Rapportage positioneringsonderzoek De Lievekamp integraal definitief pdf.PDF

Locatieverkenning en huisvestingsscenario’s

5.2.1.1

Locatie Raadhuislaan In eerder uitgevoerde onderzoeken zijn (ver)nieuwbouwmogelijkheden voor De Lievekamp op de huidige locatie aan de Raadhuislaan onderzocht. Het inhoudelijk/artistieke profiel en het bijbehorende functioneel-ruimtelijk programma van eisen vraagt om fundamentele wijzigingen in de huisvesting. De leeftijd en technische staat van het huidige complex (zie inleiding) alsmede de stedenbouwkundige visie van de gemeente op de Raadhuislaan, leiden tot het inzicht dat alleen nieuwbouw zal beantwoorden aan de ambities van De Lievekamp. In eerste instantie zijn diverse (ver)nieuwbouwvarianten de revue gepasseerd; in het verlengde van het eerdergenoemde BBN-onderzoek van 2017. Op basis van de actuele inzichten concluderen wij dat verbouwoplossing zullen leiden tot suboptimale oplossingen. De belangrijkste argumenten daarvoor zijn:  Gewenste functionaliteit: Er moet een nieuwe, grotere Grote Zaal worden gerealiseerd. Er is behoefte aan grotere multifunctionele ruimten nabij de zalen, die op dit moment niet voorhanden zijn. De Kleine Zaal zou op zichzelf behouden kunnen worden, maar gezien de stevige ingrepen om de gewenste multifunctionaliteit te realiseren en de centrale ligging in het complex, ligt dit niet voor de hand.  Staat en aard van het complex: een deel van het gebouw is verouderd.

Het kostenniveau van verbouw ligt hier niet substantieel lager dan dat van nieuwbouw. De indelingen van de Bibliotheek en Muzelinck sluiten slecht aan bij het functioneel-ruimtelijk programma.  Lappendeken: het complex is een lappendeken van bouwdelen. Om de (publieks)logistiek op orde te krijgen, zijn zware ingrepen nodig, waarbij een optimale huisvestingssituatie niet kan worden gegarandeerd.  Stedenbouw en architectuur: Het gebouw ‘knelt’ in de situatie. Door de vele verbouwingen in het verleden met elk een eigen stijl, is de (architectonische) samenhang verdwenen. Zie ook bijlage 2. Een samenhangend gevelontwerp is zeer wenselijk.

Positioneringsonderzoek van theater naar kunst- en cultuurcluster De Lievekamp Oss

27

In eerste instantie zijn de volgende nieuwbouwscenario’s verkend:  Raadshuislaan: gefaseerde aanpak met een tijdelijke grote zaal op de huidige plek van de bibliotheek. In dit scenario wordt eerst de bibliotheek gesloopt (1) en vervolgens een tijdelijke grote zaal gerealiseerd en in gebruik genomen (2). Daarna wordt een definitieve grote zaal gebouwd en in gebruik genomen (3). De tijdelijke zaal wordt weer gesloopt (4) en de rest van het programma wordt gerealiseerd (5). Nadelen van dit scenario zijn: o de relatief hoge investeringskosten voor een tijdelijke grote zaal; o minder mogelijkheden voor de ontwikkeling van optimale plattegronden doordat rekening moet worden gehouden met een doorlopende exploitatie tijdens de gefaseerde realisatie; o een suboptimale tijdelijke situatie gedurende een aantal jaren, waarbij concessies moeten worden gedaan aan de programmering en publieksbeleving.  Raadshuislaan: volledige sloop en nieuwbouw. Nadelen van dit scenario zijn: o sluiting van De Lievekamp gedurende de uitvoeringswerkzaamheden; o of het tijdelijk elders huisvesten van De Lievekamp of een deel van haar activiteiten. Dit leidt tot een suboptimale tijdelijke situatie gedurende een aantal jaren, waarbij concessies moeten worden gedaan aan de programmering en publieksbeleving.  Raadhuislaan: gefaseerde aanpak met permanente grote zaal op de huidige plek van de bibliotheek.

Zie uitwerking in de volgende paragraaf.  Raadhuislaan: betrekken naastgelegen locatie Raadhuislaan 4 bij de ontwikkeling, waardoor volledige nieuwbouw in één bouwstroom kan worden gerealiseerd. Zie uitwerking in de volgende paragraaf. Vanwege de nadelige effecten sluiten de eerste twee scenario’s niet goed aan op de nieuwe positionering. Deze zijn daarom niet nader onderzocht. 5.2.1.2

Uitgewerkte huisvestingsscenario’s locatie Raadhuislaan De stedenbouwkundige van de gemeente Oss heeft een analyse en een nadere verkenning van de scenario’s aan de Raadhuislaan opgesteld. Het resultaat hiervan treft u aan in bijlage 2. De verkende scenario’s zijn: 1. Nieuwbouw op de huidige locatie aan de Raadhuislaan met grote zaal op de huidige plek van de bibliotheek. 2. Nieuwbouw op de huidige en de naastgelegen locatie (nr. 4) aan de Raadhuislaan. Uit de verkenning blijkt dat beide scenario’s goede mogelijkheden bieden voor de realisatie van het programma van eisen en een goede stedenbouwkundige inpassing. Mogelijk zijn extra parkeerplaatsen nodig. Voordeel van het tweede scenario is de mogelijkheid om de nieuwbouw in één bouwstroom te realiseren. Tijdens de bouw kan het huidige theater blijven functioneren. Daarenboven geeft het tweede scenario ruimte voor aanvullende ontwikkelingen (bijvoorbeeld woningbouw/ werken als kostendrager).

