RNOB Oplegnotitie Koersnotitie - Transitie landbouw op dreef pdf.PDF

Oplegnotitie bij de Koersnotitie ‘Transitie Landbouw op Dreef’ Voor

Portefeuillehoudersoverleg Duurzame Leefomgeving (Dulo)

Van

Bestuurlijke Kopgroep Transitie Landbouw

Datum

15-6-2022

Onderwerp

Oplegnotitie bij de Koersnotitie ‘Transitie Landbouw op Dreef’ voor de Regiodag op 7 juli 2022 Aan het poho DULO wordt voorgelegd om in te stemmen met de gezamenlijke procesafspraak dat: - De Koersnotitie ‘Transitie Landbouw op Dreef’ voor instemming wordt aangeboden aan de Colleges en Dagelijks besturen van de gemeente en waterschappen binnen de regio Noordoost-Brabant; - Dat de koersnotitie na deze instemming informerend wordt aangeboden aan de Gemeenteraden en Algemeen besturen van de gemeenten en waterschappen binnen de RNOB.

Voorstel

Beslispunt

Ter facilitering worden onderstaand de bouwstenen voor een voorstel aan colleges en Dagelijks Besturen en informatiebrief aan gemeenteraden en Algemeen Besturen aangeboden. Ter instemming

Status

Openbaar

Bouwstenen voor collegevoorstel/DB-voorstel en raadsinformatiebrief/AB-informatiebrief De koersnotitie is een leidraad en leidmotief voor de regio tot 2030. De Koersnotitie is in wezen een ‘vlucht naar voren’, een poging om als gemeenten en waterschappen in onze regio niet langer adhoc te reageren op wat op ons afkomt (en dat is veel) in de transitie van de landbouw maar om ons pro-actief te gaan opstellen, op basis van gedeelde ambities en op basis van wat we samen kunnen doen in plaats van ieder voor zich. Kortom, we willen regie pakken. Daarmee is de notitie een koers op hoofdlijnen die een handelingsperspectief biedt voor de betrokken overheden én agrarische ondernemers en andere direct betrokkenen. We trekken hierin samen op maar er blijft ruimte om lokaal andere keuzes te maken. De notitie dient mede als leidraad in de gebiedsgerichte aanpak.

1

De notitie sluit aan op het beleidskader en visie van de Provincie NoordBrabant, het Rijk en de Europese Unie. Met name het beleidskader Beleidskader Landbouw en Voedsel 2030 van de Provincie Noord-Brabant is een kader waar we ons als regio in kunnen vinden. De richting die het beleidskader geeft, wordt grotendeels gedeeld (zie bijlage 1 voor de reactie vanuit RNOB). Daarmee was het niet nodig ambities opnieuw uit te vinden maar kan volstaan worden met het onderschrijven van die ambities en daar een gezamenlijk handelingsperspectief op ontwikkelen. De koers is gericht op de gebiedsgerichte transitie van de landbouw en het voedselsysteem naar kringlooplandbouw. De transitie van de landbouw moet bijdragen aan een gezonder leefmilieu waarin de kwaliteit van bodem, lucht en water significant verbeteren. De transitie van de landbouw en daarmee het landelijk gebied is daarvoor urgent. Deze transitie biedt kansen om opgaven van de landbouw te verbinden met de opgaven Blauw (water opgave) en Groen (biodiversiteit en klimaat opgave) en Rood (stedelijke opgave).

Het handelingsperspectief is daarbij vooral gericht op een gebiedsgerichte benadering mét maatwerk, met een perspectief voor agrariërs die willen doorgaan (richting kringlooplandbouw), op basis van gebundelde kennis en capaciteit in de regio en bij gemeenten en waterschappen en met het inschakelen van de gehele ‘keten’ in het agrifood ecosysteem. In dat laatste ligt o.a. een rol voor de stichting AgriFood Capital. N.a.v. de brieven van ministers Van der Wal en Staghouwer van 10 juni jl. aan de Tweede Kamer over stikstofbeleid en agrarisch perspectief Kamerbrief stikstofbeleid en nationaal programma landelijk gebied en Kamerbrief over perspectief voor agrarische ondernemers ) willen wij zo snel mogelijk komen tot afspraken met de provincie Noord Brabant over een regieorganisatie en een propositie over de gebiedsgerichte aanpak. De provincies worden namelijk belangrijke uitvoerders van rijksbeleid in deze. Daarmee is niet gezegd dat de (gebiedsgerichte) doelstellingen van het Rijk op het gebied van stikstof worden onderschreven. Wat daarmee wel gezegd wordt is dat een integrale en gebiedsgerichte aanpak wordt onderschreven en een transitie richting een innovatieve en duurzame kringlooplandbouw met voldoende toekomst- en bestaansperspectief. De aanpak wordt nog gevolgd door een uitvoeringsagenda.

