CConstaterende datOude IJsselstreek
Koppel je AI →
Document · PDF

20261109 -  Bijlage Artikel Stad en Groen (Natuur) begraafplaatsen DePB, ADA

Raadscommissie gecombineerd 18 november 2026, gemeente Oude IJsselstreekBij agendapunt: 7: Gewijzigde vaststelling TAM-omgevingsplan “Buitengebied, locatie Natuurbegraafplaatsen Sinderen”1.143 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

6060 Stad+Groen - 2/2026 De verschuiving van begraven naar creme - ren zet door. Begraafplaatsen die ooit zijn uitgebreid op basis van groeiverwachtingen, beschikken nu over ruimte die niet volledig wordt benut. En dit kost geld zonder dat daar inkomsten tegenover staan. Denk aan groenon- derhoud, paden en bomen. Natuurbegraven kan zorgen voor een ande - re vorm van inkomsten De laatste jaren zien we dat natuur-(lijk) begra- ven sterk in opkomst is. Inwoners zoeken een sobere, groene plek zonder grafmonument of intensief onderhoud, een plek in een rustige omgeving met een natuurlijke uitstraling. Natuurbegraafplaatsen zijn in opkomst, maar kennen een aantal beperkingen. Ze vragen een groot beschikbaar oppervlak, de bestemming moet worden gewijzigd en is er sprake van een negatieve impact op de bodem. Het realiseren van een natuurbegraafplaats is hiermee niet in elke gemeente mogelijk. En wellicht ook hele - maal niet wenselijk. Een alternatief voor een natuurbegraafplaats is juist gebruikmaken van de structurele leegstand op de gemeentelijke begraafplaats. Private natuurbegraafplaatsen zorgen voor concurrentie In verschillende regio’s ontstaan particuliere natuurbegraafplaatsen. Voor gemeenten lijkt dat soms een ontwikkeling op afstand, maar het effect is lokaal te merken.

Als inwoners uit - wijken naar een particuliere aanbieder, verdwij- nen inkomsten uit de gemeentelijke exploitatie, terwijl de vaste kosten van de eigen begraaf- plaats blijven bestaan. Op verzoek van de VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten) en het LOB (Landelijke Organisatie Begraafplaatsen) leverde KYBYS input voor het rapport Natuurlijk begraven, kansen voor reguliere begraafplaatsen. Daarbij heeft KYBYS nadrukkelijk benoemd dat gemeenten niet automatisch nieuwe natuur- begraafplaatsen moeten toestaan zonder eerst te onderzoeken wat mogelijk is op de eigen, bestaande begraafplaatsen. Aan de slag op de gemeentelijke begraafplaats Start met wat er al is. Analyseer de ruimte, de capaciteit en de exploitatie van de huidige begraafplaats. Pas daarna kun je als gemeente een afgewogen keuze maken over het toestaan van een particuliere natuurbegraafplaats. Daarmee voorkom je extra beslag op schaarse ruimte én houd je regie op de eigen begraaf- plaats. Uit het rapport blijkt dat natuurlijk begraven juridisch en praktisch goed inpasbaar is binnen bestaande gemeentelijke begraaf- plaatsen. Exploitatie als uitgangspunt Natuurlijk begraven vraagt om een goede ana- lyse van de exploitatie en capaciteit. Als blijkt dat sprake is van (toekomstige) overcapaciteit, zet je als gemeente de volgende stap: bepa- len welk deel van de begraafplaats geschikt is voor een natuurlijke inrichting.

Denk aan vakken waar de bezetting laag is of waar in de komende jaren veel ruimingen plaatsvinden. Natuurlijk begraven kent vaak andere uitgifte - voorwaarden, bijvoorbeeld langere termijnen. Dat vraagt om passende tarieven en duidelijke afspraken over onderhoud en grafmarkering. KYBYS ondersteunt gemeenten hierbij van a tot z. In de praktijk begint dat bij een haalbaar - heidsonderzoek. Daarna volgen een capaci- teitsanalyse, een exploitatieadvies, advies over wet- en regelgeving en ondersteuning bij het Het aantal traditionele begrafenissen loopt terug en graven worden steeds minder vaak verlengd. Daardoor ontstaan lege vakken en dalen de structurele inkomsten. Dit, terwijl de kosten voor onderhoud en beheer blijven door- lopen. Tegelijkertijd zien we dat de vraag naar natuurlijk begraven groeit. En dit biedt kansen voor gemeenten. Auteur: Mariëlle Wijffelaars Natuur(lijk) begraven? Kijk eerst naar de bestaande begraafplaats 6161 www.stad-en-groen.nl - 2/2026 opstellen van beleid. Ook het ontwerp en de inrichting van een natuurlijk grafvak of urnen- bos maken daar onderdeel van uit. Door strate - gie, organisatie en uitvoering in samenhang te bekijken, ontstaat een oplossing die past bij de locatie én bij de gemeentelijke exploitatie. Duurzaamheid en biodiversiteit als mooie bijvangsten Natuurlijk begraven sluit aan bij de vraag van mensen.

