Technische vraag beleidsvrijheid reserves

Volgvel

Ons kenmerk

1

E-mail gemeente@oss.nl www.oss.nl

Postbus 5 5340 BA Oss

Wilt u bij uw reactie de datum van deze brief en ons kenmerk vermelden?

Datum

Ons kenmerk

22 juni 2026

Behandeld door

Doorkiesnummer

I. de Kort

Onderwerp

Beleidsvrijheid reserves

Geachte raadsleden, Tijdens de rekeningcommissie van 11 juni 2026 heeft de heer van Gerven vragen gesteld over de beleidsvrijheid van de reserves die we als gemeente Oss hebben. De vraag betrof voor welke reserves we wettelijk gezien verplicht zijn, welke vrij te besteden zijn en voor welke reserves we het geld moeten reserveren/verrekenen bij afwijkingen in de jaarrekening (egaliseren). We lichten het hierna het beleid omtrent reserves toe en geven een totaaloverzicht van reserves waarbij we aangeven in hoeverre hier beleidsvrijheid is. Beleid omtrent reserves De reserves zijn het eigen vermogen van de gemeente. Het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) onderscheidt twee soorten reserves: -

algemene reserves

-

bestemmingsreserves

De algemene reserves zijn bedoeld voor het opvangen van risico's en incidentele tekorten zoals jaarrekeningtekorten. De algemene reserve is de financiële buffer van de gemeente. Bestemmingsreserves zijn geoormerkt voor een bepaalde doelstelling. We hebben daarnaast een Algemene bedrijfsreserve voor het grondbedrijf (ABR). We onderscheiden twee soorten bestemmingsreserves: 'gewone' bestemmingsreserves en bestemmingsreserves voor de afdekking van afschrijvingslasten. In deze toelichting gaan we met name in op bestemmingsreserves. Bestemmingsreserves ter afdekking van de

Volgvel

Ons kenmerk

2 afschrijvingslasten zijn gekoppeld aan investeringen die uitgevoerd zijn. Deze reserves kunnen niet anders ingezet worden. Jaarlijks biedt het college van B&W de nota reserves aan. In deze nota wordt weergegeven: -

Het doel en het meerjarig verloop van de reserves;

-

De noodzakelijke omvang van de reserve;

-

De wijze waarop wel of geen rente wordt bijgeschreven op reserves.

In het bijlagenboek bij de jaarrekening geven we per reserve de werkelijke stortingen en onttrekkingen weer. Stortingen in en onttrekkingen uit reserves worden dus altijd voorgelegd aan de gemeenteraad, dat gebeurt hoofdzakelijk in de Eerste financiële tussenrapportage en de programmabegroting. Via besluitvorming over de programmabegroting en nota reserves bekrachtigd de gemeenteraad de bestemming, de omvang en het verloop van de reserves gekoppeld aan de ambitie die we als gemeente hebben. In de jaarrekeningcontrole controleert de accountant of de daadwerkelijke stortingen en onttrekkingen in lijn zijn met de eerder genomen raadsbesluiten. Daar kunnen we dus, zonder raadsbesluit, niet van afwijken. Een aantal reserves zijn egalisatiereserves. Hiermee vangen we schommelingen op in kosten en opbrengsten op bepaalde activiteiten. We begroten de stortingen en onttrekkingen op basis van het verwachte saldo op de bijbehorende activiteiten zoals deze in de programmabegrotingen zijn geraamd. Bij de jaarrekening verwerken we de stortingen of onttrekkingen op dit soort reserves op basis van het werkelijke saldo op de betreffende activiteiten. Gemeenten hebben in Nederland geen wettelijk verplichte reserves. Wel zijn ze via het Besluit begroting en verantwoording (BBV) verplicht om voldoende weerstandsvermogen te hebben om financiële tegenvallers op te kunnen vangen.

Doorgaans dienen algemene reserves hiervoor. Beleidsvrijheid Beleidsvrijheid gaat om de mogelijkheden om zelf te kunnen beslissen over de inzet van hun middelen. Bestemmingsreserves zijn onderdeel van het eigen vermogen en is er in principe volledige beleidsvrijheid. De gemeenteraad heeft de bevoegdheid om reserves te vormen, in te zetten, anders te bestemmen en op te heffen. Echter, reserves zijn gevormd met een bepaald doel en hiervoor staan bestedingen of bestemmingen gepland. Het anders bestemmen of laten vervallen van reserves heeft direct