De aanpak is vertaald in een uitvoering op korte, middellange en lange termijn (naast de lopende activiteiten). Deze aanpak wordt nog vertaald in een praktische uitvoeringsagenda in de vorm van de reguliere RNOB werk- en jaarplan systematiek. Deze zullen regelmatig terugkomen in het regionaal overleg en ook in het college van B&W en gemeenteraad voor zover deze consequenties heeft voor gemeentelijke capaciteit en middelen waar de begroting niet in voorziet.

2

Kortere termijn • Rekening houden met en participeren op 30% (harde)sanering van veehouders. • Prioriteren van GGA’s waar vanuit Transitie Landbouw de capaciteit op wordt ingezet. • Ontwikkelen Routekaart. o Voldoende capaciteit en flexibiliteit om handhaving (bijv. mogelijk 850 pasmeldingen), mogelijke uitspraak beweiden en bemesten) en vergunningaanvragen (IOV) te realiseren. o Ontwikkelen van werkprocessen op basis van scenario’s voor de aankomende periode. • Regionale kaart ontwikkelen met inzicht in ‘Hoe ziet kringlooplandbouw eruit en wat kan waar?!’ • Ontwikkelen van regionaal Expertise- of Transitieteam Landbouw. • Ontwikkelen lobby en public affairs strategie. • Proactief in gesprek met agrarische ondernemers zoals bijv. het voeren van keukentafelgesprekken en inzet team ondersteuningsnetwerk. • Breder inzetten op onderzoek GGD Hart van Brabant en Louis Bolk Instituut. Middellange termijn • Inzet van een grondfonds. • Ontwikkelen meetnetwerken en gebruik maken van data t.b.v. inzicht. • Verbinding met innovatie in de keten en landbouw via AgriFood Capital. Langere termijn • Ontwikkelen van experimenteer- en innovatie ruimte voor veehouderij. • Realisatie van Agroparken. • Ontwikkelen van een instrumentenkoffer die in te zetten is bij de transitie Landbouw en GGA’s waar Transitie Landbouw dominant is.

De Koersnotitie wordt besproken met belanghebbenden De koersnotitie ‘Transitie landbouw op dreef’ wordt tijdens de nu lopende consultatietraject (afronding eerste week van juli) besproken met diverse belanghebbende in de regio. Het doel van de consultaties betreft: • Netwerk informeren over de koersnotitie ‘Transitie landbouw op dreef’ • Reacties ophalen en delen • Waar synergie mogelijk is, deze inventariseren en delen De volgende belanghebbenden worden geconsulteerd: • ZLTO • MRE

3

•

• • • •

Terrein beheerden organisaties, zoals; Brabants Landschap, Staatsbosbeheer, Brabantse Milieu Federatie, Natuurmonumenten en BPG Vereniging landelijk Brabant Provincie Noord-Brabant AgriFood Capital NPLG NOVI/ NOVEX de Peel

Dictum voor colleges en DB waterschappen: 1. Instemmen met deze koersnotitie die: • Voorziet in een gezamenlijk vertrekpunt en handelingsperspectief in de transitie van de landbouw en voedselketen. o Waarbij het gezamenlijke zit in het perspectief op de (een) kringlooplandbouw en het gezamenlijk verkennen wat dat is en wat dat vraagt en waar dat kan. o Waarbij het gezamenlijke ook zit in het mogelijk maken van handhaving en vergunningverlening op basis van huidige regelgeving. • Transitie van de landbouw breder ziet dan alleen een sanering en deze verbreedt naar een transitie richting een volhoudbare en perspectiefvolle landbouw en richting de andere partners in de ‘keten’. Én daarbij een integrale en gebiedsgerichte aanpak in het landelijk gebied voorstaat die gemeentegrensoverschrijdend kan zijn en, o Waarbij het gezamenlijke zit in de aanpak om vrijkomende gronden, opstallen en rechten niet alleen in te zetten voor het oplossen van de stikstofproblematiek maar ook voor het realiseren van flankerende doelen op het gebied van natuur, water etc. o Waarbij het gezamenlijke ook zit in het bundelen van kennis, capaciteit en middelen daar waar het gemeentelijke tekort schiet of samen meerwaarde is te halen en het ontwikkelen van benodigde instrumenten. 2. Deze koersnotitie ter informatie te sturen aan de gemeenteraad.

4