20260112 Integraal Toekomstbeeld Varsseveld 2025-Extern (1).pdf

C

C ON

T EP

Integraal toekomstbeeld Varsseveld 2050 Datum: Status: Kenmerk:

12 januari 2026 Definitief BK4292-101-100

Impressie duurzame mobiliteitshub 1

Haskoning

Integraal toekomstbeeld Varsseveld 2050

Inhoudsopgave 1. Integraal toekomstbeeld Varsseveld 1.1 Aanleiding 1.2 Doel 1.3 Proces 1.4 Uitgangspunten 1.5 Leeswijzer

4 4 4 5 5 6

2. 2.1 2.2 2.3

8 8 8 11

Huidige situatie Historische ontwikkeling Varsseveld Identiteit Huidige inrichting en netwerken

3. Kwaliteiten, ontwikkelingen, bedreigingen en kansen 3.1 Bestaande Kwaliteiten  3.2 Ontwikkelingen en trends  3.3 Bedreigingen 3.4 Kansen

22 22 23 24 25

4. 4.1 4.2 5. 5.1

26 26 26 30 30

Scenario’s voor de toekomst Wensbeeld 2050 Mogelijke groeiscenario’s Toekomstbeeld Varsseveld 2050 Uitwerking scenario Groeidorp

Toekomstbeeld Varsseveld 2050 5.2 Centrum en voorzieningen 5.3 Wonen 5.4 Klimaat en landschap 5.5 Werken 5.6 Bereikbaarheid

32 33 34 34 35 36

6

38

Uitvoeringsprogramma

Haskoning

Integraal toekomstbeeld Varsseveld 2050

2

3

Haskoning

Integraal toekomstbeeld Varsseveld 2050

1. Integraal toekomstbeeld Varsseveld 1.1 Aanleiding

1.2 Doel

In en om Varsseveld vinden de komende jaren diverse ruimtelijke ontwikkelingen plaats. Het betreft onder andere twee nieuwe woonwijken, herstructurering van bestaande wijken, de uitbreiding van een bedrijventerrein, nieuwe hoofdfietsroutes, aanpassingen aan het OV netwerk en aanpassingen in de wijze van aansluiting op de N18. Daarnaast zijn er ook diverse ruimtelijke opgaven voor de lange termijn waarvan locatie en omvang nog niet altijd bekend zijn. Het gaat om ontwikkelingen vanuit de gemeente Oude IJsselstreek, maar ook vanuit andere partners.

Doel van het toekomstbeeld is om een gezamenlijk ruimtelijk toekomstbeeld voor Varsseveld vast te stellen waarin alle opgaven en initiatieven vanuit diverse beleidsvelden (landschap, mobiliteit, werkgelegenheid, wonen, cultuur, natuur, klimaat, energietransitie) samen komen.

Het was tot op heden niet geheel duidelijk hoe deze ontwikkelingen op elkaar van invloed zijn en wat de consequenties hiervan zijn voor Varsseveld op de korte én lange termijn. Bovendien ontbrak een uitvoeringsstrategie op het geheel aan opgaven.

•

Op verzoek van de gemeente Oude IJsselstreek heeft Haskoning daarom verschillende ruimtelijke ontwikkelingen op korte en lange termijn inzichtelijk gemaakt, en op basis van de onderlinge samenhang een integraal lange termijn toekomstbeeld van Varsseveld geschetst inclusief uitvoeringsprogramma opgesteld. In voorliggende rapportage zijn de resultaten van dit proces vastgelegd.

•

Het integraal toekomstbeeld Varsseveld: • •

•

•

•

•

Haskoning

geeft inzicht in reeds vastgestelde projecten/ opgaven; geeft inzicht in de ontwikkelingsrichting van Varsseveld; geeft inzicht in de mogelijke toekomstige nog niet vastgestelde/geconcretiseerde opgaven; verbeeldt plannen en opgaven ruimtelijk op kaart op structuur niveau, zodat samenhang, onderlinge verbanden en conflicten inzichtelijk worden; geeft op basis van bovenstaande het ruimtelijk toekomstbeeld voor 2050 weer; laat zien welke projecten geografisch en/ of planning technisch gezamenlijk opgepakt kunnen worden en welk moment van uitvoering denkbaar is; is flexibiel en biedt ruimte om de uitwerking van opgaven aan te passen waar nodig op beleid dat nog ontwikkeld wordt vanuit bijvoorbeeld het Rijk, de Provincie of de regio Achterhoek; is uitgewerkt in een globaal uitvoeringsprogramma.

Integraal toekomstbeeld Varsseveld 2050

Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. De Omgevingswet introduceert een beleidscyclus voor het opstellen van een omgevingsvisie, programma’s en een omgevingsplan. De gemeentelijke omgevingsvisie bevat keuzes, op basis waarvan programma’s kunnen worden vastgesteld. Dit biedt uiteindelijk een basis om het omgevingsplan op te stellen. Op het moment van vaststelling van dit toekomstbeeld bevinden de omgevingsvisie en programma’s zich in een vroege fase. Het verwerken van het toekomstbeeld in de omgevingsvisie is daarom nog niet mogelijk. Het toekomstbeeld zal daarom als aparte visie worden vastgesteld. Vervolgens kan het toekomstbeeld als bouwsteen gelden voor de omgevingsvisie die de komende jaren opgesteld wordt. De verwachting is dat de omgevingsvisie gefaseerd zal worden opgebouwd. Hierbij zullen visies per thema en per gebied worden opgenomen in de omgevingsvisie, totdat alle thema’s en gebieden ingevuld zijn. Op basis van deze werkwijze kan het toekomstbeeld dienen als bouwsteen voor de gemeentelijke omgevingsvisie voor het gebied kern Varsseveld. Daarbij kunnen de visiekaart en bijhorende toelichting geïntegreerd worden. Naast het vormen van een bouwsteen voor de omgevingsvisie, dient het toekomstbeeld ook als maatgevend kader voor de latere uitwerking van de diverse projecten.

De in hoofdstuk 5 en 6 beschreven maatregelen en projecten kunnen onderdeel vormen van de verschillende programma’s die deel uit maken van de toekomstige omgevingsvisie. 4

Niet alle beschreven projecten hoeven uitgevoerd te worden op de wijze zoals momenteel beoogd is. Voor veel opgaven is nader onderzoek nodig om nut en noodzaak te bepalen, en de exacte vormgeving vast te stellen. Het uitvoeringsprogramma geeft enkel inzicht in de mogelijke toekomstige projecten. Het toekomstbeeld en het uitvoeringsprogramma geven aan waar combinaties tussen maatregelen te maken zijn en waar raakvlakken tussen diverse vraagstukken bestaan. De gemeente Oude IJsselstreek is niet verantwoordelijk voor de uitvoering van alle benoemde projecten. Voor een deel van de projecten ligt het initiatief ook bij het Rijk, de Provincie, de Regio Achterhoek, ProRail, bedrijven, organisaties of particulieren. Met dit toekomstbeeld wordt vooral de samenhang tussen projecten in beeld gebracht. De gemeente participeert in de realisatie van alle projecten, en zal er bij de uitvoering van projecten op toe zien dat de beoogde samenhang gewaarborgd blijft en alle opgaven zoveel mogelijk integraal aangepakt worden.

1.3 Proces Deze toekomstvisie is een uitgangspunt. Het toekomstbeeld is tot stand gekomen door een participatieproces met vertegenwoordigers vanuit de gemeente Oude IJsselstreek en diverse belangenorganisaties. Zij hebben de gemeente benaderd om een toekomstbeeld voor Varsseveld op te stellen. Omdat de gemeente zelf Varsseveld ook als speerpunt heeft benoemd is in gezamenlijk overleg voorliggende toekomstvisie opgesteld. Hoe 5

Haskoning

deze visie op langere termijn wordt uitgewerkt is ook afhankelijk van (politieke) keuzes en beschikbare budgetten. Deze visie wordt in de toekomst mogelijk aangepast aan de hand van actuele ontwikkelingen. De gemeente gaat belanghebbenden uiteraard betrekken bij de definitieve invulling van de visie. De betrokken stakeholders hebben informatie aangeleverd en waren verantwoordelijk voor de ontwikkeling van het toekomstbeleid en visievorming. Het uiteindelijk uitgewerkte toekomstbeeld is een eindproduct van een samenwerkingsproces waarin de volgende partijen zijn geweest: • • • •

stuurgroep, bestaande uit wethouders en afdelingshoofden vanuit de gemeente Oude IJsselstreek; projectgroep, bestaande uit beleidsadviseurs vanuit de gemeente Oude IJsselstreek; Begeleidingsgroep, bestaande uit vertegenwoordigers van Varssevelds industriële Vereniging, Varssevelds Belang, VOF Varsseveld; horecaondernemers uit het centrum van Varsseveld, middels separate overleggen.