Positioneringsonderzoek van theater naar kunst- en cultuurcluster De Lievekamp Oss

28

Tot slot is er ruimte om verdergaande integratie op te zoeken (bijvoorbeeld tussen theater en woningbouw). Uitgangspunt voor dit gebied is een stedelijke mix van functies (cultuur, wonen, werken etc.). Een belangrijk voordeel van dit scenario is dat dit een echte gebiedsontwikkeling en transformatie van de Raadhuislaan op gang brengt. De meerwaarde, kansen, kwaliteiten en mogelijkheden van een integrale ontwikkeling zijn veel hoger dan bij individuele ontwikkelingen. Een integrale ontwikkeling past uitstekend bij een stedelijk gemengd gebied. 5.2.1.3

Centrumlocatie Naast de huidige locatie aan de Raadhuislaan zijn drie locaties in het centrum verkend:  locatie Burgwal/Oostwal;  locatie Eikenboomgaard/Oostwal;  locatie Terwaenen/Eikenboomgaardplein. De eerste twee locaties blijken niet echt geschikt te zijn voor een theater met het gegeven programma van eisen. Bovendien zouden veel eigendommen van verschillende eigenaren verworven moeten worden. Ontwikkeling op deze locaties is derhalve niet kansrijk. De verwerving van de locatie Terwaenen/Eikenboomgaard is minder complex omdat er minder eigenaren bij betrokken zijn dan bij de andere locaties, maar het is nog steeds een lastige opgave. Ruimtelijk gezien ligt deze locatie gunstig, aan belangrijke toegangen van het centrum en direct aan het plein.

Positioneringsonderzoek van theater naar kunst- en cultuurcluster De Lievekamp Oss

29

6

Samenvatting en conclusies

6.1

Dominante ontwikkelingen ten aanzien van huisvestingssituatie De gemeente Oss heeft in het kader van de herhuisvesting van De Lievekamp een onderzoek doen plaatsvinden naar de toekomstige positionering van De Lievekamp, als onderlegger voor een nieuw huisvestingsprogramma. Er zijn twee dominante ontwikkelingen die de toekomstige huisvestingssituatie beïnvloeden: 1. Artistiek/beleidsmatige ontwikkeling Theater De Lievekamp Theater De Lievekamp ontwikkelt zich de laatste jaren van een traditionele schouwburg in de richting van een podium voor de gehele stad. Het theater heeft in 2017 met het project ‘Theater van de Stad’ ingezet op beleid, waarbij óók rekening wordt gehouden met de kwetsbaarste personen en groepen uit de Osse samenleving. Door hen een plek te geven op het podium zélf of uit te nodigen om de soms te hoge drempel van het theater over te stappen en te genieten van een betekenisvol moment in de theaterzaal, is speciaal met en voor hen programma-aanbod ontwikkeld en gecreëerd. Deze nieuwe oriëntering als ‘Theater van de Stad’ en de uitbouw daarvan vraagt om een nieuwe visie op huisvesting. Het traditionele ‘huis’ voldoet niet meer aan de kwalitatieve koerswijziging van het theater. 2. Knellende huisvesting Het gebouw – 50 jaar oud – is steeds meer een beperking.

Niet alleen de staat van het groot onderhoud baart zorgen, ook routing en het comfort ín het gebouw is – ondanks inzet van eigen middelen – steeds meer gedateerd. Bijkomend artistiek-inhoudelijk feit is, dat vanwege de huidige toneelgrootte en de hoogte van de toneeltoren steeds meer producties Oss zullen gaan mijden. Dit alles samen maakt dat De Lievekamp de komende jaren steeds meer op achterstand zal komen te staan. Met een groeiend aantal bezoekers, sluitende exploitatie, stevige reserves en voldoende liquiditeit staat De Lievekamp nu nog in haar kracht, maar ingrijpende verbouw of nieuwbouw is nodig om niet te overbruggen achterstand te vermijden. Met de verhuizing van de Bibliotheek komt ruimte vrij naast het theater. Daarmee ontstaat opnieuw momentum om met de gemeente Oss in gesprek te gaan over de toekomst van Theater De Lievekamp.

6.2

Onderzoek In het onderhavige onderzoek wordt de positionering van De Lievekamp nader verkend en beschreven, ook in relatie tot stedelijke culturele partners. In de slotparagrafen leidt deze toekomstvisie tot een programma voor de nieuwe huisvesting.

6.2.1

Theater van de Stad is leidend principe Wij constateren dat de koers die is ingezet richting Theater van de Stad wordt gewenst en gedragen door de gemeente Oss en culturele en maatschappelijke partners.

Positioneringsonderzoek van theater naar kunst- en cultuurcluster De Lievekamp Oss

30

De Lievekamp staat nu nog aan het begin van deze ontwikkeling en zowel de omgeving, als De Lievekamp zelf ziet –met inbegrip van de huidige kwaliteitsprogrammering- veel kansen voor verdere extrapolatie van dit profiel. Deze beweging wordt ook ondersteund door ontwikkelingen elders in den lande, waar theaters ook steeds meer kiezen voor een breed profiel, dat niet alleen de ‘traditionele’ bezoeker bedient, maar nadrukkelijk op zoek gaat naar verbreding van de doelgroepen en dus ook het aanbod (nieuwe product-markt combinaties). Dat leidt tevens tot een nieuwe vorm van programmeren, die aansluit bij de doelgroep en vanuit verschillende culturele domeinen (educatie, participatie, presentatie) haar inspiratie vindt. Theater van de Stad is het leidend principe voor de toekomstige positionering. De Lievekamp ontwikkelt zich van theater naar een Kunst- en Cultuurcluster. Dat is een huis en een organisatie waarin de volle breedte (de keten) en diepte (doelgroepen en programma’s) van het culturele spectrum wordt bediend. Een cultureel en maatschappelijk relevante voorziening. Het gebouw wordt zoveel mogelijk (integraal) benut, er is een optimale openstelling, veel inzet op benadering van nieuwe publieksgroepen en werken in een combinatie van vrijwilligers en een professionele staf. 6.2.2

