Raadsinformatiebrief afval in Oss.pdf

Raadsinformatiebrief Betreft

: Tussentijdse feitelijke informatie over afval

Van

: Wethouder van der Schoot

Ten behoeve van

: Agendapunt 5 b Adviescommissie Ruimte dd. 8 april 2021

Dd

: 7 april 2021

---------------------------------------------------------------------------------------------Op 24 september 2020 heeft uw Raad besloten om ons afvalbeleid in twee stappen drastisch te veranderen om versneld de gewenste doelstellingen te bereiken. Dit was het voorlopige sluitstuk van een jarenlange politieke discussie. Voorzien is een evaluatie van de eerste stap die dit jaar wordt gezet, aan het einde van dit jaar. Nu, circa 3 maanden na invoering, staat het onderwerp opnieuw op de politieke agenda. Dit naar aanleiding van signalen van effecten waarover eerder in de besluitvorming expliciet is gesproken. Het gaat daarbij met name om het aangepaste ophaalbeleid van de Kringloopwinkel, de kostendrempel van de milieustraat voor inwoners met een minimuminkomen en indrukken van toegenomen afvaldumpingen en meer zwerfafval. Ten behoeve van de behandeling in de Opiniecommissie Ruimte van a.s. donderdag zetten wij enkele feiten op een rij. Nieuwe afvalbeleid Voor het ophalen van afval aan huis gaan wij per 1 januari 2022 over op betaling per lediging. Per dit jaar hebben wij een ander ophaalschema ingevoerd en de standaard-kliko’s van 240 kg vervangen door kleinere van 140 kg. En de PMD-kliko’s worden niet meer ingezet.

De Kringloopwinkel hanteert een ander ophaalbeleid met betrekking tot onbruikbare huisraad en de milieustraat heeft de tarieven marktconform verhoogd en daarmee in lijn gebracht met andere gemeenten. Aanleiding De aanleiding voor het nieuwe afvalbeleid is drieledig: zuinig met grondstoffen omgaan vanuit onze intrinsieke duurzaamheidsambitie, de landelijke doelstellingen om het afvalgebruik sterk te reduceren en beter te scheiden, stoppen van de verliezen en de afvalverwerking weer kostendekkend maken. Invloed van Covid ‘19 maatregelen 2020 Is door de Covid’19 maatregelen een a-typisch jaar. Ook voor de afvalverwerking. De maatregelen hebben hierop allerlei effecten zoals: meer restafval door thuiswerken en minder mogen uitgaan; meer zwerfafval door verspreid consumeren; verhoogde toestroom op de milieustraat.

1

Introductie van de eerste stap Het nieuwe ophaalschema wordt inmiddels toegepast: Afval Restafval (grijs) GFT pmd Restafval hoogbouw

2020 1 * 3 weken 1* 2 weken 1* 3 weken Onbeperkt inwerpen

2021 1* 3 weken 1*2 weken 1*2 weken 10 * per maand

2022 1* 3 weken 1*2 weken 1*2 weken 10 * per maand

De omwisseling van de restafval- en gft-containers loopt. Naar verwachting is dit half april afgerond. Inzameling van PMD in het buitengebied en Geffen gebeurt inmiddels met zakken in plaats van containers. De software van de ondergrondse inzamelcontainers is aangepast aan gelimiteerde inworpen. Gestart is met de vervanging van ondergrondse restafvalcontainers die op privéterrein staan of waar geen slot op zit (circa 35 stuks). Reacties inwoners Naast de reacties in de media en die welke aan uw raad zijn toegezonden, hebben wij de volgende circa 150 schriftelijke reacties/bezwaarschriften van inwoners ontvangen. Wij hebben daarop telefonisch en/of schriftelijk gereageerd. Inhoudelijke reacties -

Het merendeel geeft aan het niet eens te zijn met de 140 liter restafvalcontainer. Zij willen de 240 liter restafvalcontainer terug of vragen om extra restafvalcontainers. Hogere kosten vinden zij geen probleem.

-

Diverse inwoners geven aan dat zij een aparte regeling willen voor gescheiden/samengestelde gezinnen ivm co-ouderschap. Periodiek bestaat dan het gezin uit 6 personen of meer.

-

Op het adres is sprake van twee huishoudens ivm een inpandige zorgwoning.

-

Enkele bezwaarmakers willen een grotere container voor het storten van afval afkomstig van bedrijfsactiviteiten aan huis. Bijv. gastouder, vakantiehuis, inpakwerk, bedrijfswoning met bedrijfsgebouw.

