Raadsvoorstel inzake straatcoaches

Datum

19 mei 2026 Onderwerp

Aantal bijlagen

Budget Straatcoaches

1

Wat adviseert het college te besluiten? 1.

Het budget dat bestemd is voor straatcoaches vanaf 1 januari 2027 in te zetten voor de versterking van het lokale jeugd veiligheidsnetwerk, door: a. Het realiseren van een team van jeugdboa's (€ 120.000,- per jaar). b. De uren van het jongerenwerk, uitgevoerd door ONS welzijn, uit te breiden en daarvoor structureel € 50.000,- per jaar beschikbaar te stellen. c. Een werkbudget in te stellen voor het realiseren van maatwerkoplossingen bij acute veiligheidsproblematiek op gebied van jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit (€ 23.000,per jaar). d. De effectiviteit van deze aanpak uiterlijk 1 juli 2028 te evalueren en u over de uitkomsten van deze evaluatie te informeren.

Wat is de aanleiding voor dit advies? Begin 2025 hebben wij het contract met het bedrijf Secutor Security BV, de organisatie die de straatcoaches leverde, per direct beëindigd. Dit besluit is genomen omdat het bedrijf strafrechtelijk werd onderzocht vanwege mogelijke betrokkenheid bij een crimineel netwerk. U bent over dit besluit in 2025 meerdere keren geïnformeerd (via de raadsinformatiebrief van 6 februari 2025, in de Adviescommissie Sociaal Bestuurlijk van 27 maart 2025 en via de raadsinformatiebrief van 28 oktober 2025). Tijdens de Benen Op Tafel-sessie op 18 december 2025 hebben wij u bijgepraat over de veranderingen, trends en ontwikkelingen op het gebied

Volgvel

Ons kenmerk

2

van jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit. Ook hebben wij toegelicht welke acties wij in 2025 hebben uitgevoerd om jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit te voorkomen. We hebben aangegeven dat we vóór de zomer van 2026 met een advies terug zouden komen. Historie Op uw verzoek zijn vanaf november 2018 straatcoaches ingezet. Zij hadden als primaire taak het in beeld brengen van overlast gevende en/of criminele jeugd(-groepen) en deze aan te pakken. De belangrijkste redenen om destijds straatcoaches in te zetten was een tekort aan ‘oren en ogen’ op straat, een kloof tussen zorg en veiligheid (preventie en repressie) en een tekort aan capaciteit bij de belangrijkste samenwerkingspartners op het gebied van jeugd. Welk resultaat willen we bereiken? De afgelopen periode hebben we onderzocht op welke manier we een waardevolle en bij de problematiek van Oss passende set van interventies kunnen vormgeven, die als vervanging van de voormalige inzet van de straatcoaches kan dienen. Daarbij de originele opdracht van de straatcoaches, de huidige leefomgeving en problematiek van jeugdigen, het bestaande netwerk en de uitgangspunten in onze beleidskaders meewegend. Het belangrijkste resultaat, zoals geformuleerd in het Integraal Jeugdbeleid, is dat Osse jeugdigen opgroeien tot gezonde, zelfstandige volwassenen. Ze kunnen zichzelf redden, voor zichzelf opkomen en doen mee in de samenleving.

Daarbij willen we jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit verminderen, en voorkomen dat jongeren afglijden naar de criminaliteit. Advies Het advies is om twee bestaande instrumenten binnen de huidige aanpak van jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit te verstevigen, namelijk de boa's en het jongerenwerk. Daarnaast willen we een deel van het budget inzetten als flexibel werkbudget, om zo snel interventies in te kunnen zetten wanneer de problematiek daarom vraagt. Waar de inzet van de straatcoaches volledig gericht was op de preventie, zetten we nu één interventie in die gericht is op preventie en repressie, en één interventie die volledig preventief is. De jeugdboa's opereren meer dan de straatcoaches op basis van toezicht en handhaving, met een verbindend karakter. Het jongerenwerk opereert altijd vanuit een verbindend, laagdrempelig en preventief contact met de Osse jeugd. De voorgestelde instrumenten verbeteren de samenwerking, sluiten voldoende aan bij de huidige jeugdproblematiek, en zijn een passende vervanging van de inzet van straatcoaches.