Zij willen liever geen zorg meer voor een graf. Ook sluit het vaak aan bij gemeentelij- ke ambities rond vergroening en biodiversiteit. Maak die ambitie zichtbaar in de inrichting, bij- voorbeeld door strak gazon te vervangen door bloemrijk gras, het planten van inheemse soor - ten en het beperken van verharding. Ook advi- seert KYBYS om extensief beheer toe te passen, met minder maaibeurten en meer ruimte voor natuurlijke ontwikkeling. Daarmee stijgt de biodiversiteit en verandert ook de beleving van de plek. Nabestaanden ervaren rust en natuur, zonder dat het karakter van de begraafplaats verloren gaat. Het is wel belangrijk te zorgen voor duidelijke structuur en goede toegan- kelijkheid. Herdenken vraagt om overzicht en herkenbaarheid. Wees welkom voor een kijkje in de keuken Dit voorjaar organiseert KYBYS een tour langs begraafplaatsen waar natuurlijk begraven is gerealiseerd. Gemeenten krijgen informatie over de juridische, financiële en beheertech- nische aspecten van natuurlijk begraven. Daarnaast bezoeken deelnemers verschillende locaties en krijgen zij ter plaatse een rond- leiding. Zo zien zij hoe inrichting, beheer en exploitatie in de praktijk werken. Die combina- tie van theorie en praktijk helpt bij het maken van een onderbouwde keuze voor de eigen begraafplaats.

Proactief aan de slag met je gemeentelijke begraafplaatsen De daling van het aantal begravingen vraagt om heroverweging van de toekomst van de gemeentelijke begraafplaats. Leegstand en teruglopende verlengingen zetten de exploi- tatie onder druk. Natuurlijk begraven is geen wondermiddel, maar biedt wel perspectief. Hiermee benut een gemeente bestaande ruimte, sluit zij aan bij veranderende wensen en versterkt zij de eigen dienstverlening. De kernvraag is eenvoudig: laat je de ontwikke - ling over aan een private organisatie of pak je als gemeente zelf de regie? ACHTERGROND 4 min. leestijd BE SOCIAL Scan, lees & deel! Praktijkvoorbeeld: gemeente Haaksbergen De gemeente Haaksbergen heeft samen met KYBYS op de bestaande begraafplaats Het Waarveld een gedeelte ingericht voor natuurbegraven. ‘De gemeente Haaksbergen benaderde KYBYS voor de planvorming en voorberei- ding van natuurbegraven op begraafplaats Het Waarveld,’ vertelt projectmanager Ralph Otten van KYBYS. ‘We hebben de uit - gangspunten, criteria en regels opgesteld, een exploitatieplan gemaakt en gezorgd voor de voorbereiding van de uitvoering. Dit bestond uit het maken van technische tekeningen, een directiebegroting en werkomschrijving.’ Dit heeft geresulteerd in een gedeelte voor natuurbegraven, passend bij de omgeving. De graven heb - ben een natuurlijke uitstraling met een Twentse veldkei.

Deze staat symbool voor de eeuwigheid en heeft geen onderhoud nodig. ‘De gemeente heeft zelf de stap gezet naar natuurbegraven. Het is een plek geworden waar nabestaanden kunnen gedenken, maar ook een wandeling kun- nen maken in een natuurlijke omgeving.’ Praktijkvoorbeeld: gemeente Renkum Dat gemeenten zelf regie nemen, blijkt uit het project in Renkum. ‘Voor de gemeente Renkum heeft KYBYS een natuurbegraafplaats gecreëerd op een perceel op een landgoed. De akker is getransformeerd tot een begraafplaats met een natuurlijke uitstraling, volledig passend bij het omringende landschap. Ook is in de bosrand een urnenbos gemaakt, waar urnen op een natuurlijke wijze worden begraven en daar worden opgenomen in de natuur,’ vertelt project- leider Merel van den Bosch van KYBYS. ‘De gemeente speelt hiermee in op de trend van natuurlijk begraven en heeft er bewust voor gekozen dit zelf te gaan ontwikkelen.’ Dit voorbeeld laat zien dat gemeenten niet hoeven af te wachten. Zij kunnen zelf invulling geven aan deze ontwikkeling, passend bij hun landschap en exploitatie. Ralph Otten Merel van den Bosch

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://raad.oude-ijsselstreek.nl/api/v1/meetings/5172/documents/34998