1.4 Uitgangspunten 1) Het studiegebied betreft het huidige stedelijk gebied van Varsseveld met inbegrip van de al aangewezen ontwikkellocaties plus een randzone van 1 à 2 kilometer hieromheen. Het onderzoeksgebied beperkt zich daarnaast tot de gemeente Oude IJsselstreek. Zie onderstaande figuur:

Integraal toekomstbeeld Varsseveld 2050

2) Als verzorgingsgebied van Varsseveld is (conform de bestaande visie van de gemeente op het centrumgebied) uitgegaan van de kernen: • Varsseveld; • Heelweg Oost en West; • Sinderen; • Westendorp. 3) Voor het toekomstbeeld wordt uitgegaan van een planhorizon tot 2050. 4) Daar waar in voorliggende rapportage gesproken wordt over de ‘bestaande situatie’ betreft dit de huidige fysiek aanwezige situatie én alle reeds vastgestelde beleidsvoornemens voor de toekomst. Het vastgestelde beleid is daarmee het vertrekpunt voor het toekomstbeeld. 5) Deze toekomstvisie is een uitgangspunt. Hoe deze visie op langere termijn wordt uitgevoerd in programma’s en projecten is ook afhankelijk van (politieke) keuzes, nog te ontwikkelen beleid vanuit andere overheden en beschikbare budgetten. Deze visie geldt als kapstok voor toekomstige ontwikkelingen en wordt waar nodig bijgewerkt aan de hand van actuele ontwikkelingen. 6) In het toekomstbeeld zijn geen maatregelen opgenomen voor generieke problemen die los staan van de specifieke lokale situatie in en om Varsseveld. Zo zijn maatregelen voor de landbouwtransitie, waterzuivering, drinkwaterverzorging en netcongestie buiten beschouwing gelaten.

1.5 Leeswijzer Dit rapport is als volgt opgebouwd: • Hoofdstuk 2 beschrijft de huidige kenmerken en structuren van Varsseveld. • Op basis van deze inventarisatie is in hoofdstuk 3 een analyse uitgewerkt van de kwaliteiten, ontwikkelingen, bedreigingen en kansen in Varsseveld. • Hoofstuk 4 schetst op basis van het wensbeeld van de toekomst mogelijke groeiscenario’s. • In hoofdstuk 5 is het gewenste groeiscenario uitgewerkt tot een toekomstbeeld voor 2050. • In hoofdstuk 6 is het bijhorende uitvoeringsprogramma uitgewerkt.

Figuur 1. Onderzoeksgebied

Haskoning

Integraal toekomstbeeld Varsseveld 2050

6

7

Haskoning

Integraal toekomstbeeld Varsseveld 2050

2. Huidige situatie 2.1 Historische ontwikkeling Varsseveld Varsseveld ligt in de provincie Gelderland en maakt deel uit van de gemeente Oude IJsselstreek. De oudste vermelding van Varsseveld stamt uit een akte uit 828, waarin goederen in “Uuazefelde” worden overgedragen aan de Utrechtse Maartenskerk. In 1152 wordt de naam “Versnevelde” genoemd. Archeologische vondsten in de nabijgelegen Vennebulten wijzen op bewoning door rendierjagers en later de Chamaven, een Germaanse stam die contact had met het Romeinse Rijk. Historisch gezien was Varsseveld een agrarisch dorp met een strategische ligging aan de Hessenweg, een handelsroute die ook berucht was vanwege rovers. Het dorp had een bestuurlijke functie als zetel van de gemeente Wisch vanaf 1855. In de twintigste eeuw groeide Varsseveld uit tot een regionaal centrum, mede dankzij industrialisatie in de jaren 1950 en 1960. Het werd bekend om de productie van houten producten zoals deuren, klompen en meubels. Ook de aanleg van spoorlijnen en tramlijnen in de vroege twintigste eeuw droeg bij aan de groei van Varsseveld. Varsseveld werd een knooppunt voor verbindingen met Winterswijk, Doetinchem, Dinxperlo en Zeddam. Tegenwoordig is het een woon- en werkdorp met een mix van industrie, dienstverlening en agrarische activiteiten, goed verbonden via wegen en spoorlijnen.

Kenmerkend zijn de Grote of Laurentiuskerk, de Vennebulten en de sterke gemeenschapszin.

Haskoning

De omliggende dorpen hebben ook een rijke geschiedenis. Sinderen is een klein dorp met een landelijke structuur en een verleden dat teruggaat tot de middeleeuwen, toen het kasteel Sinderen een belangrijke rol speelde. Het dorp heeft zijn agrarische karakter behouden en staat bekend om zijn historische boerderijen en cultureel erfgoed. Halle ontwikkelde zich rondom boerderijen en landerijen en staat bekend om zijn uitgestrekte natuurgebieden, zoals het Halle Heidegebied. Het dorp was historisch een centrum voor landbouw en veeteelt en groeide in de tweede helft van de twintigste eeuw door woningbouw en infrastructuurontwikkeling. Het landelijke karakter is grotendeels behouden gebleven. Westendorp, gelegen tussen Varsseveld en Doetinchem, heeft zich eveneens ontwikkeld als agrarisch dorp. Dankzij de centrale ligging en goede bereikbaarheid groeide het in de tweede helft van de twintigste eeuw, mede door de nabijheid van industriële centra. Het dorp wordt gekenmerkt door een hechte dorpskern, actief verenigingsleven en sterke verbindingen met omliggende dorpen.

2.2 Identiteit Varsseveld is een dorp dat traditie en innovatie weet te combineren. Het staat bekend om zijn sterke positie in de maakindustrie, met bedrijven die zich richten op metaalbewerking en technische innovatie. Deze sector vormt samen met de zorgsector een belangrijke economische pijler en draagt bij aan het ondernemende karakter van het dorp. Tegelijkertijd heeft Varsseveld een hechte gemeenschap met een actief verenigingsleven, sportclubs en culturele initiatieven. De ligging in de Achterhoek zorgt voor een sterke verbondenheid met het landschap, met aandacht voor duurzaamheid en natuur. Varsseveld is dus niet alleen een plek van productie, maar ook van samenleving, betrokkenheid en vooruitgang — een dorp waar mensen samenwerken, ondernemen en leven in balans met hun omgeving.

Samen vormen deze dorpen een belangrijk onderdeel van de identiteit van de Achterhoek. Hun ontwikkeling van agrarische nederzettingen tot moderne woon- en leefgemeenschappen weerspiegelt de bredere regionale geschiedenis van groei, veerkracht en verbondenheid met het landschap.

Integraal toekomstbeeld Varsseveld 2050

8

Figuur 2. Varsseveld en omgeving in ca 1870

9

Haskoning

Figuur 3. Varsseveld en omgeving in ca 1935

Integraal toekomstbeeld Varsseveld 2050

Figuur 4. Varsseveld en omgeving in ca 1965

Figuur 5. Varsseveld en omgeving in ca 1980

Haskoning

Figuur 6. Varsseveld en omgeving in ca 2000

Integraal toekomstbeeld Varsseveld 2050

Figuur 7. Varsseveld en omgeving in 2024

10

2.3 Huidige inrichting en netwerken Verkeersnetwerk De A18-N18 en N318 vormen de hoofdontsluitingsroutes van Varsseveld richting Doetinchem/Arnhem, Enschede en Winterswijk. Varsseveld heeft daarmee een strategische ligging in het regionale verkeersnetwerk. Voor de andere kernen binnen de gemeente Oude IJsselstreek is Varsseveld een cruciale schakel op de route richting Twente, zowel voor autoverkeer als openbaar vervoer. Via de Sinderenseweg, N818, N330 en Doetinchemseweg zijn de omliggende dorpen verbonden met Varsseveld. De wegenstructuur binnen de bebouwde kom kenmerkt zicht door diverse radialen richting het centrumgebied rondom de kerk. In het Mobiliteitsplan van de gemeente Oude IJsselstreek is besloten de wegen binnen de kom allen af te waarderen tot 30 km/h en het centrumgebied zo veel mogelijk te ontlasten van doorgaand verkeer. De doorgaande verkeerstromen dienen zich hoofdzakelijk via de N818, N318 en N18 af te wikkelen.

11

Haskoning

Figuur 8. Wegennetwerk

Integraal toekomstbeeld Varsseveld 2050

Openbaar vervoer Varsseveld is gelegen aan de spoorlijn Arnhem -Winterswijk en beschikt over een eigen station. De spoorlijn wordt de komende jaren opgewaardeerd tot RegioExpress. De RegioExpress is een extra sneltrein tussen Arnhem en Doetinchem, die vervolgens verder gaat als stoptrein tussen Doetinchem en Winterswijk. Het verbeteren van de spoorlijn zorgt voor een snelle, duurzame en robuuste verbinding tussen de Achterhoek en de Randstad en de regio Arnhem-Nijmegen. De RegioExpres vergroot de bereikbaarheid voor reizigers van de Achterhoek met een kortere reistijd tot 13 minuten van en naar Arnhem Centraal. Daarnaast is reizen met de trein een duurzaam alternatief voor de drukke A12 en A18. Naast het treinstation is het busstation gelegen waarvan de buslijnen 74 en 194 naar de omliggende kernen rijden. Met de komst van de RegioExpress wordt de functie van lijn 74 richting Doetinchem van minder belang, via het spoor is Doetinchem dan sneller te bereiken. De regio Achterhoek werkt aan een opwaardering van lijn 74 richting Enschede tot BRT-lijn. De reistijden op de lijn zullen afnemen door enkel te stoppen op bij een beperkt aantal HUB’s in de grotere kernen. Hiermee wordt de bereikbaarheid in noordelijke richting Lichtenvoorde/Enschede aanzienlijk verbeterd.

