2024 11 19 aanvullende notitie bij collegevoorstel uitbreiding regionale capaciteit.pdf

Notitie: Datum: Van:

Achtergrondinformatie bij Collegevoorstel Uitbreiding regionale capaciteit kwaliteit, toezicht en handhaving WMO en Jeugdwet. november 2024 team SDA

Aanleiding en Proces Er is veel discussie geweest over het al dan niet uitbreiden van de regionale capaciteit voor toezicht en handhaving. Hieronder een overzicht van de stappen die de afgelopen jaren zijn gezet en die niet tot het gewenste resultaat hebben geleid. •

Juni 2023: bestuurlijke bijeenkomst (MOSD, B&W), bestuursopdracht vanuit het veiligheidsdomein Speerpunt zorgfraude (tandje bijzetten)

•

Augustus 2023: 1ste bijeenkomst bestuurlijke werkgroep zorgfraude. Opdracht eerste inventarisatie Toezicht in de Achterhoek

•

Oktober 2023: 2de bijeenkomst bestuurlijke werkgroep zorgfraude. Eerste bevindingen inventarisatie. Bestuursopdracht formuleren zorgfraude

•

November 2023 bestuurlijke bijeenkomst (MOSD, B&W) zorgfraude. Gezamenlijke visie op Toezicht en Handhaving ontwikkelen. Aantal aanbevelingen en speerpunten verkend, uitbreiding capaciteit regionale toezichthouder

•

In MOSD vergadering van 8 februari collegevoorstel. Afspraak: uitbreiding van de capaciteit apart begroten en doorleiden naar Poho.

•

In Poho van 23 februari collegevoorstel besproken. Uitkomst: Het POHO heeft afgesproken dit voorstel eerst sonderend in de eigen colleges in te brengen, alvorens een collegeadvies ter besluitvorming voor te leggen.

De Bestuurlijke Begeleidingsgroep Toezicht Zorgfraude adviseert de Colleges de discussie rondom uitbreiding van het toezicht nu te beslechten vraagt de betrokken Colleges in te stemmen met de uitbreiding.

Maatregelen die kunnen worden getroffen In de aanbesteding kan de regio een aantal maatregelen treffen. Een (niet uitputtend) overzicht: - Eisen stellen aan de maximale winst van de organisatie - Eisen stellen van de maximale honorering van de Raad van Bestuur en de Raad van Toezicht - Vragen stellen over hoe de integriteit van organisatie wordt gewaarborgd, bijv. houdt de organisatie zich aan het Kader goed bestuur die het intern toezicht bevordert bij aanbieders. Houdt de organisatie zich aan de Governance Code zorg? Geldt ook voor de Leidraad Continuïteit en Jeugdhulp.

-

De regio kan zich verdiepen in de maatregelen die de Taskforce Integriteit Zorgsector aanbeveelt en zich aansluiten bij het IKZ. Nog dit jaar wordt een wetsvoorstel naar de Tweede Kamer gestuurd, het betreft de Wet Integere Bedrijfsvoering zorg en Jeugdhulp aanbieders die ons handvatten verschaft voor de verdere uitwerking van maatregelen. Beoordelen van de integriteit van de (winnende) inschrijvers. Dit kan voor zover in de Aanbestedingswet 2012 daarvoor aangrijpingspunten zijn gegeven in de vorm van uitsluitingsgronden. Als bewijsmiddel dat uitsluitingsgronden niet van toepassing zijn moeten aanbieders een gedragsverklaring aanbesteden (GVA) overleggen. Dwingende uitsluitingsgronden zijn: o o o o o o

Deelneming aan een criminele organisatie Omkoping Fraude Witwassen van geld Terroristische misdrijven Kinderarbeid en andere vormen van mensenhandel

-

Van toepassing verklaren van alle facultatieve uitsluitingsgronden: o schendingen op het gebied van milieu, sociaal en arbeidsrecht o slechte financiële situatie bijvoorbeeld faillissement of liquidatie o ernstige fout in de beroepsuitoefening o overtreding van de mededinging o belangenconflict in de zin van artikel 1.10b van de Aanbestedingswet 2012 o vervalsing mededinging wegens betrokkenheid bij de voorbereiding (art. 2.51) o aanzienlijke tekortkomingen bij eerdere opdrachten o valse verklaringen o onrechtmatige beïnvloeding van de besluitvorming o niet voldaan aan het betalen van belastingen en/of sociale verzekeringspremies (zonder onherroepelijke uitspraak)

-

Verder hebben we de mogelijkheid om via het bureau Bibob (bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur) extra informatie in te winnen over de inschrijver. Er zijn wel randvoorwaarden verbonden aan het opvragen van deze informatie. Stellen van geschiktheidseisen in de aanbesteding zoals een bepaalde beroepsregistratie, een kwaliteitskeurmerk dat moet worden aangetoond, etc.) Opnemen medewerkingsplicht aan het controle protocol van de VNG Vastleggen sancties in het contract die mogelijk zijn wanneer afspraken met betrekking tot kwaliteit en rechtmatigheid structureel niet worden nagekomen.

