Technische_vragen_programmabegroting_2024-2027_versie 6 november

46

Vraag Het vertrouwen dat de bevolking heeft in haar bestuur, speelt een zeer belangrijke rol in de veiligheid. Waarom besteed het bestuur geen aandacht aan het afnemende vertrouwen van de bevolking, die momenteel lager staat dan ooit tevoren? Zijn deze programma’s v.w.b. het belang van de gehele gemeente nog wel met elkaar in evenwicht? (Zo ja, graag een gefundeerde uitleg) Besturen, samenwerken, organiseren, innoveren en digitaliseren. De Gemeenteraad, het college van Burgemeester & Wethouders en de gemeentelijke organisatie werken samen aan een samenleving waarin we in verbinding zijn. In verbinding met onze inwoners, vrijwilligers, ondernemers en andere samenwerkingspartners. We doen dit voor de gehele Osse gemeente, ieder vanuit onze eigen rol. Belangrijke kernwaarden daarbij zijn: zichtbaar, betrouwbaar en realistisch. Gemeente Oss is integer en transparant met respect voor elkaars functies en posities. Participatie en betrokkenheid bij de besluitvorming is belangrijk. Dit stimuleren we actief en hebben en plek in onze manier van werken. We willen dat inwoners betrokken zijn de gemeenschap en actief meedoen en initiatief nemen. De heersende opvatting bij de bevolking, maar ook menig raads- en burgerlid, is dat deze twee alinea’s absoluut niet overeenkomen met de praktijk. Daarmee is dit een hypothetische alinea geworden, geschikt als doel, maar de realiteit is ver weg.

Belangrijk is dat het gemeentebestuur zich bezig houdt met de reële wereld en die ook realistisch benoemt om vervolgens de weg naar verbetering te zoeken en inhoud te geven. Waarom gebeurt dat hier niet? We willen samen duurzaam vooruit. Om dit te realiseren is een sterke organisatie nodig. Oss groeit en de organisatie groeit mee. We willen dat onze bedrijfsvoering en dienstverlening een stevig fundament vormen, meegroeien en inspelen op veranderende omstandigheden en nieuwe wetgeving. Verdergaande digitalisering, meer samenhang tussen de verschillende onderdelen en adequate stuurinformatie verstrekken maken onderdeel uit van deze ontwikkeling. Ook het zijn van een aantrekkelijke werkgever, onze medewerkers faciliteren om

Antwoord We zien dit als een politieke vraag.

We zien dit als een politieke vraag die onderdeel kan zijn van het debat.

We zien dit als een politieke vraag die onderdeel kan zijn van het debat.

Oss groeit op meerdere gebieden, doordat we onder andere te maken krijgen met meer opgaves en wetgeving. Per programma wordt in de begroting onderbouwd hoe de opgaves te realiseren. U kunt als Gemeenteraad in debat over de inhoud van deze begroting. Daar waar het gaat over de digitalisatie, verwachten wij niet dat deze ontwikkeling eindigt.

47

Vraag te kunnen groeien en het creëren van voldoende kennis en kunde om de opgaven uit te kunnen voeren is een belangrijke opgave. Deze alinea suggereert een directe relatie tussen stijgende bevolking en stijgende organisatie. Dat is echter niet zo. In onzekere tijden en beperktere middelen, neemt de kwaliteit van dit soort afwegingen in belang toe en daarmee de rationele afwegingen. Op welke manier wil het college de beschreven aanwas van de organisatie onderbouwen en rationaliseren? Waaruit blijkt dat Oss geen goed werkgever is, waardoor het college de extra voorzieningen bovenop de toch al niet slecht te noemen CAO wil honoreren? Voor de digitalisatie zijn al enorme kosten gemaakt en investeringen gepleegd. De vraag ontstaat waar dit eindigt? Het bestuur van Oss is integer en transparant. Het gesprek tijdens de besluitvorming is gericht op de zaak en niet op de persoon. Onze inwoners voelen zich betrokken bij de gemeenschap en herkennen de ruimte om deel te nemen aan onze besluitvormingsprocessen en aan activiteiten voor de gemeenschap in brede zin. Ook hier gaat het college voorbij aan de realiteit, die op verschillende punten tegenovergesteld wordt beleefd.

