2024 11 29 collegevoorstel - uitbreiding regionale capaciteit.pdf

B&W advies Onderwerp: Uitbreiding regionale capaciteit kwaliteit, toezicht en handhaving WMO en Jeugdwet Portefeuillehouder

Opsteller

Telefoon opsteller

Te besluiten om: In te stemmen met twee FTE uitbreiding regionale capaciteit kwaliteit, toezicht en handhaving Wmo en Jeugdwet met ingang van 1 januari 2025.

besluit b&w

datum

Inleiding De Achterhoekse gemeenten werken samen in de uitvoering van de Wmo en Jeugdwet, waarbij het voorkomen van zorgfraude en het aanpakken van mogelijk onrechtmatigheden met zorggeld een belangrijk onderdeel is. De gemeente gaan in hun visie uit van vertrouwen maar geen blind vertrouwen De gemeenten zetten in op goede kwaliteit en rechtmatige verstrekking van zorg die aan (kwetsbare) inwoners geboden wordt. De gemeenten gaan meer en sterker inzetten op het voorkomen van zorgfraude en de regionale inzet voor kwaliteit, toezicht en handhaving wordt hiertoe uitgebreid met 2 fte. Voorlopig breiden we de capaciteit uit met 2 FTE voor de duur van twee jaar, daarna wordt geëvalueerd waarna indien nodig een en ander zal worden bijgesteld. Argumenten

1.1. Basis niet op orde Zowel landelijk, bovenregionaal maar ook in de Achterhoek zijn de afgelopen jaren voorbeelden geweest van situaties waarbij (bedoeld of onbedoeld) oneigenlijk gebruik is gemaakt van zorggelden. De Achterhoekse gemeenten gaan in 2025/2026 meer en sterker inzetten op het voorkomen van zorgfraude en hebben hier gezamenlijke speerpunten voor geformuleerd. De Bestuurlijke Begeleidingsgroep Toezicht Zorgfraude hecht sterk aan deze Pagina 1 van 4

uitbreiding, omdat er op dit moment te weinig capaciteit is om Toezicht en Handhaving in te richten en uit te voeren. Daarnaast komen er regelmatig signalen van raadsleden, zij maken zich zorgen op dit punt. In de aanbesteding en de contracten voor 2026 worden maatregelen getroffen om toetreding van niet integere aanbieders te voorkomen. We vereisen dat de in te schrijven aanbieders voldoen aan de vooraf gestelde belangrijke toegangseisen (zie hiervoor de bijgevoegde notitie). Deze maatregelen dienen ook te worden gehandhaafd. Het is belangrijk niet alleen bij de toetreding de aanbieders (steekproefsgewijze) te screenen, maar dit ook gedurende de looptijd van de contracten te herhalen. Onverwachte bezoeken en herhaling daarvan leveren belangrijke informatie op. Er doen zich situaties voor waarin het noodzakelijk is verbeterplannen op te stellen en te blijven monitoren of de acties worden uitgevoerd. Hierbij speelt toezicht een belangrijke rol. De totale zorgkosten in het Sociaal Domein beslaan de helft van de gemeentelijke begroting, op dit moment voert één regionaal toezichthouder de wettelijke taak uit. Dat is beslist onvoldoende, omdat hij slechts 10 tot 15 % van zijn taken kan besteden aan het daadwerkelijk uitoefenen van de regionale toezicht functie.

De meeste capaciteit wordt op dit moment besteed aan het inregelen van de belangrijkste randvoorwaarden, zoals genoemd in onderstaande speerpunten. De capaciteit wordt aangevuld met een aantal uren Wmo toezicht ingekocht bij de GGD NOG. De gemeente Doetinchem zet daarnaast 16 uur capaciteit in voor beschermd wonen. Met de omvang van de gemeentelijke samenwerking en uitvoering van Wmo en Jeugdwet is dit simpelweg te weinig.

1.2. Het toezien op de kwalitatieve uitvoering van de Wmo en Jeudgwet is een wettelijke taak van gemeenten Het gaat om toezien op de gecontracteerde zorgaanbieders en PGB aanbieders. Voor een effectieve toezichtfunctie trekken 7 Achterhoekse gemeenten in afstemming met elkaar op en is de toezichtsfunctie regionaal ingericht. Dat is in lijn met de landelijke advisering (VWS/ VNG) om regionaal samen te werken op het terrein van toezicht, kwaliteit en handhaving. Regionaal gecontracteerde zorgaanbieders opereren immers in een werkgebied dat meerdere gemeenten bestrijkt en daarnaast bevordert regionale inzet de samenwerking en slagkracht (van kleinere gemeenten). Belangrijk extra argument is dat andere regio’s sterk inzetten op toezicht en handhaving in de Jeugdzorg en Wmo. Voor niet betrouwbare aanbieders van zorg is het interessant zich te vestigen in die regio’s waar zij minder kans lopen te maken te krijgen met toezicht en handhaving. Voor de Jeugdwet dient toezicht en handhaving in overleg/afstemming met de Inspectie Jeugd en Gezondheidszorg te worden gedaan. In de Jeugdwet is opgenomen dat de IGJ verantwoordelijk is voor de kwaliteit van zorg, de gemeente(n) zijn verantwoordelijk voor de

Pagina 2 van 4

rechtmatigheid. In de meeste gevallen waar problemen zijn bij de aanbieder trekt de toezichthouder intensief op met de IGJ.

