Raadsvoorstel Beleidsplan 2024-2027 VRBN en Regionaal Risicoprofiel
Tekst van het document
Gemeenteraad
Aan de gemeenteraad Dienst/afdeling: Bestuur en Advies
Onderwerp: Zienswijze Beleidsplan 2024 - 2027 Veiligheidsregio Brabant-Noord (VRBN) en het geactualiseerde Regionaal Risicoprofiel
Wat adviseert het college te besluiten? 1. In te stemmen met de bijgevoegde zienswijze op het Beleidsplan 2024 -2027 VRBN en het geactualiseerde Regionaal Risicoprofiel, waarmee: a. De raad het Beleidsplan en Regionaal Risicoprofiel ondersteunt; en b. De raad aandacht vraagt voor de breedte van de taakopvatting van de veiligheidsregio en de balans tussen ambities, externe factoren en financiën, nu en in de toekomst. Wat is de aanleiding voor dit advies? Veiligheidsregio Brabant-Noord vraagt de deelnemende gemeenteraden zienswijze te geven op het concept Beleidsplan 2024-2027 en de actualisatie van het Regionaal Risicoprofiel. Op grond van artikel 14 en 15 van de Wet Veiligheidsregio’s stelt de veiligheidsregio één keer in de vier jaar een beleidsplan vast. Voorafgaand aan de vaststelling overlegt de burgemeester met de gemeenteraad over het ontwerp. Het beleidsplan is mede gebaseerd op een risicoprofiel. Dit wordt vastgesteld door het bestuur na overleg met de gemeenteraden, waarbij het bestuur tevens verzoekt wensen kenbaar te maken over het in het beleidsplan op te nemen beleid. Beide stukken worden nu in samenhang met elkaar aangeboden aan de gemeenteraden voor een zienswijze, zodat het algemeen bestuur ze in haar vergadering van 30 november 2023 vast kan stellen.
Hieraan is voorafgegaan dat het concept Risicoprofiel en de Strategische Koers (basis voor het beleidsplan) in de regionale raadsbijeenkomsten van oktober 2022 en mei 2023 aan de orde zijn gekomen. Door capaciteitsgebrek is het niet gelukt om tijdig een zienswijze voor het beleidsplan en regionaal risicoprofiel namens de gemeente Oss op te stellen en aan te bieden voor behandeling in de gemeenteraad (voor 16 november). Om dit alsnog mogelijk te maken is besloten om de zienswijze op het beleidsplan en regionaal risicoprofiel van de VRBN mee te nemen tijdens de vergadering van de raad waar bespreking van de programmabegroting programma 8 veiligheid plaatsvindt. Besluitvorming op de zienswijze kan daarmee tegelijkertijd met de begroting plaatsvinden. Met deze besluitvormingsroute kunnen we toch tijdig met een zienswijze namens de gemeente Oss reageren richting het bestuur van de VRBN.
Raadsadvies
Pagina 1 van 5
Gemeenteraad
Welk resultaat willen we bereiken? Met het beleidsplan 2024-2027 wil de veiligheidsregio samen met haar partners werken aan veerkracht en veiligheid, op basis van de uitgangspunten ‘effectief samenwerken’, ‘veerkracht en wendbaarheid’, ‘kennis en innovatie’ en ‘mens en werk in balans’. Het beleidsadvies dat voortkomt uit het Risicoprofiel geeft inhoudelijk focus aan de invulling hiervan. Risicoprofiel 2024-2027 Er zijn op dit moment geen risico’s bijgekomen of afgevallen ten opzichte van de vorige actualisatie. Wel hebben de coronacrisis en de thema’s maatschappelijke onrust en klimaatverandering invloed op de risico’s. Ontwikkelingen rondom het inschatten van risico’s en de omgang met (langdurige) crises zijn hierdoor versneld en vernieuwd. In de actualisatie van het risicoprofiel valt op dat de continuïteit van de samenleving steeds meer onder druk komt te staan en een relatie heeft met meerdere relevante risico’s. Dit uit zich ook in het beleidsadvies. De Veiligheidsregio Brabant-Noord heeft in de actualisatie van het Risicoprofiel twee risico’s en één thema aangewezen, die in de komende beleidsperiode extra aandacht verdienen, naast de aandacht die blijft bestaan voor de huidige risico’s zoals hoogwater, klimaat en risico’s rondom spoorvervoer. Hierbij is ook gekeken naar (landelijke) ontwikkelingen en of nieuw beleid nodig is om een risico beter te beheersen.