Volgvel

Ons kenmerk

3

Welke argumenten zijn er voor dit advies? 1.1 Het bestaande netwerk is verstevigd sinds 2018 Het bestaande netwerk dat samenwerkt op gebied van jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit is sinds 2018 verbeterd en uitgebreid. Er is een nieuwe beleidsadviseur Jeugd en Veiligheid bij de gemeente ingezet voor het activeren en verbinden van de netwerkpartners. Elke maand worden actuele situaties met de ketenpartners besproken en worden er afspraken gemaakt over de aanpak. Dit brengt meer structuur in de samenwerking waardoor het vertrouwen is verbeterd, er sneller contact wordt gezocht en signalen eerder worden gedeeld. Ook is er verbinding gemaakt met de scholen, waarbij een netwerk School & Veiligheid is opgezet. Vanuit de aanpak Ondermijning is extra inzet gerealiseerd voor het thema online criminaliteit en vroegsignalering door jongerenwerkers om Jonge Aanwas te voorkomen. Door deze samenwerking hebben partners samen goed zicht op jongeren, zowel thuis, op straat, op school en online. Juist omdat het netwerk de afgelopen jaren is verstevigd, is het effectiever om de beschikbare middelen te investeren in bestaande partners dan om opnieuw een aparte interventie toe te voegen. 1.2 Jeugdboa's zijn opgeleid en getraind in het omgaan met jongeren Jeugdboa’s zijn speciaal opgeleid om met jongeren te werken.

Zij weten welke rollen jongeren hebben binnen een groep en kunnen daardoor de leiders gericht aanspreken. Jeugdboa’s werken nauw samen met de politie en mogen informatie met hen delen. Daarnaast stemmen zij hun werkzaamheden af met andere boa’s die in hun reguliere taken met jeugd in aanraking komen, zodat signalen worden gedeeld en de aanpak eenduidig is. Dit maakt de samenwerking makkelijker. Jeugdboa’s leggen op een laagdrempelige manier contact met jongeren. Als het nodig is, kunnen zij ook handhaven of stopgesprekken voeren. Extra jeugdboa’s zorgen voor een duidelijke aanwezigheid op straat en voor handhaving (repressief). De verwachting is dat de jeugdboa's een combinatie maken van signalerend, verbindend en repressief optreden richting de jeugd. 1.3 Meer aansluiten op het bestaande netwerk vraagt extra inzet van jongerenwerk Het jongerenwerk van ONS welzijn is uitgegroeid tot een actieve en preventieve partner binnen het netwerk. Jongerenwerkers richten zich vooral op het voorkomen van problemen (preventief). Zij leggen contact met jongeren en signaleren vroeg problemen. Extra inzet van ambulant jongerenwerk zorgt ervoor dat (risico)jongeren beter in beeld komen, eerder worden bereikt en waar nodig worden begeleid naar de wijk, passende ondersteuning en dagbesteding. Dit draagt bij aan het verminderen van overlast en wordt

Volgvel

Ons kenmerk

4

voorkomen dat problematiek escaleert en op een later moment vraagt om zwaardere en kostbaardere inzet vanuit handhaving, zorg of justitie. Het toevoegen van een extra partij, zoals straatcoaches, zorgt naar verwachting voor onduidelijkheid over taken en rollen binnen het netwerk. Ook kan dit de samenwerking minder effectief maken. 1.4 Een werkbudget verhoogt de effectiviteit en snelheid van reageren met een aanpak Met een flexibel budget kunnen we snel inspelen op signalen in de openbare ruimte, piekdrukte, evenementen, tijdelijke hotspot-problematiek en acute situaties. Het afgelopen jaar is o.a. extra budget ingezet bij de kermis voor een Halt Loket en Safety Hosts. Mede door de inzet van dit soort interventies is het verloop van de kermis rustiger geweest dan in omliggende gemeenten en voorgaande jaren. 1.5 Inzet biedt voldoende flexibiliteit Jeugdboa’s werken meestal tot 22.00 uur. Na 22.00 uur is de politie verantwoordelijk voor toezicht en handhaving. Uit cijfers van gemeenten en politie blijkt dat de meeste overlast door jongeren plaatsvindt in de avonduren, vooral tussen 18.00 en 22.00 uur. In de nacht neemt het aantal jongeren op straat sterk af en gaat het vaker om zwaardere incidenten. Deze vragen om politie-inzet en bevoegdheden. Bij evenementen of bij verhoogde spanningen stemmen de partners in het bestaande netwerk hun inzet op elkaar af.