-

Enkelen stellen dat de afvalcontainer hun eigendom is.

-

Enkele inwoners die recht hebben op een 240 liter restafval vragen naar een kleinere, 140 liter restafvalcontainer.

-

Het verdwijnen van de pmd container in het buitengebied zorgt voor meer zwerfafval door wegwaaien van de pmd zakken.

-

Ontevredenheid over het verhogen van de belasting in combinatie met het bieden van minder service.

2

Antwoord gemeente Oss op ingediende reacties -

Wij bieden geen extra of grotere restafvalcontainers aan. Dit past niet in de beoogde doelstellingen. Uit onderzoek blijkt dat als afval goed gescheiden wordt een 140 liter restafvalcontainer toereikend is.

-

Iedereen heeft het aanbod ontvangen voor een gratis en persoonlijk afvalscheidingsadvies. Hiervan is geen gebruik gemaakt.

-

De accountmanager bedrijfsafval heeft contact opgenomen met inwoners bij wie sprake is van bedrijfsafval. Er is een offerte aangeboden voor het ophalen van bedrijfsafval.

-

Alleen zorgwoningen die als zodanig geregistreerd staan in de BAG worden gezien als een huishouden. Zij ontvangen een individuele gft en restafvalcontainer en betalen hier ook afvalstoffenheffing voor.

-

Er is een onderzoek ingesteld naar het eigendom van de containers. Hieruit blijkt dat inwoners geen eigenaar zijn van de container (vnl. Geffen en vml. gemeente Lith).

Hoeveelheid afval Volgens de Afvalmonitor is de hoeveelheid huishoudelijk restafval in onze gemeente in 2020 met 18 kg fors gestegen. Dit is een landelijke trend. Zie ook bijgaand artikel in het Brabants Dagblad van 6 maart (bijlage). Daarmee zijn wij nog verder afgekomen van de doelstelling om zo snel mogelijk alsnog de doelstelling van 100 kg voor 2020 te realiseren. Het scheidingspercentage is met 0,9 % licht gestegen. De inwoners in Oss hebben in 2020 gemiddeld 726 kilo per inwoner aan afvalstoffen geproduceerd. Dit is 49 kilo meer ten opzichte van 2019. Er is een scheidingspercentage van 72 % gehaald in 2020 (512 kg pp).

Vang Ambitie 2020 Hoeveelheid restafval per inwoner Hergebruikspercentage

100 kilo 75 %

Werkelijk resultaat Oss 2019 196 kilo 71 %

Werkelijk resultaat Oss 2020 214 kilo 72 %

Illegale stortingen Er wordt veel gesproken over illegale stortingen en dumping van materiaal. Dit zou sterk zijn toegenomen door de tariefsverhoging bij de milieustraat. Ons gemeentelijke meldingssysteem ( KCC) over het 1ste kwartaal (januari t/m maart) van de jaren 2019, 2020 en 2021 bevestigt dat echter niet. Het is te vroeg om daaruit conclusies te trekken. Wij volgen dit nauwlettend. Recent berichtte het Brabants Dagblad dat in enkele grote Brabantse steden wel een forse toename wordt gesignaleerd.

3

Kwartaal 1

2019

2020

2021

Toelichting

Illegale stortingen

138

142

131

Vergelijkbaar gemeld/geregistreerd

Ergernissen

99

158

142

Vergelijkbaar

bouw/sloop/materialen op aan de weg

Zwerfafval Zoals wij al eerder hebben gemeld, is zwerfafval al langer een groeiend probleem. Ons gemeentelijke meldingssysteem ( KCC) over het 1ste kwartaal bevestigt dat. Voor een deel is dat toe te schrijven aan de Covid’19- maatregelen.

Kwartaal 1

2019

2020

2021

Toelichting

Zwerfvuil

589

957

1320

Forse toename 2020 en opnieuw 2021: effect iig van coronamaatregelen, fastfood buiten

Duurzaamheidsplein Oss (brengen van Afvalstoffen) Het Duurzaamheidsplein bestaat uit: 1) Gemeentelijke milieustraat 2) Demontagehal 3) Kringloopwinkel 1 Milieustraat De belangrijkste wijzigingen met ingang van dit jaar zijn : Verhogingen van de tarieven. De tarieven zijn aangepast aan de werkelijke verwerkingsprijzen en in overeenstemming gebracht met de milieustraten in de omgeving. Daarnaast zijn er diverse afvalstoffen die de inwoners in Oss gratis kunnen inleveren en die bij andere gemeenten geld kosten. Afvalstroom Restafval per m3 Bouw en sloopafval per m3 Geïmpregneerd hout per m3 Overig hout per m3