Figuur 9. OV verbindingen

Haskoning

Integraal toekomstbeeld Varsseveld 2050

12

Fietsnetwerk Het fietsnetwerk van Varsseveld volgt in grote lijnen het netwerk voor het autoverkeer. Langs de provinciale wegen N818, N318 en N330 liggen fietspaden naar de omliggende kernen. De kruisingen met de N18/A18 zijn ter plaatse van de Doetinchemseweg, N330 en N318 allen ongelijkvloers. Binnen de kern van Varsseveld zijn de radialen richting het centrum de belangrijkste routes, hier mengt het fietsverkeer zich met het autoverkeer. De bredere wegen zijn voorzien van fietssuggestiestroken. De parallelstructuur aan de noordzijde van de N18 maakt onderdeel uit van de hoofdfietsroute Doetinchem-Groenlo. Voor een betere aansluiting op de kern Varsseveld wordt deze route in de toekomst verlegd door het centrum via de route Lichtenvoordseweg-Doetinchemseweg. Hiervoor is het wel essentieel dat het fietsverkeer de N18 richting de Lichtenvoordseweg ongelijkvloers kan kruisen. Een ongelijkvloerse kruising nabij de Radstake is hiervoor de beoogde oplossing. Pas na realisatie van deze ongelijkvloerse kruising kan de route van de hoofdfietsroute aangepast worden.

13

Haskoning

Figuur 10. Fietsnetwerk

Integraal toekomstbeeld Varsseveld 2050

Recreatie Het prachtige buitengebied van Varsseveld wordt veelvuldig gebruikt door de recreatieve fietser. Er zijn verschillende knooppunten routes rondom Varsseveld. Eén van deze routes doorkruist het centrum en gaat langs de TOP locatie aan het Kerkplein. Aan het Kerkplein kunnen fietsers tevens gebruik maken van diverse horecafaciliteiten. Verder zijn er in de kern van Varsseveld een sporthal, zwembad, voetbalvelden, tennisbanen, ijsbaan en diverse speeltuinen. Niet alle locaties zijn specifiek aangeduid. Alleen de sportvelden en sporthal met zwembad zijn op de kaart weergegeven.

Figuur 11. Recreatie

Haskoning

Integraal toekomstbeeld Varsseveld 2050

14

Wonen en werken Het kernwinkelgebied van Varsseveld ligt centraal gelegen rondom het Kerkplein. Beeldbepalende elementen zoals de molen De Engel en het Hofshuus geven het dorp karakter en herkenbaarheid. Behoud van deze cultuurhistorische zichtsbepalende iconen is van groot belang. Daarnaast zijn er twee supermarkten, een derde supermarkt wordt nog gerealiseerd. De zorgvoorzieningen waaronder huisartenspraktijk, thuiszorg en fysiotherapie, bevinden zich hoofdzakelijk aan de westzijde van het centrum in zorgcluster Bettekamp. Voor verdere zorg is Varsseveld aangewezen op het goed bereikbare ziekenhuis in Doetinchem dat momenteel direct naast de A18 gebouwd wordt. In Varsseveld bevinden zich twee kindcentra met kinderopvang en basisonderwijs voor kinderen van 0 t/m 12 jaar. Voor het voorgezet onderwijs zijn leerlingen aangewezen op de scholen in de omliggende kernen Silvolde, Aalten, Lichtenvoorde en Doetinchem. De woonwijken liggen verspreid rondom het centrumgebied. Aan de noordzijde van Varsseveld worden twee nieuwe woonwijken gerealiseerd. Woonwijk De Tuit komt rondom de Doetinchemseweg en ’t Hiddink wordt tussen de Zelhemseweg en N318 gerealiseerd. Voor De Tuit is er reeds een vastgesteld omgevingsplan. Voor ’t Hiddink is in 2024 een omgevingsprogramma vastgesteld.

Bij de realisatie van beide wijken is er aandacht voor goede fietsverbindingen richting het centrum, de scholen en de bedrijventerreinen. Bij de uitwerking daarvan in een stedenbouwkundig plan van ‘t Hiddink vragen thema’s als verkeer, water en de nabij gelegen N18/N318 en GNN/GO extra aandacht voor de uitvoerbaarheid en haalbaarheid 15

Haskoning

Figuur 12. Wonen en werken

van dit woningbouwplan. Dit kan nog leiden tot wijzigingen in het ontwerp van de wijk zoals gevisualiseerd is in de afbeelding hierboven. Veder werkt Wonion momenteel aan de herstructurering van de wijk Essenkamp en de locaties aan de Juliana van Stolbergstraat en Graaf van Lohnstraat.

Integraal toekomstbeeld Varsseveld 2050

Bij de aanleg van nieuwe wijken gaat specifieke aandacht uit naar ontmoetings- en sport mogelijkheden in de openbare ruimte en een goede toegankelijkheid. Verbindingen tussen woongebieden, voorzieningen en sportaccommodaties dienen veilig en goed begaanbaar te zijn voor iedereen. Bij de inrichting van nieuwe wijken wordt specifiek rekening gehouden met de groeiende groep ouderen (valpreventie, veilige oversteekplekken, ontmoetingsplekken dicht bij huis). De bedrijventerreinen bevinden zich allen in de zuidoostzijde van Varsseveld rondom de N318 en N818. Bedrijventerrein Hofskamp wordt in oostelijke richting verder uitgebreid richting de gemeentegrens met Aalten. Kampenlandschap Een kamp is een kleine individuele akker of clus­ tering van akkers, ook wel es genoemd. Door de manier van bewerken ontstonden kleine bollingen en steilranden in het landschap, omzoomd met houtwallen en -singels. Varsseveld ligt midden in het kampenlandschap en is een typisch esdorp, wat vanuit de centrale brink met kerk is uitgewaaierd naar de omgeving. Lintstructuren gaan over in het kleinschalige landschap met houtwallen. De kwaliteiten van het kleinschalige landschap met afwisseling van open en gesloten bossen zijn in de directe omgeving van Varsseveld aanwezig, bijvoorbeeld in het Idinkbos. Rondom Varsseveld bevinden zich diverse Heideontginningen, zoals de Vennebulten en het Noorderbroeksebos.

Figuur 13. Landschapstypes

Haskoning

Integraal toekomstbeeld Varsseveld 2050

16

Natuurnetwerk Varsseveld wordt aan de west-, noord- en oostzijde omringd door een de Groene ontwikkelingszone (GO). De Groene ontwikkelingszone (GO) is het gebied dat tussen en rondom natuurgebieden ligt. Hierin liggen onder andere de ecologische verbindingszones, de verbindende schakels tussen de natuurgebieden. Delen van de ontwikkelzone zijn reeds aangewezen als Gelders Natuur Netwerk. De Groene ontwikkelingszone bevat verschillende bossen als het Noorderbroeksebos, Tandembos, Hoenderbos en Idinkbos. Inwoners en bezoekers van Varsseveld hebben behoefte aan ruimte om buiten te zijn voor rust, ontspanning en beweging. De groene ‘band’ rondom Varsseveld biedt daardoor een goede basis. Aan met name de oostrand van Varsseveld raakt de groene ontwikkelingszone het bestaande bedrijventerrein en de toekomstige woonwijk ’t Hiddink. Verdere grootschalige uitbreiding van het stedelijk gebied van Varsseveld in oostelijke richting is daarmee geen reële optie. Bij de realisatie van woonwijk ’t Hiddink zal ook ruimte gereserveerd moeten worden voor een verdere uitbreiding van de groene ontwikkelingszone. Aan de noordoost zijde van Varsseveld kan de ontwikkelingszone juist als uitloopgebied voor de bestaande en nieuwe woonwijken fungeren.

17

Haskoning

Figuur 14. Natuurnetwerk

Integraal toekomstbeeld Varsseveld 2050

Klimaat Rekening houdende met de klimaatverandering is er voor Varsseveld door de gemeente Oude IJsselstreek een risicoanalyse uitgevoerd (bron: klimaatatlas Oude IJsselstreek). Hieruit blijkt dat met name bij extreme buien in Varsseveld problemen kunnen ontstaan als: • Waterschade op de bedrijventerreinen. • Het onbereikbaar worden van belangrijke wegen als de N318, Lichtenvoordseweg, N818, Burgemeester Van der Zandestraat. • Het onbereikbaar worden van de brandweerkazerne als gevolg van het onder water staan van wegen. • Onbereikbare wegen in met name de noordelijke en zuidelijke woongebieden. • Overstromingsgevaar rondom de Boven Slinge. Daarnaast vormt hittestress een risico in Varsseveld als gevolg van de relatief beperkte hoeveelheid groen binnen de kern. Op de bedrijventerreinen is het percentage verhard oppervlak zelfs 70 tot 80%.

