2025.10.23 Regional uitvoeringplan wonen welzijn en zorg. collegevoorstel def 2. concept .pdf

Collegevoorstel Zaaknummer Datum Collegevergaderi ng Portefeuillehoud er Onderwerp

1279040 23 oktober 2025 11 november 2025

Behandeld door

Bert Tjeertes

Mede adviseur(s) Eenheidsmanager

Trudi Hendriksen

Ria Ankersmit, Marco Bennink, Janine Kock Achterhoeks plan van aanpak wonen, welzijn en zorg 2025-2035

Voorgestelde beslissing De 1. De raad voor te stellen om het Achterhoeks plan van aanpak wonen, welzijn en zorg 2025-2035 vast te stellen. 2. Het college stelt het daarbij behorende afsprakenkader ouderenhuisvesting Achterhoek vast. 3. Het college stelt de daarbij behorende regionale afspraken evenwichtige verdeling huisvesting urgente aandacht groepen Achterhoek vast.

Samenvatting van de beslissing(en) Onze ambitie voor de Achterhoek is een regio waar iedereen goed en gezond kan wonen, in vitale en zorgzame gemeenschappen. We zetten ons gezamenlijk in om voor alle inwoners een passende woonplek te creëren, waar zij zo zelfstandig mogelijk kunnen leven, in een omgeving die aansluit bij persoonlijke voorkeuren en met toegang tot zorg en ondersteuning wanneer nodig. Daarbij hoort een afsprakenkader ouderenhuisvesting waarin naast de woonopgave in aantallen (het aantal ouderen neemt aanzienlijk toe) ook de kenmerken van de benodigde woningen in beeld zijn gebracht. Hierin zien we een duidelijk verband tussen de woning en de zorgbehoefte. Tenslotte hoort hier ook een plan bij om te komen tot een evenwichtige verdeling van aandacht groepen over de regio. Door middel van een groeimodel komen we tot een fair share verdeling en voorkomen we overbelasting in bepaalde gemeenten.

Raad

Ja

Ondernemingsra Nee ad/ Georganiseerd overleg Consequenties voor

Openbaarheid

Openbaar

Belangenverenigi ng/ Wijkraad

Nee

Naam Medewerker

Financiën P&O Inkoop I&A Communicatie

Marcia Leijen

1

Juridisch

Collegevoorstel Onderwerp: Achterhoeks plan van aanpak wonen, welzijn en zorg 2025-2035 Voorgestelde beslissing 1. De raad voor te stellen om het Achterhoeks plan van aanpak wonen, welzijn en zorg 2025-2035 vast te stellen. 2. Het college stelt het daarbij behorende afsprakenkader ouderenhuisvesting Achterhoek vast. 3. Het college stelt de daarbij behorende regionale afspraken evenwichtige verdeling huisvesting urgente aandacht groepen Achterhoek vast. Aanleiding De Achterhoek staat voor grote uitdagingen op het gebied van wonen, welzijn en zorg. Niet alleen is er een tekort aan geschikte woningen, ook neemt het aantal ouderen en kwetsbare inwoners toe, is er te weinig personeel in de zorg en stijgen de zorgkosten. Daarnaast wordt verwacht dat meer mensen hulp en ondersteuning nodig zullen hebben in de toekomst. Deze grote uitdagingen, die gemeentegrenzen overschrijden, vragen om een regionale aanpak. In het Achterhoeks Plan van Aanpak Wonen, Welzijn en Zorg beschrijven we onze ambitie en stappen ook door naar uitvoering op deze thema’s. Zo willen we ervoor zorgen dat iedereen in de Achterhoek hier prettig kan wonen en leven. Dit betekent dat er voldoende betaalbare woningen moeten zijn, met name voor kwetsbare groepen, en dat mensen de zorg en ondersteuning krijgen die ze nodig hebben.

Hoewel veel partijen in de Achterhoek al aan deze uitdagingen werken, zijn sommige zo complex dat regionale samenwerking essentieel is. Regionale afspraken zijn nodig om zorgvoorzieningen en woningen goed over de regio te verdelen, kennis en oplossingen te delen, de juiste voorwaarden te scheppen voor een prettige woonomgeving en de samenwerking tussen alle betrokken partijen te bevorderen. Aan deze aanpak werken daarom gemeenten, woningcorporaties, zorg- en welzijnsorganisaties, ontwikkelaars, inwoners en de provincie Gelderland.