Tarief Bernheze 2021 20 20

Tarief Land van Cuijkx 2021 30 15

Tarief Meijerijstad 2021 60 35

Tarief Oss 2021 20 30

20

30

15

20

20

15

15

15

5

7.50

Afvalstoffen per stuk Autobanden met velg

10

Geen inname

4

Matras

10

30

10

10

x betreft gemeenten Grave, Boekel ,Mill en Sint Hubert, Sint Anthonis, Boxmeer en Cuijk

Vervallen gratis storten tot 2 m3 Tot dit jaar konden inwoners gratis afval storten met een max van 2 m3. Ongeacht het soort materiaal wat zij aanbieden. Met ingang van dit jaar is bepalend het soort afvalstof en de aangeboden hoeveelheid. Gratis storten is nog steeds mogelijk voor Grof tuin- en snoeiafval, Oud papier en karton, PMD, Textiel en schoenen, Verpakkingsglas, Vlakglas, Klein Chemisch Afval, Incontinentiemateriaal, Afgedankte Electrische en Elektronische Apparaten, Harde Kunststoffen, Ferro en Non-ferro, Asbest (mits met sloopvergunning OMV), Autobanden zonder velg, Piepschuim (EPS), Frituurvet en – olie. Legitimatie controle voor iedereen die het Duurzaamheidsplein Oss bezoekt. Het Duurzaamheidsplein is bestemd voor inwoners van de gemeente Oss en Landerd. Bezoekers moeten middels legitimatie aantonen dat zij afkomstig zijn uit Oss of Landerd. Bezoekersaantallen. De grote toestroom van bezoekers van de milieustraat is door het jaar heen volop in het nieuws geweest. Er was in 2020 een duidelijk corona-effect merkbaar en aan het eind van het jaar hebben bezoekers geanticipeerd op de komende tariefsverhoging. De grote opruiming in 2020 lijkt zijn weerslag te hebben gehad op de eerste maanden van dit jaar. In onderstaande tabellen is de vergelijking gemaakt tussen 2020 en 2019. Het betreft hier zowel inwoners van de gemeente Oss als gemeente Landerd.

5

Bezoekers Bezoekers Bezoekers 2021 2020 2019 Januari 4.500 9.522 6.804 Februari 4.530 8.776 6.545 Maart 11.747 8.754 April 15.109 9.958 Mei 15.210 10.262 Juni 11.323 9.502 Juli 12.684 10.478 Augustus 9.443 10.894 September 10.003 8.379 Oktober 11.695 10.201 November 9.630 9.008 December 11.752 9.151 Totaal 9.030 136.894 109.936

6

Afvalhoeveelheden Duurzaamheidsplein Oss

Afvalstromen Duurzaamheidsplein Oss 2019 Restafval BSA (Bouw - en sloopafval) Dakbedekking (bitumineus) Autobanden Vlakglas (schoon) Puin Tapijt Piepschuim (EPS) Vet Papier en karton KCA Metaal Harde plastics A- en B-hout Grond Blad / Tuin / Takken & Struiken E-Waste C-hout (geimpregneerd) Gips Matras Asbest PMD in zakken

2020

verschil tov 2019

2.332.022 3.650.235

36,11%

772.069 1.224.090 194.868 271.641

36,93% 28,26%

44.208 186.120

57.659 218.917

23,33% 14,98%

6.938.767 7.573.276 193.231 224.434

8,38% 13,90%

8.075 9.746

10.410 11.633

22,43% 16,22%

515.112 107.320

661.839 172.810

22,17% 37,90%

476.567

590.027

19,23%

177.421 214.393 5.074.359 5.836.241

17,25% 13,05%

2.624.834 2.844.084 6.051.465 6.279.326 543.248 701.585

7,71% 3,63% 22,57%

390.104 372.266

427.124 411.583

8,67% 9,55%

100.737 125.857

137.551 139.685

26,76% 9,90%

76.199

Hoeveelheden in Kilo

2. Demontagehal. In november 2019 is gestart met het demonteren van wit- en bruingoed en huisraad. Hiervoor zijn onder andere contracten aangegaan met WE-cycle en Herso circulaire houtverwerkers. De vrijkomende materialen worden als grondstof hergebruikt in nieuwe producten. De werkzaamheden in de demontagehal (net als op het gehele Duurzaamheidsplein) worden uitgevoerd door mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. In 2020 is het Duurzaamheidsplein officieel erkend als leerbedrijf voor niveau MBO 1 en MBO 2 Tijdens corona zijn met inachtneming van de regels de werkzaamheden doorgegaan. De cijfers van 2020 zijn: Werkplaatsen Verwerkt tonnage wit en bruingoed Ontvangen vergoeding