Figuur 15. Klimaat risico’s

Haskoning

Integraal toekomstbeeld Varsseveld 2050

18

Om de klimaatrisico’s te kunnen beheersen is een visie met maatregelen op hoofdlijnen ontwikkeld (“Visie op landschap, natuur en groene kernen” 2021). Tegen de hittestress dienen routes naar koele plekken in het buitengebied beschikbaar en makkelijk toegankelijk te zijn. Het vergroten van bospercelen in het buitengebied kan daarbij eveneens bijdragen. Binnen de bebouwde kom kan het vergroenen van de invalswegen en schoolpleinen bijdragen aan een vermindering van de hittestress. Rondom het sportcomplex aan de Westelijke Oude Aaltenseweg liggen er kansen om randen te vergroenen en daarmee tevens de biodiversiteit te vergroten. Voor de problemen met wateroverlast nabij de brandweerkazerne dienen nog maatregelen uitgewerkt te worden.

Figuur 16. Klimaat visie

19

Haskoning

Integraal toekomstbeeld Varsseveld 2050

Energie Ten behoeve van uitvoering van de energietransitieopgave wordt in het thans geldende Gemeentelijk Uitvoeringsprogramma Energietransitie (GU24) voor Varsseveld ingezet op zonne-energie. Windparken zijn in het huidige beleid niet voorzien. In de directe nabijheid is er ten oosten van Varsseveld een windpark op grondgebied van de gemeente Aalten. De gemeente Oude IJsselstreek werkt de komende tijd aan de uitwerking van een nieuw kader voor zonnepark-initiatieven. Hoe dit eruit komt te zien en wat dit voor de situatie rond Varsseveld betekent is momenteel nog niet bekend. Verder liggen er op de grote hoeveelheid daken op de bedrijventerreinen en met name op de nog nieuw te realiseren bedrijventerreinen nog kansen om middels extra zonnepanelen meer energie op te wekken. Daarnaast worden in de nieuwbouwwijken zonnepanelen toegepast op de nieuw te realiseren daken. Naast het opwekken van energie wordt actief gekeken naar duurzame energievoorzieningen en het delen van energie door bedrijven. Figuur 17. Energie

Haskoning

Op landelijke en regionale schaal wordt er volop gewerkt aan oplossingen op de huidige netcongestie op het elektriciteitsnetwerk op te lossen. Specifieke lokale maatregelen voor de netcongestie maken daarom geen onderdeel uit van voorliggende toekomstvisie.

Integraal toekomstbeeld Varsseveld 2050

20

Impressie: Vergroenen structuren, ten behoeve van klimaatadaptatie naar koelteplekken 21

Haskoning

Integraal toekomstbeeld Varsseveld 2050

3. Kwaliteiten, ontwikkelingen, bedreigingen en kansen Op basis van de inventarisatie uit het vorige hoofdstuk zijn de bestaande kwaliteiten van Varsseveld in beeld gebracht. Op basis van de bestaande kenmerken en kwaliteiten, en landelijke/universele ontwikkelingen en trends zijn bedreigingen en kansen voor de toekomst gedefinieerd.

3.1 Bestaande Kwaliteiten • Dorp in het groen, aantrekkelijk landschap in de nabije omgeving. • Gemoedelijkheid, Naoberschap en verenigingsleven, gastvrij karakter. • Veilige en prettige woonomgeving. • Goede basisvoorzieningen en verdere voorzieningen op korte afstand in omliggende kernen. • Veel werkgelegenheid (hoogwaardige maakindustrie en zorg). • Strategische ligging binnen het mobiliteitsnetwerk: o centraal in de Achterhoek; o aan A18 / N18 en op knooppunt van provinciale wegen N330 / N818 / N318; o aan spoor Arnhem-Winterswijk / overstappunt regio-expres.

Figuur 18. Kwaliteiten

Haskoning

Integraal toekomstbeeld Varsseveld 2050

22

3.2 Ontwikkelingen en trends • • •

• • • • •

Relatief grote uitbreiding inwonersaantal op middellange termijn (+25%). Uitbreiding bedrijventerreinen. Verbetering regionale bereikbaarheid: o Regio-expres. o HOV Varsseveld – Enschede. o Doortrekking A15. o Opwaardering N18. Energietransitie. Klimaatverandering. Vergrijzing. Robotisering/automatisering binnen de maakindustrie. Verduurzaming / herbouw sociale woningen van Wonion.

Figuur 19. Ontwikkelingen en trends

23

Haskoning

Integraal toekomstbeeld Varsseveld 2050

3.3 Bedreigingen • • • • • • •

• • • •

Figuur 20.

Haskoning

Integraal toekomstbeeld Varsseveld 2050

De kern ligt aan de noord, oost- en zuidzijde ingesloten tussen infrastructuur (N18, N318 , N818, spoor). Afnemende bereikbaarheid N318. Beperkte beschikbaarheid gespecialiseerd/ geschoold personeel in de regio. Onbalans in de opbouw van de bevolkingssamenstelling a.g.v. vergrijzing . Onbalans in de vraag en het aanbod aan zorg, mede i.r.t. de verdere vergrijzing. Huidige woningaanbod (2025) sluit niet aan op de behoeften, zowel v.w.b. de kwaliteit als de kwantiteit. Groei inwonersaantal moet gepaard gaan met bijhorend voorzieningenniveau voor alle leeftijden/doelgroepen, binnen acceptabele reistijd (kan ook deels buiten Varsseveld zijn). Klimaatverandering leidt tot hittestress, wateroverlast bij extreme buien, veiligheidsrisico’s en gezondheidsklachten. Mogelijk onvoldoende ruimte voor water in de omgeving . Beperkte capaciteit transportsysteem en RWZI waterschap. Gevoelige/kwetsbare locaties vanuit water en bodemsturend.

24

3.4 Kansen • •

• • •

• • • •

• • •

25

Zorgen voor de juiste woningen voor jongeren en ouderen op de juiste plek. Verdere uitbreiding van Varsseveld en bijhorende bevolkingsgroei kan bijdragen aan het behouden van de huidige voorzieningen, het huidige aanbod horeca/detailhandel, en dorpsbepalende kenmerken zoals het Hofshuus en molen De Engel. Behoud en aantrekken jongeren en jongvolwassenen. Goed economisch vestigingsklimaat verder versterken. Verbinden groene band (GO/GNN zone) met bebouwde kom Varsseveld; verbinden centrum, langs de dorpsranden, richting de toeristische kerngebieden; Idinkbos, Nibbelinkbos en de Vennebulten. Regionale recreatie verbinden; met aantrekkelijk centrumgebied . Verduurzamen mobiliteit. Verbeteren lokale en regionale bereikbaarheid. Verbeteren bereikbaarheid van voorzieningen die de omliggende kernen bieden en in Varsseveld ontbreken (bijv. voortgezet onderwijs). Creëren van meer balans tussen vraag en aanbod in de zorg en in het basisonderwijs en kinderopvang. Leefbaarheid en veiligheid vergroten. Oplossen problemen wateroverlast/ klimaatadaptatie in kader van Waterkwaliteit en Kader Richtlijn Water.

Haskoning

Figuur 21. Kansen

Integraal toekomstbeeld Varsseveld 2050

4. Scenario’s voor de toekomst 4.1 Wensbeeld 2050

4.2 Mogelijke groeiscenario’s

Het is zaak om de bestaande kwaliteiten ook voor de toekomst te borgen en de gedefinieerde kansen zo goed mogelijk te benutten. De opgave voor de toekomst kan op hoofdlijnen als volgt samengevat worden:

De manier waarop en de mate waarin de ambities voor de toekomst ruimtelijk een plek kunnen krijgen is voor een belangrijk deel afhankelijk van de omvang van de groeiambities van Varsseveld. De regio Achterhoek wil op zowel korte als lange termijn een belangrijke rol pakken in het oplossen van zowel de regionale als landelijke woningtekorten. Een verdere uitbreiding van de woongebieden in Varsseveld ligt daarmee voor de hand.

De mate van groei heeft impact op de toekomstige karakter en ruimtelijk opzet van Varsseveld. Hierna zijn 3 mogelijke groeiscenario’s op hoofdlijnen geschetst:

De omvang van deze groeiambitie is echter nog niet bepaald. De groeiambitie zou beperkt kunnen blijven tot de reeds voorgenomen plannen voor uitbreiding van woonwijken en bedrijventerrein, maar Varsseveld zou vanwege haar strategische ligging juist ook een meer prominente rol kunnen spelen in de regionale ambities voor nieuwe woonen werklocaties.