Analoog aan de behandeling bij besturen ontstaat de vraag, waarom hier niet een weg naar verbetering wordt besproken? De gemeenteraad wil zijn kaderstellende, controlerende en volksvertegenwoordigende rol goed invullen. We zijn kritisch op de manier waarop we vergaderen. Het moet duidelijk zijn hoe besluiten tot stand komen. Ook hier past een moment van bezinning. In het duale stelsel is de informatievoorziening tussen raad en college/ambtelijk apparaat van levensbelang. Juist daar schort veel aan en beïnvloed het werken van de actieve parttime raads- en burgerleden in negatieve zin. Een verbetering van die situatie zou, mede gelet op de nabije toekomst waarbij de samenwerking cruciaal zal worden, een speerpuntmoeten zijn. Waarom is dat niet het geval? Waarom krijgt de Gemeente Oss geen rijksbijdrage om de komende verkiezingen te organiseren? En wat is de gedachtegang hierachter?

Antwoord

Onder het kopje 2.1. Bestuur in dit Programma neemt de gemeenteraad altijd zelf een tekst op die is afgestemd in het Fractievoorzittersoverleg en wordt aangeleverd aan het College van B&W om op te nemen in de Programmabegroting. Deze vraag kan door het College dus niet technisch worden beantwoord maar kan geadresseerd worden in de raad.

Hiervoor geldt hetzelfde antwoord: onder het kopje 2.1. Bestuur in dit Programma neemt de gemeenteraad altijd zelf een tekst op die is afgestemd in het Fractievoorzittersoverleg en wordt aangeleverd aan het College van B&W om op te nemen in de Programmabegroting. Deze vraag kan door het College dus niet technisch worden beantwoord maar kan geadresseerd worden in de raad.

Het Rijk ziet dit als een reguliere taak van gemeenten. Het Rijk heeft dit besluit genomen.

48

Vraag op bld 141 staat: Wij zijn aangehaakt bij het programma Data. Kunt u beschrijven wat dit programma is en wat dit voor de gemeente Oss betekent? Wat is de relatie met de 'datastrategie' van de gemeente Oss? op bld 142 staat: We gaan Payroll aanbesteden Wat houdt dit in?

Antwoord

Payroll is een bijzondere vorm van het beschikbaar stellen van personeel. De payrollwerkgever neemt alle werkgeverslasten op zich en ontzorgt. Het payrollbedrijf zorgt onder andere voor de salarisadministratie en loonuitbetaling, arbeidscontracten en pensioenopbouw (bron: kvk.nl). We hebben uitzenden en payroll in de regio met een aantal organisaties gezamenlijk aanbesteed. Elk jaar kan elke aangesloten organisatie apart besluiten om deze contracten niet te verlengen. De ervaringen met de huidige payrollorganisatie waren aanleiding om te onderzoeken of niet verlengen (en eventueel opnieuw aanbesteden) een optie was. Nader onderzoek wat we zeer recent hebben uitgevoerd heeft uitgewezen dat de kosten (geld en tijd) die hiermee gemoeid zijn voor dit moment niet opwegen tegen de opbrengsten. We gaan payroll dit jaar dus nog niet aanbesteden.

op bld 151 wordt gesproken van een regiesysteem. Het doel van het regiesysteem is om de digitale dienstverlening te verbeteren en inwoners meer regie te geven over hun eigen vraag, terwijl de gemeente (samen met ketenpartners) ook efficiënter en effectiever kan (samen)werken. Gaat dit regiesysteem enkel binnen het sociaal domein ingezet worden? Kunt u aangeven hoe inwoners middels een regiesysteem meer regie krijgen over hun eigen vraag? Kan er een toelichting worden gegeven op onderstaande rechtspersonen/bestuurders (evt in combinatie met de genoemde stichtingen/organisaties), EN hoe zich dit verhoudt met de belangen die het college van Oss dient te behartigen. Kan (de schijn van) belangenverstrengeling worden uitgesloten? Welke juridische basis ligt hieraan ten grondslag? Frank den Brok > Pivot Park + G40, Wobine Buijs > Agrifood Capital + Stichting Agrifood, Dolf Warris > PMD afval, Kees van Geffen > Talentencampus Oss.