Samenwerking met culturele partners Wij adviseren de gezamenlijke huisvesting van de kernorganisatie en de publieksruimtes van Muzelinck in het (vernieuwde) complex van De Lievekamp te continueren en te werken aan een samenwerkingsvorm, die de bovenstaande samenhang tussen de domeinen presentatie, educatie en participatie optimaal waarborgt. Mede in dat licht kan de herpositionering van Muzelinck gestalte krijgen. De natuurlijke partners wonen immers al bij elkaar. Daaruit kan inhoudelijke en organisatorische synergie ontstaan. Wij adviseren tevens om de kans tot intensieve samenwerking met Cultuurpodium Groene Engel aan te pakken en partijen in een niet vrijblijvend samenwerkingsverband bij elkaar te brengen. Beide directies hebben de intentie uitgesproken om in seizoen ‘20- ‘21 daarvan serieus werk te maken. De positie en profilering van de podiumkunsten in Oss zou daarmee een belangrijke stap voorwaarts kunnen zetten en de continuïteit van de organisaties kan worden gewaarborgd.

6.2.3

Positionering De Lievekamp moet een herkenbare positie innemen in het geheel van maatschappelijk culturele diensten. Samengevat komen wij tot de volgende positionering:  Positie ten opzichte van andere dienstverleners in de stad: De Lievekamp zoekt samenwerking en verbinding met instellingen uit het maatschappelijk middenveld om het publiek in de breedte zo goed mogelijk te bedienen in het kader van het profiel ‘Theater van de Stad’. De Lievekamp profileert zich hierin als ‘cultuuraanbieder’.  Positie ten opzichte van andere culturele instellingen in de stad: Samenwerking en afstemming (inhoudelijk en organisatorisch) tussen de andere culturele instellingen, met name op het terrein van de

Positioneringsonderzoek van theater naar kunst- en cultuurcluster De Lievekamp Oss

31



6.2.4

podiumkunsten is wenselijk en noodzakelijk, zowel voor het aanbod aan de burgers, als voor een gezonde bedrijfsvoering van alle instellingen. De Lievekamp kan daarin een voortrekkersrol vervullen, als grootste en meest gefaciliteerde aanbieder. Positie ten opzichte van andere theaters in Oss en de regio: De Lievekamp positioneert zich – binnen de scope van de collega instellingen in de regio – het meest duidelijk als ‘kunst- en cultuurcluster’ met ‘Theater van de Stad’ als leidend principe.

Huisvesting Het gebouw moet De Lievekamp in staat stellen om deze regiofunctie te blijven vervullen en de producties van de toekomst kunnen faciliteren. Om aan de regionale vraag naar de breedte van het landelijk aanbod te kunnen blijven voldoen, is een upgrading van de kwaliteit en de kwantiteit (aantal stoelen) van de grote zaal van belang. Grote en middelgrote producties ‘reizen’ steeds minder en kiezen díe theaters, waarin kwaliteit van de performance en rendabiliteit het meest gewaarborgd zijn. Bovendien ontwikkelt de aard van de producties zich, zowel inhoudelijk (multidisciplinair) als technisch. Het veranderende programmatisch aanbod en een moderne theaterbeleving stellen nieuwe eisen aan het gebouw. Het gebouw zoals dat in de loop der tijd is ontstaan, beantwoordt onvoldoende aan deze eisen. Met het brede profiel ‘Theater van de Stad’ is een accommodatie noodzakelijk, die meer is dan de culturele uiting zelf. Dat geldt zowel voor de verbreding naar participatie en educatie, als voor de ‘verblijfsbelevenis’ waar hospitality en horeca een niet meer weg te denken betekenis hebben. Ook voor de zakelijke markt moet het gebouw en haar organisatie dé plek in Oss en omstreken zijn, waar men gebruik van wil maken. Ook daarvoor een is upgrading van kwaliteit en kwantiteit van het gebouw noodzakelijk.

Het artistiek-inhoudelijke profiel is vertaald naar een gewenst huisvestingsprogramma. Samengevat:  een nieuwe grote zaal met een publiekscapaciteit van 800 stoelen;  een multifunctionele vlakke vloerzaal met een inschuifbare tribune (300 stoelen), waarin tevens activiteiten met staand publiek (maximaal 600 bezoekers) kunnen worden geprogrammeerd;  een nieuwe vestzakzaal met 80-100 stoelen;  multifunctionele zalen voor o.a. amateurkunst, vergaderen en congressen;  drie specifieke beeldende ateliers voor amateurkunst;  foyers bij de zalen en een dagelijkse horecavoorziening;  kantoren en ondersteunende, facilitaire ruimten bij de bovenstaande functies. Het totale ruimteprogramma is in deze fase geraamd op ca. 10.000 m2 bruto vloeroppervlakte. Het inhoudelijk/artistieke profiel en het bijbehorende functioneel-ruimtelijk programma van eisen vraagt om fundamentele wijzigingen in de huisvesting.