•

• Behoud gastvrijheid, gemoedelijkheid en groen dorpskarakter. • Huidig centrum levendig en vitaal houden en versterken. • Bestaande omgevingspotentieel optimaal benutten: o Unieke regionale strategische ligging mobiliteit in de Achterhoek. o Groeipotentieel voor economie en wonen. o Nabijheid GO/GNN zone als uitloopgebied en in relatie tot klimaatverandering.

Haskoning

Integraal toekomstbeeld Varsseveld 2050

• •

Scenario 1) Basis: Bestaande groei en inspelen op ontwikkelingen. Scenario 2) Basis+: Bestaande + beperkte aanvullende groei en inspelen op ontwikkelingen. Scenario 3) Groeidorp: Verdere groeiambitie wonen en werken.

Per scenario zijn hierna de belangrijkste kenmerken beschreven.

26

Basis: Bestaande groei en inspelen op ontwikkelingen • • • • • • • • •

27

Haskoning

Integraal toekomstbeeld Varsseveld 2050

Huidige projecten uitvoeren Woningbouw de Tuit en ’t Hiddink Uitbreiden bedrijventerrein Aanpak centrum met vergroenen, verminderen doorgaand verkeer Mobiliteitshub = vergroot stationsplein Bus/ trein met goede basisvoorzieningen Hoofdfietsroute door centrum richting hub Klimaatopgave conform bestaande opgaves. Aantal routes vergroenen ( koelte) Route naar buitengebied versterken Er wordt meer ruimte geboden aan initiatieven voor recreatie, woningbouw en opgaves in het kader van klimaat, landschap en ecologie in het buitengebied

Basis+: Bestaande + beperkte aanvullende groei en inspelen op ontwikkelingen • • • • • • • •

Haskoning

Integraal toekomstbeeld Varsseveld 2050

Basis + extra woningbouwlocatie, afronden dorpsrand westzijde Extra uitbreiding bedrijventerrein rondom N318 Centrum vergroenen, alleen bestemmingsverkeer in centrum, parkeren op grotere parkeergelegenheden Mobiliteitshub = parkeren, deelmobiliteit, trein, bus, laadplein, optimale wachtvoorzieningen Hoofdfietsroute door centrum richting hub Klimaatopgave conform bestaande opgaves. Aantal routes vergroenen ( koelte) Route naar buitengebied versterken Er wordt meer ruimte geboden aan initiatieven voor recreatie, woningbouw en opgaves in het kader van klimaat, landschap en ecologie in het buitengebied

28

Groeidorp: Verdere groeiambitie wonen en werken • • •

•

• • • • •

29

Haskoning

Integraal toekomstbeeld Varsseveld 2050

Volop inzetten op behoud/uitbreiding voorzieningen Woningbouw inzetten als groeimiddel om voorzieningen op niveau te houden en economie te versterken Centrum vergroenen, alleen bestemmingsverkeer in centrum, parkeren naar grotere parkeergelegenheden leiden en investeren in bruisend centrum Mobiliteitshub is gebiedsontwikkeling – Trein, bus wonen – werken – ontsluiting zuidelijk spoorzone versterken (uitvoering Rijks en provinciaal beleid) Hoofdfietsroute door centrum richting hub Opwaarderen N318 of nieuwe infrastructuur ten zuidwesten of ooste van Varsseveld ter ontlasting N318. Volop ontwikkelen koelteroutes naar koelteplekken in buitengebied Route naar buitengebied versterken Er wordt meer ruimte geboden aan initiatieven voor recreatie, woningbouw en opgaves in het kader van klimaat, landschap en ecologie in het buitengebied

5. Toekomstbeeld Varsseveld 2050 5.1 Uitwerking scenario Groeidorp Groeiambities Varsseveld In 2023 is de regionale woondeal Achterhoek 2022-2030 gesloten. In deze regionale woondeal is een doorvertaling gemaakt van de nationale woningbouwopgave naar de provinciale en lokale opgave per gemeente. Het college van de gemeente Oude IJsselstreek besloot in december 2024 als onderdeel van de regionale woondeal om in de periode 2025-2035 in totaal 2.500 woningen te gaan realiseren. Met dit besluit levert Oude IJsselstreek een relatief forse bijdrage aan de regionale opgave. Met deze relatief grote groei wordt de sociaaleconomische situatie en de leefbaarheid in de kernen versterkt. Daarbij is variatie in de woningbouw van belang om alle doelgroepen een goede woonplek te geven in de gemeente. Er is nog niet exact vastgelegd hoe de aantallen te realiseren woningen verdeeld worden over de verschillende kernen van Oude IJsselstreek.

het stedelijk gebied, zoals dit de afgelopen eeuw ook gestaag heeft plaatsgevonden (zie hoofdstuk 2). Een meer verregaande groei zoals in het scenario Groeidorp is uitgewerkt, is dan ook het meest aannemelijk. Daarbij moet opgemerkt worden dat het onduidelijk is wanneer in de tijd deze mate van groei gerealiseerd wordt, mogelijk is dit ook pas na 2050.

De in het basis-scenario opgenomen uitbreidingslocaties als De Tuit en ’t Hiddink zijn inmiddels in voorbereiding. Realisatie vindt het komende decennium plaats en maakt onderdeel uit van de regionale woondeal 2022-2030.

De strategische ligging van Varsseveld maakt Varsseveld een aantrekkelijke plek om te gaan wonen of bedrijven te vestigen. Een verdere versterking van het woningaanbod vormt de basis voor een vitaal dorp waarin voorzieningen en het winkelaanbod behouden kunnen blijven. Daarnaast is een gevarieerd woningaanbod een goede basis voor het huisvesten van werknemers voor zorginstellingen en de innovatieve maakindustrie die zo kenmerkend is voor Varsseveld. Een gestage groei van Varsseveld conform het scenario Groeidorp biedt de beste kansen om de bestaande kwaliteiten te houden en kansen voor de toekomst te benutten. Het exacte aantal te realiseren woningen na 2035 kan op een later moment nog bepaald worden. Dit geldt ook voor de precieze omvang van de uitbreiding van de bedrijventerreinen. In het toekomstbeeld van Varsseveld voor 2050 zijn enkel de beoogde locaties en meest logische volgorde van uitbreiding aangeduid.

Gelet op de landelijk woningbouwopgave is het niet voor de hand liggend dat met enkel de realisatie van De Tuit en ’t Hiddink voorzien wordt in voldoende woningaanbod tot (en eventueel na) 2050. In het toekomstbeeld zal daarom rekening gehouden moeten worden met een verdere uitbreiding van

De strategische ligging aan de A18-N18 , N318 en het spoor zorgt er ook voordat Varsseveld ruimtelijk gezien ingesloten ligt. Dit tezamen met ligging van de GNN en GO zone aan de noord en westzijde zorgt ervoor dat uitbreiding aan de noord en oostzijde niet voor de hand ligt. Uitbreidingslocaties kunnen

Haskoning

Integraal toekomstbeeld Varsseveld 2050

in eerste instantie het beste aan de westzijde worden gezocht, alvorens er een sprong over het spoor aan de zuidzijde kan worden gemaakt. Hiermee komt het stedelijke uitloopgebied dichterbij de kern. Groene, koele routes zorgen ervoor dat het stedelijk gebied en de koelte plekken in de GO/GNN zone rondom Varsseveld bereikbaar worden. Met het realiseren van groene straatprofielen richting het buitengebied kan tegelijkertijd de hiërarchie en stedelijke structuur worden versterkt, waarmee Varsseveld een duidelijkere hoofdstructuur kan krijgen. In elk project wordt integraal de klimaatopgave meegenomen. Er wordt niet alleen op projectniveau aan de klimaatopgave gewerkt, maar ook op grotere schaal zodat robuuste verbindingen ontstaan om wateroverlast te voorkomen. Compact centrum als ‘basisvoorziening’ Om Varsseveld aantrekkelijk te houden voor een brede doelgroep is het van belang om de basisvoorzieningen in het hart van Varsseveld te behouden en bereikbaar te maken voor inwoners van Varsseveld en recreanten. Conceptueel betekent dit de relaties met de zorgcampus, de mobiliteitshub en de centrumontwikkeling te bundelen en te versterken. Deze drie basisvoorzieningen samen kunnen bijdragen aan een bestendige groei en de levendigheid van Varsseveld.