Wat wordt met beslissing bereikt Deze beslissing leidt ertoe dat we een goed regionaal zicht hebben op de kenmerken en de huisvestingsopgave in wonen, welzijn en zorg voor bijzondere aandacht groepen. Onderdeel daarvan is het vastleggen van het aantal benodigde woningen voor ouderen inclusief het soort woningen dat we nodig hebben om ouderen zoveel als mogelijk in staat te stellen om zelfstandig te wonen in een geschikte omgeving. Deze aantallen en soorten sluiten goed aan bij de berekeningen die we hebben gemaakt in het al door de raad op 30-11-2023 vastgestelde uitvoeringsplan wonen welzijn en zorg Oude IJsselstreek. Tenslotte hoort hier ook een plan bij om te komen tot een evenwichtige verdeling van aandacht groepen over de regio. Door middel van een groeimodel komen we tot een fair share verdeling en voorkomen we overbelasting in bepaalde gemeenten. Argumenten om in te stemmen met voorgestelde beslissing(en) 1.1. Het plan van aanpak geeft helderheid over de regionale opgave in wonen, welzijn en zorg voor aandacht groepen. Het plan van aanpak biedt een goed overzicht over de regionale opgave in wonen, welzijn en zorg voor bijzondere aandacht groepen. Hiertoe behoren ook onze oudere inwoners. Naast kenmerken van deze aandacht groepen zijn ook de aantallen in beeld gebracht, zodat we overzicht hebben over de aanzienlijke huisvestingsopgave.

En omdat wonen meer is dan een dak boven het hoofd, geeft het plan van aanpak ook aandacht aan een goede woonomgeving en de benodigde 2

voorzieningen in welzijn en zorg. Dat alles met het doel om zoveel mogelijk van onze inwoners een plek te geven waar zij goed kunnen wonen en prettig kunnen leven. Het regionale plan sluit aan op de het lokale uitvoeringsplan wonen, welzijn en zorg dat onze raad op 30-11-2023 heeft vastgesteld. Samen met onze partners Wonion en Azora voeren we dit plan ook uit. 1.2. Het regionale plan van aanpak richt zich ook op de mogelijkheden van zelfstandig blijven wonen in een geschikte woonomgeving. We willen ervoor waken dat we de inwoners met een zorg- of ondersteuningsbehoefte niet overladen met zorg en zorgpakketten vanuit het bestaande aanbod. Een groot deel van deze groep inwoners wil namelijk graag zelf de regie houden. Ze willen eigen keuzes maken op het gebied van wonen, welzijn, sociale contacten, vrije tijd en alles wat daarbij hoort. Zelfstandig zijn en zelfstandig blijven wonen is belangrijk voor alle aandacht groepen, net als uitgaan van wat iemand nog wel kan en belangrijk vindt. Als we de woningen, voorzieningen en de (inclusieve) buurt daarop kunnen afstemmen, behalen we winst. Het Regioplan Achterhoek (IZA en GALA) geeft belangrijke richting over de integratie van een toekomstgerichte zorg en over het belang van gezond leven in de brede zin. 1.3. Het regionale plan van aanpak wijst daarom op het belang van zorgzame buurten en wijken.

Onze leefomgeving bepaalt mede of inwoners prettig leven en zelf- of samen redzaam zijn. Het ontwikkelen van zogenoemde woonzorgzones kan hierbij helpen. Woonzorgzones zijn gebieden in de wijken en kernen die inwoners in staat stellen om zelfstandig te wonen, de regie op het eigen leven te behouden en gebruik te maken van belangrijke voorzieningen die binnen handbereik zijn. Het zijn gebieden waar inwoners, wonen-, welzijn- en zorginstellingen en organisaties samenwerken om zelfstandig wonen voor inwoners met een zorg- en ondersteuningsvraag mogelijk te maken. In onze gemeente Oude IJsselstreek werken we al met en aan deze woonzorgzones als een middel om de sociale basis in onze wijken en buurten te versterken. Dit zowel individueel (mensen doen mee en liefst op eigen kracht, gemeenschappelijk (mensen zoeken elkaar op en delen een passie en zetten zich gezamenlijk in) en institutioneel (georganiseerde inzet). 2.1. Het regionale afsprakenkader ouderenhuisvesting maakt de woonopgave duidelijk. In de Achterhoek gaan we voor een toegankelijke, kwalitatief hoogwaardige en betaalbare woningvoorraad voor iedereen. Hiervoor hebben we in de regionale woonagenda onze Achterhoekse woonambities en -doelen voor de komende jaren vastgelegd. Een belangrijke ambitie die we hebben, is het goed huisvesten van onze oudere inwoners.

Door de dubbele vergrijzing groeit de vraag naar woningen die geschikt zijn voor ouderen. Momenteel constateren we een tekort aan geschikte woningen, dus als we willen dat ouderen zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven wonen is er actie nodig. Samen zorgen we daarom voor een geschikte en fijne woning en woonomgeving met waar nodig passende ondersteuning en zorg voor iedereen. 2.2. In het uitvoeringsplan wonen en zorg voor ouderen is deze opgave voor Oude IJsselstreek al vastgesteld. Het regionaal afsprakenkader brengt in beeld hoeveel woningen we voor oudere inwoners nodig zullen hebben en ook wat voor woningen dat zijn. Hoeveel gewoon levensloopgeschikte woningen, hoeveel woningen geschikt voor zorg aan huis en hoeveel woningen geschikt voor intensieve 24 uurs zorg. Zowel deze aantallen als de soort woningen die we nodig hebben voor onze oudere inwoners zijn opgenomen in het uitvoeringplan dat de raad in november 2023 heeft vastgesteld. Inmiddels werken we al volop aan het realiseren van de 850 geschikte seniorenwoningen die we tot 2040 nodig hebben, waarvan 550 in de koopsfeer en 300 in de sfeer van de sociale huur. 3.1.