Positioneringsonderzoek van theater naar kunst- en cultuurcluster De Lievekamp Oss

32

De leeftijd en staat van het huidige complex en de stedenbouwkundige visie van de gemeente op de Raadhuislaan, leiden tot het inzicht dat alleen nieuwbouw zal beantwoorden aan de positionering van De Lievekamp. Hiervoor zijn verschillende scenario’s verkend, zowel aan de Raadhuislaan als in het stadscentrum. Meest kansrijk zijn: 1. Nieuwbouw op de huidige locatie aan de Raadhuislaan met grote zaal op de huidige plek van de bibliotheek. 2. Nieuwbouw op een combinatie van de huidige en de naastgelegen locatie (nr. 4) aan de Raadhuislaan. 6.2.5

Tot slot Dit positioneringsonderzoek beschrijft de ontwikkeling van De Lievekamp in relatie tot haar omgeving. Het benadrukt ook de noodzaak en urgentie voor vernieuwing van de huisvesting. Het aanstaande vertrek van de Bibliotheek en de mogelijkheid om het daarnaast gelegen perceel Raadshuislaan 4 bij de planontwikkeling te betrekken, bieden uitstekende kansen voor verwezenlijking van de visie en ambities van De Lievekamp. Dit rapport biedt een basis voor verdere planvorming ten aanzien van de organisatie, de huisvesting en de businessplanning van De Lievekamp.

Positioneringsonderzoek van theater naar kunst- en cultuurcluster De Lievekamp Oss

33

Bijlagen

b1 Ruimtestaat huisvestingsbehoefte b2 Huisvestingsscenario’s Kunst- en Cultuurcluster De Lievekamp

Bijlagen bij Positioneringsonderzoek van theater naar kunst- en cultuurcluster De Lievekamp Oss

Bijlage 1

Ruimtestaat huisvestingsbehoefte

Ruimtestaat huisvestingsbehoefte Kunst- en cultuurcluster De Lievekamp Versie 26 juni 2020

Ruimte- Ruimte omschrijving nummer

Aantal Opp. NO per Opp. NO sub- Opp. NO ruimten ruimte [m2] totaal [m2] totaal [m2]

A A01 A01a A01b A01c A02 A02a A02b A02c A02d A02e A02f A02g A02h A02i A02j A03 A04 A05 A06 A07 A08

Grote zaal (podium) Zaal, balkon en voortoneel zaal balkon zaalbrug Toneel speelvlak afstopping zijtrekken zijtoneel voortoneel achtertoneel zijbruggen boven zijtoneel achterbrug boven achtertoneel portaalbrug boven toneel Orkestbak Lichtcabine/projectieruimte Geluidsregie Rollenzolder Machineruimte trekken Dimmerruimte/versterkerruimte Stoelenberging zaal

B B01 B01a B01b B01c B01d B02 B02a B02b B03 B04 B05 B06 B07

Multifunctionele zaal (vlakke vloer) Vlakke vloerzaal podium tribune 4 bruggen in de breedte 2 zijbruggen Omloop om toneelzijde zijomloop achteromloop Nissen achterbarren Dimmerruimte Projectie- en regiecabine Berging bij zaal Berging mobiele barren, horecaopslag, emballage

C C01 C01a C01b C02 C03 C04

Vestzakzaal Zaal incl. regie tribune Toneel Dimmerruimte Projectie- en regiecabine Berging Vestzakzaal

1 1 1

4 16 20

4 16 20

D D01 D02 D03 D04 D05 D06 D07 D08 D09 D10 D11 D12 D13 D14 D15 D16

Kleedkamers c.a. Artiestenfoyer Toiletten artiestenfoyer Kleedkamers 1 persoons Toiletten kleedkamers 1 persoons Douches kleedkamers 1 persoons Kleedkamers 2 persoons Toiletten kleedkamers 2 persoons Douches kleedkamers 2 persoons Kleedkamers vierpersoons Kleedkamers tienpersoons Kleedkamers twintigpersoons Toiletten kleedkamers 4, 10, 20 persoons (M/V) Douches kleedkamers 4, 10, 20 persoons (M/V) Miva artiesten Wasruimte Opslag kleedkisten

100 2 12 2 2 12 2 2 16 20 30 2 2 4 10 0

386 100 4 24 4 4 24 4 4 64 40 60 16 24 4 10 0

1,50

1 2 2 2 2 2 2 2 4 2 2 8 12 1 1 1

E E01 E02 E03 E04 E05 E06 E07

Backstage ruimten Werkplaats techniek Decoropslag Vleugelberging Kantoor techniek Laad- en losruimte + perron grote zaal Laad- en losruimte + perron vestzakzaal Laad- en losruimte + perron mf zaal

60 40 12 20 117 32 117

386 60 40 0 20 117 32 117

1,50

1 1 0 1 1 1 1

F F01 F02 F03 F04 F05 F06 F07

Publieksvoorzieningen Entree Foyers ntb Receptie, kassakantoor, administratie Garderobe bewaakt Keuken, drankopslag, emballage, kleedkamers, etc Toiletten m/v Toiletten IT/gn

1,50

35 88 217 2,5 5

1610 50 1100 35 88 217 110 10

G G01 G02 G03 G04

Café Publieksvloer en bar Bereidings- en spoelkeuken Koel- en vriescellen Magazijnen, emballage

412 302 60 20 30

1,50

H H01 H02 H03 H04 H05 H06 H07 H08 H09

Kantoren c.a. Werkplekken Werkkamers Kleedkamer serviceteam Vergaderruimten Pauzeruimte personeel Archiefruimte Berging kantoorbenodigdheden Reproruimte Sanitair personeel

220

1,50

I I01 I02 I03 I04 I05 I06 I07 I08 I09 I10

Multifunctionele studio's en ateliers Algemeen Popoefenruimten Multifunctionele zaal A Multifunctionele zaal B Bergingen mf zalen Atelier smeden Atelier keramiek Atelier tekenen Bergingen ateliers Ovenruimte keramiek

J J01 J02 J03

Facilitaire ruimten Containerberging Diverse bergingen Diverse schoonmaakkasten/-magazijnen TOTAAL

K K01 K02 K03 K04 K05 K06 K07 K08 K09 K10

Gebouwgebonden buitenvoorzieningen Rookterras personeel en artiesten Rookterras bezoekers Berging afvalcontainers Opstelplaats oplegger artiesten (Brom-)fietsenstalling personeel (Brom-)fietsenstalling bezoekers Parkeerplaatsen personeel Parkeerplaatsen bezoekers Parkeerplaatsen artiesten Parkeerplaatsen MIVA