Het betreft: -
Risico: verstoring van de energievoorziening (elektriciteit en gas)
-
Risico: verstoring van telecom of ICT
-
Thema: Informatieveiligheid (cybersecurity)
Beleidsplan 2024-2027 De samenleving verandert en laat zich niet begrenzen door een statisch beleidsplan van vier jaar. De grote ontwikkelingen in de wereld hebben ook invloed op het werkveld van de veiligheidsregio. Dit gaat bijvoorbeeld om langere perioden van droogte en extremere neerslag, en het zorgen voor een veilige energietransitie in een periode waarin de noodzaak tot gasbesparing en verduurzaming hoog is. Ook zien we steeds meer crises die elkaar opvolgen en versterken. De veiligheidsregio is een parate hulpverleningsorganisatie die ook nieuwe en langdurige crises aan moet kunnen. De basis van de organisatie kenmerkt zich door een parate brandweerorganisatie op basis van vrijwilligheid. Tegelijkertijd bestaat het besef dat we als overheid niet alles kunnen regelen. Een leefomgeving zonder risico’s bestaat niet. Veiligheidsregio’s krijgt steeds meer een coördinerende rol, ook als een crisis buiten de fysieke veiligheid valt. Verschuiving naar crises met een sociaalmaatschappelijke component en het stimuleren van zelfredzaamheid en samenredzaamheid, zijn ook onderdeel van het werk van de veiligheidsregio geworden. Het beleidsplan steunt op de volgende uitganspunten die voortkomen uit de strategische koers die door het bestuur is vastgesteld. De uitgangspunten sluiten aan op de toekomstbestendigheid en wendbaarheid die de huidige tijd vraagt:
Raadsadvies
Pagina 2 van 5
Gemeenteraad
-
Slim samenwerken, met partners en de maatschappij en het stimuleren van zelfredzaamheid. De uitdagingen waar we de komende jaren mee te maken krijgen, zijn te complex om als veiligheidsregio alleen op te pakken.
-
Uitgaan van veerkracht en wendbaarheid, zowel intern als bij de aanpak van risico’s. De veiligheidsregio bereidt zich voor op zowel flitsincidenten als langdurige crises, waarbij niet altijd duidelijk is om welke incidenten en crises het gaat.
-
Investeren in kennis en innovatie. De complexe samenhang van risico’s zorgt dat innovatie en kennisontwikkeling van het grootste belang zijn.
-
Mens en werk in balans, de veiligheidsregio zorgt voor goed werkgeverschap, gaat mee in de huidige ontwikkelingen en heeft oog voor de behoeften van medewerkers.
Inhoudelijke focus volgt in het beleidsplan vanuit het Regiobaal Risicoprofiel. De volgende risico’s krijgen prioriteit: -
de risico’s die verband houden met klimaatverandering en extremer weer: overstroming, hevige neerslag en natuurbranden als gevolg van langdurige droogte;
-
risico’s op (grote) branden en ongevallen, zoals een ongeval op het spoor met gevaarlijke stoffen;
-
bedreiging van de vitale en digitale infrastructuur, zoals verstoring van de energievoorziening of de gevolgen van een cyberaanval.
Daarnaast bereidt de veiligheidsregio zich voor op onbekende sluimerende risico’s: ondersteuning van maatschappelijke thema’s, die tijdelijk uitgroeien tot een (potentiële) crisis. Welke argumenten zijn er voor dit advies? a.
Het beleidsplan is een goede weergave van de hedendaagse opgave van de veiligheidsregio.
b.
Het beleidsplan sluit aan op het geactualiseerde Regionaal Risicoprofiel.
c.
Het Regionaal Risicoprofiel brengt de huidige risico’s en ontwikkelingen in onze regio goed in beeld.
d.
De lokale vertaling van het Risicoprofiel voor de gemeente Oss is qua fysieke veiligheid compleet en gebaseerd op de planvorming die daarin leidend is.
Wat zijn tegenargumenten of risico’s? A. De veiligheidsregio beschrijft in het beleidsplan een bredere taakopvatting dan voorheen. Naast klassieke (flits)crises krijgen veiligheidsregio’s ook steeds meer een rol bij sociaalmaatschappelijke en soms langdurige crises. Een bredere taakopvatting vraagt om kritisch te blijven kijken naar de rol en (basis)taken op basis van de Wet veiligheidsregio’s, zodat de veiligheidsregio daarin herkenbaar blijft. Een duidelijke afbakening geeft het beleidsplan op dit moment niet en dit zal ook gaandeweg gevormd moeten worden in samenspel met alle betrokken partijen. Hiervoor wordt expliciet aandacht gevraagd in de zienswijze.