Er zijn afspraken nodig om de huisvesting van aandacht groepen goed over de regio te 3

verdelen. Vanuit het Rijksprogramma Een thuis voor iedereen ligt er een opdracht om voor een evenwichtige verdeling van de huisvesting van aandacht groepen tussen gemeenten in de regio te zorgen. In de aankomende Wet Versterking regie op de volkshuisvesting wordt deze verplichting ook wettelijk verankerd. De Wet maakt onderscheid tussen de wettelijke urgente aandacht groepen en overige aandacht groepen. Tot de urgente aandacht groepen horen onze inwoners waarvoor het verkrijgen van huisvesting dringend noodzakelijk is. Het gaat hier om kwetsbare inwoners die door het gebrek aan huisvesting ook op andere levensgebieden in de knel komen of hierdoor langer dan nodig in een instelling of opvang verblijven. Deze woningzoekenden worden in de Huisvestingswet 2014 als verplichte urgentiecategorieën opgenomen, waarmee zij voorrang krijgen bij de toewijzing van woonruimte.

3.2 De afspraken over een evenwichtige verdeling van aandacht groepen zijn gebaseerd op een fair share principe. Met deze oplossing komen we tegemoet aan de wens van het Rijk en de provincie om tot een evenwichtige verdeling over de woonregio’s te komen, maar ook aan de situatie in de regio Achterhoek. Ook bij ons is de verdeling onevenwichtig. Doetinchem en in iets mindere mate Oude IJsselstreek en Winterswijk worden extra belast. De afspraken berusten daarom op een betere woonruimteverdeling voor inwoners uit de aandacht groepen over de regio. Als verplicht onderdeel onder de Wet versterking regie op de volkshuisvesting wordt hiervoor een huisvestingsverordening opgesteld. Een belangrijk onderdeel hiervan is het uitwerken van een urgentieregeling en het instellen van een regionaal orgaan dat over de afgifte van urgenties gaat beslissen. Omdat het in bijna alle gevallen gaat om de toewijzing van een sociale huurwoning zijn de corporaties hier intensief bij betrokken. Kanttekeningen A. Voor zover dat nog niet is gebeurd, moeten de regionale afspraken lokaal worden verankerd. Dit vraagt om samenwerking tussen het ruimtelijke en het sociale domein, de corporatie, welzijn en zorgorganisaties. Naast aantallen is hierbij van belang dat woonruimte zorgvuldig wordt verdeeld en dat we rekening houden met de draagkracht in buurten en wijken. B.

Het regionale orgaan voor de urgentiestelling vraagt om een zorgvuldige uitwerking. In onze regio is er een sterke voorkeur om dit niet voor iedere gemeente apart, maar regionaal vorm te geven. Hierdoor vergroten we de expertise en centraliseren we de deskundigheid. Voor de corporaties betekent dit wel dat urgenties “over het hoofd” van de corporatie worden afgegeven. Dan speelt hier ook de organisatievorm een rol. Wordt het een zelfstandig orgaan waarin gemeenten participeren, een gemeenschappelijke regeling of een samenwerkingsverband? Dit vraagt om nadere uitwerking die wel al is opgestart. Kosten, baten, dekking Aan de uitvoering van de Wet versterking regie op de volkshuisvesting zijn uitvoeringskosten door de gemeente verbonden. Dit geldt zeker voor het instellen van een regionaal orgaan dat de urgenties voor de woningtoewijzing gaat regelen. Tot nu toe is niet meer bekend dan dat er aan eenmalige en structurele vergoeding van de uitvoeringskosten is geraamd tot een bedrag van € 60 mln. op het niveau van het Rijk. 4

Uitvoering Op korte termijn start de regionale uitwerking van de plannen. De vormgeving van het regionale orgaan voor de urgentiestellingen loopt. We verwachten een besluit hierover medio 2026. Planning N.v.t. Personeel N.v.t. Communicatie/participatie Participatie inwoners en betrokken organisaties: -

Juli 2024. Een eerste regionale bijeenkomst met diverse betrokken partijen en vertegenwoordigers van inwoners.

-

December 2024. Bespreking 1e conceptversie van het plan in een gecombineerde Thematafel Wonen en Vastgoed en de Gezondste Regio.

-

Januari 2025. Werkconferentie van Netwerk Ouderen en Veerkracht Achterhoek (NOVA).

-

Maart 2025. Informatie aan de Achterhoek Raad over de belangrijkste punten van de conceptaanpak met feedback uit de Raad.

-

April 2025. Tweede regionale bijeenkomst met een brede vertegenwoordiging van organisaties en inwoners.

-

September 2025. Gezamenlijke thematafels Wonen en Vastgoed en de Gezondste Regio stemmen in met het regionale plan van aanpak en de bijbehorende afsprakenkaders ouderenhuisvesting en evenwichtige verdeling aandacht groepen.

Evaluatie/verantwoording N.v.t.

5