1588 640

factor BVO/NO

1 1 1 2 1 1 2 2 2 1 1 2 1 1 1 1

640

2 2 1

55 8 40

20 p.m. p.m. 110 16 40

1

375

596 375

86

86

1,50

Opp. BVO Afmetingen totaal [m2] l b 2.382

800 stoelen

Niveau -1/1/2/3 (verdieping) 476

894

0

0

263

0

579

579

0

1.449

966

618

0

0

330

0

1.898

180

180

0

10.137

5.626

4.511

1 762

196 112 28 112 56 168 0 0 0 90 20

Niveau 0 (mv / mv+1m) 1.906

460 180 0 762

Toelichting h

14 14 14 14 2 6

13 à 14 0,8 m2 per stoel 225 stoelen 18,0 in vrije ruimte zaal 26 inclusief rollenzolder vanaf toneel gemeten 14,0 4,0 1,0 4,0 28,0 28,0 inclusief bereikbare opslag en omloop niet bouwkundig niet bouwkundig niet bouwkundig ook in zaaloppervlak meegenomen ook in zaaloppervlak meegenomen niet bouwkundig, wel in volume A02 situeren in het verlengde van de 70 trekken i.v.m orkestbak

1,50

894 25 12 13

15,0 15,0 15,0

9,5

300 stoelen, max. ca. 600 staanplaatsen inc 2,5 m brughoogte. 7 m vrije hoogte hefpodium 15x8 m2 niet bouwkundig niet bouwkundig

2 1 2 1 1 1 1

48 38 2,5 4 16 80 30

12 2

175 135

1 1 1 44 2

2,6 2,6

beide zijden uit het zicht afgewerkt

inclusief goederenheffer onderdeel zaalvolume 1,50

263 15 7,5 7,5

67,5 67,5

1

2,0 19,0

5 4 16 80 30

80-100 stoelen vlakke vloer 8 rijen van 12, 2 zijpaden, inschuiftribune 5 vrije hoogte, geen omloop gerekend!

9,0 9,0 9,0

579

Voor de drie zalen voorzien van daglicht

wasmachine en droger in verkeersruimte 579 ≥4

incl. lampen, filters, etc. alleen tijdelijk op achtertoneel (zie A02f)

26

4,5

≥4,4

inclusief platform, 4,4 meter vrije hoogte

26

4,5

≥4,4

inclusief platform, 4,4 meter vrije hoogte

2.415 1100 personen; incl. horecauitgifte 1100 jassen ntb adhv aantal foyers

618 incl. horecauitgifte kleine en grote kaart

330

1x10 personen=20m2, 2x4 personen=2x8m2 wens, incl. terras

1 2 2 4 6 1 1 1 3 1

20 50 150 100 20 70 100 90 15 20

1

20

1265 20 100 300 400 120 70 100 90 45 20

1,50

120 20 80 20

1,50

6758

1.898

scholen, ensemble, breakout, dans, etc. scholen, ensemble, breakout, dans, etc. naast elke mf zaal onderwijs, cursussen en amateurkunst cursussen en amateurkunst cursussen en amateurkunst naast elk atelier naast atelier keramiek

p.m.

1

Bijlage 2

Huisvestingsscenario’s Kunst- en Cultuurcluster De Lievekamp

Kunst- en Cultuurcluster de Lievekamp Huisvestingsscenario’s Kunst- en Cultuurcluster de Lievekamp Onderdeel van rapportage Positionering De Lievekamp Oss 10 september 2020 Astrid Kepers Gemeente Oss

Korte historie cultuurcluster Lievekamp De Lievekamp is een waardevolle voorziening voor Oss. Het theater speelt een cruciale rol in het culturele aanbod in de stad en in de regio. De Lievekamp opende zijn deuren in 1968 en vormde toen samen met de bibliotheek en de vrije akademie een sociaal cultureel centrum. Het complex is sindsdien enkele malen verbouwd en uitgebreid. Poppentheater Marag kreeg een plek, de bibliotheek werd uitgebreid evenals de Muzelinck, centrum voor de kunsten. Ook het theater is uitgebreid, onder andere met een kleine zaal, foyers en entreeruimte.

Muzelinck

De vele uitbreidingen en verbouwingen hebben hun sporen achtergelaten, elk met een eigen stijl en vormgeving. Het huidige complex is een mix van veel verschillende bouwstijlen en vormt geen samenhangend gebouw. Ook is het gebouw steeds dichter bij de Raadhuislaan komen te staan. Er is nauwelijks pleinruimte meer over voor het gebouw. De fietsenstalling voor de bibliotheek neemt bovendien een groot deel in beslag.

Lievekamp Bibliotheek

Huidige situatie Alle drie de functies zitten in een verouderd pand. De ruimtes sluiten onvoldoende aan bij de huidige behoeftes, functies en bijbehorend ruimtebeslag. Voor de Lievekamp geldt specifiek dat het toneel in de grote zaal te smal is, dat er maar 1 in plaats van 2 zijtonelen zijn en dat de toneeltoren te laag is. Er zijn te weinig zitplaatsen in de zalen en de beenruimte is te beperkt. In het verleden hebben diverse aanpassingen en verbouwingen plaatsgevonden, met name bij de entree, ontvangstruimtes en café.