1.3. Toereikende capaciteit is een randvoorwaarde om aan de vier taken te voldoen. De Achterhoekse gemeenten hebben in het jaarplan SDA 2024 afgesproken dat de regionale toezichthouder werkt aan vier taken. Voor de Achterhoekse gemeenten zijn het voorkomen van zorgfraude en ondermijning belangrijke doel waarbij wordt samengewerkt maar waar ook nog een wereld te winnen valt. Het gaat om: • • • •

Inrichten centraal regionaal meldpunt zorg Invoeren centraal regionaal registratiesysteem Casustafel toezicht en handhaving zorgdomein formeren Capaciteit op orde (inclusief Wmo toezicht GGD NOG)

Met de voorgestelde uitbreiding kan de capaciteit in de basis op orde worden gebracht.

1.4. Ketensamenwerking met externe netwerken is noodzakelijk Naast deze taken hebben toezichthouders nog andere taken uit te voeren. Het Sociaal Domein is sterk verweven met en door allerlei partijen waarbij er soms sprake is van afhankelijkheidsrelaties die leiden tot vervagende grenzen. Laagdrempelig toezicht kan voorkomen dat deze vervagende grenzen ontsporen in zowel kwantitatief als kwantitatief opzicht. Het is nodig de focus te verleggen en ervoor te zorgen dat diverse stakeholders meer oog krijgen voor deze problematiek. We denken hierbij aan de politie, de CLM’ers lokaal en regionaal, medewerkers van de toegang en verwijzers, individuele cliënten, etc. Het is bekend dat er talloze mogelijkheden zijn om gebruik te maken van de mazen in ons huidige stelsel van zorg. (in de memo vindt u een overzicht van mogelijkheden die worden gebruikt). Dat geldt voor alle wetten zoals de zorgverzekeringswet, de WLZ, de WMO en de Jeugdwet. Ook de PGB’s en individuele overeenkomsten bieden mogelijkheden. Externe netwerken (RIEC, IKZ, regionaal, bovenregionaal, VNG, Sociale Verzekeringsbank) zijn ingericht om de ketensamenwerking, die ook in toezicht en handhaving nodig is, te faciliteren en te sturen. Het IKZ (Informatie Knooppunt Zorgfraude) krijgt per 1-1-2025 een extra wettelijke taak waaraan ook onze regio moet voldoen.

Dat betekent dat wij signalen aan hen moeten melden, maar ook dat wij signalen uit andere wetten ontvangen en moeten interpreteren. Financiën De Bestuurlijke Begeleidingsgroep Toezicht Zorgfraude heeft geadviseerd de benodigde uitbreiding met urgentie vormgeven. Daarom wordt voorgesteld om in de begroting 2025 en 2026 van het SDA deze FTE op te nemen als extra taak. De uitbreidingskosten bedragen totaal afgerond € 283.400 per jaar. (NB: het betreft hier nog de normbedragen 2024 die in

Pagina 3 van 4

2025 worden aangepast). Op basis van de evaluatie wordt nader bepaald en aan u voorgesteld of de uitbreiding een structurele vorm krijgt of zal worden aangepast. De kosten worden, voor zolang de (huidige) regionale samenwerkingsovereenkomst geldt op basis van art. 18, naar rato inwoneraantal verdeeld over de 7 gemeenten. (zie kanttekeningen) Kanttekeningen

1.1. Extra gemeentelijke bedragen Met dit voorstel worden de 7 Colleges gevraagd deze uitbreiding te accorderen. In het POHO Sociaal Domein en Publieke Gezondheid heeft de gemeente Oude IJsselstreek bij voorbaat aangegeven dit niet naar het College te brengen, waardoor het noodzakelijk is een speciaal addendum opgesteld bij de SOK. Voor de gemeente die niet meewerkt wordt dan alleen geregistreerd, niet gehandhaafd. Dit wordt verder uitgewerkt in het addendum. 1.2. Vaststellen van de kosten van het niet deelnemen van de uitbreiding. Doetinchem stelt, na consultatie van MOSD en POHO SDA, de kosten vast die voortvloeien uit het feit dat Oude IJsselstreek niet deelneemt. Deze kosten komen voor rekening van de gemeente OudeIJsselstreek. Vervolg Na besluitvorming zal werving en invulling van de vacatures zo spoedig mogelijk gerealiseerd worden. En er wordt in kaart gebracht middels een addendum welke taken de huidige toezichthouder blijft uitvoeren voor 8 gemeenten. Bijlagen Notitie met achtergrondinformatie

Pagina 4 van 4