Volgvel

Ons kenmerk

3 gevolgen voor de ambities. Daarnaast staan tegenover een aantal reserves al verplichtingen die we zijn aangegaan. Voor meer informatie over individuele reserves verwijzen we naar het overzicht met de stand van de reserves in de Kaderbrief 2027-2030, de nota reserves 2025 en het bijlagenboek bij de jaarrekening 2025. Overzicht reserves In het volgende overzicht geven we weer in hoeverre er beleidsvrijheid is bij bestemmingsreserves. We geven aan in hoeverre volledige beleidsvrijheid is en of deze beperkt is bijvoorbeeld doordat het gekoppeld is aan regionale gelden, kostenverhaal of andere verplichtingen. Het betreft een overzicht op hoofdlijnen. We hebben hier buiten beschouwing gelaten of er voor de geplande bestedingen verplichtingen aan zijn gegaan. Bij concrete voorstellen om reserves anders te bestemmen en/of op te heffen zal meer uitwerking nodig zijn om de precieze consequenties in beeld te brengen.

Soort

Bestemmingsreserves

Volledige beleidsvrijheid

Bedrijfsvoering

Adviezen fiscaal gebied

x

E-dienstverlening

x

ICT

x

Organisatieontwikkelingen Versterken gemeentelijke dienstverlening

Beperkte beleidsvrijheid

Toelichting

x x

Wachtgeld wethouders

x

Beperkte beleidsvrijheid gekoppeld aan voorziening

x

Beperkte beleidsvrijheid gekoppeld aan de tarieven

x

Beperkte beleidsvrijheid gekoppeld aan de tarieven

x

Beperkte beleidsvrijheid op basis van Oss beleid

x

Beperkte beleidsvrijheid gekoppeld aan risico’s

WGA Economie Egalisatie/ risicoreserve

Binnenhavens

x

Economie

x

Afvalstoffenheffing Budgetoverheveling

x

Egalisatie reserve renteomslag

x

Egalisatie rioolbeheer Parkeren Risico's Heesch West Klimaat en Energie

Investeringsfonds duurzaamheid

x

Klimaatadaptatie

x

Ontwikkeling windpark

x

Volgvel

Ons kenmerk

4

Soort

Bestemmingsreserves

Maatschappelijke Integraal voorzieningen voorzieningen beleid

Openbare ruimte

Volledige beleidsvrijheid

x

Rust Roest

x

Verduurzaming gemeentelijk vastgoed

x x

Bodemsanering

x

Geluid

x

x

Deels beleidsvrij gekoppeld aan ontvangen subsidies voor ruimte voor ruimte regelingen en particuliere bijdragen

x

Beperkte beleidsvrijheid gekoppeld aan regionale gelden

x

Beperkte beleidsvrijheid gekoppeld aan regionale gelden

x

Beperkte beleidsvrijheid gekoppeld aan beleid kostenverhaal

x

Beperkte beleidsvrijheid gekoppeld aan beleid kostenverhaal

Groenfonds landelijk gebied

Sociaal

Integraal uitvoeringsprogramma (IUP)

x

Meekoppelkansen dijkversterking Maas

x

Beschermd wonen Kostenbeheersing sociaal domein

x

Dak- en thuisloosheid

Stadscentrum

Wonen & Mobiliteit

GALA & IZA

x

Opvang Vluchtelingen

x

Bestaanszekerheid

x

Wonen welzijn en zorg

x

Investeringsfonds Stadshart Oss

x

Walkwartier en omgeving

x

Beheerkosten starterslening Binnenstedelijke transformaties

x x

Bovenwijkse voorzieningen Maasveren

x

Mobiliteit

x

Omgevingswet

x

Schadewijk

x

Strategische aankopen

x

Verbetering fysieke kwaliteit leefomgeving Woonwagens

Toelichting

x

Lievekamp

Baggeren Haven

Beperkte beleidsvrijheid

x

Volgvel

Ons kenmerk

5

Reserves met een '‘gesloten systeem'’ Voor een aantal reserves geldt dat we overschotten of tekorten die bij de jaarrekening ontstaan verrekenen met een bijbehorende reserve. Deze werkwijze staat expliciet benoemd in de nota reserves bij de betreffende reserves. Dit gaat om de volgende reserves: -

Beschermd wonen

-

Opvang vluchtelingen

-

Integraal uitvoeringsprogramma (IUP)

-

Egalisatie rioolbeheer

-

Afvalstoffenheffing

-

Parkeren

Overzicht stortingen en onttrekkingen in het jaar 2025 In de bijlage geven we een overzicht weer met de stortingen en onttrekkingen in het jaar 2025 van de bestemmingsreserves. We hopen u hiermee voldoende geïnformeerd te hebben,