49

Vraag “ Sinds kort is Oss aangehaakt bij de samenwerking BrabantStad (B7)”: - Is er een akkoord gegeven door de raad om deze samenwerking aan te gaan, zo ja, wanneer en waar kunnen wij dat vinden? - Zijn de inwoners van Oss betrokken bij dit besluit om een samenwerking met BrabantStad aan te gaan, zo ja, wanneer is dat geweest en in welke vorm? - Welke kosten gaan gemoeid met deze samenwerking?

Antwoord

Ook lezen we dat Oss is aangesloten bij de G40. - Heeft de raad hier in het verleden actief ingestemd met aansluiting bij de G40? - Zo ja, wanneer is dat geweest en waar kunnen wij dat vinden? - Wat is de concrete toevoeging van de G40 t.o.v. BrabantStad en het RNOB? Is het college bekend met de grondleggers van Agenda 2030? Zo ja, wie zijn er volgens het college de grondleggers van deze agenda? Zo niet, gaat u hier dan actief onderzoek naar doen? Waar is de democratische legitimering te vinden voor de uitvoering van deze Agenda 2030?

50

Vraag Programma 10. Financieel beleid Geen bezuinigingen met behoud van degelijk financieel beleid; Verhoudt dit zich nog met de inhoud van de aanbiedingsbrief die dat, geheel terecht, anders beoordeelt? We willen de lokale lastendruk voor onze inwoners en bedrijven laag houden. Hoe hoog is die lastendruk feitelijk t.o.v. vergelijkbare gemeenten in Nederland?

Antwoord Dit sluit naar onze mening volledig aan met elkaar.

In de paragraaf lokale heffingen is volgende staatje opgenomen: Op basis van de cijfers 2023 ziet het overzicht voor Oss er als volgt uit: lastendruk

2022

2023

standaardwoning

Oss

Landelijk

Oss

Landelijk

Onroerende zaakbelastingen

€ 370

€ 380

€ 380

€ 403

Afvalstoffenheffing

€ 266

€ 317

€ 276

€ 329

Rioolheffing

€ 174

€ 207

€ 178

€ 213

Totaal

€ 810

€ 904

€ 834

€ 945

Uit deze cijfers blijkt dat de lastendruk in Oss in 2023 € 111 onder het werkelijke landelijk gemiddelde ligt. In 2022 was dit € 94. Het volledige rapport van het onderzoeksinstituut COELO kunt u hier vinden Atlas_2023_rapport.pdf (coelo.nl) We streven er naar om de lokale lastendruk minimaal € 22,50 onder het landelijk gemiddelde te houden. Hoe verhoudt Oss zich met vergelijkbare gemeenten?

Zie bovenstaand antwoord en de link naar het Coelo rapport.

51

Vraag Samen met de VNG zetten we in op de volgende punten: Ophogen van het gemeentefonds en herstel van het accres vanaf 2026; De opschalingskorting definitief te schrappen; Een toereikende en stabiele indexering van het gemeentefonds om loon-, prijs- en volume- ontwikkelingen op te kunnen vangen, inclusief de stijging van de zorgvraag. In hoeverre is de programmabegroting rekening gehouden met dit streven? Voor het jaar 2024 kiezen we voor een totale OZB verhoging van 6,2%. Voor het jaar 2024 kiezen we voor een verhoging van 13% voor de afvalstoffenheffing. Kunt u uitleggen waar deze ‘keuze’ vandaan komt? (Wat is het feitelijke probleem, welke oplossingsrichtingen zijn er, welke worden voorgestaan en welke niet, waarom leidt dit tot deze keuze) om duidelijk te krijgen, dat niet meteen naar verhoging van de beoogde beheerste lastendruk wordt gegrepen? Bij activiteiten staan een aantal onderwerpen die om financiële onderbouwing en concretisering vragen?: 1. versterken we de control op deze projecten. Daarbij hoort een verdere professionalisering van aansturing van deze projecten. 2. Ondersteund via een extern bureau doen we dit met beperkte capaciteit. We stellen voor om 1 fte beschikbaar te stellen voor subsidiewerving om hier komende periode nog meer op in te zetten. 3. We blijven periodiek de betalingstermijn van onze facturen monitoren.