Huidige situatie

Toekomst cultuurcluster “Lievekamp 2” De Bibliotheek gaat binnen afzienbare tijd verhuizen naar het Walkwartier in het centrum om daar onderdeel uit te maken van het Uithuis. De verschillende functies die nu ondergebracht zijn in één Muzelinck spreiden zich uit over de stad. Met name de popoefenruimtes en ateliers zullen op deze locatie doorgaan. In opdracht van de gemeente Oss is een positioneringsonderzoek opgesteld over de toekomst van de Lievekamp. Daarbij is goed gekeken naar de Osse situatie en naar de positie en kansen in de regio. Het theater heeft immers een regionale uitstraling en publiek. In het positioneringsonderzoek is een programma van eisen opgenomen. In de voorliggende studie is gekeken naar de ruimtelijke vertaling hiervan. Programma van eisen cultuurcluster “Lievekamp 2” Hiernaast is de footprint weergegeven van het programma van eisen voor de Lievekamp 2. Dit geeft schematisch het ruimtebeslag weer op de begane grond. Ook op andere verdiepingen liggen ruimtes. Voor de inpassingsstudie is in dit geval met name de footprint relevant, de ligging van de toneeltoren (vanwege de hoogte), de entree, het laden en lossen en de horeca. Er is bij de footprint uitgegaan van functies die persé op de begane grond moeten liggen. Alle andere functies liggen op een andere verdieping. Het totale oppervlak van de footprint is 5626 m2 BVO.

Uitgangspunt daarbij is dat de Vestzakzaal op de verdieping ligt. Als deze ook op de begane grond ligt, wordt de footprint 5889 m2 BVO.

Grote zaal 35m x 32m

28

14

NB: Inclusief omloop

Foyer, café, backstage, etc. Backstageruimten, receptie, garderobe, entree, bergingen, keuken, koeling, toiletten etc. 2826 m2 (inclusief inpandig laden en lossen)

Multifunctionele zaal 27m x 19m

10,5

NB: Inclusief omloop en maatregelen geluid (doos in doos)

Inpandige laad- en losruimte (la/lo) 4,5m x 26m NB per zaal 1 benodigd!

Totale oppervlakte gebouw bedraagt 10.137m2 BVO

2

Footprint 5800 m2

Footprint 5626 m2

1 Locatie Raadhuislaan Analyse locatie Raadhuislaan (footprint) De footprint van de huidige Lievekamp en Muzelinck is samen ongeveer 4000 m2. De huidige bibliotheek heeft een footprint van ongeveer 1800 m2. De totale footprint is op dit moment 5800 m2. In bovenstaande luchtfoto is duidelijk te zien dat het gebouw “knelt” in de situatie. Er is nauwelijks groene ruimte rondom het gebouw en het staat dicht op de wegen rondom. Laden en lossen gebeurt in de openbare ruimte (en blokkeert dan het verkeer op de parkeerplaats). Het gebouw staat dicht op de Raadhuislaan. Dat geeft een benauwde en opgepropte uitstraling aan het theater. Er is nauwelijks pleinruimte voor het gebouw. Als je de entree uitloopt sta je al bijna op de parallelweg.

Analyse locatie Raadhuislaan (massa) Behalve de footprint is ook de totale bouwhoogte van belang om mee te nemen. De locatie aan de Raadhuislaan kan een stedelijke bouwhoogte aan. Aan de zuidzijde van de Raadhuislaan staan losstaande gebouwen in het groen. Door deze situering kan de bouwhoogte forser zijn. Het stapelen van programma op deze plek past ruimtelijk in de omgeving. Bij de footprint van 5626 m2 zal de Vestzakzaal op de verdieping gerealiseerd worden en leiden tot een hogere verdiepingshoogte dan nu het geval is. De hoogte van de toneeltoren van 28m is ook hoger dan nu het geval is. Maar dit is ruimtelijk inpasbaar op deze locatie.

In bovenstaande studie is te zien wat het effect is van een footprint van 5626 m2. Deze footprint is maar een fractie kleiner dan de huidige footprint. Daarbij is uitgegaan van een ideale situatie. Alle ruimtes passen dan naadloos in elkaar en vormen een rechthoek. Als een architect een gebouw gaat ontwerpen, is het maar de vraag of dit daadwerkelijk zo efficient gemaakt kan worden. In de praktijk zal het gebouw niet zo compact gemaakt kunnen worden. Ook deze footprint zal gaan “knellen” in de situatie. Zeker omdat een maximale inspanning is verricht om zoveel mogelijk m2’s op de verdieping te situeren.

Theater open tijdens (ver)bouw: drie scenario’s Uitgangspunt is dat het theater open moet blijven tijdens de bouw. Er zijn 3 mogelijke scenario’s. Scenario 1: Gefaseerde ontwikkeling op huidige locatie met handhaving van functies tijdens bouw Ontwikkeling op de locatie zelf in gefaseerde bouwstromen is een behoorlijk lastige opgave. Ondanks dat er ruimte komt omdat de bibliotheek deze locatie verlaat en daarmee kansen biedt tot gefaseerd ontwikkelen. Te allen tijde moeten de voorstellingen in de grote zaal en lessen door kunnen gaan. Elke bouwfase mag het dagelijks functioneren niet ernstig be-

lemmeren. En uiteindelijk moeten alle bouwfases bij elkaar aansluiten en een samenhangend gebouw opleveren. Scenario 2: Ontwikkeling op huidige locatie bibliotheek én naastgelegen locatie met handhaving van huidige theater tijdens bouw Er wordt in één keer een samenhangend gebouw ontworpen en gerealiseerd in één bouwstroom. Dat is eenvoudiger en goedkoper bouwen. Het huidige theater blijft draaien totdat het nieuwe theater af is. Dan kan in één keer over gegaan worden. Zodra het nieuwe theater klaar is kan de oude locatie in één bouwstroom herontwikkeld worden. Scenario 3: Nieuw onderkomen op nieuwe plek Het theater en de educatieve ruimten kunnen te allen tijde goed functioneren. Op het moment dat het nieuwe theater gereed is, kan in één keer over gegaan worden naar het nieuwe gebouw. Op de nieuwe locatie kan een nieuw samenhangend gebouw gerealiseerd worden. Het huidige gebouw wordt niet belast met de bouw. Zodra het nieuwe onderkomen in gebruik is kan de oude locatie herontwikkeld worden. Eveneens in één bouwstroom.