Met vriendelijke groeten,

N.H.F. Pruimboom Wethouder Financiën

Bijlage overzicht stortingen en onttrekkingen in het jaar 2025

Reserve Wonen welzijn en zorg Reserve Beschermd wonen Reserve kostenbeheersing sociaal domein Reserve GALA & IZA Reserve dak- en thuisloosheid Reserve Opvang Vluchtelingen Reserve Participatiebevordering Reserve integraal voorzieningen beleid Reserve Lievekamp Reserve Verduurzaming gemeentelijk vastgoed Reserve Rust Roest Reserve Integraal uitvoeringsprogram Reserve Baggeren Haven Reserve Egalisatie rioolbeheer Reserve Afvalstoffenheffing Reserve Groenfonds landelijk gebied Reserve Klimaatadaptatie Reserve Bodemsanering Reserve Ontwikkeling windpark Reserve Risicores. waarder. lening Wachtmeesters Reserve Energietransitie Reserve Binnenhavens Reserve Economie Reserve Walkwartier en omgeving Reserve Investeringsfonds Stadshart Oss Reserve Heesch West Reserve Mobiliteit Reserve Parkeren Reserve Maasveren Reserve Openbare verlichting Reserve Geluid Reserve Strategische aankopen Reserve Binnenstedelijke transformaties

Saldo 31-12-2024 61.049 30.612.405 0 900.000 1.572.503 25.710.675 1.941.770 1.653.107 1.500.000 2.347.932 122.900 9.797.239 1.121.669 926.205 1.863.340 1.882.417 890.000 396.452 47.744 800.000 1.167.713 0 638.413 2.578.906 4.489.610 2.512.700 18.831.055 1.517.998 262.500 -1 423.302 5.665.016 14.396.083

Resultaatbestemming

Rente

Storting

Onttrekking

Saldo 31-12-2025

0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0

0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1.090.263 0 0 0 0

0 5.608.992 2.100.000 0 0 5.888.428 0 201.151 0 0 0 95.400 0 0 0 509.150 500.000 0 560.469

-61.000 -11.900.000 -99.755 -102.000 -97.705 -4.375.000 -532.636 -343.907 0 -598.533 -23.398 -1.118.773 0 -153.819 -138.477 0 -240.584 -77.125 0

49 24.321.397 2.000.245 798.000 1.474.798 27.224.103 1.409.134 1.510.351 1.500.000 1.749.399 99.502 8.773.865 1.121.669 772.385 2.815.126 2.391.567 1.149.416 319.328 608.213

0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0

0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 376.300 0

0 0 7.556.000 300.000 0 0 0 8.470.000 1.015.074 0 0 0 0 5.000.000

-800.000 0 0 -142.499 -601.165 -75.000 0 -1.387.122 -81.670 -37.500 0 -408.302 -90.913 -753.311

0 1.167.713 7.556.000 795.914 1.977.741 4.414.610 2.512.700 25.913.933 2.451.402 225.000 -1 15.000 5.950.403 18.642.772

Volgvel

Ons kenmerk

7

Reserve Bovenwijkse voorzieningen Reserve Verbetering fysieke kwaliteit leefomgeving Reserve Omgevingswet Reserve Woonwagens Reserve Beheerkosten starterlening Reserve Meekoppelkansen dijkversterking Maas Versterken gemeentelijke dienstverlening kwetsbare groepen POK Reserve Schadewijk Reserve Egalisatie automatisering Reserve WGA Reserve WW-lasten Reserve Organisatieontwikkelingen Reserve Wachtgeld wethouders Reserve E-dienstverlening Reserve Adviezen fiscaal gebied Reserve Vennootschapsbelasting Reserve Egalisatie reserve renteomslag Reserve Budgetoverheveling

Saldo 31-12-2024 15.239.805

Resultaatbestemming

Rente

Storting

Onttrekking

0

0

1.595.505

-92.979

Saldo 31-12-2025 16.742.331

8.800.045 2.082.939 500.614 959.520

0 0 0 0

0 0 0 0

1.650.295 1.888.000 0 0

-1.349.645 -364.957 0 -208.136

9.100.695 3.605.982 500.614 751.384

2.160.215

0

426.240

400.000

-1.973.565

1.012.890

1.036.292 100.000 811.720 262.907 190.396 3.967.414 7.734 156.953 143.494 0 1.950.000 42.932

0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0

0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1.828.225

412.000 1.000.000 0 20.823 0 306.857 102.898 0 0 0 2.000.000 0

-456.605 -40.119 -171.980 -48.945 -190.396 -371.567 0 0 -70.000 0 0 -1.828.225

991.687 1.059.881 639.740 234.785 0 3.902.704 110.632 156.953 73.494 0 3.950.000 42.932

175.043.682

0

3.721.028

47.181.041

-31.407.314

194.538.438