Een onderlinge goede bereikbaarheid is daarbij van groot belang, mede omdat via de mobiliteitshub ook de regionale voorzieningen in omliggende kernen (bijv.: ziekenhuis, voortgezet- en hoger onderwijs) voor een ieder bereikbaar worden. 30

Conform het mobiliteitsplan is er de wens om het centrum autoluwer te maken. Minder autoverkeer en wijzigingen in de locatie/omvang van de blauwe zone kunnen een vergroening van het centrum mogelijk maken. Daarmee wordt het centrum aantrekkelijker voor bewoners en recreanten. De bereikbaarheid van de voorzieningen in het centrum moet daarbij echt wel zo veel mogelijk geborgd worden. Een goede bereikbaarheid is immers essentieel voor een vitaal winkel- en horeca gebied. Om de wensen voor goede bereikbaarheid en een autoluwer centrum te kunnen combineren zal onderzoek moeten plaatsvinden naar een alternatieve opzet van de verkeerstructuur in en om het centrum, waarbij ook aandacht is voor de bevoorrading van de supermarkt en de verkeerssituatie op de Eikenlaan.

31

Balans tussen inwonersaantallen en voorzieningen niveau Met een verdere groei van het aantal inwoners neemt ook de vraag naar voorzieningen toe. Uit een verkenning blijkt dat het huidige voorzieningniveau grotendeels toereikend is om de lopende woningbouwontwikkelingen te faciliteren. Rekening houdend met enerzijds een toekomstige verdere groei van het aantal inwoners en anderzijds met de vergrijzing van onze samenleving, dient te worden gemonitord of vraag en aanbod van voorzieningen ook op termijn nog passend is. Op het moment dat zich investeringsbeslissingen aandienen (bijvoorbeeld vervanging van de sporthal, een basisschool en dergelijke) kan het toekomstbeeld Varsseveld 2050 een hulpmiddel bieden om een toekomstbestendige locatiekeuze te maken en een goede alternatieve invulling te onderzoeken voor vrijvallende ruimte.

Haskoning

Naast de aanwezige voorzieningen is er een duidelijke trend naar ongeorganiseerd bewegen en sporten in de openbare ruimte (fietsen, hardlopen, bootcamp, fitness, wandelen en skaten). Het is van belang om voorzieningen hierop aan te passen en mogelijkheden voor sociale ontmoeting te koppelen aan sport en bewegen en aan de opgave om onze kernen en het buitengebied te vergroenen en klimaatadaptief in te richten. Voor alle overige bestaande voorzieningen (apotheken, begraafplaatsen, crematoria, zwembaden, supermarkten, voetbalvelden, basisscholen, middelbare scholen) volstaat naar verwachting het huidige aanbod tot 2050. Het is wel zaak om dit voorzieningen aanbod in stand te houden. Vanuit de samenleving wordt aandacht gevraagd voor de beschikbaarheid van voldoende bouwlocaties van bloemcorsowagens om hiermee het voortbestaan van de bloemcorso te waarborgen. Verder is er de wens voor een filmhuis in het centrum. Dit kan bijdragen aan de versterking van een aantrekkelijk voorzieningenniveau, het trekken van jongeren en een levendig centrum.

Integraal toekomstbeeld Varsseveld 2050

Nieuwe infrastructuur of opwaarderen van hoofdwegen? Uit verkeersberekeningen blijkt dat de verkeersdruk op de N318 en N18 in de toekomst verder toeneemt. Met name op de N318 is de verkeersafwikkeling in de huidige situatie al ondermaats, met een verdere stevige groei van het verkeer zijn infrastructurele maatregelen nodig om een goede afwikkeling van het lokale en regionaal doorgaande verkeer te waarborgen. Ook voor de N18 ontstaat op lange termijn de noodzaak tot het aanpassen van de kruisingen om het doorgaande verkeer voldoende capaciteit te kunnen blijven bieden. Om de verkeersproblemen op beide routes op te lossen zou ingezet kunnen worden op het opwaarderen van zowel de N18 als de N318, maar ook zouden nieuwe randwegen aan de zuidwestof oostzijde een oplossing kunnen bieden. Nader onderzoek zal moeten uitwijzen welke oplossing het beste is. Toelichting en projecten per onderdeel Het uitgewerkte toekomstbeeld is op de volgende pagina gevisualiseerd. Het huidige beleid geldt als uitgangspunt. Gezegd kan worden dat de visie grotendeels start na 2030. In de hierna volgende paragrafen is per onderdeel aangeven welk doelbereik nagestreefd wordt, op welke wijze deze doelen bereikt gaan worden en middels welke concrete opgaven en projecten. De codering die aan de projecten is gehangen komt overeen met de hoofddoelstelling van het project.

Legenda

Toekomstbeeld Varsseveld 2050

N

5.2 Centrum en voorzieningen Concept centrum als basisvoorziening Doelbereik: • Aantrekkelijke en leefbare dorpskern behouden en gastvrij karakter met goede basisvoorzieningen • Bereikbaarheid werkgelegenheid (hoogwaardige maakindustrie en zorg) als strategisch ligging in de Achterhoek benutten, zodat goed economisch vestigingsklimaat wordt versterkt • Behoud en aantrekken jongeren en jongvolwassenen Wijze: • Vergroenen en autoluw maken centrum • Regionale recreatiegebieden en toeristische hotspots (Aaltense Goor - Zwarte Veen, Hoge Venne, Idink-Nibbelink, Hofshuus). • Verbinden met aantrekkelijk centrumgebied • Transformatie in aanloopstraten • Behoud winkels / detailhandel in het centrum met versterking/uitbreiding voor de bestaande horeca aan zuidzijde van het Kerkplein • Leefbaarheid en veiligheid vergroten • Verbeteren lokale en regionale bereikbaarheid, voor alle modaliteiten • Verduurzamen mobiliteit Concrete opgaven: • Le01: Herinrichting centrumgebied • Le02: Herinrichting parkeersysteem en locaties rondom centrum 33

Haskoning

• • • • • • • • • • • •

•

Le03: Uitbreiding/herinrichting noordoost zijde centrum Le04: Verbinden zorggebied Bettekamp met centrum Le08: Versterken horecaplein centrum, mogelijk samen met autoluw centrum Ov01: Realisatie HUB station Varsseveld Mo09: Herinrichting Spoorstraat, verbeteren fietsverbinding centrum-hub Mo10: Herinrichting Prins Hendriklaan Mo12 : Realisatie veilige oversteek voor fietsers over N818 op centrale gecombineerde locatie richting HUB, station en sportcomplex Zo01: Versterken woonzorg zone Bettekamp / Den Es i.c.m. woningbouw Le05: Uitbreiding/versterking Hofshuus (zichtbaarheid en evenementen) Ov06 : Aanpassen Bushaltes Den Es Le07: Ontmoetingsplek voor jeugd in de buitenruimte nabij Kwaksmölle Zo02: Wonen combineren met zorg, generiek in alle woongebieden Le12: Onderzoeken mogelijkheden en meerwaarde verplaatsing sportvoorzieningen centrum richting sportcomplex Westelijke Oude Aaltenseweg Mo17: Verkenning en verkeersoplossingen Eikenlaan

Structurenpatroon Varsseveld versterken t.b.v. leesbaarheid Varsseveld Doelbereik: • Dorp in het groen • Gemoedelijkheid en gastvrij karakter • Veilige en prettige woonomgeving

Integraal toekomstbeeld Varsseveld 2050

•

Leefbaarheid en veiligheid vergroten

Wijze: • Afwaarderen invalswegen • Herstructurering van wegprofielen met ruimte voor voldoende koelteroutes • Verbinden centrum met zorgcampus en mobiliteitshub Concrete opgaven, deels verbonden met andere opgaven: • Le06: Leesbaarheid openbare ruimte Varsseveld, herinrichting hoofdstructuren • Kl01 t/m Kl08: Herinrichting verbindingen buitengebied • Le01: Herinrichting centrumgebied en ontsluiting winkelfuncties • Le03: Uitbreiding/herinrichting noordoost zijde centrum • Le04: Verbinden zorggebied Bettekamp met centrum • M011: Herinrichting rotonde Zelhemseweg/ Doetinchemseweg Voorzieningenniveau aanpassen op omvang Varsseveld Doelbereik: • Goede basisvoorzieningen • Behoud en aantrekken jongeren en jongvolwassenen • Leefbaarheid vergroten

Wijze: • Capaciteit en kwaliteit onderwijsvoorzieningen mee laten groeien met bevolkingsgroei • Capaciteit sportvoorzieningen mee laten groeien met bevolkingsgroei • Uit een eerste grove analyse blijkt dat de overige voorzieningen nog volstaan in relatie tot de verwachte bevolkingsgroei Concrete opgaven: • Le08: Vergroten capaciteit en kwaliteit basisscholen • Le10: Onderzoeken benodigde capaciteit en kwaliteit toekomstig sportaanbod • Le13: Openbare ruimte voorzien van openbare picknickplekken die ook kunnen worden gebruikt voor buurtfeesten en bijeenkomsten • Le14: Onderzoeken mogelijkheden bouwlocaties t.b.v. bloemencorso