3

uis

n laa

dh Raa

Plein

o

(no

e)

ijd rdz

Grote zaal Café

Multifunctionele zaal

jn orli

Spo

e)

(zu

ijd idz

Scenario 1 Locatie Raadhuislaan

Schematisch beeld van de footprint van het nieuwe programma van eisen (op schaal) Uitgangspunt is gefaseerde nieuwbouw op huidige locatie.

Ruimtelijk en functioneel De Raadhuislaan is een geschikte locatie voor een zelfstandig theater. Door de zelfstandige positie in de ruimte zijn er meerdere mogelijkheden. Het kan opgebouwd zijn uit meerdere elementen. Maar het mag ook één groot gebouw zijn. Wel is het van belang dat het één samenhangend gebouw is. Door de vele verbouwingen in het verleden met elk een eigen stijl, is de samenhang verdwenen. Deze samenhang is cruciaal voor de uitstraling van het gebouw. Het gebouw is georiënteerd op de Raadhuislaan. Daar zit de hoofdentree. In de nieuwe situatie is echter ook ruimte om aan de achterzijde (parkeerterrein) een tweede entree te maken. Doordat het foyergebied doorlopend is van voor naar achter is deze dubbelentree ook mogelijk. Een theater heeft een pleinruimte nodig om goed tot haar recht te komen en om mensen vooraf een goede entree te geven en na afloop de ruimte te geven het theater goed te verlaten. In de huidige situatie is het plein verdwenen onder de uitbreidingen. In de nieuwe situatie is er ruimte om een goede pleinruimte te maken aan de voorzijde, de Raadhuislaan. Uitgangspunt is dat het parkeerterrein intact blijft. Door de beperkte ruimte is het wel een uitdaging om het gebouw zo te ontwerpen dat het niet “knelt” in de ruimte en dat er een passende pleinruimte ontstaat.

Ontwikkeling De bibliotheek verhuist naar het centrum. Op de locatie van de bibliotheek komt ruimte vrij voor een nieuwe grote theaterzaal. De huidige grote zaal kan daardoor blijven functioneren totdat de nieuwe zaal af is. Als de nieuwe grote zaal af is kan gestart worden met sloop en nieuwbouw van het overige deel. Dat betekent wel dat er tijdens deze fase geen multifunctionele zaal beschikbaar is en dat de grote zaal beperkte ruimte heeft voor horeca en foyer.

Bereikbaarheid Het theater is goed bereikbaar met auto, fiets en OV (trein) voor zowel bezoekers uit de gemeente Oss als uit de regio. De locatie ligt op enige afstand van het centrum. Er is daarom beperkte wisselwerking met het centrum. Loopafstand naar Station Oss De loopafstand is 750 meter (10 minuten).

Er is geen ruimte voor aanvullende ontwikkelingen (bijvoorbeeld woningbouw als kostendrager) omdat het volledige gebied nodig is om het programma van eisen te huisvesten. Ideaal is de situatie van gefaseerde nieuwbouw niet. Het is door de decentrale ligging van de grote zaal lastiger om tot een goed eindgebouw te komen en de tussenfases zijn ook niet ideaal.

Parkeren Ruim voldoende parkeerplaatsen op korte afstand. Dat komt met name omdat de piek van het parkeren van het theater ‘s avonds ligt en de piek van het parkeren van kantoren overdag. Dezelfde parkeerplaatsen kunnen dan voor meerdere functies gebruikt worden. De druk op deze parkeerplaatsen wordt echter steeds hoger. Wellicht dat op termijn meer parkeerplaatsen noodzakelijk zijn. Dit kan bijvoorbeeld in de vorm van een verhoogd parkeerdek parallel aan de spoorbaan.

Footprint De weergegeven footprint is 5650 m2. Er is uitgegaan van het Programma van Eisen waarbij zoveel mogelijk programma naar de verdieping is verplaatst.

Laden en lossen De multifunctionele zaal en de grote theaterzaal krijgen een eigen inpandige laad- en loshof aan respectievelijk de zijde van de Rabobank en aan de zijde van het parkeerterrein.

4

Plein

)

e zijd Multifunctid r oo onele (nzaal n a isla

Café

dhu

Raa

Multifunctionele zaal

Grote zaal

Werk/ woon/ zorg etc.

lijn oor

(z

)

jde

zi uid

Sp

Scenario 2 Locatie Raadhuislaan

Schematisch beeld van de footprint van het nieuwe programma van eisen (op schaal) Uitgangspunt is nieuwbouw op een gedeelte van de huidige locatie en de naastgelegen locatie

Ruimtelijk en functioneel De Raadhuislaan is een geschikte locatie voor een zelfstandig theater. Door de zelfstandige positie in de ruimte zijn er meerdere mogelijkheden. Het is wel van belang dat het één samenhangend gebouw is. Deze samenhang is cruciaal voor de uitstraling. Bij de herontwikkeling van de twee locaties is het van belang dat er in totaal twee of drie gebouwen, in een ontspannen groene setting, terugkomen op de locaties om aan te blijven sluiten bij het beeld van de Raadhuislaan. Door de herontwikkeling is het mogelijk om de gebouwen voldoende ruimte te geven rondom. Daarbij is het uitgangspunt een gemengd stedelijk gebied, zowel in functies als in ruimtelijke uitstraling. Het theater is georiënteerd op de Raadhuislaan. Daar is de hoofdentree. In de nieuwe situatie is echter ook ruimte om aan de achterzijde (parkeerterrein) een tweede entree te maken. Doordat het foyergebied doorlopend is, is een dubbelentree mogelijk. Een theater heeft een pleinruimte nodig om goed tot haar recht te komen, maar ook om mensen vooraf een goede entree te geven en na afloop de ruimte te geven het theater goed te verlaten. In de huidige situatie is het plein verdwenen onder de uitbreidingen. In de nieuwe situatie is er ruimte om een goede pleinruimte te maken aan de voorzijde, de Raadhuislaan.