Een voorbeeld is de kermis: dan werken jongerenwerkers en boa’s op andere dagen of tijden, zodat zij aanwezig zijn op momenten dat de meeste jeugd op straat is. Daarnaast is er in de voorgestelde aanpak een werkbudget met ruimte om bij incidenten extra inzet te regelen. Hierdoor kan snel worden opgeschaald als de veiligheid daarom vraagt. Wat zijn tegenargumenten of risico’s? 1.1 Taak- en rolonduidelijkheid is een risico Bij de inzet van een handhavende partij en een preventieve partij ontstaat het risico dat er overlap is in de werkzaamheden en onduidelijkheid over de regie. Wie doet wat bij zorg- en/of veiligheidssignalen? Dit kan leiden tot onduidelijkheid bij partners en bij jongeren over wie waarvoor het aanspreekpunt is. Bij jeugdproblematiek is de afbakening tussen handhaving en zorg/hulp cruciaal om escalatie en wantrouwen te voorkomen. Ook is het van belang scherp te blijven op jeugdigen die dreigen tussen wal en schip te belanden. De aansluiting van jongerenwerkers en de jeugdboa's bij de staande overlegstructuren is essentieel. Regie vanuit de afdeling Veiligheid op de problematiek geeft extra stabiliteit om werkafspraken stevig te borgen en op te schalen wanneer de problematiek daarom vraagt.

Volgvel

Ons kenmerk

5

1.3 Positionering van de evaluatie Het is van belang om te evalueren en de voortgang te monitoren. De evaluatie dient zowel sturend als besluitvormend te zijn. Daarom wordt de aanpak uiterlijk 1 juli 2028 geëvalueerd op overlast en veiligheidsindicatoren, het bereik van en contact met de jeugd vanuit alle samenwerkingspartners, de onderlinge samenwerking, de kosten en de haalbaarheid van de inzet. De raad wordt hierover geïnformeerd middels een raadsinformatiebrief. Waar moeten we rekening mee houden? a. Financiën Er is een jaarlijks budget van €193.000,- (ex. btw) voor de straatcoach inzet. Vanaf 1 januari 2027 wordt voorgesteld om het budget voor de straatcoaches in te zetten voor de versterking van het lokale jeugd veiligheidsnetwerk, door: a.

het realiseren van een team van jeugdboa's (€ 120.000,- per jaar).

b.

de uren van het jongerenwerk, uitgevoerd door ONS welzijn, uit te breiden en daarvoor structureel € 50.000,- per jaar beschikbaar te stellen.

c.

een werkbudget in te stellen voor het realiseren van maatwerkoplossingen bij acute veiligheidsproblematiek op gebied van jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit (€ 23.000,per jaar).

d.

de effectiviteit van deze aanpak uiterlijk 1 juli 2028 te evalueren en u over de uitkomsten van deze evaluatie te informeren.

b. Overlegd met - E. Haanraadts (Programmamanager Zorg en Welzijn) – Afdeling Mens en Maatschappij - J. de Wit (Beleidsadviseur Sociaal Domein) – Afdeling Mens en Maatschappij - R. van Boekel (Adviseur Planning & Control) - Afdeling FC-PC - P. Pielaat (Teamleider TOR/HOR) - Afdeling IBOR-TH - E. Muskens (Afdelingshoofd) - Afdeling Veiligheid - Externe partners: politie, ONS welzijn

Samenvatting De gemeente Oss wil de aanpak van jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit verbeteren door samenwerking met bestaande partners te verstevigen. Het geld dat eerder werd gebruikt voor straatcoaches gaat naar jeugdboa’s, extra jongerenwerk en een flexibel werkbudget. Zo

Volgvel

Ons kenmerk

6

worden preventie en handhaving beter met elkaar verbonden en sluit de aanpak aan bij hoe jongeren vandaag leven en samenkomen. Jeugdboa’s houden toezicht en treden op als dat nodig is. Jongerenwerkers ondersteunen jongeren en helpen problemen vroeg te signaleren. Met het werkbudget kan de gemeente snel ingrijpen bij tijdelijke of acute situaties. De resultaten worden gevolgd en uiterlijk 1 juli 2028 geëvalueerd. Met deze aanpak werkt de gemeente aan een veilige omgeving en betere kansen voor de Osse jeugd.