Raadsadvies
Pagina 3 van 5
Gemeenteraad
B. Het Beleidsplan kent nog geen financiële vertaling. Het vertrekpunt is dat dit beleidsplan gerealiseerd wordt binnen de bestaande (financiële) kaders zoals die zijn opgenomen in de Programmabegroting 2024, de landelijke doelstellingen (en financiering) rondom de Versterking Crisisbeheersing en de prioriteiten vanuit het risicoprofiel. De exacte financiële vertaling van het Beleidsplan 2024-2027 wordt zichtbaar gemaakt in de Kadernota en Programmabegroting 2025. Rondom de bespreking van de Kadernota en Programmabegroting 2024 hebben de gemeenteraden in de regio gevraagd terughoudend te zijn met een toekomstige toename van de gemeentelijke bijdrage en gevraagd inzichtelijk te maken hoe de veiligheidsregio de komende jaren toekomstbestendig blijft werken (en wat hiervoor nodig is). Inhoudelijk geeft het beleidsplan hierin inzicht. Financieel wordt dit pas in de eerstvolgende begrotingscyclus inzichtelijk gemaakt. Het is belangrijk dat de ambities, externe factoren die invloed hebben op de taak/financiën en de financiering nu en in de toekomst in balans blijven. In de zienswijze wordt hier daarom aandacht voor gevraagd. Daarbij wordt meegegeven dat de huidige kaders leidend moeten blijven en extra taken alleen opgepakt worden wanneer hier financiering tegenover staat. Waar moeten we rekening mee houden? a.
Financiën
1.
De vorige beleidsperiode werd de doorontwikkeling van het beleidsplan gefinancierd vanuit reserves, waarbij structurele kosten ook structureel ingevuld moesten worden. Richting het einde van de beleidsperiode bleek dat er structurele impulsen nodig waren om de informatieorganisatie op orde te brengen en brandweeropleidingen te borgen. Door ontwikkelen vanuit reserves is deze periode niet aan de orde.
2.
De financiële vertaling van het Beleidsplan 2024-2027 wordt zichtbaar gemaakt in de Kadernota en Programmabegroting 2025. De impuls die is opgenomen op het gebied van het thema informatievoorziening en versterking op crisisbeheersing wordt gefinancierd vanuit een structurele doeluitkering van het Rijk die daarvoor gelabeld is. De veiligheidsregio geeft aan te verwachten dat de ambities uit het beleidsplan zijn te realiseren binnen de huidige financiële kaders.
3.
In de zienswijze wordt meegegeven dat wanneer de ambities, externe factoren en financiering niet meer in balans zijn, het bestuur tijdig betrokken wordt zodat de ambities uit het beleidsplan heroverwogen kunnen worden.
b.
Communicatie
1.
Alle 11 gemeenteraden krijgen de gelegenheid hun zienswijze te geven op het Risicoprofiel en Beleidsplan 2024-2027. Uw zienswijze wordt kenbaar gemaakt aan de Veiligheidsregio Brabant-Noord zodat deze betrokken kan worden bij de besluitvorming door het Algemeen Bestuur op 30 november 2023.
2.
Lopende de beleidsperiode wordt u geïnformeerd over en betrokken bij de beleidsuitvoering via de jaarlijkse P&C cyclus (Kadernota en Programmabegroting), bijdragen in de verenigde
Raadsadvies
Pagina 4 van 5
Gemeenteraad
voorbereidende vergaderingen (regionale raadsbijeenkomsten) en het actief delen van de stukken van het Algemeen Bestuur. Op verzoek worden inlichtingen versterkt. Daarnaast gaat de veiligheidsregio de uitkomsten van bijvoorbeeld inhoudelijke en kostenevaluaties delen. Bijlagen -
Raadsbesluit
-
Brief met zienswijze aan Bestuur VRBN
-
Beleidsplan 2024 – 2027 VRBN
-
Regionaal Risicoprofiel 2024 – 2027 VRBN
-
Risicoprofiel gemeentelijke pagina Oss
Raadsadvies
Pagina 5 van 5