5.3 Wonen

Concrete opgaven: • Wo01: Ontwikkeling ‘t Hiddink • Zo02: Wonen combineren met zorg, generiek in alle woongebieden Ontwikkeling de Tuit zuid Doelbereik: • Creëren passende woningvoorraad op de juist plek • Behoud en aantrekken jongeren en jongvolwassenen • Zorgen voor de juiste woningen voor jongeren en ouderen op de juist plek Wijze: • Ontwikkelen van structuurplan voor een nieuwe wijk ten zuiden van de huidige nieuwbouwwijk de Tuit • Ontwikkelen stedenbouwkundigplan

Ontwikkeling ‘t Hiddink Doelbereik: • Creëren passende woningvoorraad op de juist plek • Behoud en aantrekken jongeren en jongvolwassenen • Zorgen voor de juiste woningen voor jongeren en ouderen op de juist plek Wijze: • Ontwikkelen van stedenbouwkundigplan en

Haskoning

afronden planvorming van ’t Hiddink

Concrete opgaven: • Wo02: Ontwikkeling de Tuit zuid • Kl09: Vergroten

waterbergingscapaciteit westzijde Varsseveld

Integraal toekomstbeeld Varsseveld 2050

• •

Ov02: Realisatie bushalte t.h.v. De Tuit Zo02: Wonen combineren met zorg, generiek in alle woongebieden

Ontwikkelingsrichting woningbouw lange termijn Doelbereik: • Creëren passende woningvoorraad op de juist plek • Behoud en aantrekken jongeren en jongvolwassenen • Zorgen voor de juiste woningen voor jongeren en ouderen op de juist plek • Goed economisch vestigingsklimaat verder versterken Wijze: • Ontwikkelen van structuurplan Zuidzijde spoor Concrete opgaven: • Wo03: Realisatie woningbouwontwikkeling “Spoorzone-Zuid“ • Kl10: Vergroten waterbergingscapaciteit zuidzijde Varsseveld • Zo02: Wonen combineren met zorg, generiek in alle woongebieden

5.4 Klimaat en landschap Ontwikkelingsrichting buitengebied Doelbereik: • Verbinden GO/GNN zone met bebouwde kom Varsseveld • Verbinden aantrekkelijk buitengebied met het 34

• • •

centrum Leefbaarheid vergroten Regionale recreatie verbinden met aantrekkelijk centrum Behoud en versterken landschapselementen

Wijze: • Ontwikkelen integrale visie op veranderingen (nevenfuncties) randzone rondom Varsseveld op basis van bestaand beleid voor buitengebied en recreatie Oude IJsselstreek. • Transformatie randzone Varsseveld Concrete opgaven: • Kl11; Versterking GO/GNN zone rondom Varsseveld • Le09: Ontwikkeling landgoederen rand aan Dorpsrand • Le10: Ontwikkeling nevenactiviteiten en passende activiteiten/recreatie aan randen Varsseveld Verbindingen Varsseveld met koelteplekken Doelbereik: • Verbinden groene band GO/GNN met bebouwde kom Varsseveld door koelteroutes. • Versterken en behouden landschapselementen Wijze: • Afwaarderen invalswegen • Herstructurering van wegprofielen met ruimte

35

Haskoning

voor voldoende koelteroutes Concrete opgaven: • Kl01: Herinrichting verbindingen buitengebied: Zelhemseweg • Kl02: Herinrichting verbindingen buitengebied: Hiddinkdijk • Kl03: Herinrichting verbindingen buitengebied: Lichtenvoordseweg • Kl04: Herinrichting verbindingen buitengebied: Aaltenseweg • Kl05: Herinrichting verbindingen buitengebied: Heusinkvelderstraat • Kl06: Herinrichting verbindingen buitengebied: Sinderenseweg • Kl07: Herinrichting verbindingen buitengebied: Idinkweg • Kl08: Herinrichting verbindingen buitengebied: Doetinchemseweg Structurerend oplossen klimaatopgave kern Varsseveld Doelbereik: • Klimaatveilige veilige toekomst-bestendige woonomgeving Wijze:

Integraal toekomstbeeld Varsseveld 2050

•

Robuuste klimaatstructuren ontwikkelen voor toekomst van Varsseveld

Concrete opgaven: • Mo11: Herinrichting rotonde Zelhemseweg/ Doetinchemseweg • Kl09 :Vergroten •

waterbergingscapaciteit oostzijde Varsseveld Kl10: Vergroten waterbergingscapaciteit zuidzijde Varsseveld

5.5 Werken Doorontwikkeling Bedrijventerrein Hofskamp Doelbereik: • Goede economische vestigingsklimaat verder versterken • Strategische ligging benutten • Behoud en aantrekken jongeren en jongvolwassen Wijze: • Ontwikkeling bedrijventerrein Concrete opgaven: • We01: Verdere oostelijke uitbreiding bedrijventerrein Hofskamp • We04: Realisatie bedrijventerrein VIP II

•

We05: Toekomstbestendig maken Hofskamp Zuid

Ontwikkeling Bedrijventerrein middellange termijn Doelbereik: • Goede economische vestigingsklimaat verder versterken • Strategische ligging benutten • Behoud en aantrekken jongeren en jongvolwassenen Wijze: • Ontwikkeling bedrijventerrein

Concrete opgaven: • We03: Realisatie bedrijventerrein ten zuiden van spoor

5.6 Bereikbaarheid Continueren doorstroming N18

Concrete opgaven: • We02: Realisatie bedrijventerrein tussen N318 en spoor Ontwikkeling Bedrijventerrein lange termijn Doelbereik: • Goede economische vestigingsklimaat verder versterken • Strategische ligging benutten • Behoud en aantrekken jongeren en jongvolwassenen

Haskoning

Wijze: • Ontwikkelen van structuurplan zuidelijke uitbreiding bedrijfsterreinen • Ontwikkeling bedrijventerrein

Doelbereik: • Goede economische vestigingsklimaat verder versterken • Strategische ligging benutten • Verbeteren regionale bereikbaarheid Wijze: • Doorstroming N18 borgen op korte en lange termijn Concrete opgaven: • Mo02: Capaciteitsvergroting N18 tussen N318-Radstake • Mo03; Afsluiting kruispunt Lichtenvoordseweg-N18 en opwaarderen zuidelijke parallelweg N18 • Mo04: Realisatie ongelijkvloerse kruising Radstake

Integraal toekomstbeeld Varsseveld 2050

• •

Mo05: Capaciteitsuitbreiding VRI N330/N318 Mo06: Capaciteitsvergroting N18 tussen A18 en N318

Verbeteren regionale bereikbaarheid openbaar vervoer Doelbereik: • Goede economische vestigingsklimaat verder versterken • Strategische ligging benutten • Verbeteren regionale bereikbaarheid • Verduurzamen mobiliteit • Verbeter bereikbaarheid van voorzieningen die de omliggende kernen bieden en in Varsseveld ontbreken Wijze: • Verbeteren bereik openbaar vervoer zodat bestemmingen op grotere afstand sneller bereikbaar zijn Concrete opgaven: • Ov05: Realisatie RegioExpress • Ov07: Verdubbeling spoor Didam-Winterswijk • Ov04: Realisatie snelle bus (BRT) voor lijn 74 Continueren doorstroming N18 – N318 Doelbereik: • Goede economische vestigingsklimaat verder versterken • Strategische ligging benutten 36

•

Verbeteren regionale bereikbaarheid

fietsroute Doetinchem-Lichtenvoorde

Wijze: • Doorstroming versterken N18 • Realisatie regionale BRT lijn over N18 • Oplossen bereikbaarheidsknelpunten N318 middels opwaarderen N318 of realisatie alternatieve hoofdwegenstructuur.

Concrete opgaven: • Mo07: Aanleg snelle (door) fietsroute VarsseveldLichtenvoorde • Mo08: Aanleg snelle (door) fietsroute Varsseveld-Doetinchem

Concrete opgaven: • Mo01: Onderzoek oplossingen verkeersproblematiek N318 • Mo13: Realisatie optionele aansluiting N318 / Lichtenvoordseweg • Mo14: Capaciteitsuitbreiding kruispunt N318/N818 • Mo15: Capaciteitsuitbreiding kruispunt N318/Euroweg

Verbinding mobiliteitshub – bedrijventerrein

Hoofdfietsroute door Varsseveld Doelbereik: • Goede economische vestigingsklimaat verder versterken • Strategische ligging benutten • Verbeteren regionale bereikbaarheid • Verduurzamen mobiliteit

Doelbereik: • Goede economische vestigingsklimaat verder versterken • Strategische ligging benutten • Verbeteren regionale bereikbaarheid • Verduurzamen mobiliteit Wijze: • Verbeteren regionale bereikbaarheid Concrete opgaven: • Ov03: Realisatie bushalte Hofskamp • Mo16: Realisatie Fietstunnel N318 bij Hofskamp

Wijze: • Centrum Varsseveld aantakken op snelle (door)