Ontwikkeling Het naastgelegen pand Raadhuislaan 4 wordt bij deze ontwikkeling betrokken. Eerst worden dit pand en de huidige bibliotheek gesloopt. De bibliotheek verhuist naar het centrum. Op de locatie van de bibliotheek, de Raadhuislaan 4 en de tussen gelegen ruimte komt een nieuw theatergebouw. Dat wordt in één keer gerealiseerd. Het huidige theater kan tijdens de bouw van het nieuwe theater blijven functioneren. Bij gereedkomen van het nieuwe theater wordt het huidige gebouw gesloopt en ingevuld door een nieuwe ontwikkeling met werken/ wonen, mogelijk met zorg of andere functies.

Footprint De weergegeven footprint is ongeveer 5650 m2. Er is uitgegaan van zoveel mogelijk programma op de verdieping.

Aanvullende ontwikkelingen en integratie Er is ruimte voor aanvullende ontwikkelingen (bijvoorbeeld woningbouw/ werken als kostendrager). Ook is er ruimte om verdergaande integratie op te zoeken (bijvoorbeeld tussen theater en woningbouw). Uitgangspunt voor dit gebied is een stedelijke mix van functies (cultuur, wonen, werken etc). Een belangrijk voordeel van dit scenario is dat dit een echte gebiedsontwikkeling en transformatie van de Raadhuislaan op gang brengt. De meerwaardes, kansen, kwaliteiten en mogelijkheden van een integrale ontwikkeling zijn veel hoger dan bij individuele ontwikkelingen. Een integrale ontwikkeling past uitstekend bij een stedelijk gemengd gebied.

Parkeren Ruim voldoende parkeerplaatsen op korte afstand. Dat komt met name omdat de piek van het parkeren van het theater ‘s avonds ligt en de piek van het parkeren van kantoren overdag. Dezelfde parkeerplaatsen kunnen dan voor meerdere functies gebruikt worden. De druk op deze parkeerplaatsen wordt echter steeds hoger. Wellicht dat op termijn meer parkeerplaatsen noodzakelijk zijn. Bijvoorbeeld in de vorm van een verhoogd parkeerdek.

Bereikbaarheid Het theater is goed bereikbaar via de Raadhuislaan, ook vanuit de regio. De locatie ligt op afstand van horeca en buiten het centrum. Er is nauwelijks wisselwerking. Loopafstand naar Station Oss De loopafstand is 750 meter (10 minuten).

Laden en lossen De multifunctionele zaal en de grote theaterzaal krijgen een eigen inpandige laad- en loshof aan respectievelijk de zijde 5 van het gemeentehuis en aan de zijde van het parkeerterrein.

Locaties Terwaenen, Eikenboomgaard en Burgwal Alle drie de locaties liggen in de flexibele schil, zoals aangegeven in de Koers Stadshart Oss. Een theater op een van deze locaties biedt goede kansen om het centrum te versterken. De ontwikkeling van een theater op een van deze locaties is echter complex. Het theater heeft een grote footprint en het is een fors gebouw. Het ruimtebeslag is groot en de bijbehorende parkeervraag ook. Dat betekent dat er veel verschillende eigendommen verworven moeten worden om plek te maken voor het theater. Daarnaast is de ruimtelijke inpassing van een grootschalig theatergebouw geen eenvoudige opgave in een bestaand stadscentrum. Er zijn drie locaties bekeken in het centrum. Deze zijn weergegeven op de tekening links. Twee locaties blijken niet echt geschikt te zijn voor een theater met het gegeven programma van eisen. Ontwikkeling op de locatie Eikenboomgaard/Oostwal en Burgwal/Oostwal is niet kansrijk.

Koornstraat

Singel ‘40-’45

Eikenboomgaard

Terwaenen/ Eikenboomgaardplein

Eikenboomgaard/Oostwal

De locatie Burgwal/Oostwal is eveneens heel lastig als het gaat om verwerving. Panden van zeer veel verschillende eigenaren moeten verworven worden. Het gaat dan om bijna alle panden tussen Oostwal, Walstraat, Burgwal en Hooghuisstraat. Eigendommen zijn zowel horizontaal als verticaal gesplitst. Dit is een complexe opgave. De ligging is goed, vlakbij Walkwartier en de Bergoss parkeergarage, aan belangrijke toegangen van het centrum. Ruimtelijk biedt deze locatie echt kansen maar qua gebiedsontwikkeling is dit geen realistisch scenario. De verwerving van de locatie Terwaenen/Eikenboomgaard is minder complex omdat er minder eigenaren bij betrokken zijn dan bij de andere locaties, maar het is nog steeds een lastige opgave. Ruimtelijk gezien ligt deze locatie gunstig, aan belangrijke toegangen van het centrum en direct aan het plein.

Burgwal/ Oostwal

Oostwal

Burgwal

Terwaenen

Oostwal

Om een theater in te passen op de locatie Eikenboomgaard/Oostwal moeten er veel eigendommen verworven worden waaronder het nieuw gerealiseerde appartementengebouw aan de Oostwal en bijna alle panden langs de Eikenboomgaard. Dit is een kostbare, tijdrovende en lastige opgave. De locatie ligt minder gunstig. Het ligt ingeklemd tussen begraafplaats, Oostwal en Eikenboomgaard.

3 Locaties centrum

6