16 + 2 stagiaires per dag 1171 ton € 128.825

3. Kringloopwinkel Maasland. De Kringloopwinkel is een deel van het jaar dicht geweest. Er is een verzoek gedaan om financiële steun. Daarom is de periodieke betaling vervroegd uitbetaald. Dit is voldoende gebleken om de financiële problemen op te lossen.

7

Het Jaarverslag van het Kringloopbedrijf 2020 is er nog niet. Men heeft al wel aangegeven dat een groot deel van het ingezamelde materiaal niet verkoopbaar is. De niet verkoopbare materialen werden door het kringloopbedrijf tot dit jaar gratis gestort op de milieustraat. In 2021 zijn in het kader van de nieuwe poorttarieven de ophaalcriteria van het kringloopbedrijf gewijzigd. Dit om te voorkomen dat inwoners het kringloopbedrijf gebruiken om gratis van hun afval af te komen. Als zij zelf hun afval aanbieden bij de milieustraat moeten zij daarentegen volgens de nieuwe tarifering betalen. Het Kringloopbedrijf haalt huisraad op mits 70 % herbruikbaar is. Nascheiding Voor de stand van zaken van het initiatief tot nascheiding van restafval naast bronscheiding dat wij samen met een aantal andere gemeenten hebben lopen, verwijs ik u naar de betreffende raadsinformatiebrief van 16 maart jl. Financiën. In verband met de tekorten op de afvalverwerking is de afvalstoffenheffing (ASH) voor 2020 met 15 % verhoogd. Voorzien werd dat hiermee een deel van de stijgende kosten kon worden gedekt. Voor het voorziene resterende tekort is ervoor gekozen om dit zo nodig te dekken uit de algemene reserve van het grondbedrijf. De voorlopige jaarcijfers 2020 duiden erop dat door incidentele voordelen geen beroep hoeft te worden gedaan op deze onttrekking.

Uit de recent gepubliceerde cijfers van Coelo blijkt dat ondanks de tariefstijging van onze afvalstoffenheffing 2021 we dit jaar voor de standaard-tarieven € 7 onder het landelijk gemiddelde blijven. Onze totale gemeentelijke lastendruk ligt € 37 onder het landelijk gemiddelde.

8

Bijlage Afvalmonitor

2020 Restafval 16.086.270 3.650.235 19.736.505

restafval- huis aan huisinzameling GHRA - duurzaamheidsplein

Restafval totaal

Huis aan huis inzameling GLAS PMD huishoudelijk incl. ondergrondse Papier en karton textiel totaal GFT Huishoudelijk

Gescheiden inzameling huis aan huis

2.028.030 2.304.820 4.269.362 459.774 10.080.200 19.142.186

Duurzaamheidsplein BSA (Bouw - en sloopafval) Dakbedekking (bitumineus) Autobanden - MIL historisch vanaf 31-12-2020 Vlakglas (schoon) - MIL Puin Tapijt Piepschuim (EPS) Vet Papier en Karton Huisraad KCA Metaal hardeplastics A- en B-hout Grond Blad / Tuin / Takken & Struiken E-Waste C-hout Gips matras Asbest PMD milieustraat

Gescheiden afvalstromen Duurzaamheidsplein

1.224.090 271.641 57.659 218.917 7.573.276 224.434 10.410 11.633 661.839 403 172.810 590.027 214.393 5.836.241 2.844.084 6.279.326 701.585 427.124 411.583 137.551 139.685 76.199 28.084.911

2020 totale hh afval in kg Scheidingspercentage Duurzaamheidsplein Oss Scheidingspercentage totaal Totale HH afval per inwoner in kilogram Totale HH gescheiden afval per inwoner in kilogram Totale hh ongescheiden afval per inwoner in kilogram

