Reactiebrief IVN Oss over Uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie

Aan de leden van de gemeenteraad van Oss Postbus 5 5340 BA OSS Oss, 18 juni 2024 Onderwerp: Concept Uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie 2024-2028

Beste leden van de gemeenteraad van Oss Wij waarderen dat er nu een concept-uitvoeringsprogramma 2024-2028 ligt. Broodnodig vinden wij het ook, omdat wij constateren dat sinds de vaststelling door uw raad van de Routekaart Groen, Blauw en Natuur in 2017 weinig structurele voortgang valt te bespeuren. Wij kunnen namelijk in zijn algemeenheid uit dit programma – met een doorkijk naar 2030 en 2050 – nauwelijks afleiden dat hier sprake is van een “Speerpunt van beleid” volgens het coalitieakkoord “Samen Duurzaam Vooruit”. Ons commentaar betreft m.n. de doorontwikkeling van de zgn. groen-blauwe hoofdstructuren, annex biodiversiteit. Voorop stellen wij dat de natuur en biodiversiteit nog steeds een dalende tendens laat zien, ook in Oss. De laatste landelijke Voortgangsrapportage Natuur (2023) geeft in dat opzicht nog weinig reden tot optimisme. Herstel en een sterke integratie van natuur c.a. in nieuwe ontwikkelingen zal substantieel en met urgentie ter hand moeten worden genomen. Lange tijd zijn wij voor een doeltreffende aanpak van de groen-blauwe hoofdstructuren naar een robuust/biodivers ecosysteem voor de toekomst verwezen naar de komst van dit programma. Los van enkele, grotere initiatieven van Rijk, provincie en waterschap c.a.

(Meanderende Maas, Herperduin-Keent, verdroging Herperduin, Hertogswetering) wordt de aanpak wederom opgeschoven naar een nieuw te maken plan met de vermelding dat de uitvoering van grotere initiatieven naar “maatwerk voor de toekomst” worden verwezen. Of naar verder onderzoek en naar een “longlist” voor later. In het verlengde van de door uw raad vastgestelde Routekaart Groen, Blauw en Natuur (2017) en het Ambitiedocument Groen, Blauw en Natuur (2021) – NatuurNetwerkOss - is het logisch, mogelijk en noodzakelijk nu enkele uitvoeringsgerichte plannen ter hand te nemen. En wel voor de korte en middellange termijn. Deze projecten zijn door ons tijdens de inspraak nadrukkelijk aanbevolen. Robuuste verbindingen/complexen 2030 •

Verbinding Oss met de Maas langs het kanaal (herstelopgave)

In de lijn van de gewenste, ecologische verbinding van het stedelijk gebied van Oss met het buitengebied wordt deze groene lijn langs de Macharenseweg ter hoogte van het

bedrijventerrein Elzenburg, het Ossermeer, de Macharense bossen ter plekke van de voormalige waterwinning langs het Burgemeester Deelenkanaal verbonden met de Meanderende Maas. •

Natuurinclusieve/gebiedseigen biodiversiteit Duurzame Polder (opgave integratie)

In het verlengde van de doelstelling van een gebiedseigen biodiversiteit voor het buitengebied en een natuurinclusieve landbouw worden de uitgangspunten van de door IVN Oss aangedragen ´Bouwsteen voor Natuur voor de Duurzame Polder´ uitgewerkt in het Programma op basis van de Omgevingswet en het Bod voor het Westelijke Polder. •

Droge en natte verbinding Oss-West (integratie)

Het ligt sterk voor de hand met de ontwikkeling van Oss-West de beoogde verbindingen vanuit het zuiden met de polder, Hertogswetering en verder te “organiseren” (integreren), qua ruimte, inrichting en bekostiging. Zeker nu uitgegaan wordt van een sterke concentratie van de bebouwing op Amsteleind. Op zichzelf maar ook uit een oogpunt van compensatie. Wij vinden het geen goede zaak beide verbindingen steeds op papier te laten bestaan en naar een onduidelijke toekomst op te schuiven, nu een en ander 1 op 1 met de exploitatie, c.q. het Groenfonds, kan worden geregeld. Diversen De genoemde Routekaart en Ambitiedocument bevatten een scala aan grotere, middelgrote en kleinere projecten. Het verdient sterke aanbeveling een document naar dit onderscheid te maken, van onderzoek-, uitvoerings-, beheer- en monitoringsprojecten. Aan de hand van de planning kan alsdan jaarlijks een voortgangsrapportage worden gemaakt, al dan niet aangehaakt aan dit uitvoeringsprogramma. Enerzijds om het natuurherstel te volgen, anderzijds om op tussentijdse ontwikkelingen en inzichten te anticiperen. Enkele voorbeelden: •

Realisatie insectenlinten c.a.

Voor bijna alle deelgebieden van het NatuurNetwerkOss worden projecten en suggesties gedaan voor insectenlinten (m.n. bijen) en projecten á la Vogelvlucht Lithoijen. Het kleinschalig natuurnetwerk kan sterk worden verbeterd met natuurvriendelijke oevers, insectenbermen en kruidenrijke- en bloemrijke (randen van) weiden, akkers binnen aanpalende gebieden. •

Omvormen agrarische gronden ten zuiden van Herperduin (Ganzenven)

In het kader van de aanpak van verdroging Herperduin zou deze omvorming kunnen bijdragen aan de verbetering van de natuur (waterbuffering en optimaal beheer) en het voorkomen van wateroverlast. •

Optimaliseren beheer verpachting gemeentelijke eigendommen.

De verpachting van gemeentelijk eigendom zou allengs geoptimaliseerd kunnen worden, van gangbaar naar natuurinclusief zonder bestrijdingsmiddelen, zonder kunstmest etc..

Tot slot Op zich kunnen wij graag instemmen met de gedachte van ontwikkeling van een ‘Groene Maatlat’ voor Oss op te stellen voor de nieuwe ontwikkelingslocaties (en later als toetsingskader voor bestaande gebieden). Genoemd worden Oss-West/Amsteleind, Ravenstein e.d.. Gezien de lopende ontwikkeling van deze gebieden en de ontwikkeling van de maatlat gaan wij er graag van uit dat deze toetsing tijdig plaatsvindt, zo nodig aan de hand van nu beschikbare informatie. Nogmaals bieden wij aan om bij de ontwikkeling van de maatlat betrokken te worden. Hoogachtend, Geert Versteijlen, voorzitter IVN Oss