We blijven streven naar 90% tijdige betaling te doen binnen 30 dagen. Bij het laatste onderwerp is het de vraag hoe het kan voorkomen dat facturen überhaupt niet op tijd worden betaald als monitoring kennelijk mogelijk is?

Antwoord Cijfermatig is hiermee geen rekening gehouden. We berekenen de algemene uitkering op basis van de huidige landelijke uitgangspunten.

De OZB is verhoogd conform de uitgangspunten uit de kadernota. Deze bestaat uit een reguliere inflatie over 2024 en een correctie over de inflatie over 2023. Dus wat ons betreft een reguliere verhoging die passend is binnen de vastgestelde kaders. Voor de afvalstoffenheffing houden we vast aan een kostendekkend tarief, waarbij we de opgebouwde reserve afvalstoffenheffing inzetten om het tarief eerste jaar nog te matigen. De kosten van afvalinzameling stijgen fors, zoals u uit de begroting hebt kunnen lezen. Punt 1: dit realiseren we binnen de beslaande formatie. We zien steeds meer grote projecten. En vanuit control willen we hier stevig op zitten. Punt 2: subsidies binnenhalen kost veel tijd en ook heb je hier specifieke kennis nodig van de subsidieregelingen, maar ook van de projecten/ ontwikkelingen die binnen de gemeente spelen. We verwachten dat we door meer capaciteit hiervoor vrij te maken, we meer subsidies binnen kunnen halen. Onze ruimtelijke ambities zijn ook erg groot, waardoor het binnenhalen van subsidies ook noodzakelijk is om deze projecten te kunnen realiseren. Punt 3: We monitoren dit inderdaad. We krijgen heel veel verschillende facturen binnen. Er kan onenigheid zijn tussen de afdeling en de leverancier over de factuur.

Maar ook organisatorische oorzaken kunnen er zijn dat facturen later worden betaald, zoals vakanties (waarbij vervanging uitgangspunt is!), onduidelijke facturen (voor welke afdeling is deze) etc. We vinden het belangrijkom de norm van 90% te halen.

52

Vraag Wat veroorzaakt de hoge stijging op de ranglijst van lokale lastendruk terwijl de gemiddelde woonlasten toenemen, de vraag ontstaat of en overeen komt met de werkelijke lastendruk of een verandering in registratie of interpretatie is?

Wat is de oorzaak van de hoge dalende trend in betaalgedrag van de gemeente in 2022?

Deze bijlage mist een overzicht waarin alle vormen van subsidie die door of vanwege de gemeente worden gehonoreerd, per subsidieontvanger achtereenvolgens worden weergegeven. De verschillende vormen van subsidie weergegeven in financiële belasting, gekoppeld aan het doel van de subsidie en de paragraaf in de programmabegroting is nodig voor een goede beschouwing. Vorig jaar is diezelfde behoefte overigens ook gesteld. Wilt u daarom nu voorzien in een dergelijk overzicht?

Antwoord De ranglijst wordt gepresenteerd door het onderzoeksinstituut COELO. Dit is dus gebaseerd op feitelijkheden en geen interpretatie. De stijging op de ranglijst komt doordat andere gemeenten hun lokale lastendruk meer hebben verhoogd dan dat wij in Oss hebben gedaan. Dit zie je ook terug in het gegeven dat het bedrag onder het landelijke gemiddelde toegenomen is. En daarbij rekent het COELO vanaf 2022 met de gemiddelde waarde van een koopwoning (zij betalen ook OZB) en niet meer van de gemiddelde waarde van de woning (koop en huur bij elkaar). We vinden niet dat er sprake is van een hoge dalende trend. Het betaalgedrag lag in 2022 lager. Dit werd veroorzaakt door de invoering van een nieuw financieel systeem en ook doordat we het proces aangescherpt hebben (op advies van de accountant een strakker 4- ogen principe ingevoerd). Dit heeft gewenningstijd gekost. We maken dit subsidieoverzicht zoals eerder door de gemeenteraad is gewenst. Hierin staat per programma en per product welke subsidieregelingen we kennen en welk bedrag hiervoor begroot is. Dit is behoorlijk uitgebreid. Dit is naar onze mening een passend niveau wat hoort bij de kaderstellende rol van de gemeenteraad. Dus op dit moment houden we vast aan dit overzicht en voegen we hier niets aan toe.

53