek, is het vinden van een nieuwe passende werkplek wederom moeilijk. Wanneer er geen werkplek is, vervalt ook de loonkostensubsidie. Daarnaast is bij deze doelgroep uitval door ziekte een groter risico. Beide punten leveren een structureel financieel risico op voor de Stoer B.V en hiermee dus de gemeente.

Het nieuwe perspectief op de Maatschappelijke baan Op basis van de evaluatie komt naar voren dat met een aanpassing van het doel en de kaders van de maatschappelijke baan een groter resultaat voor de inwoner behaald kan worden. Een succes maken van de Maatschappelijke baan voor onze inwoners vraagt om een breder kader. Dit door de Maatschappelijke baan ook in te zetten als regulier re-integratie instrument voor de inwoners die een grote afstand tot de arbeidsmarkt hebben. Hierdoor kunnen meer inwoners gebruik maken van de mogelijkheden die de Maatschappelijke baan biedt. Door een intensieve begeleiding, het bieden van werkplek waarbij de randvoorwaarden op hun individuele behoeften wordt afgestemd en het creëren van financiële rust, krijgt de inwoner de ruimte om zich te ontwikkelen. Hiermee vergroten we de kans dat de inwoner op basis van een arbeidscontract bij een reguliere werkgever in dienst treedt. Dit kan waar nodig ondersteund worden door de inzet van langdurige loonkostensubsidie of een indicatie beschut werk. Door deze aanpassing verandert het doel van de Maatschappelijke baan. De Maatschappelijke baan wordt niet enkel als hoogst haalbare doel voor de inwoners ingezet, het wordt ook een ontwikkelinstrument wat alsnog als resultaat kan hebben dat de inwoner een vast dienstverband krijgt in de Stoer B.V.

Het einddoel “een maatschappelijke baan” is echter niet meer het uitgangspunt bij de start, zoals nu het geval is. Wij geloven erin dat onze inwoners de potentie hebben om zich te ontwikkelen en een bijdrage te leveren aan de maatschappij. We creëren deze mogelijkheid door bovengenoemde wijzigingen. Voorgestelde werkwijze Onderstaande voorstellen zijn met name wijzigingen ten opzichte van het huidige proces, dit op basis van bovengenoemde conclusies.

2

•

Laat de doelstelling van 45 Maatschappelijke banen los. De Maatschappelijke baan op zichzelf is geen doel, de inwoner op de best mogelijke manier ondersteunen is het doel.

•

De Maatschappelijke baan inzetten als regulier re-integratie instrument gericht op ontwikkeling en inzetbaar maken voor een grotere groep inwoners, in plaats van als instrument op zich, waarbij de Maatschappelijke baan het hoogst haalbare doel is voor de inwoner.

•

Bij de inzet van de Maatschappelijke baan als regulier re-integratie instrument de maximale duur van 2 jaar hanteren, met een arbeidscontract bij een reguliere werkgever als uiteindelijk doel. In individuele gevallen alsnog een vast dienst verband aanbieden, wanneer er geen verdere ontwikkeling verwacht wordt.

•

De gelden specifiek bestemd voor de Maatschappelijke banen breed en naar inzicht van de professional inzetten voor ontwikkeling van onze inwoners gericht op participatie. Denk hierbij aan de aanschaf van werkschoenen, het regelen van een fiets wanneer vervoer noodzaak is voor werk/participatie, het bieden van een training voor werkgevers om de juiste begeleiding voor onze inwoners te borgen, etc.

•

De werkwijze Maatschappelijke banen continueren als het gaat om het vinden van een passende werkplek voor onze inwoner, het creëren van heldere verwachtingen bij de werkgever, waarbij aangepaste randvoorwaarden passend bij de inwoner en goede begeleiding door Stoer versterkt! en de werkgever ingezet worden.

•

De toezegging die gedaan is aan de huidige inwoners met een Maatschappelijke baan, omtrent het krijgen van een vast dienstverband, nakomen. Hierbij goed functioneren als basis nemen en de mogelijkheden onderzoeken om inwoners bij een reguliere werkgever te laten werken met een dienstverband en loonkostensubsidie, de inzet van beschut werk of een regulier dienstverband. Wanneer dit niet mogelijk is, de inwoner een vast dienstverband bij Stoer B.V. bieden.

3