66.963.602 88,5% 72,0% 726,14 512,12 214,02

9

Hoeveelheidverschil t.o.v. 2019

2019

2020

15.610.900 2.332.022 17.942.922

16.086.270 3.650.235 19.736.505

2,96% 36,11% 9,90%

1.806.220 2.084.060 4.287.410 429.852 8.980.840 17.588.382

2.028.030 2.304.820 4.269.362 459.774 10.080.200 19.142.186

10,94% 9,58% -0,42% 6,51% 10,91% 8,12%

772.069 194.868 44.208 186.120 6.938.767 193.231 8.075 9.746 515.112 827.962 107.320 476.567 177.421 5.074.359 2.624.834 6.051.465 543.248 390.104 372.266 100.737 125.857 842.785

1.224.090 271.641 57.659 218.917 7.573.276 224.434 10.410 11.633 661.839 403 172.810 590.027 214.393 5.836.241 2.844.084 6.279.326 701.585 427.124 411.583 137.551 139.685

36,93% 28,26% 23,33% 14,98% 8,38% 13,90% 22,43% 16,22% 22,17% -105,23% 37,90% 19,23% 17,25% 13,05% 7,71% 3,63% 22,57% 8,67% 9,55% 26,76% 9,90%

76.199 28.084.911

6,93%

verschil tov 2019

Restafval restafval- huis aan huisinzameling GHRA - duurzaamheidsplein

Restafval totaal

Huis aan huis inzameling GLAS PMD huishoudelijk incl. ondergrondse Papier en karton textiel totaal GFT Huishoudelijk

Gescheiden inzameling huis aan huis

Duurzaamheidsplein BSA (Bouw - en sloopafval) Dakbedekking (bitumineus) Autobanden - MIL historisch vanaf 31-12-2020 Vlakglas (schoon) - MIL Puin Tapijt Piepschuim (EPS) Vet Papier en karton Huisraad KCA Metaal hardeplastics A- en B-hout Grond Blad / Tuin / Takken & Struiken E-Waste C-hout Gips matras Asbest Nascheiding ghra-divers PMD- milieustraat

Gescheiden afvalstromen Duurzaamheidsplein

26.577.121

Totaaloverzicht

2019 Totale hoeveelheid afval in kg Scheidingspercentage Duurzaamheidsplein Oss Scheidingspercentage totaal Totale HH afval per inwoner in kilogram Totale HH gescheiden afval per inwoner in kilogram Totale HH ongescheiden afval per inwoner in kilogram

2020

% verschil

62.108.425 66.963.602 7,25% 91,93% 88,5% -3,44% 71,11% 72,0% 0,89% 677,41 481,71 195,70

726,14 512,12 214,02

6,71% + 48,73 kilo 5,94% + 30,42 kilo 8,56% + 18,32 kilo 10

lr ;::-

i: -l

t

t

i n

!

I

o

tt z g E

]tu Ë lrl

> T ln

2

CI

Íl

I fi = rf

{È

I

i

Í I

I

t

I

t

i

á

1

I JI

i I at i

t;

iial I

t; ta II

t

'l )

I I Í I

i

I I I I r r'

!

i

I

rl

lr

rl

lÉ

C

(I)

Eë \J^ _\J

-

tO

OE l-

-

gb ËCË

CÉl<

\ \ ï \ \ t t \ ï 1

1

t 1 t t t

\ \

S q".,

bPPor

I da F ËË-,8 ËsËË

gËgHË E &e Su

f ffi1fi

IT

II I f tIt

tl

ti ti ri

"illi I

I

È

I

Í

E

;!

t!

EËIËi

;eiir

Err ïË

?llii

ËíË$;

!I

d

&

I

È

!

T

I

tiituiiËíËiiiiifiiíi,iËiiiii, ! ii il iïiiiifiiiiiiiii T

t

t ; l

it!

T

lË liiir liiiiiiiËíi iiïiíiiii iï iiiliiiiiiiiiii t.l, .t!lj I

ËËs€Ë 8. lFE,Ë

lllil*ii

I

iiiiii' iiiiiiiiiii iiiiËir'ií !

:

É{,a

;iiïiË

íï Ê;t 'trlËi

*Ét

isf lEi;t+ ll{+ii t iËÍr:

r3 t

ËIiiËËii lËi TÉ: Ëàr i €Ëi

EE

€Ii iii t-i: 3[ëÈi+ E:I

$Ë FËH

Ë$E-

bJ9e6

E *'Ë h

CL,,fY

gEËËg

-oc grF elfrR gE, sEeÈ ol-

r

II

* ffiliiiiiiiiËiiiËiiiii f; ,iiiiiiii,iii