37

Haskoning

Integraal toekomstbeeld Varsseveld 2050

6 Uitvoeringsprogramma De in het vorige hoofdstuk gepresenteerde opgaven zijn samengevat een globaal uitvoeringsprogramma. Op de hierna volgende pagina’s is het uitvoeringsprogramma weergegeven. Bekeken is waar er samenhang is tussen opgaven en projecten al dan niet in gezamenlijkheid opgepakt kunnen worden. Per project is aangegeven: • Aan welke kwaliteitsaspecten het project bijdraagt en welke kwaliteitsaspecten onderdeel zijn van de projecten. Het aantal aspecten kan hierbij omvangrijker zijn dan het specifieke doelbereik (zoals beschreven in hoofdstuk 5) waarvoor het project geïnitieerd wordt. • In welke periode uitvoering aannemelijk is. • Wat de geschatte kosten zijn. Voor de aangegeven kosteninschattingen gelden de Legenda project volgendehoofddoel uitgangspunten: •• De aangegeven W = wonen bedragen zijn • investeringskosten We = werken exclusief BTW op prijspeil • 2025. Le = Leefbaarheid •• VoorMo mobiliteit de=realisatie van nieuwe wijken en • bedrijventerreinen Ov = openbaar is vervoer aangenomen dat • dit kostenneutraal Kl = klimaat kan. De kosten voor • infrastructuur Zo = zorg en inrichting van de openbare ruimte dienen volledig uit de grondexploitatie gedekt te worden. • Waar vanuit andere uitgevoerde studies kosten bekend zijn van projecten zijn deze opgenomen en (waar nodig) geïndexeerd naar het prijspeil van 2025.

• Van alle overige projecten waarvan de gemeente initiatiefnemer is zijn de kosten grof geschat op basis van kengetallen en ervaringen met

Haskoning

• •

soortgelijke projecten. Voor projecten van andere overheden of derden zijn geen kosteninschattingen gedaan. De kostenschattingen zijn gebaseerd op een per project door Haskoning aangenomen omvang van de scope van het project, waar nodig onderbouwd met berekeningen.

Bij het bepalen van de planning is hoofdzakelijk gekeken naar: • de samenhang tussen de opgaven; • geografische ligging en mogelijkheden om werk-met-werk te maken; • moment van het ontstaan van specifieke knelpunten; • de benodigde voorbereidingstijd voor het: uitvoeren van verkenningen, het rondkrijgen van de financiering en de doorlooptijd van de planvoorbereiding. Legenda hoofddoel project • W = wonen • We = werken • Le = Leefbaarheid • Mo = mobiliteit • Ov = openbaar vervoer • Kl = klimaat • Zo = zorg

Integraal toekomstbeeld Varsseveld 2050

38

Integraal Toekomstbeeld Varsseveld

Uitvoeringsprogramma

39

Wo01

Realisatie 't Hiddink

€ 0,- (kosten dienen volledig uit grondexploitatie gedekt te worden)

Wo02

Realisatie woningbouwontwikkeling "De Tuit-zuid"

€ 0,- (kosten dienen volledig uit grondexploitatie gedekt te worden)

Wo03

Realisatie woningbouwontwikkeling "Spoorzone-Zuid"

€ 0,- (kosten dienen volledig uit grondexploitatie gedekt te worden)

We01

Verdere oostelijke uitbreiding bedrijventerrein Hofskamp

€ 0,- (kosten dienen volledig uit grondexploitatie gedekt te worden)

We02

Realisatie bedrijventerrein tussen N318 en spoor

€ 0,- (kosten dienen volledig uit grondexploitatie gedekt te worden)

We03

Realisatie bedrijventerrein tussen ten zuiden van spoor

€ 0,- (kosten dienen volledig uit grondexploitatie gedekt te worden)

We04

Realisatie bedrijventerrein VIP II

€ 0,- (kosten dienen volledig uit grondexploitatie gedekt te worden)

We05

Toekomstbestendig maken Hofskamp Zuid

Le01 Le02 Le03 Le04 Mo01 Ov01 Kl01 Kl02 Kl03 Kl04 Kl05 Kl06 Kl07 Kl08 Kl09 Kl10 Mo02

Herinrichting centrumgebied en ontsluiting winkelfuncties Herinrichting parkeersysteem en locaties rondom centrum Uitbreiding/herinrichting noord-oost zijde centrum Verbinden zorggebied Bettekamp met centrum Onderzoek oplossingen verkeersproblematiek N318 Realisatie HUB station Varsseveld Herinrichting verbindingen buitengebied: Zelhemseweg Herinrichting verbindingen buitengebied: Hiddinkdijk Herinrichting verbindingen buitengebied: Lichtenvoordseweg Herinrichting verbindingen buitengebied: Aaltenseweg Herinrichting verbindingen buitengebied: Heusinkvelderstraat Herinrichting verbindingen buitengebied: Sinderenseweg Herinrichting verbindingen buitengebied: Idinkweg Herinrichting verbindingen buitengebied: Doetinchemseweg Vergroten waterbergingscapaciteit westzijde Varsseveld Vergroten waterbergingscapaciteit zuidzijde Varsseveld Capaciteitsvergroting N18 tussen N318-Radstake

Haskoning

Integraal toekomstbeeld Varsseveld 2050

onbekend, nog onvoldoende duidelijk wat onder toekomstbestendig maken wordt volstaan € 1.650.000 € 300.000 € 1.400.000 € 1.900.000 € 25.000 € 3.550.000 € 220.000 € 200.000 € 190.000 € 460.000 € 130.000 € 300.000 € 330.000 € 350.000 € 1.000.000 € 1.000.000 € 13.500.000

>2050

2045-2050

2040-2045

2035-2040

2030-2035

Geschatte investering (excl. BTW), pijspeil 2025

2025-2030

Verminderen wateroverlast

Verminderen hittestress

Uitvoering

Vergroten (verkeers)veiligheid

Vergroten leefbaarheid

Versterken zorgvoorzieningen

Verbeteren voorzieningenniveau

Verbeteren bereikbaarheid

Verduurzamen mobiliteit

Stimulering recreatie economie

Verbinden kern met buitengebied

Project

Versterken economisch vestigingsklimaat

Nr

Woningbouwopgave

Kwaliteitsaspecten

We01

Verdere oostelijke uitbreiding bedrijventerrein Hofskamp

€ 0,- (kosten dienen volledig uit grondexploitatie gedekt te worden)

We02

Realisatie bedrijventerrein tussen N318 en spoor

€ 0,- (kosten dienen volledig uit grondexploitatie gedekt te worden)

Integraal Toekomstbeeld Varsseveld Realisatie bedrijventerrein tussen ten zuiden van spoor

€ 0,- (kosten dienen volledig uit grondexploitatie gedekt te worden)

Mo03 Wo03 Mo04 Mo05 Mo06 We01 Mo07 Mo08 Mo09 We02 Mo10 Ov02 Mo11 We03

Le05 We05

Realisatie veilige oversteek voor fietsers over N818 op centrale gecmbineerde locatie richting HUB, station en sportcomplex Realisatie bedrijventerrein VIP II Realisatie bushalte Hofskamp Realisatie optionele aansluiting N318 / Lichtenvoordseweg Uitbreiding/versterking Hofshuus (zichtbaarheid en Toekomstbestendig maken Hofskamp Zuid evenementen)

Kl11 Le01 Mo14 Le02 Mo15 Le03 Le04 Mo01 Ov01 Le06 Kl01 Kl02 Kl03 Ov04 Kl04 Kl05 Ov05 Kl06 Mo16 Kl07 Ov06 Kl08 Kl09 Ov07 Kl10 Mo02

Versterking GO/GNN zone rondom Varsseveld Herinrichting centrumgebied en ontsluiting winkelfuncties Capaciteitsuitbreiding kruispunt Herinrichting parkeersysteem enN318/N818 locaties rondom centrum Capaciteitsuitbreiding kruispunt N318/Euroweg Uitbreiding/herinrichting noord-oost zijde centrum Verbinden zorggebied Bettekamp met centrum Onderzoek oplossingen verkeersproblematiek N318 Leesbaarheid ruimte Varsseveld, herinrichting Realisatie HUBopenbare station Varsseveld hoofdstructuren Herinrichting verbindingen buitengebied: Zelhemseweg Herinrichting verbindingen buitengebied: Hiddinkdijk Herinrichting verbindingen buitengebied: Lichtenvoordseweg Realisatie snelle bus (BRT)buitengebied: voor lijn 74 Aaltenseweg Herinrichting verbindingen Herinrichting verbindingen buitengebied: Heusinkvelderstraat Realisatie RegioExpress Herinrichting verbindingen buitengebied: Sinderenseweg Realisatie Fietstunnel N318buitengebied: t.p.v. Hofskamp Herinrichting verbindingen Idinkweg Aanpassen Den buitengebied: Es HerinrichtingBushaltes verbindingen Doetinchemseweg Vergroten waterbergingscapaciteit westzijde Varsseveld Verdubbeling spoor Didam-Winterswijk Vergroten waterbergingscapaciteit zuidzijde Varsseveld Capaciteitsvergroting N18 tussen N318-Radstake