-

Mazen in wet en regelgeving Bij de start van de contracten in de WMO en Jeugdwet was al bekend dat er verschillende mogelijkheden zijn om gebruik te maken van de mazen die de wet- en regelgeving biedt. Onderzoeksjournalistiek attendeert zorgverzekeraars en gemeenten voortdurend op de fraudemogelijkheden en bijzonderheden in declareergedrag. Een opsomming met een verdeling in rubrieken:

Algemeen - Doorstartende zorgaanbieders - Complexe organisatiestructuren (in combinatie met vastgoed, horeca, schoonmaak en personeelsdienten) - Vervalste documenten, valse of frauduleuze aanvragen van zorg, overeenkomsten, declaraties en machtiging formulieren (zie opsomming hieronder) Administratief - Misbruik maken van de AGB codes - Aanleveren van gefingeerde of valse informatie, vervalste VOG en zorgdiploma’s - Declareren van meer of andere zorg dan is geleverd - Declareren zonder de zorg te leveren - De administratie niet op orde hebben - Zorg leveren en declareren die wordt bekostigd uit een andere regeling - Starten met zorg zonder indicatie - Indicaties stapelen zonder toestemming - Zorg leveren tegen een hoger tarief dan noodzakelijk Kwalitatief - Leveren van (minder goede) zorg dan nodig (bijv andere functiemix dan afgesproken, personeel zonder kwalificatie) - ZZP’ers die werken met valse diploma’s - Enscenering (in scene zetten van zorglevering - Een onterechte uitnutting van de indicatie - Niet afschalen of stoppen van de zorg (kan ook te maken hebben met bezorgdheid voor terugval of streven naar het maximaal haalbare) - Te weinig uren leveren – gemiddeld wordt 30 % van de indicatie niet verzilverd, waardoor “doen wat nodig is”, “doen wat kan” wordt - Meer zorg leveren dan nodig is - Incidenten niet melden bij de opdrachtgever of contractmanager - Onveilige of

ongezonde omgeving voor cliënten en/of personeel - Gebrek aan beleid en protocollen, verslaglegging niet in orde - Agressie, intimidatie, chantage en misbruik van kwetsbare cliënten (bijv hen inzetten bij drugshandel, gebruiken als koerier etc) Gedurende de looptijd van het contract kunnen contract- en leveranciersmanagers en Toezicht en Handhaving een aantal zaken (met enige regelmaat) toetsen: - Controle op de opbrengsten per FTE of zorgkosten per cliënt (aan de hand van de jaarrekening of ter bespreking in het kwartaal gesprek) - Worden de geschiktheids- en overige eisen ook nageleefd, bijv. worden de juiste functiemixen ingezet, zijn de kwaliteitseisen geïmplementeerd, zijn de certificaten op orde, zijn de VOG verklaringen op orde, worden verslagen goed bijgehouden, is het dossier van cliënten in orde etc. - Wordt het administratieprotocol nageleefd, tijdigheid van declaratie, juistheid en de goede berichten.

-

zijn er afwijkingen in declaratie gedrag in vergelijking met andere aanbieders in het segment

Het werk van de CLM-ers zal met betrekking tot een aantal segmenten veranderen, daar moeten goede werkafspraken over gemaakt worden met aanbieders zodat beide partijen weten waar ze aan toe zijn en dat alertheid op bovengenoemde punten hoort bij een professioneel contractmanagement. Met betrekking tot de laatste twee punten is het belangrijk in de gaten te houden dat de backoffices van gemeenten goed geïnstrueerd worden met betrekking tot de (nieuwe) signaleringsfunctie die ze krijgen. De financieringssystematiek verandert waardoor andere signalen van belang zijn. Tenslotte: zorgfraude en georganiseerde criminaliteit kunnen nauw verbonden zijn met elkaar. Het is soms goed verborgen, maar bovengenoemde signalen komen vaker voor dan ons lief is.